Ngày 28 tháng 12 CÁC THÁNH ANH HÀI Tử Đạo

Gương Thánh nhân: Thánh sử Mát-thêu đã kể lại cuộc tử đạo của các thánh Anh Hài trong sách Phúc âm của ngài như sau:

“Khi Đức Giê-su ra đời tại Bê-lem, miền Giu-đê, thời vua Hê-rô-đê trị vì, có mấy nhà chiêm tinh từ phương đông đến Giê-ru-sa-lem và hỏi:

– Đức Vua dân Do-thái mới sinh hiện ở đâu? Chúng tôi đã thấy vì sao của Người xuất hiện bên phương Đông, nên chúng tôi đến bái lạy Người.

Các nhà chiêm tinh là những người trí thức thời đó, họ là tư tế hoặc là cố vấn các vua chúa. Họ thường xem các ngôi sao trên trời và đoán biết tương lai. Theo hiểu biết của họ, mỗi khi có ngôi sao lạ xuất hiện, đó là dấu báo hiệu có một người danh vọng ra đời. Và nhờ có dịp tiếp xúc với nhóm người Do-thái đến buôn bán trong nước, họ biết được tôn giáo và lòng mong đợi Đấng Cứu Thế của dân Do-thái. Và một đêm nọ, họ thấy có ngôi sao lạ hiện ra ở Giê-ru-sa-lem, họ tin đó là vì sao của Đấng Cứu Thế dân Do-thái. Và nhờ ơn Chúa soi sáng thúc đẩy, họ quyết định lên đường tìm đến Đấng đó, để thờ lạy và dâng tiến lễ vật.

Nghe tin ấy, vua Hê-rô-đê bối rối (vì ông sợ “Vua dân Do-thái mới sinh” là Chúa Giê-su sau nầy, khi lớn lên sẽ chiếm ngôi vua của ông ta), và cả thành Giê-ru-sa-lem cũng xôn xao”.

Sở dĩ dân thành Giê-ru-sa-lem xôn xao là vì họ thờ ơ lãnh đạm đối với Chúa. Họ biết có Chúa Cứu thế ra đời chuộc tội họ, mà họ chẳng màng nghĩ tới, và sau nầy chính họ cùng các thủ lãnh sẽ lên án tử Chúa.

“Nhà vua liền triệu tập tất cả các thượng tế, các kinh sư trong dân lại, và hỏi cho biết Đức Ki-tô phải sinh ra ở đâu. Họ trả lời:

– Tại Bê-lem, miền Giu-đê, vì trong sách ngôn sứ có chép rằng:

Phần ngươi, hỡi Bê-lem, miền đất Giu-đa, ngươi đâu phải là thành nhỏ nhất của Giu-đa, vì ngươi là nơi Vị lãnh tụ chăn dắt dân Ta sẽ ra đời.

Bấy giờ vua Hê-rô-đê bí mật vời các nhà chiêm tinh đến, hỏi cặn kẽ về ngày giờ ngôi sao đã xuất hiện. Rồi vua phái các vị ấy đi và dặn rằng:

– Xin quý ngài đi dò hỏi tường tận về Hài Nhi, và khi đã tìm thấy, xin báo lại cho tôi, để tôi cũng đến bái lạy Người”.

Hê-rô-đê hỏi “cặn kẽ về ngày giờ ngôi sao đã xuất hiện”, và dặn báo lại cho ông ta biết nơi chốn Hài Nhi ở, không phải để “bái lạy Người” như lời ông ta nói, nhưng là để thủ tiêu, vì sợ Hài Nhi đó sau nầy sẽ chiếm ngôi vua của ông ta. Đúng là kẻ tham quyền cố vị và nham hiểm độc ác, chẳng chừa một đối thủ nào, dù đối thủ đó chỉ do ông ta tưởng.

Nghe nhà vua nói thế, họ ra đi. Bấy giờ ngôi sao họ đã thấy ở phương Đông, lại dẫn đường cho họ đến tận nơi Hài Nhi ở, mới dừng lại. Trông thấy ngôi sao, họ mừng rỡ vô cùng. Họ vào nhà, thấy Hài Nhi với thân mẫu là bà Ma-ri-a, liền sấp mình bái lạy Người, rồi mở bảo tráp, lấy vàng, nhủ hương và mộc dược mà dâng tiến. Sau đó, họ được báo mộng là đừng trở lại gặp vua Hê-rô-đê nữa, nên đã đi lối khác mà về xứ mình.

