Gương Thánh nhân: Thánh sá» Lu-ca đã kể lại tiểu sá» và cuá»™c tỠđạo anh dÅ©ng cá»§a thánh Tê-pha-nô, trong sách “Công vụ Tông đồ” như sau:
“Thá»i đó, khi số môn đệ thêm đông, thì các tÃn hữu Do-thái theo văn hóa Hy-lạp kêu trách những tÃn hữu Do-thái bản xứ, vì trong việc phân phát lương thá»±c hằng ngà y, các bà góa trong nhóm há» bị bá» quên. Bởi thế, Nhóm Mưá»i Hai triệu táºp toà n thể các môn đệ và nói:
– Chúng tôi mà bá» việc rao giảng Lá»i Chúa để lo việc ăn uống là điá»u không phải. Váºy thưa anh em, anh em hãy tìm trong cá»™ng Ä‘oà n bảy ngưá»i được tiếng tốt, đầy Thần Khà và khôn ngoan, rồi chúng tôi sẽ cắt đặt há» là m công việc đó. Còn chúng tôi, chúng tôi sẽ chuyên lo cầu nguyện và phục vụ Lá»i Thiên Chúa .
Äá» nghị trên được má»i ngưá»i tán thà nh. Há» chá»n ông Tê-pha-nô, má»™t ngưá»i đầy lòng tin và đầy Thánh Thần, cùng vá»›i ông Phi-lÃp-phê, PÆ¡-rô-khô-rô, Ni-ca-no, Ti-môn, Pác-mê-na và ông Ni-cô-la, má»™t ngưá»i ngoại quê An-ti-ô-khi-a đã theo đạo Do-thái. HỠđưa các ông ra trước mặt các Tông đồ. Sau khi cầu nguyện, các Tông đồ đặt tay trên các ông.
Lá»i Thiên Chúa vẫn lá»›n lên, và tại Giê-ru-sa-lem, số các môn đệ tăng thêm rất nhiá»u, lại cÅ©ng có má»™t đám rất đông các tư tế đón nháºn đức tin.
Ông Tê-pha-nô được đầy ân sá»§ng và quyá»n năng, đã là m những Ä‘iá»m thiêng dấu lạ lá»›n lao trong dân. Có những ngưá»i thuá»™c há»™i đưá»ng gá»i là há»™i đưá»ng cá»§a nhóm nô lệ được giải phóng, gốc Ky-rê-nê và A-lê-xan-ri-a, cùng vá»›i má»™t số ngưá»i gốc Ki-li-ki-a và A-lê-xan-ri-a, cùng vá»›i má»™t số ngưá»i gốc Ki-li-ki-a và Tiểu Ã, đứng lên tranh luáºn vá»›i ông Tê-pha-nô. Nhưng há» không địch nổi lá»i lẽ khôn ngoan mà Thần Khà đã ban cho ông.
Bấy giá» há» má»›i xúi mấy ngưá»i phao lên rằng:
– Chúng tôi đã nghe hắn nói lá»™ng ngôn xúc phạm đến ông Mô-sê và Thiên Chúa.
Há» sách động dân và các kỳ mục cùng kinh sư, rồi áºp đến bắt ông và điệu đến Thượng Há»™i Äồng. HỠđưa mấy ngưá»i chứng gian ra khai rằng:
– Tên nầy không ngừng nói những lá»i phạm đến NÆ¡i Thánh và Lá» luáºt. Vì chúng tôi đã nghe hắn nói rằng Giê-su ngưá»i Na-gia-rét ấy sẽ phá há»§y nÆ¡i nầy và thay đổi những tục lệ mà ông Mô-sê đã truyá»n lại cho chúng ta.
Toà n thể cá» tá»a trong Thượng Há»™i Äồng Ä‘á»u nhìn thẳng và o ông Tê-pha-nô, và há» thấy mặt ông giống như mặt thiên sứ.
Bấy giá» vị thượng tế há»i ông Tê-pha-nô: – Có đúng như váºy không?
