LỜI CHÚA THỨ SÁU TUẦN XXIX THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (26/10/2018) – (Lc 12, 54-59) – THÁNG MÂN CÔI KÍNH ĐỨC MẸ.

“CÁC NGƯƠI BIẾT TÌM HIỂU DIỆN MẠO TRỜI ĐẤT? CÒN VỀ THỜI ĐẠI NÀY, SAO CÁC NGƯƠI KHÔNG TÌM HIỂU?”

BÀI ĐỌC I: Ep 4, 1-6
“Chỉ có một thân thể, một Chúa, một đức tin và một phép rửa”.
Trích thư Thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Êphêxô.

Anh em thân mến, tôi là tù nhân trong Chúa, tôi khuyên anh em hãy ăn ở xứng đáng với ơn kêu gọi anh em đã lãnh nhận. Anh em hãy hết lòng khiêm nhượng, hiền hậu, nhẫn nại, chịu đựng nhau trong đức ái: hãy lo bảo vệ sự hợp nhất tinh thần, lấy bình an hoà thuận làm dây ràng buộc: Chỉ có một thân thể và một tinh thần, cũng như anh em đã được kêu gọi đến cùng một niềm hy vọng. Chỉ có một Chúa, một đức tin, một phép rửa. Chỉ có một Thiên Chúa là Cha hết mọi người, Đấng vượt trên hết mọi người, hoạt động nơi mọi người, và ở trong mọi người.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 23, 1-2. 3-4ab. 5-6
Đáp: Lạy Chúa, đó là dòng dõi người tìm kiếm long nhan Chúa (x. c. 6).

Xướng: 1) Chúa là chủ trái đất và mọi vật làm sung mãn nó, chủ địa cầu và muôn loài cư trú ở trong. Vì chính Người xây dựng nó trên biển cả, và Người giữ vững nó trên chỗ nước nguồn. – Đáp.
2)Ai khá trèo lên cao sơn của Chúa, ai được đứng trong nơi thánh của Người? Người tay vô tội và lòng thanh khiết, người không để lòng xu hướng bả phù hoa. – Đáp.
3)Người đó sẽ được Chúa chúc phúc cho, và được Thiên Chúa là Đấng cứu độ ban ân thưởng. Đó là dòng dõi người tìm kiếm Chúa, người tìm long nhan Thiên Chúa nhà Giacóp. – Đáp.

ALLELUIA: Ga 15, 15b
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Thầy gọi các con là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy đã nghe biết nơi Cha Thầy, thì Thầy đã cho các con biết”. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Lc 12, 54-59
“Các ngươi biết tìm hiểu diện mạo trời đất? Còn về thời đại này, sao các ngươi không tìm hiểu?”
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán bảo dân chúng rằng: “Khi các ngươi xem thấy đám mây nổi lên ở phía tây, lập tức các ngươi nói rằng: Trời sắp mưa; và sự thật xảy ra như thế. Và khi gió nam thổi đến, thì các ngươi nói: Trời sắp nóng nực. Và việc đã xảy ra như thế. Hỡi những kẻ giả hình, các ngươi biết tìm hiểu diện mạo của trời đất, còn về thời đại này, sao các ngươi không tìm hiểu? Tại sao các ngươi không tự mình phê phán điều gì phải lẽ? Thế nên, khi ngươi cùng với kẻ đối phương ra trước mặt quan quyền, thì đang lúc đi dọc đường, ngươi hãy cố lo liệu cho ổn thoả với nó đi, kẻo nó lôi ngươi đến trước quan toà, và quan toà trao ngươi cho lý hình và lý hình tống ngươi vào ngục. Ta bảo cho ngươi hay, ngươi sẽ không thể ra khỏi đó cho đến khi nào trả xong đồng xu cuối cùng”.

Đó là lời Chúa.
__________________________________

I/. GIỚI THIỆU CÁC BÀI ĐỌC:

Phải biết suy xét cho chín chắn để tìm ra sự thật.

Trên hành trình đi tìm sự thật, con người có thể dùng nhiều cách khác nhau. Con người có thể dùng lý luận, dựa vào điều đã biết để tìm ra điều chưa biết. Con người có thể dùng kinh nghiệm, những gì đã xảy ra trong những hoàn cảnh tương tự, chắc chắn sẽ xảy ra cho lần tới. Con người có thể tin vào những gì Thiên Chúa dạy qua các nhà lãnh đạo và các tiên tri. Hay có thể dùng tổng hợp của tất cả các cách.