“Khi các nhà chiêm tinh đã ra về, thì kìa sứ thần hiện ra báo mộng cho ông Giu-se rằng:

– Nầy ông, dậy đem Hài Nhi và Mẹ Người trốn sang Ai-cập, và cứ ở đó cho tới khi tôi báo lại, vì vua Hê-rô-đê sắp tìm giết Hài Nhi đấy.

Ông Giu-se liền chỗi dậy, và đang đêm, đưa Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập. Ông ở đó cho đến khi vua Hê-rô-đê băng hà, để ứng nghiệm lời Chúa phán xưa qua miệng ngôn sứ:

Ta đã gọi con Ta ra khỏi Ai-cập.

“Bấy giờ vua Hê-rô-đê thấy mình bị các nhà chiêm tinh đánh lừa, thì đùng đùng nổi giận, nên sai người đi giết tất cả các con trẻ ở Bê-lem và toàn vùng lân cận, từ hai tuổi trở xuống tính theo ngày tháng ông đã hỏi cặn kẽ các nhà chiêm tinh. Thế là ứng nghiệm lời ngôn sứ Giê-rê-mi-a:

“Ở Ra-ma, vẳng nghe tiếng khóc than rên rỉ: tiếng bà Ra-khen khóc thương con mình và không chịu cho người ta an ủi, vì chúng không còn nữa”. (Mt. 2, 1-18).

Bao nhiêu trẻ thơ vô tội đã bị tàn sát dã man, vì tham vọng của một con người độc ác, ích kỷ, nham hiểm. Các trẻ nầy chết thay Chúa Giê-su, vì Chúa Giê-su, nên được Hội thánh tôn phong là những vị thánh Tử đạo, và long trọng mầng kính hôm nay. Và thánh Cốt-vun-đê-út đã ca ngợi các thánh trẻ hết lòng:

“Những trẻ thơ đã chết cho Đức Ki-tô mà không biết; cha mẹ khóc thương những đứa con tử đạo, còn Người, Người đã làm cho những trẻ chưa biết nói trở thành những nhân chứng của Người. Đấng đến để cai trị, đã cai trị như thế đó. Nầy Đấng Cứu tinh đã cứu vớt, và Chúa Cứu Thế đã ban ơn cứu độ…”

“Ôi thánh ân cao cả ! Các trẻ thơ đã lập công phúc gì để chiến thắng như thế? Các em chưa biết nói gì mà đã tuyên xưng Đức Ki-tô. Các em chưa biết dùng tay chân để chiến đấu, nhưng đã giật được ngành vạn tuế chiến thắng”.

Quyết tâm: Hằng ngày xin các thánh Anh Hài cầu cùng Chúa, cho những kẻ làm cha mẹ biết tôn trọng sự sống của con cái, và biết lo giáo dục chúng nên người và làm chứng nhân cho Chúa.

Lời nguyện: Lạy Chúa, các thánh Anh Hài đã không dùng lời nói, nhưng dùng chính cái chết của mình mà tuyên xưng danh Chúa. Xin cho chúng con biết lấy cả cuộc đời mà minh chứng niềm tin, như chúng con vẫn tuyên xưng ngoài miệng.

GPVL

Ngày 28 tháng 12
CÁC THÁNH ANH HÀI TỬ ĐẠO

Mấy trăm năm trước Chúa Kitô ra đời, tiên tri Giêrêmia đã viết: “Thành Rama vang dội tiếng khóc than nức nở. Đó là tiếng của Rachel thương khóc con nàng. Nàng không muốn được an ủi vì các con nàng không còn nữa” (Gr 31, 15). Lời ấy nay đã nên trọn. Vì xưa Hêrôđê, khi thấy mình bị các nhà bác học lừa, liền nổi cơn thịnh nộ và truyền giết hết các con trẻ thành Bêlem và vùng lân cận, từ hai tuổi trở xuống, theo đúng ngày tháng mà vua đã hỏi các nhà bác học (x. Mt 2, 15-17).