Ông đáp: – Thưa anh em, thưa các báºc tiá»n bối, xin nghe tôi đây: Thiên Chúa hiển vinh đã hiện ra vá»›i ông Ãp-ra-ham, tổ phụ chúng ta, khi ông còn Ä‘ang ở miá»n Mê-xô-pô-ta-mi-a, trước khi ông đến ở Kha-ran. Ngưá»i phán vá»›i ông: Hãy rá»i bá» xứ sở, há» hà ng ngươi, và đến đất Ta sẽ chỉ cho ngươi. Ông liá»n bá» xứ ngưá»i Can-đê mà đến ở Kha-ran. Sau khi thân phụ qua Ä‘á»i. Ngưá»i bảo ông rá»i nÆ¡i đấy đến đất nầy, nÆ¡i anh em hiện Ä‘ang ở. Ngưá»i không ban cho ông sản nghiệp nà o ở đất nầy, dù má»™t tấc đất cÅ©ng không, nhưng hứa ban cho ông cÅ©ng như cho dòng dõi ông được chiếm hữu đất nầy, mặc dầu bây giỠông không có con. Thiên Chúa phán vá»›i ông rằng dòng dõi ông sẽ trú ngụ nÆ¡i đất khách quê ngưá»i, và ngưá»i ta sẽ bắt há» là m nô lệ và ngược đãi há» trong vòng bốn trăm năm. Ngưá»i lại phán: Nhưng Ta sẽ xét xá» dân đã bắt chúng là m nô lệ, và sau đó chúng sẽ ra Ä‘i và sẽ thá» phượng Ta tại nÆ¡i nầy.
Rồi Ngưá»i ban cho ông giao ước, mà dấu chỉ là phép cắt bì; và như thế, sau khi sinh ông I-sa-ác được tám ngà y, ông là m phép cắt bì cho con; ông I-sa-ác cÅ©ng là m như thế cho ông Gia-cóp, và ông Gia-cóp đã là m như thế cho mưá»i hai tổ phụ”.
Và Tê-pha-nô kể tiếp công cuá»™c dân Do-thái bị là m nô lệ dân Ai-cáºp, nhá» Mô-sê cứu dẫn vỠđất Chúa hứa, rồi kết luáºn:
“Hỡi những ngưá»i cứng đầu cứng cổ, lòng và tai không cắt bì, các ông luôn luôn chống lại Thánh Thần. Cha ông các ông thế nà o, thì các ông cÅ©ng váºy. Có ngôn sứ nà o mà cha ông các ông không bắt bá»›? HỠđã giết những vị tiên báo Äấng Công ChÃnh sẽ đến; còn các ông, nay đã trở thà nh những kẻ phản bá»™i và sát hại Äấng ấy. Các ông là những ngưá»i đã lãnh nháºn Lá» luáºt do các thiên sứ công bố, nhưng lại chẳng tuân giữ.
Khi nghe những lá»i ấy, lòng há» giáºn Ä‘iên lên, và há» nghiến răng căm thù ông Tê-pha-nô.
ÄÆ°á»£c đầy Æ¡n Thánh Thần, ông đăm đăm nhìn trá»i, thấy vinh quang Thiên Chúa, và thấy Äức Giê-su đứng bên hữu Thiên Chúa.
Ông nói: – Kìa, tôi thấy trá»i mở ra, và Con Ngưá»i đứng bên hữu Thiên Chúa.
Há» liá»n kêu lá»›n tiếng, bịt tai lại và nhất tá» xông và o ông và lôi ra ngoà i thà nh mà ném đá. Các nhân chứng để áo mình dưới chân má»™t thanh niên tên là Sao-lô. Há» ném đá ông Tê-pha-nô Ä‘ang lúc ông cầu xin rằng:
– Lạy Chúa Giê-su, xin nháºn lấy hồn con.
Rồi ông quỳ gối xuống, kêu lá»›n tiếng: – Lạy Chúa, xin đừng chấp há» tá»™i nầy.
Nói thế rồi, ông an nghỉ” (TÄ‘cv. 6,1-7, 60).
Các đầu mục dân Do-thái đã ném đá thánh Tê-pha-nô chết cách dã man thế nà o, thì sau nầy há» cÅ©ng đóng Ä‘inh Chúa Giê-su chết Ä‘au khổ trên tháºp giá như váºy. Chúa Giê-su vì thương loà i ngưá»i mà chịu đóng Ä‘inh thế nà o, thì thánh Tê-pha-nô cÅ©ng vì đức ái mà chịu ném đá như thế, như lá»i thánh Phun-gien-xi-ô nói:
“Äức ái đã Ä‘em Äức Giê-su từ trá»i xuống đất thì cÅ©ng chÃnh đức ái đã nâng Tê-pha-nô từ đất lên trá»i. Äức ái đã có trước nÆ¡i Äức Vua, thì chÃnh Äức ái ấy sau đó đã sáng ngá»i nÆ¡i ngưá»i chiến sÄ©”.
