“CÃC NGÆ¯Æ I BIẾT TÃŒM HIỂU DIỆN MẠO TRỜI ÄẤT? CÃ’N VỀ THỜI ÄẠI NÀY, SAO CÃC NGÆ¯Æ I KHÔNG TÃŒM HIỂU?”
BÀI ÄỌC I: Ep 4, 1-6
“Chỉ có má»™t thân thể, má»™t Chúa, má»™t đức tin và má»™t phép rá»a”.
TrÃch thư Thánh Phaolô tông đồ gá»i tÃn hữu Êphêxô.
Anh em thân mến, tôi là tù nhân trong Chúa, tôi khuyên anh em hãy ăn ở xứng đáng vá»›i Æ¡n kêu gá»i anh em đã lãnh nháºn. Anh em hãy hết lòng khiêm nhượng, hiá»n háºu, nhẫn nại, chịu đựng nhau trong đức ái: hãy lo bảo vệ sá»± hợp nhất tinh thần, lấy bình an hoà thuáºn là m dây rà ng buá»™c: Chỉ có má»™t thân thể và má»™t tinh thần, cÅ©ng như anh em đã được kêu gá»i đến cùng má»™t niá»m hy vá»ng. Chỉ có má»™t Chúa, má»™t đức tin, má»™t phép rá»a. Chỉ có má»™t Thiên Chúa là Cha hết má»i ngưá»i, Äấng vượt trên hết má»i ngưá»i, hoạt động nÆ¡i má»i ngưá»i, và ở trong má»i ngưá»i.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 23, 1-2. 3-4ab. 5-6
Äáp: Lạy Chúa, đó là dòng dõi ngưá»i tìm kiếm long nhan Chúa (x. c. 6).
Xướng: 1) Chúa là chá»§ trái đất và má»i váºt là m sung mãn nó, chá»§ địa cầu và muôn loà i cư trú ở trong. Vì chÃnh Ngưá»i xây dá»±ng nó trên biển cả, và Ngưá»i giữ vững nó trên chá»— nước nguồn. – Äáp.
2)Ai khá trèo lên cao sÆ¡n cá»§a Chúa, ai được đứng trong nÆ¡i thánh cá»§a Ngưá»i? Ngưá»i tay vô tá»™i và lòng thanh khiết, ngưá»i không để lòng xu hướng bả phù hoa. – Äáp.
3)Ngưá»i đó sẽ được Chúa chúc phúc cho, và được Thiên Chúa là Äấng cứu độ ban ân thưởng. Äó là dòng dõi ngưá»i tìm kiếm Chúa, ngưá»i tìm long nhan Thiên Chúa nhà Giacóp. – Äáp.
ALLELUIA: Ga 15, 15b
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Thầy gá»i các con là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy đã nghe biết nÆ¡i Cha Thầy, thì Thầy đã cho các con biết”. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Lc 12, 54-59
“Các ngươi biết tìm hiểu diện mạo trá»i đất? Còn vá» thá»i đại nà y, sao các ngươi không tìm hiểu?”
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán bảo dân chúng rằng: “Khi các ngươi xem thấy đám mây nổi lên ở phÃa tây, láºp tức các ngươi nói rằng: Trá»i sắp mưa; và sá»± tháºt xảy ra như thế. Và khi gió nam thổi đến, thì các ngươi nói: Trá»i sắp nóng ná»±c. Và việc đã xảy ra như thế. Hỡi những kẻ giả hình, các ngươi biết tìm hiểu diện mạo cá»§a trá»i đất, còn vá» thá»i đại nà y, sao các ngươi không tìm hiểu? Tại sao các ngươi không tá»± mình phê phán Ä‘iá»u gì phải lẽ? Thế nên, khi ngươi cùng vá»›i kẻ đối phương ra trước mặt quan quyá»n, thì Ä‘ang lúc Ä‘i dá»c đưá»ng, ngươi hãy cố lo liệu cho ổn thoả vá»›i nó Ä‘i, kẻo nó lôi ngươi đến trước quan toà , và quan toà trao ngươi cho lý hình và lý hình tống ngươi và o ngục. Ta bảo cho ngươi hay, ngươi sẽ không thể ra khá»i đó cho đến khi nà o trả xong đồng xu cuối cùng”.
