Giữa cha và con…
Má»™t buổi sáng ná», ngưá»i cha đặt trước mặt cáºu con trai 10 tuổi cá»§a mình hai bát mì : má»™t bát có quả trứng lòng đỠóng ánh trên mặt và má»™t bát không…Ông há»i con mình :
–Con chá»n bát nà o ?
-Bát có trứng ạ !
-Nhưá»ng cho bố Ä‘i con…Con 10 tuổi rồi…Ngà y xưa Khổng Dung ( cháu Ä‘á»i thứ 20 cá»§a Khổng Tá») – khi má»›i chỉ 7 tuổi – đã biết nhưá»ng những quả lê ngon cho bố mẹ và anh em…còn mình thì chá»n lấy những quả lê xấu và nhá»â€¦
-Khổng Dung là Khổng Dung…Con là con…Con không nhưá»ng đâu !
-Nhất định chứ ? Con không nhưá»ng tháºt à ?
-Vâng, nhất định !
Cáºu bé kéo bát mì thấy trứng trên mặt vá» phÃa mình và cắn má»™t miếng biểu thị thái độ cương quyết cá»§a mình…
Ông bố hơi ngạc nhiên trước thái độ và động tác ấy của con mình…Ông nhẫn nại:
-Con không hối háºn chứ ?
-Không hối háºn …
Ông bố lặng lẽ cùng con cạn dần bát mì cá»§a mình…Và cuối cùng, dưới bát mì cá»§a bố là hai quả trứng tròn trịa…Ông bố chỉ và o đó nói vá»›i ngưá»i con:
-Con à , hãy nhá»› : ngưá»i muốn chiếm lợi cho riêng mình sẽ không bao giá» chiếm được…
Má»™t buổi sáng khác…thì lại là hai bát mì…và cÅ©ng vẫn má»™t bát có trứng trên mặt và má»™t bát không…Ông bố lại mỉm cưá»i há»i:
–Con ăn bát nà o?
-Con 10 tuổi rồi…Con sẽ kÃnh nhưá»ng bố…
Vừa nói, cáºu bé vừa kéo bát mì không trứng vá» phÃa mình…Ông bố gặn thêm:
-Không hối háºn chứ ?
-Không đâu, bố !
Cha con ai nấy cạn bát mì cá»§a mình…Cáºu con chá» hoà i mà vẫn không thấy quả trứng cá»§a mình dưới đáy bát mì…Còn bát mì cá»§a bố thì không những trên mặt có trứng mà dưới đáy cÅ©ng có trứng nữa …Ông bó mỉm cưá»i:
-Con nên nhá»›: Ngưá»i muốn chiếm lợi riêng…nhiá»u khi có thể phải chịu thiệt thòi lá»›n lắm đấy !
Ãt thá»i gian sau, má»™t buổi sáng ná», ông bố lại cưá»i cưá»i đặt hai bát mì lên bà n ăn: má»™t bát có trứng trên mặt và má»™t bát không…
-Con chá»n bát nà o ?
Cáºu con cÅ©ng cưá»i:
-Khổng Dung nhưá»ng lê…thì nhi tá» cÅ©ng biết nhưá»ng mì chứ…Bố chá»n trước Ä‘i…
-Váºy là bố không khách sáo đâu nhé…
Ông kéo bát mì có trứng vá» phÃa mình…Cáºu con cÅ©ng rất thản nhiên kéo bát mì không trứng…Gần cạn bát mì, cáºu khám phá ra phia dưới là hai quả trứng…Ông bố ý vị lên tiếng:
-Ngưá»i không muốn chiếm lợi cho riêng mình, cuá»™c sống sẽ không để cho há» phải chiu thiệt thòi đâu con…
Â
Giữa mẹ và con…
-Mẹ ơi ! Con không ngủ được…Mẹ có thể nói chuyện với con được không ?
-ÄÆ°á»£c chứ con…Con nói thá» xem nà o ?
-Con há»i tháºt mẹ nhé : mẹ có hà i lòng vá»›i thà nh tÃch há»c hà nh cá»§a con không ?
-Váºy…con có hà i lòng vá»›i thà nh tÃch cá»§a chÃnh mình không ?
-Cũng tạm được mẹ ạ…Con thấy khá tự tin, mẹ ạ …
-Có đôi khi sá»± tá»± tin còn quan trá»ng hÆ¡n cả thà nh tÃch đấy, con ạ…
-Chẳng lẽ mẹ thá»±c sá»± không quan tâm đến thà nh tÃch cá»§a con sao ?
-Mẹ không quan tâm ! Con cứ nghÄ© lại xem : có khi nà o mẹ quá để ý đến thà nh tÃch cá»§a con chưa ?
-Hồi tiểu há»c, con viết bà i không nghiêm túc, mẹ đã chẳng xé vở cá»§a con ra đấy sao ?
