ÄÆ°á»£c giao công tác
Ngà y 25.8.1985, và o quãng 10 giỠđêm, Äức Hồng Y Giuse Trịnh Văn Căn đến kêu tôi ở Nhà Phát Diệm tại Rôma. Hai chúng tôi Ä‘i bách bá»™ ngoà i hà nh lang chừng 20 phút. Ngà i há»i:
– Cha có biết vì sao má»—i lần tá»›i Rôma, tôi hay Ä‘i viếng Ä‘á»n Thánh Rita không? (Äá»n Thánh Rita tại Cascia, Tỉnh Perugia, miá»n Bắc Ã. Thánh Rita nổi tiếng hay là m phép lạ trong những trưá»ng hợp khó khăn).
– Thưa Äức Hồng Y (ÄHY), chắc là tại ÄHY có nhiá»u khúc mắc, nhiêu khê!
– Cha nói đúng. Vấn đỠnhiêu khê chÃnh là vấn đỠxin phong thánh cho các Chân Phúc Tá» Äạo VN. Trước kia, rồi đến Ä‘á»i Äức cố Hồng Y Trịnh Như Khuê, đã 4 lần xin các vị ngoại quốc đảm nhiệm, nhưng rồi vẫn chưa tá»›i đâu. Tuy nhiên, đây là vấn đỠtha thiết và khẩn trương. Ngà y nay đã có nhiá»u linh mục Việt Nam tại Rôma, trong số đó, có cha và cha đã có kinh nghiệm nhiá»u năm tại Tòa Khâm sứ Tòa Thánh tại Sà i Gòn, tôi muốn giao công tác nà y cho cha, nhưng cha phải cho biết có đồng ý nháºn hay không?
Ngay lúc đó vì quá bất ngá», tôi rất phân vân không biết tÃnh toán là m sao! Nhưng tôi tá»± nhá»§: mình là con cái cá»§a Giáo Há»™i Việt Nam, cho dù từ cuối năm 1976, tôi còn Ä‘ang mang số mệnh ra Ä‘i không hẹn ngà y vá», còn ÄHY hồi đó là Tổng Giám mục Hà Ná»™i, kiêm Chá»§ tịch Há»™i đồng Giám mục Việt Nam (HÄGMVN), tôi nháºn các ngà i là đại diện cá»§a Thiên Chúa, hôm nay, được sai khiến, dù muốn dù không, mình phải vâng lá»i!
Và tôi đã thưa: Vâng, con xin nháºn. Ngay lúc đó ÄHY rút từ trong túi áo má»™t văn thư đã đánh máy, đã đóng ấn, đã kà sẵn: Lá thư á»§y nhiệm cho tôi là m Cáo thỉnh viên Vụ Ãn Phong Thánh các Chân Phúc Tá» Äạo VN. Thì ra ngà i đã sắp xếp má»i sá»± trước rồi, vì sáng hôm sau, ngà y 26.8.1985, ngà i lên đưá»ng vá» Hà Ná»™i, để rồi ba bốn năm sau Äại lá»… Phong thánh ngà i má»›i trở lại Rôma.
Lãnh trách nhiệm rồi mà thâm tâm tôi vẫn cảm thấy mình như chim chÃch và o rừng. Chuyện Cáo thỉnh viên Vụ Ãn Phong Thánh xưa nay chỉ nghe nói má»™t cách mang máng váºy thôi, chứ nà o có ý nghÄ© gì rõ rà ng đâu! Rồi tiểu sá» cả 117 vị thánh, chứ có phải má»™t hai vị? Tìm đâu ra tà i liệu đầy đủ? Trong khi đó, lúc trao công tác, Äức cố Hồng Y Trịnh Văn Căn cố tình đặt hai Ä‘iá»u kiện rõ rệt: phải là m trong im lặng, đừng có rùm beng, và phải là m mau hết sức, má»™t hai năm tối Ä‘a, cho tá»›i khi nà o được Äức Giáo Hoà ng châu phê và công khai tuyên bố, lúc đó má»›i chắc ăn, vì Ngà i sẽ không thể rút lại lá»i đã tuyên bố công khai trước mặt thế giá»›i!
Xúc tiến công việc
Trong thá»i gian tiến hà nh công tác được giao phó, thú thá»±c, đã có lần chúng tôi cảm thấy hết sức băn khoăn. Äức Hồng Y quyết định má»™t cách quá bất ngá» và không giá»›i thiệu tôi vá»›i ai, để khi cần, tôi có chá»— nhá» cáºy, và tham khảo ý kiến. Nhưng đà ng khác, ngà i rất đại lượng và thông cảm. ÄHY bảo tôi: “Cha chịu khó tá»± tháo vát lấy!â€. Thế là chúng tôi “phải†tá»± suy diá»…n và tá»± giải thÃch ý muốn cá»§a ÄHY:
1) Hà ng Giám mục VN hồi đó, kể cả hai ba vị Ä‘ang nghỉ hưu ở ngoại quốc, trên dưới 41 vị, nhưng đứng tên kà bản Thỉnh nguyện thư đệ lên Äức Thánh Cha Gioan Phaolô I I để xin phong thánh, vì hoà n cảnh năm 1985, chỉ có má»™t mình Äức cố Hồng Y Trịnh Văn Căn trong vai trò Chá»§ tịch Há»™i đồng Giám mục VN. Äể cho ngưá»i ta khá»i nghÄ© các Giám mục VN quá lẻ loi, đơn độc, chúng tôi được khuyến khÃch kêu gá»i hà ng Giám mục ba nước khác có liên hệ: Pháp (120 Giám mục) có 10 vị tỠđạo trong số các Chân phúc, Tây Ban Nha (80 Giám mục) có 11 vị tỠđạo, Phi Luáºt Tân (120 Giám mục). Tuy Phi Luáºt Tân không có vị nà o trong danh sách tỠđạo sắp được tuyên thánh, nhưng theo tà i liệu lịch sá» truyá»n giáo thì hồi xưa, Thá»§ đô Manila vẫn là đầu cầu Thiên định. Các thừa sai từ Âu châu sang à châu Ä‘i tầu thá»§y, ai cÅ©ng phải dừng chân tại đó, chá» ngà y và o Việt Nam hay là đi nÆ¡i khác. Do đó, ba quốc gia nói trên (tất cả 320 Giám mục nữa), qua 3 Há»™i đồng Giám mục, đã gá»i ba Thỉnh nguyện thư riêng biệt, đệ lên Tòa Thánh á»§ng há»™ sáng kiến cá»§a Há»™i đồng Giám mục VN và thà nh khẩn xin Äức Gioan Phaolô I I phong thánh cho các Chân phúc TỠđạo VN.
2) Äể biểu dương tinh thần huynh đệ thiêng liêng giữa ba danh sách các Chân phúc TỠđạo Việt – Pháp – Tây Ban Nha, linh mục Cáo thỉnh viên Việt Nam đã xin Bá»™ Phong Thánh cho phép hai linh mục Cáo thỉnh viên Venchi, Dòng Äa Minh, đại diện Tây Ban Nha và Itcana, Há»™i Thừa Sai Ba Lê, cùng đứng tên trong má»™t danh sách Cáo thỉnh viên, như thể là cả ba đã được chÃnh HÄGMVN á»§y thác và bổ nhiệm. Do đó, bất cứ đơn từ gì, hay hồ sÆ¡ nà o Ä‘á»u được cả ba đồng ý kà và đồng chịu trách nhiệm. Sá»± kiện nà y đã Ä‘em lại nhiá»u thà nh công, nhất là khi cần đến sá»± nâng đỡ cá»§a Há»™i đồng Giám mục cá»§a hai nước bạn. CÅ©ng nhỠđó mà Cáo thỉnh viên Việt Nam, trong 6 tháng đầu tiên, đã thu được rất nhiá»u tà i liệu lịch sá» quan trá»ng, vượt quá sá»± mÆ¡ ước cá»§a mình. Ngoà i ra, khi tổ chức Äại lá»… Phong Thánh, số tiá»n chi tiêu nguyên má»™t ngà y lá»… 19.6.1988 đã tốn mất 32 triệu tiá»n à (chừng 23 ngà n MÄ© kim), hai Cáo thỉnh viên Pháp và Tây Ban Nha, tá»± coi mình như hai thà nh viên, đã xin Dòng Äa Minh Tây Ban Nha và Há»™i Thừa Sai Ba Lê, đóng góp má»—i dòng 1/3, tức 10 triệu tiá»n Ã. Việt Nam chịu 12 triệu, vì con số tỠđạo đông hÆ¡n (Việt Nam 96 vị, Pháp 10 vị, Tây Ban Nha 11 vị).