“Äể đón nháºn triá»u thiên như tên mình gợi lên ý nghÄ©a, Tê-pha-nô đã lấy đức ái là m khà giá»›i và dùng đức ái để chiến thắng má»i nÆ¡i. Vì lòng mến Chúa, ngà i không lùi bước trước những ngưá»i Do-thái độc ác; vì lòng yêu ngưá»i, ngà i cầu nguyện cho nhưng kẻ ném đá mình. Vì bác ái, ngà i thuyết phục kẻ lầm lạc để há» hối cải; vì bác ái, ngà i cầu nguyện cho kẻ ném đá mình để há» khá»i bị phạt”.
“Äức ái quả là nguồn mạch vá» cá»™i rá»… má»i sá»± là nh, là pháo đà i kiên cố, là đưá»ng dẫn vá» trá»i. Ai Ä‘i trong đức ái sẽ không thể lạc đưá»ng, không thể sợ hãi, chÃnh đức ái sẽ hướng đạo, che chở và dẫn đưa ngưá»i ta đến Ä‘Ãch”.
Quyết tâm: Noi gương thánh Tê-pha-nô, luôn sống bác ái, can đảm tuyên xưng Chúa trước mặt má»i ngưá»i, và sẵn sà ng tha thứ cầu nguyện cho kẻ là m hại là m khổ mình.
Lá»i nguyện: Lạy Chúa, thánh Tê-pha-nô, vị tỠđạo đầu tiên đã biết cầu nguyện cho những kẻ bách hại mình như Chúa Ki-tô dạy. Hôm nay mừng ká»· niệm thánh nhân bước và o trá»i vinh hiển, chúng con nà i xin Chúa ban Æ¡n, để chúng con hằng noi gương thánh nhân để lại, mà yêu thương ngay cả địch thù.
GPVL
Ngà y 26 tháng 12
THÃNH TÊPHANÔ
TỬ ÄẠO TIÊN KHỞI
Các Giáo phụ, nhất là thánh Augustinô, thánh Fulgenciô và thánh Äamianô đã hết sức ca ngợi thánh Têphanô, má»™t phó tế mà lại là phó tế thứ nhất tỠđạo. ChÃnh tên thánh nhân bằng tiếng Hy Lạp đã có nghÄ©a là được “đội triá»u thiên†rồi, vì thế có ngưá»i đã nói thánh nhân đã được gá»i chịu tỠđạo ngay từ lúc lá»t lòng mẹ.
Sống và o thế ká»· thứ nhất, nên Ä‘á»i sống cá»§a thánh nhân không được mấy ngưá»i ghi chép, nhất là vá» tuổi thÆ¡ ấu cá»§a thánh nhân lại cà ng hiếm tà i liệu. Có lẽ thánh Têphanô đã được sinh ra trong má»™t gia đình Do thái ở nước Hy lạp cổ.
Lúc thiếu niên, Têphanô đã được thụ giáo vá»›i danh sư Gamaliên ở Giêrusalem. Dưới quyá»n chỉ huy dạy bảo cá»§a thầy, Têphanô đã vùi đầu và o Kinh thánh để há»c há»i truy tầm và nghiên cứu. Khi hỠở Giêrusalem, có lẽ thánh Têphanô có quen biết thánh Phaolô lúc ấy còn gá»i là Saulô, ngưá»i sẽ tham dá»± và o cuá»™c ném đá Têphanô sau nà y, nhưng rồi lại trở thà nh vị tông đồ cá»§a dân ngoại. Sau Ãt lâu chÃnh Têphanô cÅ©ng theo là m môn đệ Chúa Giêsu và khi Chúa Thánh Thần hiện xuống, Têphanô cÅ©ng có mặt trong phòng các tông đồ.