-À, thì đấy là vì mẹ để ý đến thái độ há»c táºp cá»§a con…Viết chữ không cần quá đẹp, nhưng trước hết phải là m bà i nghiêm túc…Thái độ là má»™t vấn đỠquan trá»ng…Thái độ mà có vấn đỠthì há»c táºp chắc chắn là có vấn Ä‘á»â€¦Và má»™t con ngưá»i như thế…thì sẽ có vấn Ä‘á»â€¦
-Dạ, mẹ nói quá đúng…Nhưng khi con há»c cấp II, chẳng phải mẹ cÅ©ng quan tâm đến thà nh tÃch cá»§a con đấy sao ? Ngà y nà o mẹ cÅ©ng nói đến chuyện chú ý nghe giảng cá»§a con đấy thôi…
-Äấy là mẹ để ý đến phẩm hạnh (đạo đức) há»c táºp cá»§a con…Má»™t há»c trò mà không nghiêm túc trong lá»›p há»c…thì là không tôn trá»ng thầy cô…Ngưá»i không tôn trá»ng thầy cô giáo…thì cÅ©ng là ngưá»i không xem trá»ng tri thức…Không xem trá»ng tri thức thì phẩm hạnh cá»§a ngưá»i ấy sao có thể tốt được !
-Váºy chắc chắn là khi lên cấp III, mẹ sẽ để ý đến thà nh tÃch cá»§a con…
-Nói tháºt là …mẹ không để ý mấy đâu…Äiá»u mẹ quan tâm…là  phẩm chất (chất lượng) há»c táºp cá»§a con…Má»™t há»c sinh có đủ phẩm chất há»c táºp tốt…thì có thể tiếp thu cả quá trình há»c táºp cá»§a mình…Không cần nghÄ© đến kết quả như thế nà o, vui vẻ đối mặt vá»›i toà n bá»™ quá trình há»c hà nh …
-Váºy mai mốt con lên Äại Há»c rồi thì mẹ sẽ quan tâm đến Ä‘iá»u gì ở con ? Con nghe nói lên Äại Há»c rồi…có thể chÆ¡i nhiá»u hÆ¡n, vui vẻ táºn hưởng sá»± thoải mái…
-Con trai ! Khi con lên Äại Há»c rồi, mẹ nhất định sẽ để ý đến thà nh tÃch cá»§a con…Con cứ thá» nghÄ© xem: trong lúc má»i ngưá»i vui chÆ¡i, táºn hưởng…mà con vẫn kiên trì há»c táºp…thì ngưá»i cuối cùng đạt được lợi Ãch chẳng phải là chÃnh con sao ?
-Con hiểu rồi…
-Tương lai khi con bước ra ngoà i xã há»™i, mẹ sẽ để ý xem con có chá»n lá»±a sáng suốt haykhông…Lá»±a chá»n sá»± nghiệp và lá»±a chá»n tình yêu: đấy là hai Ä‘iá»u sẽ theo con suốt Ä‘á»i…
-Mẹ nghĩ xa xôi quá ! Những chuyện ấy…con chưa bao giỠnghĩ tới…
-ÄÆ°Æ¡ng nhiên là không vá»™i rồi…Nhưng mẹ cho con má»™t lá»i khuyên: TÄ©nh lặng má»›i có thể nghÄ© được xa…
Â
Giữa thầy và trò…
Cáºu bé sống cùng cha – má»™t ngưá»i chuyên huấn luyện ngá»±a – thưá»ng xuyên di chuyển từ trang trại nà y đến trang trại kia…và – vì thế – chuyện há»c hà nh cá»§a cáºu cÅ©ng có thể nói là thất thưá»ng…
Ngà y kia, thầy giáo cá»§a cáºu ra má»™t đỠvăn: “Lá»›n lên, em muốn là m gì ?â€â€¦Cáºu vá» nhà …và đêm ấy, cáºu say mê viết bảy trang giấy mô tả ước mÆ¡ được là m chá»§ má»™t trang trại ngá»±a khoảng 200 mẫu cá»§a mình…Tháºm chà cáºu còn tá»· má»· vẽ cả bản đồ trang trại : chá»— nà o xây chuồng, chá»— nà o là m đưá»ng chạy cho ngá»±a, chá»— nà o để thuần hóa ngá»±a hoang, đồng cỠăn ở đâu…Cáºu thich chà ná»™p bà i cho thầy…Và i ngà y sau, cáºu nháºn lại bà i văn vá»›i Ä‘iểm 1 to tướng…và  dòng bút phê đỠchói: “Äến gặp tôi sau giá» há»c…†!
-Thưa thầy, sao em lại chỉ được điểm 1 thôi, thầy ?