Äi cầy ban đêm
Ôm má»› tà i liệu nặng chÄ©u vá» phòng riêng, chúng tôi vẫn còn trong tình trạng như chim chÃch và o rừng, không biết khởi sá»± từ đâu! Tòa Thánh coi Vụ Ãn Phong Thánh là công việc hoà n toà n cá nhân, có nghÄ©a là : má»™t tuần lá»… 7 ngà y thì 6 ngà y chúng tôi cứ phải Ä‘i là m công sở Tá»a Thánh (6 buổi sáng và 3 buổi chiá»u). Äể lo việc phục vụ các Thánh Tá» Äạo, chúng tôi tá»± đặt cho mình thá»i khóa biểu riêng. Ngà y nà o cÅ©ng là m việc từ 21 giá» tối đến ná»a đêm (3 tiếng đồng hồ) và liên tục má»™t năm rưỡi (trên dưới 600 ngà y). Lúc đầu, má»—i lần mở táºp hồ sÆ¡ ra là trong lòng ngao ngán. Táºp hồ sÆ¡ khác nà o nắm tÆ¡ vò, rối rÃt chằng chịt. Phải mất mấy tuần lá»… má»›i tìm ra đầu mối! Nhưng vá» sau, khi đã nhìn ra gốc ngá»n, Ä‘á»c hồ sÆ¡ các Thánh là cả má»™t thÃch thú, má»™t say mê, vì các Thánh đã đưa chúng tôi Ä‘i từ ngạc nhiên nà y sang ngạc nhiên khác. CÅ©ng là con ngưá»i như chúng ta, các Chân Phúc Tá» Äạo sống vá»›i mức độ phi thưá»ng. Äức tin cá»§a các ngà i đã trở thà nh sắt đá, sức kiên trung chịu đựng, như đã là má»™t táºp quán tá»± nhiên, gian lao cá»±c khổ được coi nhẹ như lông hồng. Mặc cho lao tù, thiếu thốn, nhục mạ…, tâm hồn các ngà i lúc nà o cÅ©ng an bình, hiên ngang, thanh thản. Mạng sống các ngà i như con cá nằm trên thá»›t, nhưng phong độ con ngưá»i các ngà i vững và ng, cao cả. HÆ¡n thế nữa, đối vá»›i vua quan đã ra lệnh xá» tá» các ngà i cÅ©ng như đối vá»›i đội lÃnh cầm gươm chém. giết các ngà i, các ngà i đã tá» ra lá»… độ, cư xá» bác ái, không háºn thù, nhưng tha thứ và cầu nguyện cho há». Các ngà i đã xác tÃn mãnh liệt và o Chúa Kitô tá» nạn. ChÃnh niá»m tin sâu xa, quyết liệt nà y là bảo chứng các ngà i đã thắng thế gian (1 Ga.5,4).
Chúng tôi cảm phục công lao các vị Thừa sai Pháp và Tây Ban Nha. Hồi xưa, các vị đã vá» mãi táºn các xóm là ng, các hỠđạo Việt Nam, để Ä‘iá»u tra tại chá»— vá» xuất xứ, lai lịch, há» hà ng, cá tÃnh cá»§a từng vị TỠđạo Việt Nam hay ngoại quốc, sau khi các ngà i bị hà nh quyết vì đạo. Từng trăm ngà n trang giấy viết tay, đánh máy, bằng tiếng Việt hay ngoại ngữ, sau đó dịch ra La ngữ, đóng thà nh từng bá»™ hồ sÆ¡. Hay là các đồ dùng, di tÃch, và cả xác các vị tỠđạo cÅ©ng được mai táng hẳn hoi. Má»—i khi có cÆ¡ há»™i thì gá»i qua Hong Kong, Macao…, chá» tầu thá»§y chở dần vá» Pháp hay Tây Ban Nha. Nhá» có những cuá»™c Ä‘iá»u tra, bảo toà n vá»›i rất nhiá»u chi tiết tỉ mỉ ấy, mà ngà y nay chúng ta má»›i có tà i liệu chÃnh xác và bằng chứng cụ thể.
Äến khi Ä‘i và o lịch sá» bách hại cá»§a từng vị Thánh, dù bầu không khà ban đêm có yên lặng, đôi khi rét lạnh Ä‘i nữa, tá»± nhiên chúng tôi cảm thấy nóng hổi, hấp dẫn, hà o hùng! Như lịch sá» Thánh Giuse Maria Diaz An (Sanjurjo), Giám mục Bùi Chu, bị trảm quyết tại Bảy Mẫu ngà y 20.7.1857. Lá»i vị Thánh: “Tôi để lại món tiá»n nho nhá» 300 đồng nà y vá»›i lá»i thỉnh nguyện tha thiết là đừng chém tôi má»™t nhát, nhưng xin chém ba nhát. Nhát thứ nhất để cảm tạ Thiên Chúa đã tạo dá»±ng nên tôi và đã cho tôi phúc đến truyá»n đạo tại Bắc Việt. Nhát thứ hai để tá» lòng tri ân cha mẹ tôi vì công sinh thà nh dưỡng dục tôi. Nhát thứ ba tôi để lại như má»™t lá»i di chúc cho giáo dân (VN) cá»§a tôi. Äó là cầu cho hỠđược can đảm đón nháºn cái chết như vị chá»§ chăn cá»§a há» vá»›i hi vá»ng sẽ được cùng nhau hưởng phúc quang vinh vá»›i các Thần Thánh trên trá»i†(Trần Ngá»c Thụ. Giáo Há»™i Việt Nam, I I. Tiểu sá» 21 Thánh Tá» Äạo ngưá»i ngoại quốc, Roma 1991, tr. 31-32).