Chính vì ghen tuông sợ mất địa vị mà vua Hêrôđê đã phạm tội nhơ nhớp hiếm có trong lịch sử đó. Vua đang tâm làm một việc dã man như thế với hy vọng sẽ thủ tiêu được con trẻ Giêsu. Nhưng vua đã nhầm! Vì Thiên Chúa định liệu công việc xảy ra khác hẳn: sứ thần đã báo mộng cho thánh Giuse và bảo: “Hãy dậy mau, mang Con trẻ và Mẹ Người trốn sang Aicập, ở đó cho đến khi ta báo tin lại. Vì Hêrôđê đang tìm giết Con trẻ”. Vâng lời sứ thần, đang đêm thánh Giuse chỗi dậy, đem Con trẻ và Mẹ Người sang Aicập. Người ở đấy cho đến khi Hêrôđê băng hà, hầu ứng nghiệm lời Chúa phán qua miệng tiên tri: “Ta đã gọi con ta ra khỏi nước Aicập” (Mt 2, 13-16). Thực ra Chúa đã muốn làm ngơ để cho xảy ra vụ tàn sát các trẻ con ở Bêlem để làm như của đầu mùa ơn cứu chuộc. Các thánh trẻ bị giết, nhưng thực ra, các ngài đã như đàn chim sổ lưới và thoát mưu kẻ thù; các ngài đã được phúc chết vì Chúa (ca tâm niệm); đã dùng cái chết để ca tụng Chúa ngay lúc sơ sinh, măng trẻ (kinh nhập lễ).

Số những hài nhi tử đạo này bao nhiêu, chúng ta không biết rõ. Có những tác giả như ông Salmeron, thánh Giêrônimô đã cao hứng mà phỏng đoán rằng con số đó lên tới hàng vạn. Nhưng thực ra đó chỉ là con số phóng đại do óc tưởng tượng của các ngài. Theo sự khảo cứu mới nhất của những nhà Thánh kinh học ngày nay, người ta phỏng đoán con số các hài nhi vô tội bị sát hại trong dịp này phỏng độ hai mươi.

Lịch sử phụng vụ cũng không cho chúng ta biết rõ lễ các thánh trẻ đã được mừng từ thời nào. Nhưng ta có thể biết một điều này là lễ này đã có từ lâu. Vì theo một tài liệu rất cổ sơ về các thánh tử đạo, thì niên lịch thành Carthagô đã kính lễ các thánh vào ngày 28 tháng 12, với danh hiệu là “Lễ các thánh trẻ bị Hêrôđê giết”. Ngoài ra, sách tử đạo truyện Giêrônimô ngày 28 tháng 12, cũng có ghi lại mấy giòng như sau: “Tại Bêlem có lễ kính các thánh trẻ và các thánh Hài nhi đã bị gia hình vì Chúa Kitô dưới thời Hêrôđê”. Một vài nơi khác, như ở Constantinôpôli lại có thói quen mừng lễ ấy vào ngày 29 tháng 12; Syria nhận ngày 23 tháng 9; còn xứ Armênia lại định lễ vào ngày thứ hai trong tuần thứ hai sau lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống.

Thêm vào những chi tiết lịch sử phụng vụ trên, chúng ta còn có những bài văn hoặc lời kinh sâu sắc nói lên tâm tình của giáo dân đối với các thánh Anh hài qua các thời đại. Đó là những bài giảng hùng hồn của thánh Augustinô trong tuần kính các thánh trẻ. Ngày nay, trong kinh chiều lễ các thánh Anh hài, chúng ta còn được nghe những lời ca vui tươi, hân hoan Giáo hội ca mừng các thánh trẻ: “Hân hoan chúc mừng những ngành hoa tử đạo, như những bông hồng vừa nở đã bị phong ba vùi dập, các ngài đã bị kẻ thù Chúa Kitô triệt hạ ngay khi chập chững trước cửa cuộc đời. Ôi vinh dự thay các ngài là lễ vật đầu mùa Chúa Kitô, là đoàn chiên non hiến tế. Trước bàn thờ Chúa, các ngài vui chơi thích thú với cành lá thắng trận và vòng hoa vinh phúc”. Và gần đây văn hào Pêghi trong bài “Huyền nhiệm về các thánh Anh hài” (Mystère des Saints Innocents) cũng khéo gợi lên những hình ảnh tươi vui: các thánh trẻ là những người bạn đồng niên của Chúa Hài nhi vẫn say sưa và hồn nhiên cầm ‘que’ (cành lá dừa) chơi vòng “triều thiên”.

Lễ các thánh Anh hài đã biến đổi nhiều trong phụng vụ Giáo hội. Đầu tiên là lễ bậc thường nhưng từ đời Đức Piô V được nâng lên bậc hai; và đến đời Đức Piô X, lại được giản hóa thành lễ bậc hai không có tuần tám ngày. Hiện nay, theo sắc lệnh mới, lễ kính các thánh Anh hài mừng theo bậc lễ kính (Festum).

Lạy Chúa, vì lời bầu cử của các thánh Anh hài tử đạo, những vị ngay từ sơ sinh đã dùng cái chết để ca tụng sự vinh hiển Chúa, xin Chúa tiêu diệt tội lỗi và tính mê trong chúng con, để chúng con biết xưng đức tin ra trong đời sống mỗi ngày.

tinmung