-Em đã hoạch định má»™t việc mà em không thể nà o thá»±c hiện được…Ước mÆ¡ cá»§a em không thá»±c tế…Em không có tiá»n…Gia đình em cÅ©ng không có chá»— ở ổn định…NghÄ©a là em không có được được má»™t nguồn lá»±c khả dÄ© nà o để có thể thá»±c hiện ước mÆ¡ cá»§a mình…Em có biết rằng má»™t trang trại nuôi ngá»±a đòi há»i má»™t số tiá»n rất lá»›n…Tôi cho em vá» là m lại bà i văn…Nếu em sá»a bà i văn cho thá»±c tế hÆ¡n…thì tôi sẽ thêm Ä‘iểm cho em…
Cáºu bé vá» nhà và nghÄ© ngợi mãi…Cuối cùng, cáºu đà nh gặp cha mình để xin ý kiến…Ngưá»i cha nhẹ nhà ng nói:
-Con à , chÃnh con phải tá»± quyết định lấy công việc nà y, bởi vì đây là  ước mÆ¡ cá»§a con mà …
Cáºu bé nghe cha nói, hiểu ngay được câu trả lá»i cá»§a cha…và – rất vui vẻ – cáºu xin gặp thầy:
-Thưa thầy, thầy có thể giữ lại điểm 1 của thầy…Còn em , em xin giữ lại ước mơ của mình…
Nhiá»u năm trôi qua, má»™t ngà y kia thầy có dịp đưa 30 em há»c sinh lá»›p mình đến cắm trại tại má»™t trang trại nuôi ngá»±a 200 mẫu…và ông chá»§ trang trại đó chÃnh là cáºu há»c sinh được Ä‘iểm 1 ở bà i văn năm nà o…Cầm tay anh, thầy ngáºm ngùi:
-Nà y, khi còn há»c vá»›i tôi, tôi đã đánh cắp ước mÆ¡ cá»§a anh, và suốt bao nhiêu năm qua, có lẽ tôi cÅ©ng đã là m như thế vá»›i nhiá»u nhiá»u những há»c trò cá»§a mình…Tôi rất ân háºn…
Cáºu há»c trò 1 Ä‘iểm văn cưá»i cưá»i:
-Không, thưa thầy…Thầy không có lá»—i gì đâu…Chẳng qua thầy cÅ©ng muốn Ä‘iá»u tốt cho há»c trò  mình, váºy thôi…Còn em, em chỉ muốn theo Ä‘uổi ước mÆ¡ cá»§a mình cho đến cùng…
Äức Giê-su – qua dụ ngôn vá» những “yến bạcâ€Â (Mt 25, 14- 30 ; Lc 19 , 12 – 17)  – cho chúng ta biết rằng – nÆ¡i má»—i con ngưá»i – Thiên Chúa là Cha đã trao sẵn má»™t số “yến bạcâ€Â nà o đó…để chúng ta là m lá»i ra trong cuá»™c Ä‘á»i mình…Chúa cÅ©ng muốn chúng ta hiểu là số vốn Thiên Chúa trao má»—i ngưá»i má»—i khác, đồng thá»i Ngưá»i cÅ©ng không buá»™c chúng ta phải tham lam quá sức mình, ngược lại Ngưá»i chỉ mong sao chúng ta nhiệt huyết và không hoang phà đá»i mình…
Cha – mẹ – và thầy…vốn được mệnh danh là  “những kỹ sư cá»§a tâm hồnâ€â€¦Æ n gá»i cá»§a các ngà i là giúp chúng ta trưởng thà nh dần cả phần xác lẫn phần hồn, ươm và thá»±c hiện những ước mÆ¡ nÆ¡i má»—i con ngưá»i được Thiên Chúa trao cho các ngà i…
Steve Jobs chia sẻ : Cách duy nhất để tạo nên sá»± nghiệp vÄ© đại là yêu những gì bạn là m. Nếu bạn chưa tìm ra nó, hãy tiếp tục tìm kiếm. Äừng dừng lại.
Vijaya Lakshmi Pandit (1900-1990) – chÃnh trị gia ngưá»i Ấn Äá»™, chị em cá»§a Jawahorial Nehru và cháu cá»§a Indira Gandhi – bảo rằng: Mục tiêu cá»§a giáo dục không phải là dạy cách kiếm sống hay cung cấp công cụ để đạt được sá»± già u có, mà đó phải là con đưá»ng dẫn lối tâm hồn con ngưá»i vươn đến cái CHÂN và thá»±c hà nh cái THIỆN.
Còn Albert Einstein lại gẫm : Nghệ thuáºt tối thượng cá»§a ngưá»i thầy là đánh thức niá»m vui trong sá»± diá»…n đạt và tri thức sáng tạo.
Gặp gỡ 70.000 bạn trẻ cá»§a 200 Giáo Pháºn khắp nước àtại Rạp Xiếc…chuẩn bị cho Thượng Hợi Äồng Giám Mục, Äức Thánh Cha Phanxicô nhắn nhá»§ : Äây là việc chúng con phải là m : biến giấc mÆ¡ hôm nay thà nh hiện thá»±c trong tương lai, và điá»u nà y luôn đòi há»i sá»± can đảm.
Â
Lm Giuse Ngô Mạnh Äiệp
CGVN