Tấm gương cá»§a Gm. Giuse Maria An, cÅ©ng như từng trăm tấm gương anh dÅ©ng khác, là như dòng suối mát, vá»›i thá»i gian, đã chuyển sinh lá»±c thấm sâu xuống lòng đất Việt Nam. Hồi khai nguyên truyá»n đạo má»›i có hai giáo pháºn: Äà ng Trong và Äà ng Ngoà i (1659), nhưng ngà y nay, Giáo Há»™i Việt Nam đã có tá»›i 25 giáo pháºn, từ Lạng SÆ¡n xuống tá»›i Cần ThÆ¡, Long Xuyên. Tất cả Ä‘á»u do hà ng giáo phẩm VN phụ trách. Từ con số khoảng 500 ngà n giáo dân và o năm 1850, nay đã lên tá»›i trên dưới 7 triệu tÃn hữu, rải rác trên toà n cõi Bắc Trung Nam. Từ má»™t số Ãt các nữ tu Mến Thánh Giá còn sót lại sau những đợt bách hại, nay đã lên tá»›i gần 7 ngà n chị em nữ tu, thuá»™c nhiá»u dòng tu khác nhau, Ä‘ang hăng say phục vụ Giáo Há»™i. CÅ©ng trong thá»i gian khởi sá»±, Tiểu Chá»§ng viện đầu tiên được thiết láºp trên má»™t chiếc thuyá»n nan, luôn luôn di động nay đây mai đó để tránh né con mắt dò xét cá»§a nhà cầm quyá»n, thì hiện nay đã có năm sáu Äại Chá»§ng viện liên giáo pháºn, có cả Giáo hoà ng Há»c viện Äà Lạt (trước 1975), gần 2 ngà n linh mục tại quê hương và trên 600 linh mục khác ở hải ngoại Ä‘ang liên tục thi hà nh mục vụ giữa các cá»™ng Ä‘oà n giáo dân ngưá»i Việt và bản xứ. Äã có các linh mục Việt Nam và o là m việc trong Giáo phá»§ Roma, trong ngà nh ngoại giao Tòa Thánh, trong hai Äà i Phát Thanh Vatican và Chân Là Manila, trong ban giảng huấn các trưá»ng Äại há»c tại Roma và các nước khác…Còn vá» giáo dân, đạo gốc có, tân tòng có, thưá»ng dân có, quan quyá»n có, binh sÄ© có, ngà y xưa hỠđã từng bị bách hại khốc liệt, đã bị xá» lăng trì, trảm quyết, bá Ä‘ao, xá» giảo, quăng và o lá»a, buông xuống sông biển, phân sáp và o các là ng bên lương…! Tổng cá»™ng, hÆ¡n 130 ngà n giáo hữu đã gục ngã Ä‘au thương, chỉ vì má»™t tá»™i là theo đạo Gia Tô. Theo chương trình Thiên định, há» là hạt giống gieo xuống lòng đất, sẽ bị thối nát, để rồi nảy má»™ng vươn lên ánh sáng, thà nh cây tươi tốt, thà nh vưá»n hoa trăm mà u nghìn sắc, báo hiệu mùa Xuân Giáo Há»™i huy hoà ng. Trong lịch sá» VN cáºn đại đã có nhiá»u tÃn hữu thà nh công trong đũ má»i lãnh vá»±c, không thua kém đồng hương! Trên thượng tầng xã há»™i, các vua chúa nhà Nguyá»…n ngà y xưa giết hại ngưá»i Công Giáo, nhưng vá» sau, má»™t số vị đã nháºn biết Thiên Chúa, chẳng hạn như các vua Thà nh Thái, Khải Äịnh và Bảo Äại. (Tất cả những thà nh quả thăng tiến cá»§a GHCGVN trên đây sẽ được coi là phép lạ thiêng liêng thay thế cho phép lạ thá»±c sá»± sau cùng mà lẽ ra, theo Giáo luáºt, phải có để tuyên thánh cho các Chân Phúc Tá» Äạo VN).
Những ý nghÄ© trên đây cứ thấp thoáng trong đầu óc chúng tôi giữa đêm khuya thanh vắng, trong khi chúng tôi Ä‘á»c lại những trang sá» hà o hùng cá»§a các Thánh Tá» Äạo VN. Những ý tưởng nà y xuất hiện như vầng sáng bình minh Ä‘ang lên ở chân trá»i Việt Nam. Quá khứ và tương lai, từ chá»— má» tối, cứ dần dần tá»a ra quang minh rá»±c rỡ, đã là m rạo rá»±c tâm hồn ngưá»i cầm bút, và thêm sá»± khÃch lệ linh thiêng để chúng tôi tiếp tục công việc đã bắt đầu.
Sau thá»i gian gần 600 ngà y ná»— lá»±c là m việc, chúng tôi đã hoà n thà nh 2 công trình:
– Giáo Há»™i Việt Nam, Táºp I: Vụ Ãn Phong Thánh (125 trang, xuất bản tại USA, 1987) để trình bà y vá»›i công chúng tà i liệu căn bản vá» Lịch sá» Vụ Ãn Phong Thánh các Chân Phúc Tá» Äạo.
– Cuốn Compendium (Tổng quát) Vitae et Martyrii necnon Actorum in Causa Canonizationis Beatorum Andreae DÅ©ng Lạc, Sacerdotis, Thomae Thiện et Emmanuekis Phụng, Laicorum, H. Hermosilla, Valentini Berrio Ochoa, O.P. et aliorum 6 Episcoporum, necnon Theophani Vénard, Sacerdotis M.E.P. et 105 Sociorum Martyrum.
Táºp Tổng quát (Compendium) trình bà y vá»: Lịch sá» truyá»n đạo tại Việt Nam, lịch sá» các cuá»™c bách hại tôn giáo thá»i đó, danh sách 117 Chân Phúc Tá» Äạo, Thỉnh nguyện thư cá»§a HÄGMVN và thế giá»›i, mấy dòng tiểu sá» từng vị má»™t. Cuốn nà y (87 trang khổ lá»›n, tên sách bằng La ngữ, nhưng ná»™i dung bằng à ngữ) chỉ ấn hà nh 500 táºp: 300 táºp ná»™p cho Bá»™ Giám mục, 200 táºp cho Bá»™ Phong Thánh, để các vị chuyên môn và thẩm quyá»n cứu xét, chá» ngà y được Tòa Thánh công khai chấp thuáºn.
CÆ¡ Máºt Viện ngà y 22.6.1987
Sáng Thứ hai, ngà y 22.6.1987, hồi 12 giá» trưa, Äức Thánh Cha Phaolô I I đã tá»›i chá»§ tá»a CÆ¡ Máºt Viện khoáng đại tại Gian Phòng Hoà ng Tòa (Sala del Trono) tại Vatican. Khoáng đại là vì tất cả các vị Hồng Y, Tổng Giám mục và Giám mục tại Tòa Thánh và các vùng phụ cáºn Roma Ä‘á»u được triệu táºp (tất cả có 28 Hồng Y, 70 Tổng Giám mục và Giám mục); khoáng đại là vì Ãt khi má»›i có phiên há»p CÆ¡ Máºt Viện, lần há»p CÆ¡ Máºt Viện sau cùng hồi đó là ngà y 24.2.1986; sau hết, khoáng đại là vì đỠcáºp tá»›i nhiá»u vấn đỠquan trá»ng tá»›i Ä‘á»i sống Giáo Há»™i.
Phiên há»p CÆ¡ Máºt Viện (há»p đóng cá»a) chia là m hai phần:
Phần thứ nhất: Dà nh riêng cho Hồng Y Ä‘oà n. Trước khi khai mạc, theo thá»§ tục, viên chức phụ trách an ninh xướng “Extra omnesâ€. Tất cả những ai không có pháºn sá»± phải ra ngoà i phòng há»p. Các vị Hồng Y bà n vá» các đỠtà i liên hệ tá»›i việc quản trị Giáo Há»™i, thuyên chuyển các chức vụ trong Hồng Y Ä‘oà n, bổ nhiệm các Giám mục (năm đó 32 Tổng Giám mục, 94 Giám mục má»›i), thà nh láºp các giáo pháºn má»›i (6 giáo pháºn và má»™t Äan viện biệt hạt má»›i), nhất là khai mạc Năm Äức Mẹ.