Các Bài Đọc hôm nay mời gọi con người hãy biết suy xét để tìm ra sự thật và tin theo.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích thư Thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Êphêsô, Thánh Phaolô kêu gọi sự hiệp nhất nơi các tín hữu vì chỉ có một Chúa, một đức tin, một phép rửa. Chỉ có một Thiên Chúa là Cha hết mọi người, Đấng vượt trên hết mọi người, hoạt động nơi mọi người, và ở trong mọi người.

TRONG BÀI TIN MỪNG tho thánh Luca, Chúa Giêsu nói với các khán giả của Ngài: nếu trí khôn và kinh nghiệm có thể giúp họ nhận ra những hiện tượng trong trời đất; chúng cũng có thể giúp họ nhận ra những điều tốt xấu trong lãnh vực luân lý mà họ phải thi hành. Nếu họ không chịu suy xét để nhận ra và hành động, họ sẽ phải lãnh nhận mọi hậu quả của hành động của họ.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)
_______________________________________

II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 12, 54-59)

Hôm nay thứ Sáu tuần XXIX Thường niên năm chẵn, chúng ta bước vào phần kết của Chương 12 Phúc âm Luca với chủ đề: “NHẬN XÉT THỜI ĐẠI”.

Chúa Giêsu khen người Do Thái rất giỏi trong việc nhận xét sự thay đổi trong thiên nhân và trời đất.

Cụ thể Chúa nói: “Khi các người thấy mây kéo lên ở phía tây, các người nói ngay: “Mưa đến nơi rồi”, và xảy ra đúng như vậy. Khi thấy gió nồm thổi, các người nói: “Trời sẽ oi bức”, và xảy ra đúng như vậy” (Lc 12, 54 – 55).

Những nhận xét này có được là kết quả của hàng chục, hàng trăm sự kiện đã xảy ra. Khi các sự kiện này xảy ra đều đúng như vậy, họ sẽ coi đó là một qui luật, như thấy mây kéo lên phía tây thì họ biết chắc mưa sắp đến….

Không riêng gì người Do Thái mà các quốc gia trên trái đất này đều có những câu ca dao, tục ngữ diễn tả những qui luật của trời đất tương tự như vậy.

Chẳng hạn ở Việt Nam có câu: “Mây đàng Đông, vừa trông vừa chạy”. Có nghĩa thấy mây kéo đến từ phía Đông (phía biển), thì ta dám chắc sắp có mưa.

Những kinh nghiệm này có khác nhau tùy theo mỗi quốc gia, như ở Do Thái là mây ở phía Tây, ở Việt Nam mây ở phía Đông. Điều này tùy thuộc vào vị trí của quốc gia đó trên trái đất hình cầu.

Chúa vừa khen người Do Thái, thì Ngài lại buông ngay lời chê trách.

Chúa nói:

“HỠI NHỮNG KẺ GIẢ HÌNH, các ngươi biết tìm hiểu diện mạo của trời đất, còn về thời đại này, sao các ngươi không tìm hiểu? Tại sao các ngươi không tự mình phê phán điều gì phải lẽ?” (Lc 12, 56 – 57).

Chúa nói họ là “NHỮNG KẺ GIẢ HÌNH”.

Họ giả hình ở chỗ khi chỉ biết nghiên cứu về diện mạo trời đất mà lại không nhận ra dấu chỉ của thời đại.

Dấu chỉ thời đại mà Chúa muốn nói đến ở đây chính là sự xuất hiện của Ngài. Ngài là Đấng Cứu thế mà các tiên tri và ngôn sứ trong thời Cựu ước đã loan báo, thế mà khi Ngài xuất hiện và đứng trước mắt họ, họ lại không nhận ra.

Vậy thì những kinh nghiệm mà họ đang sở đắc kia có ích lợi gì. Họ muốn là người “trên thông thiên văn, dưới rành địa lý”. Vậy mà khi Đấng Cứu thế xuất hiện thì họ lại không nhận ra.