Hồi ấy số môn đệ ở Giêrusalem cà ng ngà y cà ng tăng, những ngưá»i Do thái ở ngoà i đất Palestina và thưá»ng được gá»i là những ngưá»i Hy Lạp hóa, há» hoà n toà n thá»±c hà nh luáºt Maisen, nói tiếng Hy lạp và đá»c Kinh thánh bằng Hy lạp trong nhà nguyện. Những ngưá»i nà y thưá»ng lẩm bẩm kêu trách những ngưá»i Do thái chÃnh thức vì những bà góa bụa bị khinh rẻ và không được săn sóc đến trong các cuá»™c phát bánh hằng ngà y ở há»™i đưá»ng. Vì thế mưá»i hai vị tông đồ liá»n triệu táºp các môn đệ lại và nói: “Nếu chúng tôi phải bá» việc giảng thuyết lá»i Thiên Chúa để lo việc ở bà n ăn thì không nên chút nà o. Váºy anh em hãy tìm lấy bảy ngưá»i trong số anh em đây có danh tiếng hẳn hoi, đầy Chúa Thánh Linh và nhiá»u khôn ngoan để chúng tôi đặt đứng đầu là m việc đó†(Cv 6, 2). Äá» nghị ấy được há»™i đồng nhiệt liệt hưởng ứng, sau đó Têphanô, đã được chá»n là m phó tế cùng vá»›i sáu ngưá»i khác. Thế là từ đây Têphanô, sau khi được giá»›i thiệu vá»›i các tông đồ, đã trở nên má»™t chứng nhân anh hùng gan dạ cho Tin mừng cá»§a Chúa.
Sau khi được tấn phong, Têphanô dư đầy Æ¡n Chúa Thánh Thần cùng vá»›i những đức tÃnh cao quà tá»™t báºc. Ngà i bắt đầu tra tay và o nhiệm vụ rao giảng. Ngà i cá»™ng tác rất đắc lá»±c vá»›i các tông đồ trong việc truyá»n giáo, khiến cho nhiá»u báºc vị vá»ng trong dân Do thái xin tòng giáo. Vì thế bá»n Pharisiêu kiêu hãnh ghen tị, căm há»n Têphanô, há» quyết tâm dùng má»i thá»§ Ä‘oạn, má»i mánh lá»›i để vu khống và tố cáo ông là ngưá»i khinh thị lá» luáºt Maisen và xâm phạm Ä‘á»n thánh. Chiếu luáºt Maisen ai phạm tá»™i đó Ä‘á»u đáng xá» tá». Căn cứ và o những lá»i vu khống gian ngoa đó, bá»n há» ra lệnh bắt Têphanô Ä‘iệu ra xá» tại pháp đình Do thái. Trước pháp đình, Caipha con ngưá»i gian ác, quỉ quyệt, đã lên án xá» Chúa Kitô, nay lại dá»±a và o những lá»i Ä‘iêu ngoa cá»§a bá»n Pharisiêu để cho lệnh hà nh hạ Têphanô. Nhưng trước khi kết án, Caipha cho phép Têphanô bà o chữa. Và đây là dịp để cho Têphanô vạch rõ sá»± vong ân bá»™i nghÄ©a cá»§a pháp đình Do thái và đồng thá»i nhắc lại cho há» biết lòng nhân từ cá»§a Chúa đối vá»›i dân tá»™c kể từ tổ phụ Abraham qua các tổ phụ khác như Isaac, Giacóp. Sau đó Têphanô đã tá»± bà o chữa trước những lá»i vu cáo bất công do bá»n giả hình Pharisiêu gây ra. Ngà i đã vịn ra đủ lý chứng trong Kinh thánh để chứng minh rằng Thiên Chúa không thể nà o chỉ ở trong Ä‘á»n thá» do tay loà i ngưá»i tạo dá»±ng, cả vÅ© trụ là toà Ngà i ngá»±, Ngà i không thể tá»± giam mình trong bốn bức tưá»ng kÃn cá»§a Ä‘á»n thá».