Phần thứ hai: CÆ¡ Máºt Viện Phần I há»p xong, cá»a phòng mở ra. Tất cả 70 Tổng Giám mục và Giám mục đợi ở phòng ngoà i được má»i và o trong. Ngưá»i duy nhất theo sau các vị Giám mục là linh mục Cáo tỉnh viên Vụ Ãn Phong Thánh cho các Chân Phức Tá» Äạo VN. Nháºt báo L’ Osservatore Romano (Quan sát viên La Mã) ngay chiá»u 22.6.1987 đã loan tin CÆ¡ Máºt Viện Phần I I: Hồng Y Palazzini, Tổng trưởng Bá»™ Phong Thánh, đã trình lên 4 hồ sÆ¡ phong thánh:
– Chân phúc Giuse Moscati (Ã), Bác sÄ© và Giáo sư Äại há»c thà nh Naples,
– Nữ tu Eustochio Calafato (Ã) sáng láºp Dòng Äức Mẹ tại Messina, miá»n Nam nước Ã, Chân phúc Lorensô Ruiz (Phi Luáºt Tân) và 14 bạn (cÅ©ng ngưá»i Phi) tỠđạo tại Nháºt Bổn,
– 117 Chân Phúc Tá» Äạo tại Việt Nam, đứng tên đại diện tất cả là Linh mục Anrê DÅ©ng Lạc. Hồ sÆ¡ 117 Chân Phúc Việt Nam gây chú ý nhất, vì đây là lần đầu tiên trong lịch sá» 2000 năm cá»§a Giáo Há»™i má»›i có má»™t vụ tuyên thánh má»™t lần tá»›i 117 Vị.
Trước tiên, Luáºt sư Giulio Dante cá»§a Bá»™ Phong Thánh, bằng La ngữ, trình bà y tÃnh cách anh dÅ©ng tổng quát cá»§a Các Vị Chân Phúc. Sau đó, má»™t viên chức cá»§a Văn phòng Quốc vụ khanh Ä‘á»c lá»i yêu cầu cá»§a Äức Thánh Cha: Trước khi quyết định tuyên thánh, Ngà i xin qúy vị Hồng Y, Tổng Giám mục và Giám mục góp ý kiến bằng cách viết hai chữ Placet (Thuáºn) hay Non Placet (Không thuáºn) và kà tên trên miếng giấy đã in sẵn, nhưng còn để trống. Hai viên chức nghi lá»… cầm hai đĩa bạc lá»›n Ä‘i thu những lá phiếu. Sau khi kiểm phiếu và được sá»± đồng ý cá»§a toà n thể CÆ¡ Máºt Viện, Äức Thánh Cha đã ngá» lá»i cám Æ¡n qúy vị đã tá»›i tham dá»± hôm đó, rồi cho lệnh công bố tin vui mừng: Vụ Ãn Phong Thánh Tá» Äạo Việt Nam đã được châu phê.
Ra khá»i phòng há»p, chúng tôi không là m sao nén nổi sá»± xúc động bên trong. Nó quá dà o dạt! Chúng tôi ước gì có từng ngà n, từng vạn anh chị em giáo dân Việt Nam đứng ngay tại đây để hoan hô Äức Thánh Cha Gioan Phaolô I I! Giáo Há»™i Việt Nam được cưu mang từ thá»i vị thừa sai Inekhu nà o đó, đổ bá»™ năm 1533 tại Ninh Cưá»ng (Bùi Chu), Ä‘á»i vua Lê Trang Tông xa xưa, tÃnh tá»›i 1988 đã 455 năm trưá»ng! Bao nhiêu công lao, nước mắt, gian khổ, bao nhiêu tÃnh mạng chôn vùi trong quá khứ thầm lặng hÆ¡n 4 thế kỉ, hôm nay, chÃnh Chúa Kitô phục hồi danh dá»± và dùng Vị Äại diện cá»§a Ngà i ở trần gian để tuyên dương công trạng!
Ngà y Phong Thánh
Theo thông lệ, khi xin nháºt kì phong thánh, bao giá» cÅ©ng phải dá»± tÃnh sẵn 3 ngà y, để đỠphòng trưá»ng hợp Tòa Thánh đã có chương trình xếp đặt nà o khác thì mình cÅ©ng phải thay đổi theo. Lá»… Phong Thánh Việt Nam đã xin và o ngà y 29.6.1988, lá»… hai Thánh Phêrô và Phaolô, nhưng ngưá»i ta khuyến cáo không nên, vì sẽ bị hai Thánh Quan Thầy quá lừng danh cá»§a Thá»§ đô Roma lấn át mất. Äã có dá»± tÃnh chuyển sang Chúa Nháºt 26.6, nhưng cÅ©ng không ổn, vì hôm đó Äức Thánh Cha Ä‘i công du bên Ão quốc. Chỉ còn Chúa Nháºt 19.6, nghÄ©a là xếp trước cuá»™c công du cá»§a Äức Thánh Cha má»™t tuần lá»…, vì trước sau ngà y đó không còn cách nà o khác. Äây là là do duy nhất và dá»… hiểu, chứ không há» có chuyện nghÄ© tá»›i, hay là mảy may muốn kỉ niệm Ngà y Quân Lá»±c VNCH như ngưá»i ta đã cố tình gán ghép.
Hôm sau cuá»™c há»p cá»§a CÆ¡ Máºt Viện, 23.6.1987, Äức Hồng Y Casaroli, Quốc Vụ Khanh, đã gá»i Ä‘iện tÃn sau đây cho hà ng Giám mục VN:
KÃnh gá»i: Äức Hồng Y Giuse Maria Trịnh Văn Căn
Tổng Giám mục Hà Nội, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam
40, Phố Nhà Chung, Hà Nội
Tôi trân trá»ng báo tin Äức Hồng Y: Trong buổi há»p CÆ¡ Máºt Viện sáng hôm qua, 22.6.1987, Äức Thánh Cha đã nghị quyết phong thánh cho Các Chân Phúc Tá» Äạo Việt Nam. Ngà y lá»… long trá»ng phong thánh sẽ cá» hà nh ná»™i trong tháng 6 năm tá»›i, và o má»™t nháºt kì sẽ định sau. Xác tÃn rằng nghị quyết trên đây có tầm mức quan trá»ng đối vá»›i Cá»™ng Ä‘oà n Công Giáo Việt Nam, tôi đến chia sẻ vá»›i Äức Hồng Y niá»m hân hoan thiêng liêng, cÅ©ng như hợp ý trong Äại Lá»… Tạ Æ n thế nà o cÅ©ng được tổ chức ghi ân Thiên Chúa, đấng ban phát má»i Æ¡n là nh. Hồng ân đặc biệt hôm nay chắc chắn sẽ là nguồn khÃch lệ má»—i ngưá»i cố gắng là m nhân chứng sống Ä‘á»i đức tin và bác ái trong xã há»™i Việt Nam. Rất hi vá»ng rồi ra má»™t số đông đảo giám mục, linh mục và giáo dân Việt Nam có thể tá»›i tham dá»± lá»… nghi phong thánh. Tôi xin gá»i lại Äức Hồng Y những cảm tình huynh đệ được bảo đảm chân thà nh trong Chúa Kitô.
Kà tên: Agostino Hồng Y Casaroli, Quốc Vụ Khanh
Rồi từ Việt Nam, ÄHY Chá»§ tịch HÄGMVN cÅ©ng không cháºm trá»… đáp từ:
KÃnh gá»i: Äức Hồng Y A. Casaroli
Quốc Vụ Khanh
Äiện Vatican
Hà Nội, 18 giỠ20 phút, ngà y 26.6.1987
Con đã nháºn Ä‘iện văn cá»§a Äức Hồng Y. Toà n thể Giáo Há»™i Việt Nam vui mừng khi nghe tin Äức Thánh Cha nghị quyết phong Hiển thánh cho Các Chân Phúc Tá» Äạo Việt Nam. Giáo Há»™i chúng con dâng lá»i thà nh kÃnh cảm tạ sâu xa và hi vá»ng có thể đến đông đảo tham dá»± lá»… nghi. Chúng con tri ân Thiên Chúa và cầu nguyện cho Äức Thánh Cha. Xin Äức Hồng Y chuyển đạt lên Ngà i lòng chúng con khăng khÃt trìu mến. Vá»›i Äức Hồng Y, chúng con dâng lá»i trân trá»ng biết Æ¡n và cầu chúc chân thà nh.