Äó là lá»i Chúa.
__________________________________
I/. GIỚI THIỆU CÃC BÀI ÄỌC:
Phải biết suy xét cho chÃn chắn để tìm ra sá»± tháºt.
Trên hà nh trình Ä‘i tìm sá»± tháºt, con ngưá»i có thể dùng nhiá»u cách khác nhau. Con ngưá»i có thể dùng lý luáºn, dá»±a và o Ä‘iá»u đã biết để tìm ra Ä‘iá»u chưa biết. Con ngưá»i có thể dùng kinh nghiệm, những gì đã xảy ra trong những hoà n cảnh tương tá»±, chắc chắn sẽ xảy ra cho lần tá»›i. Con ngưá»i có thể tin và o những gì Thiên Chúa dạy qua các nhà lãnh đạo và các tiên tri. Hay có thể dùng tổng hợp cá»§a tất cả các cách.
Các Bà i Äá»c hôm nay má»i gá»i con ngưá»i hãy biết suy xét để tìm ra sá»± tháºt và tin theo.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch thư Thánh Phaolô tông đồ gá»i tÃn hữu Êphêsô, Thánh Phaolô kêu gá»i sá»± hiệp nhất nÆ¡i các tÃn hữu vì chỉ có má»™t Chúa, má»™t đức tin, má»™t phép rá»a. Chỉ có má»™t Thiên Chúa là Cha hết má»i ngưá»i, Äấng vượt trên hết má»i ngưá»i, hoạt động nÆ¡i má»i ngưá»i, và ở trong má»i ngưá»i.
TRONG BÀI TIN MỪNG tho thánh Luca, Chúa Giêsu nói vá»›i các khán giả cá»§a Ngà i: nếu trà khôn và kinh nghiệm có thể giúp há» nháºn ra những hiện tượng trong trá»i đất; chúng cÅ©ng có thể giúp há» nháºn ra những Ä‘iá»u tốt xấu trong lãnh vá»±c luân lý mà há» phải thi hà nh. Nếu há» không chịu suy xét để nháºn ra và hà nh động, há» sẽ phải lãnh nháºn má»i háºu quả cá»§a hà nh động cá»§a há».
(theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên, OP)
_______________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 12, 54-59)
Hôm nay thứ Sáu tuần XXIX Thưá»ng niên năm chẵn, chúng ta bước và o phần kết cá»§a Chương 12 Phúc âm Luca vá»›i chá»§ Ä‘á»: “NHẬN XÉT THỜI ÄẠIâ€.
Chúa Giêsu khen ngưá»i Do Thái rất giá»i trong việc nháºn xét sá»± thay đổi trong thiên nhân và trá»i đất.
Cụ thể Chúa nói: “Khi các ngưá»i thấy mây kéo lên ở phÃa tây, các ngưá»i nói ngay: “Mưa đến nÆ¡i rồi”, và xảy ra đúng như váºy. Khi thấy gió nồm thổi, các ngưá»i nói: “Trá»i sẽ oi bức”, và xảy ra đúng như váºy†(Lc 12, 54 – 55).
Những nháºn xét nà y có được là kết quả cá»§a hà ng chục, hà ng trăm sá»± kiện đã xảy ra. Khi các sá»± kiện nà y xảy ra Ä‘á»u đúng như váºy, há» sẽ coi đó là má»™t qui luáºt, như thấy mây kéo lên phÃa tây thì há» biết chắc mưa sắp đến….
Không riêng gì ngưá»i Do Thái mà các quốc gia trên trái đất nà y Ä‘á»u có những câu ca dao, tục ngữ diá»…n tả những qui luáºt cá»§a trá»i đất tương tá»± như váºy.
Chẳng hạn ở Việt Nam có câu: “Mây đà ng Äông, vừa trông vừa chạyâ€. Có nghÄ©a thấy mây kéo đến từ phÃa Äông (phÃa biển), thì ta dám chắc sắp có mưa.
