Gương Thánh nhân: Tấm gương sáng chói thánh Phan-xi-cô Cần để lại cho muôn Ä‘á»i, đó là lòng kiên nhẫn keo sÆ¡n gắn bó, chịu gian lao Ä‘au khổ theo Chúa bá»n đỗ: Ròng rã tám tháng tù ở Thanh Oai, đăng đẳng mưá»i tháng ngục ở Hà Ná»™i là cả những chuá»—i ngà y cá»±c hình tra tấn đổ lên con ngưá»i vị anh hùng đức tin nầy: cổ mang gông, tay chân xiá»ng xÃch, ngà y đêm ở trong tù ná»±c nồng thúi tha hôi hám, chưa kể những lần bị tra tấn, đánh Ä‘áºp, Ä‘au đớn. Trong má»™t bức thư gởi vá» cho cha Liêu, ngà i viết:
“Con bị tra tấn ba lần, hai lần đầu, má»—i lần 60 roi, lần sau 50 roi. Nhà tù thì cháºt hẹp, hôi hám, thúi tha…”
Giá» phút cuối cùng tại pháp trưá»ng Cầu Giấy, viên quan xá» bảo lần chót:
– Hãy bước qua tháºp tá»±, anh có thể được cứu mạng sống.
Nhưng vị chiến sĩ Chúa quả quyết:
– Tôi đã dốc lòng theo Chúa đến chết. Quan cứ theo án mà thi hà nh.
Phan-xi-cô Nguyá»…n Cần sinh năm 1803, tại xứ SÆ¡n Miêng tỉnh Hà Äông. Ngay từ nhá», cáºu đã ước ao dâng mình cho Chúa, nhưng vì mẹ già quá thương cáºu, không muốn lìa xa, nên mãi đến lá»›n cáºu má»›i và o trưá»ng há»c là m thầy giảng. Sau đó, thầy theo giúp Äức Cha Du và Cha Liêu ở hỠđạo Kẻ Chuông. Ngà y 19 tháng tư năm 1836, cha Liêu nhá» thầy Ä‘i má»i cha Tuấn ở xứ Kẻ Bạc đến giảng tuần tÄ©nh tâm, chuẩn bị mừng lá»… Phục sinh. Nhưng khi vừa đến nÆ¡i thì thầy bị quân lÃnh bắt giải vá» huyện Thanh Oai và tống và o ngục.
Cha Liêu nghe tin thầy bị bắt thì hết lòng thương tiếc, nhá» ngưá»i Ä‘em tiá»n đến chuá»™c. Nhưng quan đòi giá quá cao, không thể chuá»™c nổi. HÆ¡n nữa, vì thầy muốn được hy sinh chịu chết vì Chúa, nên xin Cha và má»i ngưá»i đừng báºn tâm lo cho thầy, chỉ xin má»i ngưá»i cầu nguyện cho thầy được bá»n đỗ chịu khổ vì Chúa đến cùng.
Trong tám tháng bị giam ở Thanh Oai, nhiá»u lần thầy phải chịu tra tấn đánh đòn, buá»™c đạp lên Thánh giá. Nhưng lần nà o thầy cÅ©ng can đảm từ chối, quyết má»™t lòng trung kiên theo Chúa. Có ngà y thầy bị đánh cả đôi ba lần, má»—i lần từ 50 roi trở lên, như thầy đã nói trong thÆ¡ gởi cho cha Liêu. Cà ng bị đánh, cà ng Ä‘au đớn, thầy cà ng rán sức chịu đựng, để thông phần và o sá»± thương khó Chúa Giê-su, hiệp công cứu rá»—i vá»›i Ngưá»i.
Thấy không thể lay chuyển nổi lòng trung kiên cá»§a vị chứng nhân Chúa, quan cho giải vá» Hà Ná»™i. Mưá»i tháng tù ở đây là cả những chuá»—i ngà y cá»±c hình thảm khốc. Ngà y nà o thầy cÅ©ng bị quân lÃnh đánh Ä‘áºp tra khảo, bắt ép bước qua Thánh giá bỠđạo. Nhưng thầy chẳng những không sợ roi đòn, không ngã lòng nản chÃ, mà còn cho đó là ơn Chúa thương ban, để thầy được vinh phúc Ä‘á»i sau. Trong bức thư thầy viết từ trại giam ở Hà Ná»™i, thầy nói vá»›i Cha Liêu:
“Thưa Cha, con thấy nhiá»u ngưá»i ngoà i Ä‘á»i sẵn sà ng chịu nhiá»u khổ cá»±c gian nan để được già u sang danh vá»ng chóng qua, lẽ nà o con không nhẫn nại bá»n đỗ chịu những hình khổ mau qua nầy, để được vinh hiển Ä‘á»i Ä‘á»i”.
Không kể gì thân mình, thầy còn giúp đỡ khÃch lệ các đồng đạo cùng bị tù ngục, kiên tâm giữ vững niá»m tin. Ngoà i ra thầy còn khuyên được nhiá»u tù nhân ngoại giáo theo đạo. Thầy đã dạy giáo lý và rá»a tá»™i cho há».
Ngà y 20 tháng 11 năm 1837, bản án của vua Minh Mạng đã vỠđến Hà Nội. Bản án ghi rõ:
“Tên Cần đã theo đạo Gia-tô, không chịu bước qua Tháºp giá, nay kết án xá» giảo”.
Quân lÃnh Ä‘iệu vị anh hùng ra pháp trưá»ng Bảy Mẫu, vòng dây quanh cổ, siết chặt hai đầu dây đến lúc ngà i tắt thở.
Äức Thánh Cha Lê-ô 13 suy tôn thầy lên Chân phước ngà y 27 tháng 05 năm 1900. Và ngà y 19 tháng 06 năm 1988. Äức Giáo Chá»§ Gioan Phaolô 2 đã tôn phong lên Hiển Thánh.
Quyết tâm: Hằng ngà y siêng năng giúp việc giảng đạo, và kiên tâm bá»n đỗ chịu khổ chịu cá»±c vì Chúa cho đến chết, để hiệp công vá»›i Chúa cứu rá»—i các linh hồn, và để được hưởng phước Ä‘á»i Ä‘á»i.
Lá»i nguyện:Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại, luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.