Hồng Y Giuse Maria Trịnh Văn căn
Tổng Giám mục Hà Nội
Sá»± kiện pháp là sau cùng là ngà y 30.6.1987, bằng Văn thư số 196.245, Äức Tổng Giám mục Eduardo Martinez Somalo, hồi đó là Tổng Giám đốc Thưá»ng vụ Giáo Há»™i (Sostituto, ngang hà ng vá»›i Tổng trưởng Ná»™i vụ) chÃnh thức thông báo cho ba Cáo thỉnh viên Việt Nam, Pháp, Tây Ban Nha là nháºt kì phong thánh đã được Äức Thánh Cha xác định là ngà y 19.6.1988. Ngay trưa hôm đó, sau khi đã báo cáo cho hai Cáo thỉnh viên đồng nghiệp tin vui mừng nà y để hai vị lại đưa tin vá» cho hai HÄGM Pháp, Tây Ban Nha, linh mục Cáo thỉnh viên VN đã gá»i Ä‘iện văn sau đây bằng La ngữ trình lên Äức Hồng Y Chá»§ tịch Trịnh Văn Căn: Con rất vui mừng kÃnh báo Äức Hồng Y tin: Ngà y 19 Tháng 6 sang năm, đã được Tòa Thánh hôm nay ấn định là nháºt kì chÃnh xác để cữ hà nh Lá»… Phong Thánh các Chân Phúc Tá» Äạo Việt Nam.
Trước ngà y đại lễ
1. Trong Vụ Ãn Phong Thánh Việt Nam, tất cả 117 Vị đã là Chân Phúc, đã được tôn vinh trong 4 đợt trước (những năm 1900, 1906, 1909 và 1951), đã có 4 phép lạ (bệnh nhân được chữa là nh và được bác sÄ© Ä‘oà n xác nháºn. Trần Ngá»c Thụ. Giáo Há»™i Việt Nam I. Vụ Ãn Phong Thánh, St. Michael Printing, USA., 1987, tr.48-54), chỉ còn việc là m lại hồ sÆ¡, theo thá»§ tục hà nh chánh để ná»™p lên Bá»™ Phong Thánh. Bởi vì tất cả 117 Vị Ä‘á»u là Thánh Tá» Äạo nên chỉ cần thêm má»™t phép lạ duy nhất, hay là còn có thể xin Tòa Thánh tha cho nữa. Vì là má»™t đặc ân quá lá»›n lao, chúng tôi xin chÃnh Äức Hồng Y Palazzini, trong tư thế Bá»™ trưởng Bá»™ Phong Thánh, đại diện cho hà ng Giám mục Việt Nam, đứng tên xin Tòa Thánh tha Ä‘iá»u kiện phép lạ. Là do mạnh mẽ á»§ng há»™ thỉnh nguyện nà y chÃnh là sá»± thăng tiến kì diệu cá»§a Giáo Há»™i Việt Nam qua hÆ¡n 400 năm lịch sá» hà o hùng đã trình bà y trước đây. Không thể giải thÃch sá»± thăng tiến đó ngoà i Thiên định cá»§a Thiên Chúa: hÆ¡n 400 năm khai nguyên và phát triển hùng mạnh là má»™t phép lạ triá»n miên.
2. Tin ngà y phong thánh vừa được Äức Gioan Phaolô I I tuyên bố khác nà o tiếng sấm động, vang ran khắp năm châu bốn bể! Tinh thần giáo dân tá»± nhiên nổi dáºy như sóng cồn, chá»— nà o cÅ©ng nghe bà n tán chuyện Ä‘i Roma dá»± lá»… phong thánh. Ủy Ban Phong Thánh được thà nh láºp cấp tốc. Ba lần các linh mục VN khắp thế giá»›i vá» há»p tại La Mã để hoạch định chương trình và phân phối công tác tỉ mỉ cho từng cá»™ng Ä‘oà n, từng lục địa. Các khách sạn lá»›n chung quanh Vương cung Thánh đưá»ng Thánh Phêrô đã được giữ hết chá»— má»™t năm trước. Ngưá»i ta dá»± Ä‘oán số ngưá»i vá» tham dá»± tối Ä‘a là 5000. Ba tháng trước đại lá»…, con số vá»t lên 6 ngà n, rồi 7 ngà n, sau cùng là 8250 giáo dân VN từ 27 nước trên 4 lục địa à châu, Âu châu, MÄ© châu và Úc châu….Từng Ä‘oà n ngưá»i tuốn vá» các ga xe lá»a và sân bay à Äại Lợi. Thêm và o đó, 560 linh mục, tu sÄ© nam nữ tá»›i Roma vá»›i tư cách riêng, hay là tháp tùng các Ä‘oà n thể cá»§a mình theo tư cách Tuyên úy. Các tiệm bán ảnh tượng chung quanh Tòa Thánh Vatican, các tiệm ăn, thấy toà n là dân áo dà i và khăn xếp VN. Trên các nẻo đưá»ng nghe rõ tiếng con cháu Rồng Tiên thao thao bất tuyệt và gá»i nhau Æ¡i á»›i. Sao mà vui nhá»™n đến thế! Tất cả rừng ngưá»i nà y, chiá»u hôm Thứ Bảy (18.6.1988) sẽ kéo nhau vá» Quảng trưá»ng Thánh Phêrô để dá»± cuá»™c rước kiệu di hà i Các Thánh Tá» Äạo VN và dâng hoa kÃnh Äức Mẹ.
Cuá»™c rước kiệu là má»™t cảnh tượng hết sức tân kì và vô cùng ngoạn mục, nhất là trước con mắt ngưá»i ngoại quốc. Há» trèo lên tưá»ng, lên đế cá»™t đèn Ä‘iện, lên ghế cá nhân để bà n tán, chiêm ngưỡng. Äây là công lao vượt mức trong việc chuẩn bị, may sắm, táºp dượt, từ ca nhạc đến Ä‘oản kịch, nghi lễ…đủ má»i bá»™ môn theo truyá»n thống văn hóa dân tá»™c. Phải ca ngợi và thán phục tinh thần phục vụ tối Ä‘a cá»§a các giáo dân VN tại MÄ© châu trong dịp nà y. Từng Ä‘oà n qúy ông mặc áo thụng mà u xanh, từng Ä‘oà n qúy bà mặc áo dà i nhung, gấm mà u Ä‘á»; rồi đồng phục mà u và ng cá»§a các ca Ä‘oà n, cá»§a 50 em thiếu nhi trong ban vÅ© đến từ Portland. Äấy là chưa kể đến các thiếu nữ trong đội lÃnh thú thá»i xưa vá»›i binh phục nón cối xà cạp đỠvà Ban Văn Tế, đội chiêng trống, lá»ng chầu…vá»›i y phục nghi lá»… à Äông. Ngưá»i bản xứ rất thÃch thú trước hoạt cảnh má»™t vị hương chức trong y phục đại lá»… cổ truyá»n vá»›i khăn xếp mà u Ä‘á», cứ tiến má»™t bước lại lui má»™t bước, và trịnh trá»ng Ä‘iểm má»™t dùi trống lên mặt chiếc đại cổ (trống lá»›n) do hai chà ng thanh niên vạm vỡ khiêng trên vai. Lúc 21 giỠđêm, từ Äiện Vatican, chứng kiến cuá»™c rước kiệu nà y, Äức Thánh Cha Gioan Phaolô I I đã cho lệnh mở cá»a sổ Văn phòng để Ä‘Ãch thân ban phép là nh cho Ä‘oà n con VN Ä‘ang diá»…n hà nh trên Quảng trưá»ng Thánh Phêrô.
