Chúa hạnh phúc

Kitô giáo, Do thái giáo và Hồi giáo cuối cùng đ�u tin cùng một Thượng đế. �i�u thú vị là, trong tâm trí bình dân, tất cả đ�u có khuynh hướng quan niệm Chúa theo cùng một cách, cụ thể là nam giới, sống độc thân và đặc biệt không hạnh phúc.

Chắc chắn giới tính của Chúa là đi�u chúng ta không bao gi� khái niệm được. Thượng đế không đàn ông cũng không đàn bà, cũng không phối hợp nam tính nữ tính của giới tính. Vì thế làm sao chúng ta có một khái niệm v� giới tính của Thượng đế được? Chúng ta không thể, thuần túy và đơn giản. Theo kiểu cổ điển, chúng ta nói Thượng đế là nam giới, dù chúng ta biết đi�u này hoàn toàn không đúng, vì v� mặt giáo đi�u chúng ta khẳng định, Thiên Chúa là khó tả nên l�i, không bao gi� có thể đặt Ngài trong một khái niệm nào được. �i�u này cũng áp dụng cho quan niệm của chúng ta v� Thiên Chúa độc thân, không có vợ. Kết hợp nam tính và nữ tính nơi Chúa cũng không thể tả nên l�i được, không thể nhận thức nhưng chúng ta biết Chúa không chỉ đơn giản là một đấng nam nhi độc thân.

Nhưng còn quan niệm phổ biến khác, cụ thể là Chúa đặc biệt không hạnh phúc, nhất là với chúng ta?

Ở đây chúng ta có một câu trả l�i rõ ràng: Chúa hạnh phúc. Làm thế nào Chúa không thể hạnh phúc? Nếu Chúa là �ấng tr�n hảo duy nhất, tr�n hảo lòng lành, chân lý tr�n vẹn, đẹp toàn mỹ, viên mãn tr�n vẹn v� m�i mặt, thì làm sao Chúa lại không thể hạnh phúc tr�n vẹn được? Một Chúa không hạnh phúc sẽ không phải là Chúa vì như vậy Chúa không có quy�n năng để làm cho mình hạnh phúc tr�n vẹn được sao. Không có một bất cập nh� nào với Chúa. Vì thế một Thượng đế hoàn hảo cũng là một Thượng đế hoàn toàn hạnh phúc. Nhưng đó là l�i tuyên bố siêu hình. Chúng ta vẫn có thể h�i, Chúa có hạnh phúc v� mặt tình cảm và Chúa có hạnh phúc với chúng ta không? Hẳn đôi khi Chúa cũng phải nhíu mày và lắc đầu thất v�ng trước hành vi của chúng ta đó sao? Chắc chắn Chúa không thể hài lòng với rất nhi�u đi�u đang xảy ra trong thế giới. Chúa không thể hạnh phúc trước tội lỗi.

Và cũng giống như m�i đi�u khác v� Chúa, có những đi�u ở đây chúng ta không thể hiểu được. Tuy nhiên, cần phải khẳng định đi�u này, cả từ đi�u sâu sắc nhất được mặc khải trong Sách Thánh và trong chứng từ của vô số ngư�i tốt: Chúa hạnh phúc! Chúa không quen thất v�ng v� chúng ta, không nhíu mày trước các yếu đuối của chúng ta và đưa đa số chúng ta xuống địa ngục. Nhưng ngược lại, Chúa như cha mẹ yêu thương đứa con bé b�ng của mình, Chúa luôn hướng chúng ta đi v� phía trước, vui với năng lượng của chúng ta, muốn chúng ta thăng tiến, buồn khi chúng ta cư xử không tốt với ngư�i khác và với chính chúng ta, nhưng Ngài thông cảm yếu đuối của chúng ta hơn là tức giận và không hạnh phúc.

Nhà thần nghiệm danh tiếng Julian de Norwich mô tả Chúa theo cách này: Chúa ở trên thiên đàng, mỉm cư�i, hoàn toàn thoải mái, gương mặt giống như bản giao hưởng kỳ diệu. Cách đây vài năm khi đ�c đoạn này lần đầu tiên, tôi đã sửng sốt vừa v� khái niệm Chúa mỉm cư�i vừa hình ảnh Chúa “thoải mái�. Tôi chưa bao gi� nghĩ Chúa “thoải mái�. Với tất cả những gì xảy ra trong thế giới, và chắc chắn với tất cả các phản bội lớn nh� trong cuộc sống chúng ta, Chúa hẳn căng thẳng, thất v�ng và lo lắng. Hình dung Chúa đang cư�i (ít nhất là đôi khi) thì khó nhưng còn dễ hơn, nhưng cực kỳ khó để hình dung Chúa thoải mái, không căng thẳng v� tất cả những gì không ổn với chúng ta và thế giới chúng ta.

Và đây là hành trình của tôi trong việc đấu tranh với đi�u này. Tôi đã được ân phước vô cùng trong môi trư�ng tôn giáo của tôi. Từ cha mẹ và gia đình, từ cộng đoàn giáo xứ tôi lớn lên, từ các nữ tu Dòng Ursuline đã dạy tôi ở trư�ng, quý vị không thể nào có một một môi trư�ng đức tin lý tưởng hơn. Tôi đã trải nghiệm đức tin và đ�i sống tu trì trong đ�i sống thực, và nó đã mang đến lòng tin tưởng cho tôi và trở nên hấp dẫn. Việc đào tạo ở chủng viện và nghiên cứu thần h�c của tôi đã củng cố mạnh mẽ cho đi�u này. Nhưng, trong suốt quá trình, bên dưới vẫn có bức tranh của một vị thần không được hạnh phúc cho lắm và ngư�i chỉ mỉm cư�i trong trư�ng hợp xứng đáng và đi�u này cũng không thư�ng xuyên cho lắm. Hậu quả là trong đ�i sống của tôi luôn có khuynh hướng lo âu để ở tầm cao, để khá tốt, để không làm Chúa buồn và để được Chúa chấp thuận và yêu mến. Nhưng chắc chắn, chúng ta không bao gi� có thể đủ tốt, không bao gi� ở tầm cao và vì thế, thật tự nhiên khi chúng ta nghĩ Chúa chẳng bao gi� thực sự hài lòng với chúng ta và Ngài cũng không bao gi� thực sự hạnh phúc.

Dĩ nhiên v� lý thuyết chúng ta biết rõ hơn. Chúng ta thư�ng có khái niệm lành mạnh hơn v� Chúa; nhưng trái tim không dễ dàng để ở bên cạnh. Thật khó để tôi cảm nhận trong tôi Chúa hạnh phúc, hạnh phúc với chúng ta, hạnh phúc với tôi. Tôi đã mất bảy mươi năm để nhận ra, chấp nhận, an ủi và cuối cùng đắm mình trong sự thật, rằng Chúa hạnh phúc. Tôi không chắc đi�u gì đã khơi trong tôi tất cả yếu tố thúc đẩy bên trong giúp tôi thay đổi, nhưng thực tế, bây gi� mỗi khi tôi cầu nguyện hết lòng, trần trụi và chân thành, tôi cảm nhận Chúa hạnh phúc. Và đó cũng là đi�u xảy đến với tôi khi tôi nhìn các vị thánh trong cuộc đ�i tôi, các thánh nam nữ tôi tôn kính nhất trong đức tin, những ngư�i phản ánh khuôn mặt của Chúa cho tôi. H� vui vẻ, thoải mái và ít khi nhíu mày vì không hài lòng.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn