1. Lá»i Chúa ban sá»± sống
Lá»i Chúa được và như hạt giống trong dụ ngôn Ngưá»i Gieo Giống (Mt 13, 3-9). Nhưng trong bà i Ä‘á»c 1, trÃch sách ngôn sứ Isaia, Lá»i Chúa được và như mưa, như tuyết, vốn là những Ä‘iá»u kiện thiết yếu cho hạt giống lá»›n lên. Ngoà i ra, để nẩy mầm, lá»›n lên và sinh hoa kết trái, hạt giống còn cần ánh sáng nữa. Và Lá»i Chúa cÅ©ng là ánh sáng. Như váºy, Lá»i Chúa là tất cả: vừa là hạt giống và vừa là điá»u kiện thiết yếu là m cho hạt giống nầy mầm; bởi lẽ Lá»i Chúa là chÃnh Sá»± Sống (Ga 1, 4).
Ước ao cá»§a Thiên Chúa, Ä‘iá»u mà Lá»i được sai Ä‘i thá»±c hiện, là gì? Hình ảnh mưa và tuyết nói rõ: tưới gá»™i mặt đất, là m cho đất phì nhiêu và đâm chồi nẩy lá»™c, cho kẻ gieo có hạt giống, cho ngưá»i đói cá»§a bánh ăn. Tất cả tạo nên má»™t hình ảnh tháºt đẹp, tháºt sống động và rất gần gÅ©i, để giúp chúng ta hiểu Lá»i Chúa phục vụ sá»± sống như thế nà o, và cÅ©ng hiểu được tại sao, ngưá»i ta sống không chỉ bởi cÆ¡m bánh, nhưng còn bởi Lá»i Chúa nữa.
Như thế, Lá»i cá»§a Äức Chúa trong sách ngôn sứ Isaia giúp chúng ta hiểu đúng hướng dụ ngôn Ngưá»i Gieo Giống, đó là niá»m hi vá»ng hoa trái, và hoa trái bá»™i thu tất yếu cá»§a hạt giống Lá»i Chúa, bất chấp những trở ngại, tháºm chà bất chấp Ä‘iá»u tưởng là thất bại. Thay vì chỉ hiểu dụ ngôn theo hướng luân lÃ.
Dụ ngôn cÅ©ng loan báo Mầu Nhiệm Tháºp Giá. NÆ¡i Tháºp Giá, trở ngại lá»›n nhất là tá»™i và sá»± dữ, và sá»± dữ được để cho Ä‘i đến cùng, nghÄ©a há»§y diệt Hạt Giống, vốn cÅ©ng là Ngưá»i Gieo Giống. Nhưng Ä‘iá»u kì diệu đã xẩy ra: đó lại là con đưá»ng thần linh, nhưng cÅ©ng rất nhân linh và thiên nhiên, để cho Hạt Giống nảy mầm, lá»›n lên sinh hoa kết quả “gấp trăm†cho sá»± sống cá»§a con ngưá»i, hôm nay và mãi mãi:
Äó chÃnh là công trình cá»§a Thiên Chúa,
công trình kì diệu trước mắt chúng ta. (Tv 118, 22)
2. Lá»i ngưá»i, theo khuôn mẫu cá»§a Lá»i Chúa
Trong bà i Tin Mừng cá»§a thứ tư Lá»… Tro, Äức Giêsu má»i gá»i chúng ta má»™t cách tháºt mạnh mẽ: anh em đừng bố thÃ, cầu nguyện và ăn chay như những ngưá»i giả hình (c. 2.5.16); giả hình là chỉ có bá» ngoà i thôi, không có bên trong, không có sá»± tháºt. Tháºt váºy, ngưá»i “đạo đứcâ€, trong má»i tôn giáo và thuá»™c má»i thá»i, thưá»ng thá»±c hà nh những việc nà y má»™t cách phô trương; phô trương là là m vì ngưá»i khác và tìm sá»± chú ý cá»§a ngưá»i khác. Hoà n toà n không có chiá»u kÃch “thiêng liêngâ€, nghÄ©a là vì Thiên Chúa, bởi Thiên Chúa và hướng vá» Thiên Chúa.
Trong ba việc đạo đức, Äức Giêsu nói vá» cầu nguyện cách đặc biệt nhất: trước hết, việc cầu nguyện có vị trà trung tâm, không chỉ ở trung tâm cá»§a bá»™ ba bố thÃ, cầu nguyện và ăn chay, nhưng còn ở trung tâm cá»§a toà n bá»™ “Bà i Giảng Trên Núiâ€; và ngoà i ra, Äức Giêsu nói vá» cầu nguyện dà i nhất, trong đó có lá»i nguyện “Lạy Cha cá»§a chúng conâ€, vang lên trên môi miệng cá»§a chúng ta nhiá»u lần trong ngà y. Và đó ná»™i dung bà i Tin Mừng cùa Thánh Lá»… hôm nay (c. 7-15).