3. Ngà y hôm sau, Chúa Nháºt 19.6.1988, biển ngưá»i nói trên lại táºp trung vá» Quảng trưá»ng Thánh Phêrô, chung hà ng ngÅ© vá»›i 10 ngà n ngưá»i Tây Ban Nha, gần 4 ngà n ngưá»i Pháp và chừng 10 ngà n du khách tháºp phương cùng vá»›i giáo dân ngưá»i à nghe tin đồn thổi cÅ©ng muốn đến dá»± lá»… Phong Thánh Tá» Äạo VN. Vì ở và o giữa Tháng 6, nghÄ©a là đã giữa mùa Hè, mặt trá»i má»c lên sá»›m, khà háºu khá nóng ná»±c, do đó, để cho dá»… thở và bá»›t mức độ oi ả, ÄứcThánh Cha đã đồng ý bắt đầu nghi lá»… sá»›m hÆ¡n má»™t giá». Và o dá»± lá»… hôm đó, má»i giáo dân VN phải Ä‘eo khăn quà ng cổ in hình 117 Thánh Tá» Äạo, để cho các Ä‘oà n thể dá»… nháºn ra nhau.
4. Trước khi tưá»ng thuáºt giai Ä‘oạn chung kết, chúng tôi xin kể lại đây má»™t sá»± việc rất quan trá»ng đối vá»›i sá»± thà nh công cá»§a cuá»™c đại lá»…: Äó là vấn đỠtà i chánh cá»§a Ban Tổ chức. Má»—i lần nhá»› đến việc nà y, chúng tôi không khá»i ngáºm ngùi xúc động trước sá»± quan phòng và lòng nhân háºu cá»§a Thiên Chúa. Là do hết sức hiển nhiên là Ban Tổ chức lúc ban đầu hoà n toà n tay không, chưa có ai dâng cúng má»™t đồng nà o. Già i quyết vấn đỠnà y là má»™t việc rất khó khăn, nhưng đồng thá»i lại rất thiết thá»±c và rất cấp bách. Äi vay mượn các há»™i dòng ngoại quốc đã từng hoạt động bên Việt Nam là điá»u có thể, nhưng chạm lòng tá»± ái dân tá»™c, cho nên chúng tôi đỠnghị vay chÃnh Ngân hà ng Tòa Thánh. Chúng tôi liá»u mạng Ä‘i thương thuyết và kà giấy giao kèo vá»›i nhân viên Ngân hà ng vay 50 triệu tiá»n à (tương đương 30 ngà n MÄ© kim). Kà giấy vay tiá»n mà tay run cáºm cáºp vì đã 3 đêm lo lắng không ngá»§!
Quả tháºt, từ ngà y cha sinh mẹ đẻ, chúng tôi chưa bao giá» dám táo bạo đến thế. Kà xong, chúng tôi lá»§i thá»§i Ä‘i ra chưa tá»›i cá»a Ngân hà ng thì Äức ông De Bonis, ngưá»i à (bây giỠđã là m Giám mục) từ đâu Ä‘uổi theo. Äức ông há»i: “Cha là m gì mà tiêu xà i vá»›i số tiá»n lá»›n như váºy?â€. HÆ¡i chạm tá»± ái, chúng tôi ngáºp ngừng chưa kịp trả lá»i, thì ngà i lại nhấn mạnh: “Cha là m gì? Cha đừng dại lấy tiá»n ra vá»™i, vì lấy ngà y nà o cha phải trả tiá»n lãi ngà y đó, mượn 50 triệu ngà y 1 đầu tháng thì 30 cuối tháng cha phải trả 53 triệu!â€.
Chúng tôi buá»™c lòng phải dẹp tá»± ái thưa: “Dạ, đây không phải tiêu xà i cá nhân con, nhưng là để lo chuyện tổ chức Äại lá»… Phong Thánh 117 Chân Phúc Tá» Äạo mà HÄGMVN đã trao phó cho con, và nay vụ án đã xong, đã được Äức Giáo Hoà ng châu phê và tháng 6 sắp tá»›i sẽ cá» hà nh long trá»ngâ€. Äức Ông de Bonis nói: “Trước, tôi tưởng cha lo việc cá nhân, chứ bây giá» biết là chuyện phong thánh. Váºy cha cứ việc là m, tốn phà bao nhiêu, tôi sẽ chịu cho!â€. Tháºt sá»±, ngà i đã cho má»™t số quan trá»ng.
Quả thá»±c là má»™t giấc mÆ¡! Nhưng nếu mÆ¡ thì phải mÆ¡ ban đêm, chứ đâu có chuyện mÆ¡ giữa thanh thiên bạch nháºt! Trước đấy ba bốn đêm, chúng tôi không ngá»§ vì lo sợ, bây giá» cÅ©ng ba bốn đêm, chúng tôi không ngá»§ vì ngỡ ngà ng, như còn Ä‘ang trong ảo má»™ng. Là m sao có chuyện kì diệu đến thế!
Ngà y vinh quang
Từ sáng sá»›m, Quảng trưá»ng Thánh Phêrô đã Ä‘en nghịt dân chúng. Từ ba quốc gia, từng ngà n giáo dân táºp trung vỠđây. Trước kia, há» không quen biết nhau, nhưng giá» phút nà y há» chà o nhau, bắt tay nhau, vui cưá»i vá»›i nhau, vì trong thâm tâm há» cùng má»™t cảm nghÄ©: tá»± hà o vì tấm gương anh dÅ©ng, trung kiên, thà nh tÃn cá»§a tổ tiên mình.
Äúng chương trình, 8 giá» 30, Äức Thánh Cha và đoà n tháp tùng (28 Hồng Y, Giám mục, Linh mục) mặc đại phục mà u đỠđồng tế, từ trong Vương cung Thánh đưá»ng Thánh Phêrô tiến ra quảng trưá»ng vÄ© đại, giữa muôn và n tiếng vá»— tay. Äức Gioan Phaolô I I luôn luôn giÆ¡ tay chà o đón và chúc là nh. Ca Ä‘oà n Sistina cá»§a Tòa Thánh hát Kinh Nháºp lá»… bằng La ngữ. Trước đó, Ca Ä‘oà n Tổng hợp VN từ MÄ© qua đã hát bà i Ngà y Vinh Thắng cá»§a Lm. Ngô Duy Linh, rồi trong thánh lá»… bà i Ca Khúc Trầm Hương cá»§a Dao Kim, cuối lá»… bà i Tiếng Nhạc Oai Hùng cá»§a Hải Linh. Những bản nhạc nà y vang dá»™i hôm ấy ở giữa Thá»§ đô Giáo Há»™i có má»™t ý nghÄ©a đặc biệt, vì được hát bằng tiếng Việt, tiếng nước ta.
Má»™t sá»± kiện kì lạ là thánh lá»… Ä‘ang cá» hà nh đẹp đẽ trang nghiêm thì tá»± nhiên bầu trá»i thay đổi. Má»™t và i cÆ¡n mây Ä‘en nghịt từ đâu kéo tá»›i và mưa bắt đầu nhá» giá»t. Từ trong thánh đưá»ng, ngưá»i ta đã khiêng lá»ng ra để che phá»§ bà n thá». Cả ngà n con tim, nhất là giáo dân VN, như thể đã bị ngừng Ä‘áºp, tất cả trăm ngưá»i như má»™t, thầm thÄ© kêu van: Láºy Chúa, cả Giáo Há»™i chúng con, từ ba bốn trăm năm, đã mong chá» ngà y hôm nay và mong được trông thấy ngà y nà y huy hoà ng trá»ng thể, xin Chúa cất má»i trở ngại, để danh Chúa được thể hiện nÆ¡i các Thánh Tá» Äạo chúng con! Quả tháºt, đám mây Ä‘en sau mấy phút đã bị luồng gió thổi Ä‘i xa, và trá»i thanh quang lại xuất hiện như trước.