Những kinh nghiệm nà y có khác nhau tùy theo má»—i quốc gia, như ở Do Thái là mây ở phÃa Tây, ở Việt Nam mây ở phÃa Äông. Äiá»u nà y tùy thuá»™c và o vị trà cá»§a quốc gia đó trên trái đất hình cầu.
Chúa vừa khen ngưá»i Do Thái, thì Ngà i lại buông ngay lá»i chê trách.
Chúa nói:
“Há» I NHá»®NG KẺ GIẢ HÃŒNH, các ngươi biết tìm hiểu diện mạo cá»§a trá»i đất, còn vá» thá»i đại nà y, sao các ngươi không tìm hiểu? Tại sao các ngươi không tá»± mình phê phán Ä‘iá»u gì phải lẽ?†(Lc 12, 56 – 57).
Chúa nói há» là “NHá»®NG KẺ GIẢ HÃŒNHâ€.
Há» giả hình ở chá»— khi chỉ biết nghiên cứu vá» diện mạo trá»i đất mà lại không nháºn ra dấu chỉ cá»§a thá»i đại.
Dấu chỉ thá»i đại mà Chúa muốn nói đến ở đây chÃnh là sá»± xuất hiện cá»§a Ngà i. Ngà i là Äấng Cứu thế mà các tiên tri và ngôn sứ trong thá»i Cá»±u ước đã loan báo, thế mà khi Ngà i xuất hiện và đứng trước mắt há», há» lại không nháºn ra.
Váºy thì những kinh nghiệm mà há» Ä‘ang sở đắc kia có Ãch lợi gì. Há» muốn là ngưá»i “trên thông thiên văn, dưới rà nh địa lýâ€. Váºy mà khi Äấng Cứu thế xuất hiện thì há» lại không nháºn ra.
Tháºt hoà n toà n trái ngược vá»›i ba Äạo sÄ© bên phương Äông, há» chỉ nhìn thấy ánh sao lạ, ứng vá»›i vị vua Do Thái má»›i sinh, cả ba Äạo sÄ© đã cấp tốc lên đưá»ng để triá»u yết. CÅ©ng là dấu chỉ thiên nhiên, ánh sao lạ, mà 3 Äạo sÄ© đã nháºn ra. Còn ở đây hỠđã thấy chÃnh Äấng Cứu thế, váºy mà há» không nháºn biết. Như váºy há» chÃnh là “NHá»®NG KẺ GIẢ HÃŒNHâ€.
Chúa còn phê phán há» rất nặng lá»i:
“TẠI SAO CÃC NGÆ¯Æ I KHÔNG Tá»° MÃŒNH PHÊ PHÃN ÄIỀU GÃŒ PHẢI LẼ?â€
Äôc giả có thể đặt câu há»i: “ÄIỀU PHẢI LẼ Ở ÄÂY LÀ ÄIỀU GÃŒ?â€
Ngay sau đó, Chúa đã đưa ra má»™t dụ ngôn nhá» dạy cho má»i ngưá»i biết phải là m gì. Äó là PHẢI LÀM HÃ’A vá»›i kẻ thù cá»§a mình ngay lúc còn Ä‘ang Ä‘i đưá»ng (tức còn Ä‘ang sống), đừng để phải lôi nhau ra quan tòa (ý muốn nói sau khi chết và ra trước tòa án phán xét)..
Nếu đã lôi nhau ra quan tòa thì Chúa nói: “Tôi bảo cho anh biết: anh sẽ không ra khá»i đó trước khi trả hết đồng kẽm cuối cùng.” (Lc 12, 59).
Dụ ngôn tuy rất ngắn nhưng lại rất sâu sắc, đó chÃnh là sá»± KHÔN NGOAN mà ta phải có trong cuá»™c Ä‘á»i nà y, còn cái kinh nghiệm thấy mây ở phÃa Tây thì chắc chắn sẽ có mưa, hay khi thấy gió nồm tổi thì trá»i sẽ oi bức sẽ chẳng có Ãch gì cho cuôc sống mai sau.
Äiá»u phải lẽ ở đây chÃnh là điá»u phải là m ngay ở Ä‘á»i nà y có Ãch lợi cho cuá»™c sống ở Ä‘á»i sau. Ngay ở Ä‘á»i nà y ta phải biết là m hòa, biết yêu thương và tha thứ, đừng để các mối oán giáºn theo ta và o cuá»™c sống sau cái chết..
