“Hãy khôn như rắn và ngoan như chim câu†(Mt 10,16).
Hãy xem sự nơi chim câu, nơi bông hoa, nơi cây cỠvà nơi thiên nhiên.
CÅ©ng sá»± khôn ngoan ấy Ä‘ang là m nên má»i sá»± nÆ¡i chúng ta, những Ä‘iá»u mà trà óc chúng ta không bao giá» là m được: từ lưu thông máu, tiêu hoá thức ăn, bÆ¡m máu và o tim, mở rá»™ng lá phổi cho đến việc là m cho thân thể chúng ta kháng nhiá»…m và tá»± chữa là nh các vết thương, trong lúc đầu óc chúng ta tham gia và o các việc khác.
Thứ khôn ngoan tá»± nhiên nà y, đến bây giá» chúng ta má»›i để ý thấy nÆ¡i những dân tá»™c được cho là bán khai, những con ngưá»i hết sức đơn sÆ¡ nhưng cÅ©ng rất khôn ngoan như chim câu.
Chúng ta tá»± cho mình là ngưá»i tiến bá»™ vì đã là m ra má»™t hình thức khôn ngoan khác, là sá»± khôn ngoan cá»§a đầu óc tinh xảo, và chúng ta tá»± cho rằng mình có thể cải thiện thiên nhiên, là m cho mình được an toà n, được che chở và được trưá»ng thá», được sống có tốc độ và được tiện nghi sung sướng, những Ä‘iá»u mà các dân tá»™c bán khai không há» biết. Có được tất cả những Ä‘iá»u ấy Ä‘á»u nhỠđầu óc cá»§a chúng ta được mở mang trá»n vẹn. Cái khó là là m sao lấy lại được sá»± đơn sÆ¡ và khôn ngoan cá»§a chim câu, mà vẫn không đánh mất sá»± tinh xảo cá»§a bá»™ óc quỉ quái như con rắn.
Là m sao được như váºy? Nếu cho rằng chống lại thiên nhiên được ngà y nà o là cải thiện được thiên nhiên ngà y ấy, là bạn đã tá»± huá»· hoại chÃnh mình vì thiên nhiên chÃnh là con ngưá»i sâu xa cá»§a bạn.
Là m như thế chẳng khác nà o lấy tay phải đánh tay trái, lấy chân phải dẵm lên chân trái. Cả hai Ä‘á»u thua. Thay vì sống có sáng tạo và sinh động, bạn đã tá»± nhốt mình và o cuá»™c sống dai dẳng ấy. Äây là tình trạng cá»§a rất nhiá»u ngưá»i trên thế giá»›i. Hãy nhìn xem: há» chết cứng, thiếu sáng tạo, bị bế tắc chỉ vì há» tá»± nhốt mình trong cuá»™c chiến chống thiên nhiên, tìm hết cách hoà n thiện mình bằng cách Ä‘i ngược lại những gì thiên nhiên đòi há»i.
Trong cuá»™c chiến giữa thiên nhiên và bá»™ óc con ngưá»i, bạn nên đứng vá» phÃa thiên nhiên. Nếu bạn đánh và o thiên nhiên, thiên nhiên sẽ huá»· hoại con ngưá»i bạn.
Thế nên, bà quyết là tìm cách cải thiện thiên nhiên cho hợp với thiên nhiên. Là m sao có thể tạo được sự hoà hợp nà y?
1. Trước hết, hãy thá» nghÄ© tá»›i má»™t sá»± thay đổi nà o đó bạn muốn thấy trong cuá»™c sống hay trong con ngưá»i bạn. Bạn có tìm cách ép bản tÃnh tá»± nhiên cá»§a bạn thay đổi như ra sức ná»— lá»±c và khao khát trở thà nh má»™t Ä‘iá»u gì đó mà đầu óc cá»§a bạn đã hoạch định? Là m như thế là lấy rắn đánh chim câu.