Lá»… nghi phonh thánh bắt đầu sau Kinh Thương Xót. Äức Hồng Y Palazzini, Bá»™ trưởng Bá»™ Phong Thánh, cùng vá»›i luáºt sư cá»§a Bá»™ và 3 Cáo thỉnh viên Việt, Pháp, Tây Ban Nha ra trước bà n thá» chÃnh thức xin Äức Thánh Cha cá» hà nh đại lá»…. Toà n thể cá» tá»a, theo lệnh viên chức nghi lá»…, Ä‘á»u quỳ hát Kinh Cầu Các Thánh, xin sá»± trợ giúp cá»§a Thần Thánh trên trá»i trước khi nghe tuyên xưng 117 Vị Thánh má»›i.
Sau đó Äức Hồng Y Palazzini trở lại trước bà n thá» và tuyên Ä‘á»c:
KÃnh thưa Äức Thánh Cha, Giáo Há»™i là Mẹ, xin Äức Thánh Cha ghi tên các vị sau đây:
Chân Phúc Anrê Dũng lạc, Linh mục,
Tôma Thiện và Emmanuelê Phụng, Giáo dân.
Girolamô Hermosilla và Valentinô Berrio – Ochoa, hai Giám mục Äa Minh và 6 Giám mục khác,
Teophan Vénard, Linh mục Há»™i Thừa Sai Ba Lê, và 105 Bạn Tá» Äạo Việt Nam, và o sổ bá»™ Các Thánh và được các giáo hữu kêu cầu bằng danh xưng Hiển Thánh.
KÃnh thưa Äức Thánh Cha,
Trên mảnh đất gieo nhiá»u hạt giống đẫm máu, mảnh đất đó cà ng phát sinh nhiá»u Vị Tá» Äạo, và rồi hạt giống đó sẽ kết thà nh mùa lúa và ng cho Giáo Há»™i. Các Thánh Tá» Äạo chết Ä‘i cà ng là chứng nhân cho Chúa Kitô hÆ¡n là lúc còn bình sinh. Ngà y nay các ngà i vẫn còn Ä‘ang nói, vẫn còn giảng thuyết. Miệng lưỡi tuy im bặt, nhưng bao nhiêu sá»± việc còn Ä‘ang vang dá»™i sâu xa.
Lá»i suy niệm trên đây cá»§a Thánh Augustinô áp dụng trong niên lịch phụng vụ Ngà y 19 Tháng 6, lá»… kÃnh hai Thánh Gervasiô và Protasiô, tỠđạo Thà nh Milan, hôm nay có thể trưng lại vì rất thÃch hợp vá»›i niên hiệu và lá»… nghi, để tôn vinh 117 Vị Thánh khác cÅ©ng là huynh đệ trong Äức Tin và trong tá» nạn: trước đây, suốt thá»i gian từ 1745 tá»›i 1862, đã hi sinh tÃnh mạng tại Việt Nam trong vùng Äông Nam à châu, hồi đó gá»i là Tonkin, An Nam và Cocincina. Máu cá»§a các ngà i, cÅ©ng như máu cá»§a từng ngà n anh chị em khác, hôm nay đã kết thà nh mùa luá và ng cho Giáo Há»™i Việt Nam.
Là cha mẹ trong Äức Tin, 8 Vị Giám mục Pháp và Tây ban Nha đã sinh các vị khác trong Chúa Kitô, y như lá»i Thánh kinh (1Cr.4,15), các vị đã là nhân chứng xứng đáng theo lá»i mình rao giảng bằng khổ hình, bằng Tháºp giá, và theo gương Chúa Kitô, vị mục tá» tối cao nhân háºu, các ngà i tháºt là gương mẫu cho Ä‘oà n chiên (1Ph.5).
50 linh mục, 13 Âu châu, 37 VN, cùng đứng trong hà ng ngÅ© chăn chiên thuyết giảng lá»i Chúa và cùng chịu xiá»ng xÃch lao tù, đã lấy xương máu để hoà n tất nghÄ©a vụ thi hà nh các bà tÃch, đúng là những cá»™ng tác viên cá»§a hà ng Giám mục (LG, số 28), tức là những ngưá»i phân phát máu Con Chiên vô tá»™i, cÅ©ng là máu đã thánh hoá bản thân các ngà i. Sau hết, 59 giáo dân thuá»™c nhiá»u tầng lá»›p xã há»™i, hầu hết là những gia trưởng, má»™t số là thầy giảng giáo lÃ, hồi xưa trong các gia đình, trong các cá»™ng Ä‘oà n đã sống tốt là nh, đã là những chứng nhân cho Bà tÃch Thanh tẩy bằng nước, bằng Thánh Linh và bằng lá»a (Mt.3,11).
KÃnh thưa Äức Thánh Cha,
Con số 117 vị nà y sắp được Äức Thánh Cha nghị quyết đưa lên hà ng danh dá»± và được tôn phong phẩm hà m Các Thánh Tá» Äạo, được toà n thể Giáo Há»™i tôn kÃnh. Vá»›i các ngà i, cÅ©ng như vá»›i con cháu các ngà i, giỠđây văng vẳng dá»™i lại lá»›i Thánh Phêrô khuyên nhá»§: Nếu ai trong anh em phải chịu khổ hình, vì mình là Kitô hữu, thì đừng có xấu hổ thẹn thùng, nhưng phải hiên ngang tôn vinh Thiên Chúa vì danh hiệu đó (1Ph.4,16).
Trong quảng trưá»ng linh thiêng nà y, bên cạnh mồ vị Tiên chá»§ các Thánh Tông đồ Ä‘ang hiện diện hÆ¡n 8 ngà n giáo dân Việt Nam từ khắp năm châu bốn bể táºp trung vỠđây, há» như Ä‘ang cầm cà nh thiên tuế ngước mắt nhìn lên các vị đồng hương tiên tổ sắp đón nháºn vòng hoa chiến thắng dà nh cho các vÄ© nhân anh tà i. Chung quanh há» còn có gần 10 ngà n giáo dân tây Ban Nha và hÆ¡n 3 ngà n giáo dân Pháp. Tất cả là anh em kết nghÄ©a trong Chúa Kitô, cÅ©ng như giáo dân hai quốc gia nà y là anh em cá»§a những vị Thừa sai hồi xưa đã mang danh Chúa Giesu có thần lá»±c cứu vá»›t nhân loại (Cv.4,12) rao giảng trên khắp lãnh thổ xa xăm Việt Nam. Trong số đó, có những ngưá»i con cá»§a Thánh Äa Minh, 34 vị vừa Tây Ban Nha vừa VN hồi xưa đã nháºp Dòng Anh Em Thuyết Giáo theo đúng danh xưng cá»§a há». Ngoà i ra, còn có 10 thà nh viên cá»§a Há»™i Thừa Sai Ba Lê.
Trên những địa hạt hồi xưa được trao phó cho hai há»™i dòng thừa sai nói trên, từ năm 1960 đã thà nh láºp 25 giáo pháºn. Số ngưá»i Công Giáo hiện nay xấp xỉ 7 triệu giáo dân. Tất cả cá»™ng Ä‘oà n nà y, trong cÅ©ng như ngoà i nước, Ä‘ang tiến bước hùng mạnh, sát cánh bên nhau, há» phấn khởi Ä‘i vá» Tổ quốc trưá»ng sinh vÄ©nh cá»u. Là vì há» xác tÃn và o lá»i giáo huấn cá»§a Thánh Phaolô: Từ nay được cả khối chứng nhân đông đảo như thế nâng đỡ, há» kiên trì chấp nháºn cuá»™c thi Ä‘ua đã bắt đầu. Từ nay nhìn lên Chúa Giêsu, vị tiên phong ban phát Äức Tin hoà n hảo, thay vì hưởng niá»m hoan lạc vẫn có, Ngà i đã giang tay ôm lấy Thánh Giá và hiện giá» Ä‘ang ngá»± bên hữu Tòa Thiên Chúa (Heb,12,1-2).