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
____________________________________
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN BẢO DÂN CHÚNG RẰNG: “KHI CÃC NGÆ¯Æ I XEM THẤY ÄÃM MÂY Ná»”I LÊN Ở PHÃA TÂY, LẬP TỨC CÃC NGÆ¯Æ I NÓI RẰNG: TRỜI SẮP MƯA; VÀ Sá»° THẬT XẢY RA NHƯ THẾ. VÀ KHI GIÓ NAM THá»”I ÄẾN, THÃŒ CÃC NGÆ¯Æ I NÓI: TRỜI SẮP NÓNG Ná»°C. VÀ VIỆC Äà XẢY RA NHƯ THẾâ€
NHỮNG DẤU CHỈ TRONG THIÊN NHIÊN
Dấu chỉ là gì?
Äó là những sá»± kiện ta có thể nhìn thấy được bằng giác quan, nhưng đồng thá»i qua đó ta khám phá ra được những thứ mà ta không thấy.
Dá»±a và o kinh nghiệm dân gian, ngưá»i Do Thái Ä‘oán trước thá»i tiết khá chÃnh xác: thấy mây tụ ở phÃa tây, trên Äịa Trung Hải, há» biết rằng sắp có mưa; còn khi gió sa mạc từ phÃa nam thổi đến, há» biết rằng thá»i tiết sẽ oi bức.
Äối vá»›i dân Việt Nam, ông bà ta có câu: “Sấm đà ng Äông vừa trông vừa chạy, sấm đà ng Nam vừa là m vừa chÆ¡i.â€
Có nghÄ©a: Khi thấy mây Ä‘en kéo tá»›i từ phÃa Äông cá»§a Việt Nam, nghÄ©a là từ Biển Äông Ä‘i tá»›i, chắc chắn sẽ có mưa. Vì thế, phải chạy cho nhanh kẻo bị ướt; nhưng khi thấy mây Ä‘en kéo tá»›i từ phÃa Tây, thì sẽ không có mưa, cứ việc thong thả là m hay chÆ¡i. Äây là kinh nghiệm cá»§a riêng ngưá»i Việt Nam chứ không nhất thiết cá»§a các nước khác.
Tuỳ và o vị trà địa lý, có thể kinh nghiệm ở nước nà y không giống với nước kia.
Äức Giêsu cÅ©ng đỠcáºp đến kinh nghiệm cá»§a ngưá»i Do Thái, khi mây Ä‘en kéo tá»›i từ phÃa Tây, tức từ Biển Mediterranean (Äịa Trung Hải) đưa tá»›i, chắc chắn sẽ có mưa, kinh nghiệm nà y ngược lại vá»›i ngưá»i Việt Nam; và khi gió Nồm (gió từ phÃa Nam) thổi tá»›i là trá»i sẽ oi bức, vì thổi qua sa mạc. Những kinh nghiệm cá»§a há» rất đúng, vì thế Äức Giêsu nói: “Sá»° THẬT XẢY RA NHƯ THẾâ€, Ngà i đã lặp lại đến hai lần.
“Há» I NHá»®NG KẺ GIẢ HÃŒNH, CÃC NGÆ¯Æ I BIẾT TÃŒM HIỂU DIỆN MẠO CỦA TRỜI ÄẤT, CÃ’N VỀ THỜI ÄẠI NÀY, SAO CÃC NGÆ¯Æ I KHÔNG TÃŒM HIỂU? TẠI SAO CÃC NGÆ¯Æ I KHÔNG Tá»° MÃŒNH PHÊ PHÃN ÄIÈU GÃŒ PHẢI LẼ?â€
Chúa Giêsu khen ngưá»i Do Thái biết nháºn xét thá»i đại nhưng Ngà i lại khiển trách, vì há» chỉ dừng lại ở đó mà không biết nhìn xa hÆ¡n, không biết nháºn ra thánh ý Chúa từ những biến cố xảy đến hầu lo thu xếp cho phần rá»—i linh hồn cá»§a mình. Ngà i gá»i há» là “NHá»®NG KẺ GIẢ HÃŒNHâ€.