Lá»i dạy cá»§a Äức Giêsu vá» cầu nguyện còn có má»™t Ä‘iểm đặc biệt nữa, đó là Ngà i không chỉ nói: “Khi anh em cầu nguyện, đừng trở nên như những ngưá»i giả hình†(c. 5), nhưng còn nói: “Anh em đừng lải nhải như dân ngoại!†(c. 7) Thá»±c váºy, lá»i nguyện cá»§a chúng ta không được trở thà nh những lá»i lải nhải chỉ qui vá» mình, nghÄ©a là nhằm thá»a mãn nhu cầu, hoặc như những âm thanh vô hồn, nhưng phải là má»™t lá»i ca tụng dá»±a trên tương quan thiết thân Cha-Con. Vì thế, trong lá»i nguyện “Lạy Cha cá»§a chúng conâ€:
– Chúng ta được má»i gá»i ra khá»i mình để Ä‘i và o tương quan phụ-tá» vá»›i Thiên Chúa, là Cha cá»§a chúng ta.
– Ra khá»i mình để quan tâm trước hết đến Danh cá»§a Cha, đến Nước cá»§a Cha, đến à cá»§a Cha.
– Và sau đó má»›i quan tâm đến sá»± sống cá»§a mình, nhưng không phải sá»± sống mà mình muốn, nhưng là sá»± sống Ä‘Ãch tháºt mà Thiên Chúa muốn: đó là sá»± sống được xây dá»±ng trên những Æ¡n huệ: Æ¡n huệ lương thá»±c, Æ¡n huệ giải thoát khá»i sá»± dữ và ơn huệ thứ tha.
Và nếu chúng ta để ý lắng nghe bà i Tin Mừng, chúng ta sẽ nháºn ra rằng Äức Giê-su đặc biệt nhất mạnh đến Æ¡n tha thứ, vì con ngưá»i không thể sống nếu không có Æ¡n tha thứ: tha thứ cá»§a Cha nhân háºu và sá»± tha thứ mà chúng ta trao ban cho nhau.
3. Lá»i tái sinh
Sau khi dạy những lá»i chúng ta cần ngá» vá»›i Chúa Cha (c. 9-13), Äức Giêsu nhắc lại má»™t Ä‘iểm đã được nêu trong những lá»i nà y, đó là sá»± tha thứ: “Tháºt váºy, nếu anh em tha lá»—i cho ngưá»i ta…†Như thế, sá»± tha thứ có tầm quan trá»ng đặc biệt. Chúng ta không thể sống vá»›i nhau nếu không tha thứ cho nhau (kinh nghiệm được bố mẹ và các anh các chị tha thứ khi chúng ta còn bé), và chúng ta cÅ©ng không thể “sống vá»›i†Chúa, nếu không được Ngà i tha thứ. Bởi vì, lá»i tha thứ là lá»i tái sinh: “Con ta đã chết, nhưng nay sống lại†(dụ ngôn Ngưá»i Cha nhân háºu trong Lc 15, 11-32).
Lá»i Äức Giêsu nhấn mạnh đặc biệt đến việc chúng ta cần tha thứ cho nhau, đến độ, tha thứ cho nhau là “điá»u kiện†cho Æ¡n tha thứ cá»§a Thiên Chúa. Ngà i nói vá» Ä‘iá»u nà y hai lần, má»™t lần xác định và má»™t lần phá»§ định:
Nếu anh em tha lá»—i cho ngưá»i ta, thì Cha anh em trên trá»i cÅ©ng sẽ tha thứ cho anh em. Nhưng nếu anh em không tha thứ cho ngưá»i ta, thì Cha anh em cÅ©ng sẽ không tha lá»—i cho anh em.
Tuy nhiên, theo lá»i nguyện “Lạy Cha†ơn tha thứ cá»§a Thiên Chúa không “tá»± động†rÆ¡i xuống trên chúng ta má»™t khi chúng ta đã tha thứ cho nhau. Chúng ta vẫn phải xin: “Xin tha tá»™i cho chúng con, như chÃnh chúng con đã tha thứ (động từ ở thì quá khứ) cho những ngưá»i có lá»—i vá»›i chúng conâ€. Bởi lẽ Æ¡n tha thứ không bao giá» là “tá»± độngâ€, Æ¡n tha thứ chỉ có thể được trao ban trong má»™t tương quan nhìn nháºn nhau, đón nháºn nhau (x. dụ ngôn Ngưá»i Con Hoang Äà ng; và bà tÃch hòa giải cÅ©ng diá»…n tả tương quan nà y). HÆ¡n nữa, nợ ngưá»i ta mắc vá»›i chúng ta thì Ãt, còn nợ cá»§a chúng ta mắc vá»›i Thiên Chúa thì quá lá»›n (x. dụ ngôn nhá» trong Lc 7, 40-43). Tuy nhiên, chúng ta không thể xin Thiên Chúa tha thứ, trong khi mình đã không tha thứ , sẵn sà ng hay Ãt nhất ước ao tha thứ cho ngưá»i khác.
*Â *Â *
Nhưng ai trong chúng ta cÅ©ng cảm thấy khó tha thứ cho nhau. Vì thế, kinh nghiệm lòng thương xót, sá»± bao dung và sá»± tha thứ cá»§a Thiên Chúa nÆ¡i bản thân mình chÃnh là nguồn sức mạnh để chúng ta có thể tha thứ cho nhau.
Lm Giuse Nguyễn Văn Lộc
daminhtamhiep