Nghe Têphanô biện thuyết, toà n thể phẫn ná»™ lên đến cá»±c Ä‘iểm vì há» hiểu Têphanô có ý phản đối Ä‘iá»u mà xưa nay há» vẫn tin tưởng mạnh mẽ. Äứng trước lÅ© ngưá»i không biết phục thiện, Têphanô nhá»› lá»i Chúa đã nói: “Äiá»u gì Thầy dạy các con trong bóng tối, hãy rao giảng ra ánh sáng. Äiá»u gì các con nghe rỉ qua lá»— tai, hãy rao giảng trên mái nhà â€. Ngà i đã không ngần ngại tố cáo bá»n há»:
“Hỡi loà i cứng đầu cứng cổ, hỡi những lá»— tai và những trái tim bất nghÄ©a, các ngươi chỉ luôn luôn cưỡng lại vá»›i Thánh Thần. Các ngươi giống hệt như cha ông các ngươi! Có tiên tri nà o mà cha ông các ngươi đã chẳng bách hại? Cha ông các ngươi đã giết hết những ngưá»i đưa tin Äấng công chÃnh đến, rồi chÃnh Äấng ấy, bây giá» các ngươi cÅ©ng đã phản bá»™i và mưu sát. Các ngươi đã lÄ©nh được luáºt pháp do Thiên thần chuyển đạt mà nà o các ngươi có chịu tuân theo†(Cv 8, 51-54).
Nghe đến đây, há» không thể nén cÆ¡n giáºn được nữa, vì Têphanô đã dám vạch mặt bá»n hỠđã nhúng tay và o cuá»™c tá» nạn vô tá»™i cá»§a Chúa Cứu Thế. Há» nhao nhao, la lối xin Ä‘iệu Têphanô ra pháp trưá»ng ném đá. Và như để nâng đỡ an á»§i Têphanô, bầu trá»i tá»± nhiên rá»™ng mở và Têphanô được thấy vinh quang cá»§a Chúa.
Sách Tông đồ Công vụ thuáºt lại: “Còn ngà i vẫn đầy Thánh Thần và ngước mắt nhìn trá»i, ngà i thấy vinh quang Thiên Chúa và Chúa Giêsu đứng bên hữu Thiên Chúa, Ngà i nói: “Kìa tôi thấy trá»i mở rá»™ngâ€. Bá»n há» liá»n la át Ä‘i, bịt tai lại rồi đổ xô và o ngà i, Ä‘em ngà i ra ngoà i thà nh ném đá. Bá»n cáo gian để áo ngà i dưới chân má»™t chà ng thanh niên tên là Saulô coi. Chà ng thanh niên đó chÃnh là Phaolô, sau nà y sẽ trở lại và thà nh má»™t tông đồ nhiệt tâm cá»§a Chúa Kitô. Äang khi há» ném đá, Têphanô cầu nguyện: “Lạy Chúa Giêsu, xin nháºn lấy linh hồn conâ€. Rồi quì xuống ngà i kêu thá»±c to: “Lạy Chúa xin tha cho há» tá»™i ác nà yâ€. Vừa kêu dứt lá»i, ngà i tắt nghỉ. Hôm ấy có lẽ là ngà y 26 tháng 12 năm 35.
Sau khi Têphanô tắt thở, mặc dầu cÅ©ng ngà y hôm ấy có cuá»™c tà n sát ghê gá»›m bùng nổ ở giáo Ä‘oà n Giêrusalem, những ngưá»i đạo đức vẫn can đảm Ä‘i chôn cất Têphanô và than khóc thảm thiết. Các giáo hữu những thế ká»· đầu rất tôn sùng thánh Têphanô. Cái chết thảm hại cá»§a ngà i đã là giây phút mở mà n cho biết bao nhiêu cuá»™c bách hại khác sẽ xẩy đến cho những ngưá»i muốn theo chân Thầy Chà Thánh. Nhưng cái chết cá»§a ngà i cÅ©ng là má»™t hạt giống sinh ra bao nhiêu hoa trái cho Giáo há»™i trong những buổi sÆ¡ khai.
Có ngưá»i ghi chép lại câu truyện kỳ lạ sau đây: Ngà y thứ sáu mồng ba tháng chạp năm 415, dưới triá»u đại Honoriô và Thêôđôsiô Trẻ là m Hoà ng đế, Äức Innôxentê I là m Giáo Hoà ng, má»™t linh mục tên là Luxianô Ä‘ang ngá»§ gần giếng rá»a tá»™i trong nhà thá» Caphargamala để coi giữ đồ thánh. Và o khoảng ba giá» sáng, má»™t ông lão đạo mạo tay cầm má»™t cái roi bằng và ng quất nhẹ và o ngưá»i linh mục và nói:
“Hãy chá»—i dáºy, Ä‘i đến Giêrusalem và xin vá»›i Äức Giám mục Gioan để tìm kiếm lấy những di hà i các thánh không được ai tôn kÃnh.