KẺ GIẢ HÃŒNH – LÀ NGƯỜI RẤT GIỎI NHẬN BIẾT DẤU HIỆU TRỜI ÄẤT NHƯNG LẠI KHÔNG NHẬN BIẾT NHá»®NG DẤU HIỆU NƯỚC TRỜI:
Äức Giêsu trách há» rất giá»i nháºn biết những dấu hiệu trá»i đất, nhưng lại không nháºn biết các dấu hiệu Nước Trá»i Ä‘ang ở giữa há» qua con ngưá»i và sứ vụ cá»§a Ngà i.
Ghi nhá»› Lá»i Chúa dạy, Giáo Há»™i quan tâm nháºn định đâu là những dấu chỉ thá»i đại Ä‘ang là thách đố cho Ä‘á»i sống và sứ vụ cá»§a mình. NhỠđó, Giáo Há»™i có những phương cách thÃch hợp để canh tân chÃnh mình và để Tin Mừng Nước Trá»i luôn là tin má»›i, tin vui cho con ngưá»i qua má»i thá»i đại.
Lá»i Chúa hôm nay dạy chúng ta phải biết nhìn và o những dấu chỉ thá»i đại mà nháºn ra ý Chúa mà thá»±c thi.
VỠphương diện siêu nhiên cũng thế.
“Dấu chỉ†là những gì liên quan đến Thiên Chúa và sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i cá»§a ta. Chúa muốn chúng ta nhìn và o những sá»± kiện Ä‘ang xảy ra, trong thá»i đại hay trong cuá»™c sống như là dấu chỉ nói lên thánh ý Thiên Chúa, tức những Ä‘iá»u cần phải tránh, hoặc cần phải là m để vinh danh Chúa và mưu Ãch cho cuá»™c sống Ä‘á»i Ä‘á»i.
Giáo Há»™i Việt Nam Ä‘ang đứng trước những thá»±c trạng tác động đến Ä‘á»i sống Kitô hữu như hố sâu phân cách già u nghèo, nạn tham nhÅ©ng, chá»§ nghÄ©a hưởng thụ, tệ nạn xã há»™i, lối sống Ãch ká»·, vô cảm, đùn đẩy trách nhiệm, thiếu quan tâm công Ãch, bệnh thà nh tÃch, thương mại hóa giáo dục… (Thư Chung Háºu Äại Há»™i Dân Chúa 2010).
Ta có quan tâm các dấu chỉ thá»i đại nà y để có những đổi má»›i kịp thá»i chưa?
DỤ NGÔN: HAI NGƯỜI ÄÆ¯A NHAU RA TOÀ:
“THẾ NÊN, KHI NGÆ¯Æ I CÙNG VỚI KẺ Äá»I PHÆ¯Æ NG RA TRƯỚC MẶT QUAN QUYỀN, THÃŒ ÄANG LÚC ÄI DỌC ÄÆ¯á»œNG, NGÆ¯Æ I HÃY Cá» LO LIỆU CHO á»”N THOẢ VỚI NÓ ÄI, KẺO NÓ LÔI NGÆ¯Æ I ÄẾN TRƯỚC QUAN TOÀ, VÀ QUAN TOÀ TRAO NGÆ¯Æ I CHO Là HÃŒNH VÀ Là HÃŒNH Tá»NG NGÆ¯Æ I VÀO NGỤC. TA BẢO CHO NGÆ¯Æ I HAY, NGÆ¯Æ I SẼ KHÔNG THỂ RA KHỎI ÄÓ CHO ÄẾN KHI NÀO TRẢ XONG Äá»’NG XU CUá»I CÙNGâ€
Äá»™c giả có thể thắc mắc: Chúa Giêsu muốn dạy chúng ta Ä‘iá»u gì qua dụ ngôn nà y?