Thật hoàn toàn trái ngược với ba Đạo sĩ bên phương Đông, họ chỉ nhìn thấy ánh sao lạ, ứng với vị vua Do Thái mới sinh, cả ba Đạo sĩ đã cấp tốc lên đường để triều yết. Cũng là dấu chỉ thiên nhiên, ánh sao lạ, mà 3 Đạo sĩ đã nhận ra. Còn ở đây họ đã thấy chính Đấng Cứu thế, vậy mà họ không nhận biết. Như vậy họ chính là “NHỮNG KẺ GIẢ HÌNH”.

Chúa còn phê phán họ rất nặng lời:

“TẠI SAO CÁC NGƯƠI KHÔNG TỰ MÌNH PHÊ PHÁN ĐIỀU GÌ PHẢI LẼ?”

Đôc giả có thể đặt câu hỏi: “ĐIỀU PHẢI LẼ Ở ĐÂY LÀ ĐIỀU GÌ?”

Ngay sau đó, Chúa đã đưa ra một dụ ngôn nhỏ dạy cho mọi người biết phải làm gì. Đó là PHẢI LÀM HÒA với kẻ thù của mình ngay lúc còn đang đi đường (tức còn đang sống), đừng để phải lôi nhau ra quan tòa (ý muốn nói sau khi chết và ra trước tòa án phán xét)..

Nếu đã lôi nhau ra quan tòa thì Chúa nói: “Tôi bảo cho anh biết: anh sẽ không ra khỏi đó trước khi trả hết đồng kẽm cuối cùng.” (Lc 12, 59).

Dụ ngôn tuy rất ngắn nhưng lại rất sâu sắc, đó chính là sự KHÔN NGOAN mà ta phải có trong cuộc đời này, còn cái kinh nghiệm thấy mây ở phía Tây thì chắc chắn sẽ có mưa, hay khi thấy gió nồm tổi thì trời sẽ oi bức sẽ chẳng có ích gì cho cuôc sống mai sau.

Điều phải lẽ ở đây chính là điều phải làm ngay ở đời này có ích lợi cho cuộc sống ở đời sau. Ngay ở đời này ta phải biết làm hòa, biết yêu thương và tha thứ, đừng để các mối oán giận theo ta vào cuộc sống sau cái chết..

Với một vài suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng:
____________________________________
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN BẢO DÂN CHÚNG RẰNG: “KHI CÁC NGƯƠI XEM THẤY ĐÁM MÂY NỔI LÊN Ở PHÍA TÂY, LẬP TỨC CÁC NGƯƠI NÓI RẰNG: TRỜI SẮP MƯA; VÀ SỰ THẬT XẢY RA NHƯ THẾ. VÀ KHI GIÓ NAM THỔI ĐẾN, THÌ CÁC NGƯƠI NÓI: TRỜI SẮP NÓNG NỰC. VÀ VIỆC ĐÃ XẢY RA NHƯ THẾ”

NHỮNG DẤU CHỈ TRONG THIÊN NHIÊN

Dấu chỉ là gì?

Đó là những sự kiện ta có thể nhìn thấy được bằng giác quan, nhưng đồng thời qua đó ta khám phá ra được những thứ mà ta không thấy.

Dựa vào kinh nghiệm dân gian, người Do Thái đoán trước thời tiết khá chính xác: thấy mây tụ ở phía tây, trên Địa Trung Hải, họ biết rằng sắp có mưa; còn khi gió sa mạc từ phía nam thổi đến, họ biết rằng thời tiết sẽ oi bức.

Đối với dân Việt Nam, ông bà ta có câu: “Sấm đàng Đông vừa trông vừa chạy, sấm đàng Nam vừa làm vừa chơi.”

Có nghĩa: Khi thấy mây đen kéo tới từ phía Đông của Việt Nam, nghĩa là từ Biển Đông đi tới, chắc chắn sẽ có mưa. Vì thế, phải chạy cho nhanh kẻo bị ướt; nhưng khi thấy mây đen kéo tới từ phía Tây, thì sẽ không có mưa, cứ việc thong thả làm hay chơi. Đây là kinh nghiệm của riêng người Việt Nam chứ không nhất thiết của các nước khác.

Tuỳ vào vị trí địa lý, có thể kinh nghiệm ở nước này không giống với nước kia.

