Ngà y 29 tháng 4-2017, và i ngà y trước khi rá»i chá»§ng viện, cá»±u Giám đốc Chá»§ng viện giáo hoà ng Paris tại Rôma trả lá»i các câu há»i cá»§a hãng tin I.MEDIA.
Ngà y 22 tháng 2-2017, Giám mục Pháp Antoine Hérouard được bổ nhiệm là m Giám mục phụ tá địa pháºn Lille.
Là m thế nà o mà chá»§ng viện Pháp tại Rôma đã được thà nh láºp?
Chá»§ng viện Pháp tại Rôma được thà nh láºp năm 1853 theo sáng kiến cá»§a Äức Giáo hoà ng Piô IX (1846-1878), ngà i mong muốn các nước công giáo chÃnh có má»™t chá»§ng viện tại Rôma. Äầu tiên hết ngà i giao cho các nhà truyá»n giáo Dòng Chúa Thánh Thần vì ngà i rất tin tưởng Há»™i Dòng nà y. Nguyện ước đầu tiên cá»§a ngà i là đà o tạo các linh mục cho các địa pháºn Pháp, chứ không phải chỉ riêng cho Dòng Chúa Thánh Thần và cho truyá»n giáo.
Äức Piô IX cho hỠ“đống gạch vụn†cá»§a má»™t cá»±u Ä‘an viện Dòng Clara, vì thế con đưá»ng nÆ¡i có trụ sở cá»§a chá»§ng viện được gá»i là đưá»ng Thánh Chiara. Äống gạch chỉ còn nhà nguyện mà má»™t ná»a thì đã bị sáºp. Dưới thá»i hoà ng đế Napoleon, khi có các cuá»™c xâm chiếm thì các tu sÄ© Dòng Clara bị Ä‘uổi ra khá»i dòng. Dần dần các tu sÄ© Dòng Chúa Thánh Thần mua lại các căn nhà bên cạnh và xây chá»§ng viện như chúng ta thấy ngà y ngà y nay.
Vì thế chá»§ng viện nà y là cÆ¡ sở thuá»™c giáo hoà ng và dưới sá»± bảo trợ cá»§a Há»™i đồng Giáo sÄ©. Khi bổ nhiệm giám đốc chá»§ng viện thì Há»™i đồng Giám mục Pháp đỠnghị má»™t nhân váºt, Há»™i đồng Giáo sÄ© Ä‘iá»u tra và sẽ bổ nhiệm tân giám đốc.
Quan hệ của các giáo hoà ng với chủng viện như thế nà o?
Má»›i đầu việc bảo trợ cá»§a giáo hoà ng là rất rõ. Äức Piô đã đến đây nhiá»u lần. ngà i theo sát sá»± thà nh láºp và phát triển chá»§ng viện. Trong phòng tôi ở, có má»™t tấm lắc bằng cẩm thạch nhắc lại ngà i đã đến đây thăm má»™t giám chức ngưá»i Pháp bị Ä‘au, đó là giám mục địa pháºn Nỵmes.
Năm 1981 Thánh Gioan-Phaolô II đến thăm Hợi Dòng sau chuyến Ä‘i Pháp lần đầu tiên vá». Tôi còn nhá»›, khi đó tôi còn là chá»§ng sinh, ngà i đến đây cÅ©ng lâu từ xế trưa đến táºn 10 giá» khuya. Ngà i tham dá»± thánh lá»… và từng ngưá»i má»™t, từ các thà nh viên trong cá»™ng Ä‘oà n đến các nhân viên và con cái há» Ä‘á»u được giá»›i thiệu vá»›i ngà i. Ngà i đến thăm ba tháng trước khi ngà i bị ám sát ở Quảng trưá»ng Thánh Phêrô, chỉ và i ngà y sau chuyến Ä‘i Pháp lần đầu tiên cá»§a ngà i.
Thánh Gioan-Phaolô II rất ngưỡng má»™ nước Pháp và văn hóa Pháp. Nhưng cÅ©ng là má»™t thói quen cá»§a ngà i, ngà i thưá»ng đến thăm chá»§ng viện nước nà o mà ngà i vừa Ä‘i thăm vá».
Các tu sĩ Dòng Chúa Thánh Thần còn quản trị chủng viện?
Không, há» quản trị đến năm 2009, há» Ä‘i vì đây không phải là ơn gá»i đầu tiên cá»§a há». HÆ¡n nữa, ngà y cà ng có Ãt tu sÄ© Dòng Chúa Thánh Thần Pháp là các nhà đà o tạo tại Rôma. Há» mong muốn Há»™i Dòng mình Ä‘i truyá»n giáo ở Phi châu hÆ¡n là là m nhà đà o tạo ở Rôma. ChÃnh tôi cÅ©ng há»c ở chá»§ng viện Rôma từ năm 1980 đến năm 1986, năm 1981 tôi có mặt khi có nhà đà o tạo cá»§a địa pháºn đến, chứ không phải ngưá»i cá»§a Dòng Chúa Thánh Thần.
Việc chuyển giao như thế nà o sau khi giám đốc cuối cùng của Dòng Chúa Thánh Thần ra đi?
Năm 2009 có má»™t cá»§a tranh luáºn nhá» giữa các giám mục Pháp, theo đó Há»™i đồng chỉ định há» phải có trách nhiệm vá» các nhà đà o tạo chá»§ng viện. Äức Ông Bataille là giám đốc chá»§ng viện đầu tiên mà không phải là tu sÄ© Dòng Chúa Thánh Thần. Và tôi là ngưá»i thứ nhì được bổ nhiệm năm 2014.
Lợi Ä‘iểm nà o để được đà o tạo tại đây? Äâu là lá»i Ãch cá»§a địa Ä‘iểm nà y?