Äức Hồng Y vừa Ä‘á»c xong lá»i thỉnh nguyện, và Kinh Cầu Các Thánh vừa chấm dứt, toà n thể dân chúng đứng lên hợp ý vá»›i Äức Thánh Cha, ngà i kết thúc Kinh Cầu Các Thánh bằng lá»i nguyện: Láºy Chúa nhân từ, xin nghe lá»i dân Chúa cầu xin và xin chiếu dá»i ánh sáng cá»§a Thần Linh Chúa và o tâm trà chúng con, để việc phụng thá» cùa chúng con là m đẹp lòng Chúa và cho Giáo Há»™i được thêm phát triển. Nhá» Äức Kitô Chúa chúng con. Amen.
Toà n thể cá»™ng Ä‘oà n dân Chúa vẫn đứng nghiêm chỉnh. Äức Thánh Cha lại ngồi trên ngai và long trá»ng Ä‘á»c công thức phong thánh:
Äể tôn vinh Thiên Chúa Ba Ngôi chà thánh, để phát huy đức tin Công Giáo và cá»§ng cố Ä‘á»i sống Kitô hữu, vá»›i quyá»n lá»±c cá»§a Chúa Giêsu Kitô Chúa chúng ta, cá»§a hai Thánh Tông đồ Phêrô, Phaolô và cá»§a riêng tôi, sau khi đã suy nghÄ© chin chắn, cÅ©ng như đã nhiá»u lần cầu xin Æ¡n trợ giúp cá»§a Thiên Chúa, đã tham khảo ý kiến cá»§a nhiá»u Chư huynh Giám mục, tôi quyết định tuyên bố:
Các Chân Phúc: Anrê Dũng Lạc, Linh mục,
Tôma Thiện và Emmanuelê Phụng, Giáo dân,
Girolamô Hermosilla và Valentinô Berriô – Ochoa, hai Giám mục Dòng Äa Minh và 6 Giám mục khác,
Têophan Vénard, linh mục Há»™i Thừa Sai Ba lê và 105 Bạn Tá» Äạo Việt Nam.
là những Vị Thánh và các ngà i được liệt kê và o sổ các Thánh. Tôi cÅ©ng quyết định rằng giáo hữu trong toà n thể Giáo Há»™i sốt sắng mừng kÃnh các Ngà i như các Thánh Tá» Äạo. Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần. Amen.
Từ trên cao mặt tiá»n Vương Cung Thánh đưá»ng Thánh Phêrô, má»™t bức tranh tháºt lá»›n, dà i 4 thước, rá»™ng 3 thước 20, đã há»a đủ số 117 Thánh Tá» Äạo, từ từ được mở ra giữa muôn và n tiếng vá»— tay hò vang. Äại phong cầm cá»§a Ca Ä‘oà n Sistina cá» bà i nhạc rá»™n rã ca ngợi và tri ân Thiên Chúa. Từ Quảng trưá»ng Thánh Phêrô, lá»… nghi phong thánh được tiếp váºn trá»±c tiếp vá» Việt Nam. Äà i Vô tuyến Truyá»n thanh Truyá»n hình cá»§a ChÃnh phá»§ Ã, liên tục trong 3 tiếng đồng hồ, đã tưá»ng thuáºt tất cả nghi lá»… Ä‘i khắp lãnh thổ nước Ã. Nhiá»u ngưá»i trong Ä‘oà n giáo dân Việt Nam, nhất là các cụ già , đã xúc động và rút khăn lau nước mắt, vì cảm thấy vinh hạnh, sung sướng được là con cháu các vị anh hùng. Trong suốt thá»i gian lưu lại Roma, Chúa Quan Phòng cÅ©ng đã ban Æ¡n là nh, gìn giữ hÆ¡n 8 ngà n giáo dân Việt Nam, không má»™t ai Ä‘au ốm hay bị tai nạn nà o; ai cÅ©ng tươi cưá»i, vui vẻ và phấn khởi.
Kết
Phần chúng tôi, trong tư thế Cáo thỉnh viên Vụ Ãn Phong Thánh, sau khi hồi tưởng lại:
– Việc được á»§y nhiệm là m Cáo thỉnh viên từ ÄHY Giuse Trịnh Văn căn, Chá»§ tịch HÄGMVN,
– Việc hoà n tất các tà i liệu cần thiết và việc chuyển giao má»i tà i liệu lên Bá»™ Phong Thánh vá»›i đầy đủ các thá»§ tục theo Giáo luáºt,
– Việc được CÆ¡ Máºt Viện bá» phiếu “Thuáºn†và việc được Äức Giáo Hoà ng, vá»›i thẩm quyá»n tối cao, châu phê,
– Việc được Chúa Quan Phòng, cuối cùng, đã cho phương tiện tà i chánh để trang trải chi phà tổ chức ngà y đại lá»…,
Chúng tôi Ä‘i đến kết luáºn nghiêm chỉnh và thà nh tÃn rằng: Thiên Chúa muốn cho các Chân Phúc Tá» Äạo Việt Nam được vinh danh trong thá»i đại nà y, chứ không phải thá»i đại nà o khác.
Tháºt váºy, từ trá»i cao thăm thẳm, từ ngà n ngà y xa xưa, cÅ©ng như má»—i ngà y thưá»ng xuyên hiện tại, tấm gương can trưá»ng hi sinh cá»§a các tiá»n nhân tỠđạo VN và như những ngá»n đèn hải đăng vÄ©nh viá»…n, vượt không gian và thá»i gian, tá»a sáng trên khắp các nẻo đưá»ng đất nước Việt Nam.
Gương sáng vá» sá»± can trưá»ng và lòng hi sinh cá»§a các tiá»n nhân Tá» Äạo VN đã soi chiếu tá»›i:
– Các Tòa Giám mục, nÆ¡i đây, phần đông các vị chá»§ chăn, trong má»™t quá khứ chưa xa, đã bị quản thúc tại gia, không có thể Ä‘i kinh lÃ, thăm há»i các giáo Ä‘oà n trong giáo pháºn cá»§a mình. Nhưng các vị đã là những tảng đá sắt kiên cố, dù cho sóng biển có Ä‘áºp mạnh, gầm thét, các ngà i vẫn trung kiên bá»n vững.
– Các xứ đạo, nÆ¡i đây, các linh mục, là những đà n em trong dòng giống DÅ©ng Lạc, Lê bảo Tịnh, đêm ngà y vẫn kiên cưá»ng trong pháºn sá»± phục vụ dân Chúa.
– Các tu viện, thuá»™c đủ má»i mà u áo và đưá»ng lối tu hà nh (vì thá»i cuá»™c, đôi khi phải đã đơn giản hóa tu phục), nhưng tất cả vẫn quyết tâm đóng góp tÃch cá»±c trong công cuá»™c truyá»n giáo và phục vụ đồng bà o.
– Các gia đình Công Giáo, trong khà phách con cháu các Thánh Tá» Äạo anh dÅ©ng, đã duy trì bà n thá» trong nhà , tối sá»›m táºp há»p kinh nguyện, xin Æ¡n kiên trì trong Ä‘á»i sống đức Tin, Cáºy, Mến và trở thà nh những công dân lương thiện. Há» là những ngưá»i đã lấy tên cácThánh Tá» Äạo để đặt cho chÃnh mình, cho con cái mình, vá»›i hoà i bão là tiếp tục bảo tồn cái ná»n giáo dục linh thiêng đạo đức và truyá»n thống cao đẹp cá»§a những anh hùng Emmanuel Lê Văn Phụng, những Tôma Trần Văn Thiện, những bà hiá»n mẫu Lê Thị Thà nh.
Roma 1998
Äức ông Vinh sÆ¡n Trần Ngá»c Thụ