– Thưa ngà i, ngà i là ai, và các thánh ngà i nói là những vị nà o thế? Linh mục Luxianô há»i váºy.
– Ta là tôn sư Gamaliel, thầy dạy cá»§a Phaolô. Ngà y nay di hà i cá»§a thánh Têphanô đã bị những ngưá»i Do thái ném đá vẫn còn ở bên cạnh nấm mồ cá»§a ta. Váºy ngươi hãy Ä‘i kiếm cho được di hà i ngà i vá» mà tôn kÃnh.
Vị linh mục há»i tiếp:
– Nhưng là m thế nà o mà chúng tôi tìm được má»™ ngà i?
– “Ở giữa cánh đồng Delagabria nghÄ©a là những ngưá»i cá»§a Thiên Chúa, vì sau khi Têphanô bị ném đá, xác ngà i bị bêu nhiá»u ngà y mà không má»™t con váºt nà o dám đả động tá»›i. Lúc sinh thá»i ta có lòng má»™ mến Têphanô nên đã cho ngưá»i chôn cất thánh nhân ở gần mồ cá»§a taâ€. Nói bấy nhiêu ông lão biến mất. Linh mục Luxianô như bị giấc chiêm bao ám ảnh, ngà i quì dáºy cầu nguyện hồi lâu và xin Chúa nếu có phải việc cá»§a Chúa là m thì xin Chúa cho được thấy ông già đó lần nữa. Linh mục lại cầu nguyện và ăn chay nhiá»u hÆ¡n để được Æ¡n ấy.
Ngà y thứ sáu tuần sau, ông lão lại hiện ra như lần trước và trách Luxianô sao không chịu Ä‘i Giêrusalem để gặp Äức Giám mục. Äoạn ông lão lại chỉ cho Luxianô cách thức tìm di hà i Têphanô như thế nà o. Luxianô vẫn chưa tin và còn muốn trông thấy ông lão má»™t lần thứ ba nữa má»›i Ä‘i. Nhưng thứ sáu sau nữa là ngà y 17 tháng 12 ông lão hiện ra và tá» vẻ tức giáºn vô cùng vì Luxianô đã không nghe lá»i. Lần nà y Luxianô bằng lòng Ä‘i Giêrusalem. Khi Äức Giám mục Gioan nghe biết như thế, ngà i rất vui mừng truyá»n cho Luxianô phải tổ chức tìm kiếm di hà i thánh Têphanô.
Ngà y hôm sau, linh mục Luxianô tụ táºp con chiên bổn đạo lại hát kinh cầu nguyện và rước ra cánh đồng đã được ông lão chỉ cho. May quá, đám rước lại gặp ngay má»™t tu sÄ© chỉ chá»— cho bổn đạo đà o bá»›i, quả thá»±c hỠđã tìm thấy ba quan tà i: má»™t cá»— đỠCeliel (nghÄ©a là Têphanô).
ÄÆ°á»£c tin ấy Äức Giám mục Giêrusalem láºp tức đến Delagabria. Khi vừa mở quan tà i thánh Têphanô, đất liá»n động và có má»™t mùi thÆ¡m ngát toả ra là m cho má»i ngưá»i Ä‘á»u sung sướng. Ngay lúc đó 73 bệnh nhân đủ các bệnh nan y Ä‘á»u được khá»i. Các Giám mục sau khi hôn kÃnh xương thánh, liá»n cho và o má»™t hòm rất quà và kiệu vá» Giêrusalem. Äang khi Ä‘i kiệu má»™t tráºn mưa như lụt đổ xuống phá tan nạn hạn hán Ä‘ang Ä‘e dá»a dân gian. Sau nà y nhá» xương thánh cá»§a thánh nhân mà bao nhiêu ngưá»i được Æ¡n là nh; bao nhiêu ngưá»i được Æ¡n trở lại, chịu phép rá»a tá»™i và Giáo há»™i cÅ©ng được thịnh vượng nhiá»u nhá» công Æ¡n cá»§a thánh Têphanô, má»™t vị tiên khởi tỠđạo.
tinmung