Có hai lý do chÃnh để được gởi Ä‘i đà o tạo tại Rôma. Äầu tiên hết là chá»§ng sinh có thể há»c ở các đại há»c, vì chá»§ng viện không có đủ các lá»›p và há» phải há»c ở các trưá»ng đại há»c Rôma, chÃnh yếu là há»c thần há»c ở Äại há»c Dòng Tên Gregoria. Mặt khác là có thể sống kinh nghiệm ở thà nh phố Rôma, má»™t thà nh phố mang nét lịch sá» và quan trá»ng đối vá»›i Giáo há»™i, đây là nÆ¡i tỠđạo cá»§a Thánh Phêrô, Thánh Phaolô và nÆ¡i có sá»± hiện diện cá»§a Äức Giáo hoà ng.
Chúng tôi sống theo nhịp các sá»± kiện, như trong trưá»ng hợp năm toà n xá. Và cÅ©ng sống tÃnh đại đồng cá»§a Giáo há»™i: ở Äại há»c Gregoria có không Ãt 2500 sinh viên thuá»™c 125 quốc tịch, quý vị thấy đó, cả toà n thế giá»›i có mặt ở đây. Như thế mở ra cho chúng tôi má»™t sá»± khai phóng, má»™t mà u sắc vượt lên các tranh luáºn nhá» trong thế giá»›i nói tiếng Pháp.
Äâu là chân dung các sinh viên ở chá»§ng viện Rôma?
Có má»™t yếu tố cần nhấn mạnh trên Ä‘iểm nà y: từ 6 – 7 năm nay, chúng tôi không nháºn các chá»§ng sinh má»›i bắt đầu và o chá»§ng viện. Tất cả những ai đến đây Ä‘á»u đã có ba năm ở chá»§ng viện cá»§a há»: má»™t năm dá»± bị, hai năm ở má»™t chá»§ng viện Pháp. HỠđến Rôma để há»c thần há»c ba năm, sau đó để có chứng chỉ giáo luáºt (tương đương vá»›i thạc sÄ©) thì há» phải há»c thêm hai, có khi ba năm nữa.
Có một nơi nà o đặc biệt để đà o tạo các giám mục tương lai Pháp không?
Äây không phải là nÆ¡i đặc biệt đà o tạo cho các giám mục tương lai. Chúng tôi không có mục Ä‘Ãch nà y, dù trên thá»±c tế có má»™t số giám mục đã há»c ở đây má»™t thá»i gian. Trong số các bạn cùng là sinh viên vá»›i tôi ngà y xưa, bây giá» có má»™t số là giám mục, có ngưá»i là hồng y, nhưng không nhất thiết đã được đà o tạo như ngưá»i ta nghÄ©. Các tiêu chuẩn mà chúng ta có trong đầu không hẳn đã là tốt.
Äối vá»›i các giám mục Pháp, chá»§ng viện tại Rôma vẫn là má»™t nÆ¡i quan trá»ng để đà o tạo các chá»§ng sinh cá»§a há» và dÄ© nhiên ngưá»i ta không gởi bất cứ ai đến đây. Sá»± việc đây là má»™t chá»§ng viện đại há»c đòi há»i những ngưá»i đến đây phải có khả năng theo má»™t nhịp há»c ráo riết vá»›i các lá»›p há»c cao cấp, các kỳ thi. Và cần phải có má»™t tinh thần há»c há»i tá»± động và thà nh thạo tiếng Ã.
Äâu là mục Ä‘Ãch cá»§a cha trong thá»i gian cha là m giám đốc chá»§ng viện?
Mục Ä‘Ãch cá»§a tôi là đà o tạo các linh mục và phải là các linh mục giá»i. Còn vấn đỠtiến trình cá»§a há», và Giáo há»™i gá»i há» như thế nà o thì đó vẫn là điá»u huyá»n bÃ.
Là m thế nà o để đà o tạo hỠtốt nhất?
Việc đà o tạo phải dá»±a trên nhiá»u trụ, trụ nà o cÅ©ng quan trá»ng như nhau. Có thể trong quá khứ chúng ta quá chú trá»ng vá» việc đà o tạo tri thức. Bây giá» chúng tôi lo đến việc đà o tạo nhân văn để có những ngưá»i quân bình và thoải mái trong Ä‘á»i sống cá»§a há», có thể sống vá»›i các quan hệ tốt.
Chúng tôi tìm cách để đà o tạo các mục tá», những ngưá»i có thể loan báo Tin Mừng, những ngưá»i hướng dẫn cá»™ng Ä‘oà n và là m các phép bà tÃch. Má»™t và i ngưá»i sẽ có má»™t sứ vụ chuyên biệt hÆ¡n. Sá»± quân bình là hà ng đầu trong việc đà o tạo nhân văn qua Ä‘á»i sống ở chá»§ng viện. Äó là má»™t kinh nghiệm đổi má»›i. Khi và o chá»§ng viện, mình có cảm tưởng mình được gá»i để trở thà nh linh mục và mình có khao khát đáp trả tiếng gá»i nà y, nhưng trên hết, đây vẫn là má»™t kinh nghiệm cá nhân. Má»—i ngưá»i đến vá»›i cuá»™c Ä‘á»i riêng cá»§a mình, má»™t và i ngưá»i là những ngưá»i trở lại. Äà o tạo nhân văn là xem ngưá»i linh mục cÅ©ng là má»™t ngưá»i như các ngưá»i khác, há» phải sống thoải mái và quân bình trong những gì há» sống. Khi má»™t và i linh mục gặp khó khăn, dẫn đến việc há» phải rá»i bá» sứ vụ, thì thưá»ng là do khÃa cạnh nhân văn nà y đã không được giải quyết ngay từ đầu.
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