Đức Giêsu cũng đề cập đến kinh nghiệm của người Do Thái, khi mây đen kéo tới từ phía Tây, tức từ Biển Mediterranean (Địa Trung Hải) đưa tới, chắc chắn sẽ có mưa, kinh nghiệm này ngược lại với người Việt Nam; và khi gió Nồm (gió từ phía Nam) thổi tới là trời sẽ oi bức, vì thổi qua sa mạc. Những kinh nghiệm của họ rất đúng, vì thế Đức Giêsu nói: “SỰ THẬT XẢY RA NHƯ THẾ”, Ngài đã lặp lại đến hai lần.

“HỠI NHỮNG KẺ GIẢ HÌNH, CÁC NGƯƠI BIẾT TÌM HIỂU DIỆN MẠO CỦA TRỜI ĐẤT, CÒN VỀ THỜI ĐẠI NÀY, SAO CÁC NGƯƠI KHÔNG TÌM HIỂU? TẠI SAO CÁC NGƯƠI KHÔNG TỰ MÌNH PHÊ PHÁN ĐIÈU GÌ PHẢI LẼ?”

Chúa Giêsu khen người Do Thái biết nhận xét thời đại nhưng Ngài lại khiển trách, vì họ chỉ dừng lại ở đó mà không biết nhìn xa hơn, không biết nhận ra thánh ý Chúa từ những biến cố xảy đến hầu lo thu xếp cho phần rỗi linh hồn của mình. Ngài gọi họ là “NHỮNG KẺ GIẢ HÌNH”.

KẺ GIẢ HÌNH – LÀ NGƯỜI RẤT GIỎI NHẬN BIẾT DẤU HIỆU TRỜI ĐẤT NHƯNG LẠI KHÔNG NHẬN BIẾT NHỮNG DẤU HIỆU NƯỚC TRỜI:

Đức Giêsu trách họ rất giỏi nhận biết những dấu hiệu trời đất, nhưng lại không nhận biết các dấu hiệu Nước Trời đang ở giữa họ qua con người và sứ vụ của Ngài.

Ghi nhớ Lời Chúa dạy, Giáo Hội quan tâm nhận định đâu là những dấu chỉ thời đại đang là thách đố cho đời sống và sứ vụ của mình. Nhờ đó, Giáo Hội có những phương cách thích hợp để canh tân chính mình và để Tin Mừng Nước Trời luôn là tin mới, tin vui cho con người qua mọi thời đại.

Lời Chúa hôm nay dạy chúng ta phải biết nhìn vào những dấu chỉ thời đại mà nhận ra ý Chúa mà thực thi.

Về phương diện siêu nhiên cũng thế.

“Dấu chỉ” là những gì liên quan đến Thiên Chúa và sự sống đời đời của ta. Chúa muốn chúng ta nhìn vào những sự kiện đang xảy ra, trong thời đại hay trong cuộc sống như là dấu chỉ nói lên thánh ý Thiên Chúa, tức những điều cần phải tránh, hoặc cần phải làm để vinh danh Chúa và mưu ích cho cuộc sống đời đời.

Giáo Hội Việt Nam đang đứng trước những thực trạng tác động đến đời sống Kitô hữu như hố sâu phân cách giàu nghèo, nạn tham nhũng, chủ nghĩa hưởng thụ, tệ nạn xã hội, lối sống ích kỷ, vô cảm, đùn đẩy trách nhiệm, thiếu quan tâm công ích, bệnh thành tích, thương mại hóa giáo dục… (Thư Chung Hậu Đại Hội Dân Chúa 2010).

Ta có quan tâm các dấu chỉ thời đại này để có những đổi mới kịp thời chưa?

DỤ NGÔN: HAI NGƯỜI ĐƯA NHAU RA TOÀ:

“THẾ NÊN, KHI NGƯƠI CÙNG VỚI KẺ ĐỐI PHƯƠNG RA TRƯỚC MẶT QUAN QUYỀN, THÌ ĐANG LÚC ĐI DỌC ĐƯỜNG, NGƯƠI HÃY CỐ LO LIỆU CHO ỔN THOẢ VỚI NÓ ĐI, KẺO NÓ LÔI NGƯƠI ĐẾN TRƯỚC QUAN TOÀ, VÀ QUAN TOÀ TRAO NGƯƠI CHO LÝ HÌNH VÀ LÝ HÌNH TỐNG NGƯƠI VÀO NGỤC. TA BẢO CHO NGƯƠI HAY, NGƯƠI SẼ KHÔNG THỂ RA KHỎI ĐÓ CHO ĐẾN KHI NÀO TRẢ XONG ĐỒNG XU CUỐI CÙNG”

Độc giả có thể thắc mắc: Chúa Giêsu muốn dạy chúng ta điều gì qua dụ ngôn này?