Äây là bà i há»c Chúa Giêsu muốn nhắn nhá»§ ta: Sá» PHẬN ÄỜI ÄỜI LUÔN LÀ VẤN ÄỀ QUAN TRỌNG MÀ TA PHẢI BIẾT SO VỚI NHá»®NG HIỂU BIẾT KINH NGHIỆM TRẦN GIAN
“KHI NGÆ¯Æ I CÙNG VỚI KẺ Äá»I PHÆ¯Æ NG RA TRƯỚC MẶT QUAN QUYỀN, THÃŒ ÄANG LÚC ÄI DỌC ÄÆ¯á»œNG, NGÆ¯Æ I HÃY Cá» LO LIỆU CHO á»”N THOẢ VỚI NÓ ÄIâ€.
Äây là sá»± hiểu biết khôn ngoan Äức Giêsu muốn dạy ta: phải giải quyết mối bất hòa ngay ở Ä‘á»i nà y vì ta Ä‘ang cùng đối phương ra tòa (ý nói Ä‘ang còn sống ở Ä‘á»i nà y).
Nếu ta là m thiệt hại cho ai Ä‘iá»u gì thì hãy giải quyết ngay, đừng để sá»± bất công đó theo ta và o cuá»™c sống mai sau. Hãy theo gương ông Giakêu: “Ông Da-kêu đứng đó thưa vá»›i Chúa rằng: “Thưa Ngà i, đây phân ná»a tà i sản cá»§a tôi, tôi cho ngưá»i nghèo; và nếu tôi đã chiếm Ä‘oạt cá»§a ai cái gì, tôi xin Ä‘á»n gấp bốn.” (Lc 19, 8-10).
Khi biết chắc mình không còn nhiá»u thá»i giá», ngưá»i ta phải giải quyết vấn đỠmá»™t cách gấp rút, mau mắn.
Äối vá»›i những vấn đỠquan trá»ng, thì cho dù không biết chắc thá»i giá» cá»§a mình còn lại nhiá»u hay Ãt, ngưá»i khôn ngoan cÅ©ng cẩn tháºn lo giải quyết sá»›m. Äiá»u chắc chắn: Sá» PHẬN ÄỜI ÄỜI LÀ MỘT VẤN ÄỀ VÔ CÙNG QUAN TRỌNG.
“TA BẢO CHO NGÆ¯Æ I HAY, NGÆ¯Æ I SẼ KHÔNG THỂ RA KHỎI ÄÓ CHO ÄẾN KHI NÀO TRẢ XONG Äá»’NG XU CUá»I CÙNGâ€.
“kẻo ngưá»i ấy lôi anh đến quan tòaâ€, có nghÄ©a, ta và đối phương bước và o cuá»™c sống mai sau và đang ra trước tòa Chúa phán xét.
Äức Giêsu khẳng định, trong cuá»™c sống mai sau ta phải Ä‘á»n bù cho đủ những gì mình đã gây ra. Cụm từ “Äá»’NG XU CUá»I CÙNG†có nghÄ©a Ä‘á»n bù cho hết không thiếu chút nà o, vì đó là sá»± công bằng.
Äó má»›i là kiến thức, sá»± hiểu biết mà ta phải có khi còn sống ở Ä‘á»i nà y. Và khi so sánh vá»›i Ä‘iá»u đó, thì kiến thức thấy mây Ä‘en kéo đến từ phương Tây (theo quan niệm ngưá»i Do Thái) biết sẽ có mưa hoặc thấy gió nồm thổi đến biết trá»i sẽ oi bức, những sá»± hiểu biết đó sẽ chẳng đáng gì.
Nhưng khổ ná»—i ngưá»i Do Thái lại chú trá»ng đến những Ä‘iá»u nà y. Còn chúng ta, chúng ta có giống há» không?
Trong cuá»™c sống Chúa luôn gởi đến cho ta nhiá»u biến cố, nhiá»u dấu chỉ, nhưng chúng ta có đón nháºn những biến cố ấy dưới ánh sáng đức tin như Abraham, Môsê, các Tiên tri và các thánh không?
Vá»›i con mắt đức tin, ta sẽ đón nháºn má»i biến cố xảy đến vá»›i ta vá»›i niá»m cáºy trông và phó thác, nhỠđó ta má»›i có thể thu xếp Ä‘á»i mình cho ổn thá»a vá»›i Chúa và vá»›i tha nhân trước khi quá muá»™n (Lc 12,58).
Amen.
_________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