Hay bạn chấp nháºn tìm hiểu, quan sát, thấu hiểu, ý thức tình trạng và vấn đỠhiện tại cá»§a mình, không thúc đẩy, không cưỡng ép cho có những gì mình ao ước, để thá»±c tại tạo ra những đổi thay theo kế hoạch cá»§a thiên nhiên, chứ không theo kế hoạch cá»§a bạn? Là m như thế là hoà hợp rắn vá»›i chim câu.
Thá» xem má»™t số vấn đỠcá»§a bạn, má»™t số thay đổi mà mình mong muốn, và thá» quan sát xem bạn xá» lý việc ấy thế nà o.Hãy xem bạn Ä‘ang tìm cách tạo ra thay đổi cả nÆ¡i mình lẫn nÆ¡i ngưá»i khác, bằng cách xá» dụng biện pháp thưởng phạt, kỉ luáºt và kiểm soát, lên lá»›p và buá»™c tá»™i, kÃch thÃch tá»± ái và tham vá»ng, thay vì đón nháºn và kiên nhẫn, vất vả tìm cách thấu hiểu và tỉnh táo ý thức.
2. Thứ hai, hãy nhá»› tá»›i thân thể cá»§a mình, so sánh vá»›i cÆ¡ thể cá»§a má»™t con váºt Ä‘ang sống trong môi trưá»ng tá»± nhiên. Bạn sẽ thấy con váºt ấy không bao giá» tăng cân quá đáng, cÅ©ng chẳng bao giá» căng thẳng quá đáng trừ khi chuẩn bị ra tráºn hay chuẩn bị cao chạy xa bay.
Con váºt ấy sẽ không bao giỠăn hay uống bất cứ thứ gì không tốt cho những việc ấy. Nó nghỉ ngÆ¡i và táºp luyện đúng như nó cần. Nó giãi dầu mưa nắng, nóng lạnh đúng mức.
Nó là m như thế hoà n toà n theo cÆ¡ thể cá»§a mình và để cho sá»± khôn ngoan tá»± nhiên ấy hướng dẫn mình. Bây giá» hãy thá» so sánh vá»›i sá»± ma mãnh dại dá»™t cá»§a chÃnh bạn. Nếu thân thể bạn có thể lên tiếng, nó sẽ nói gì vá»›i bạn đây?
Hãy xem lại sá»± tham lam, tham vá»ng, háo danh, muốn ra vẻ ta đây và chiá»u lòng ngưá»i khác, tìm cách bá» qua tiếng nói cá»§a thân thể mình, mải mê chạy theo những mục tiêu do mình đặt ra. Bạn sẽ thấy mình không còn sá»± đơn sÆ¡ cá»§a chim câu nữa.
3. Thứ ba, hãy tá»± há»i xem mình tiếp xúc vá»›i thiên nhiên nhiá»u tá»›i mức nà o, tiếp xúc vá»›i cây cá», trá»i đất, gió mưa, hoa lá, muông chim…Bạn phÆ¡i mình cho thiên nhiên được bao nhiêu? Bạn thân máºt vá»›i  thiên nhiên, quan sát thiên nhiên, chiêm ngưỡng thiên nhiên, đồng hoá vá»›i thiên nhiên tá»›i mức nà o?
Khi thân thể bạn xa cách thiên nhiên quá lâu, nó sẽ trở nên nhợt nhạt, suy nhược và mảnh mai vì đã bị cô láºp khá»i nguồn sống.
Khi bạn cách li vá»›i thiên nhiên quá lâu, tinh thần bạn sẽ cằn cá»—i và suy kiệt vì đã bị bứng ra khá»i gốc rá»… cá»§a nó.
Tác giả: Anthony de Mello, S.J.
Dịch giả: Lm. Phêrô Äặng Xuân Thà nh
TrÃch sách:Tiếng gá»i yêu thương
dongten