Đây là bài học Chúa Giêsu muốn nhắn nhủ ta: SỐ PHẬN ĐỜI ĐỜI LUÔN LÀ VẤN ĐỀ QUAN TRỌNG MÀ TA PHẢI BIẾT SO VỚI NHỮNG HIỂU BIẾT KINH NGHIỆM TRẦN GIAN

“KHI NGƯƠI CÙNG VỚI KẺ ĐỐI PHƯƠNG RA TRƯỚC MẶT QUAN QUYỀN, THÌ ĐANG LÚC ĐI DỌC ĐƯỜNG, NGƯƠI HÃY CỐ LO LIỆU CHO ỔN THOẢ VỚI NÓ ĐI”.

Đây là sự hiểu biết khôn ngoan Đức Giêsu muốn dạy ta: phải giải quyết mối bất hòa ngay ở đời này vì ta đang cùng đối phương ra tòa (ý nói đang còn sống ở đời này).

Nếu ta làm thiệt hại cho ai điều gì thì hãy giải quyết ngay, đừng để sự bất công đó theo ta vào cuộc sống mai sau. Hãy theo gương ông Giakêu: “Ông Da-kêu đứng đó thưa với Chúa rằng: “Thưa Ngài, đây phân nửa tài sản của tôi, tôi cho người nghèo; và nếu tôi đã chiếm đoạt của ai cái gì, tôi xin đền gấp bốn.” (Lc 19, 8-10).

Khi biết chắc mình không còn nhiều thời giờ, người ta phải giải quyết vấn đề một cách gấp rút, mau mắn.

Đối với những vấn đề quan trọng, thì cho dù không biết chắc thời giờ của mình còn lại nhiều hay ít, người khôn ngoan cũng cẩn thận lo giải quyết sớm. Điều chắc chắn: SỐ PHẬN ĐỜI ĐỜI LÀ MỘT VẤN ĐỀ VÔ CÙNG QUAN TRỌNG.

“TA BẢO CHO NGƯƠI HAY, NGƯƠI SẼ KHÔNG THỂ RA KHỎI ĐÓ CHO ĐẾN KHI NÀO TRẢ XONG ĐỒNG XU CUỐI CÙNG”.

“kẻo người ấy lôi anh đến quan tòa”, có nghĩa, ta và đối phương bước vào cuộc sống mai sau và đang ra trước tòa Chúa phán xét.

Đức Giêsu khẳng định, trong cuộc sống mai sau ta phải đền bù cho đủ những gì mình đã gây ra. Cụm từ “ĐỒNG XU CUỐI CÙNG” có nghĩa đền bù cho hết không thiếu chút nào, vì đó là sự công bằng.

Đó mới là kiến thức, sự hiểu biết mà ta phải có khi còn sống ở đời này. Và khi so sánh với điều đó, thì kiến thức thấy mây đen kéo đến từ phương Tây (theo quan niệm người Do Thái) biết sẽ có mưa hoặc thấy gió nồm thổi đến biết trời sẽ oi bức, những sự hiểu biết đó sẽ chẳng đáng gì.

Nhưng khổ nỗi người Do Thái lại chú trọng đến những điều này. Còn chúng ta, chúng ta có giống họ không?

Trong cuộc sống Chúa luôn gởi đến cho ta nhiều biến cố, nhiều dấu chỉ, nhưng chúng ta có đón nhận những biến cố ấy dưới ánh sáng đức tin như Abraham, Môsê, các Tiên tri và các thánh không?

Với con mắt đức tin, ta sẽ đón nhận mọi biến cố xảy đến với ta với niềm cậy trông và phó thác, nhờ đó ta mới có thể thu xếp đời mình cho ổn thỏa với Chúa và với tha nhân trước khi quá muộn (Lc 12,58).

Amen.
_________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.