Cầu nguyện trong cơn khủng hoảng

Ai trong chúng ta cũng có những giây phút sống trong xáo trộn và khủng hoảng. Mất mát, chết chóc, bệnh tật, thất v�ng, tổn thương, cô đơn, hận thù, ghen tương, ám ảnh, sợ hãi; chúng xâm chiếm cuộc sống chúng ta và thư�ng chúng ta bị chao đảo vì bóng tối của chúng.

Làm gì bây gi�? Làm sao kéo mình ra kh�i tăm tối của xáo trộn?

Câu trả l�i đơn giản: cầu nguyện. Nhưng trả l�i như vậy thì đơn giản quá. Tất cả chúng ta đ�u từng nghe câu trả l�i hoàn hảo: “Cầu nguyện sẽ giúp bạn vượt qua! Bạn hãy đem vấn đ� của bạn đến nhà nguyện! Giao tất cả cho Chúa! Chúa sẽ giúp bạn!�

Tôi chỉ có thể nói đi�u này cho chính tôi, nhưng tôi nghĩ ngư�i khác cũng có cùng kinh nghiệm với tôi: thư�ng thư�ng, khi tôi cố gắng cầu nguyện để vượt qua một tổn thương sâu xa, tôi không thấy mình được khuây kh�a và, đôi lúc, tôi còn bị thất v�ng hơn, ngập chìm sâu hơn trong xáo trộn, chỉ nghĩ đến mình hơn là cầu nguyện.

Thư�ng thì cuối cùng tôi dùng cầu nguyện để th�a mãn tính ái kỷ của tôi.

Rất thư�ng xuyên khi chúng ta đau khổ và muốn cầu nguyện, l�i cầu nguyện không dùng để nhổ bật gốc rễ tổn thương và tính ái kỷ, mà nó sẽ cắm rễ sâu hơn trong tăm tối, trong tính thích tội nghiệp mình, chỉ nghĩ tới mình.

Cuối cùng chúng ta đi xa kh�i Thần Khí, thay vào đó là như�ng chỗ cho hoang mang, sợ hãi, xáo trộn, cố chấp, ám ảnh và oán giận, ngắn g�n đó là một loại thủ dâm, một loại không-cầu nguyện.

Tại sao? Có phải Chúa không sẵn lòng giúp đỡ? Có phải đơn giản đó là vấn đ� của tính kiên nhẫn? Có phải cuối cùng Chúa sẽ giúp, nhưng không ngay lập tức?

Thiên Chúa luôn luôn sẵn lòng giúp đỡ và, đúng, chúng ta phải kiên nhẫn: sự chữa lành cần th�i gian. Tuy nhiên còn nhi�u nữa. Khi cầu nguyện và l�i cầu nguyện của chúng ta không giúp gì là do chúng ta cầu nguyện không đúng. Tôi đau đớn h�c đi�u này qua bao nhiêu năm tháng sai lầm.

Cầu nguyện là đặt tr�ng tâm vào Thiên Chúa, không phải vào chúng ta. Vấn đ� là, khi chúng ta bị tổn thương hay bị ám ảnh thì, lúc đó chúng ta chỉ nghĩ đến một chuyện: đối tượng làm chúng ta tổn thương hay mất mát. Sự tập trung đó gây nên suy nhược: nó gắn chặt sự quan tâm của chúng ta vào chỉ một chuyện làm chúng ta mất tự do v� mặt cảm xúc, một tự do cần có để thưởng thức hay làm bất cứ một đi�u gì khác. Suy thoái là tập trung quá mức.

Vì vậy, khi chúng ta bị kẹt trong suy thoái thì l�i cầu nguyện của chúng ta phải quy hoàn toàn v� Thiên Chúa, không được quy v� mình.

Nếu chúng ta hành động theo tự nhiên, cố gắng “cầu nguyện để vượt qua cơn khủng hoảng,� thì rồi chúng ta lại suy nghĩ v� cơn khủng hoảng, và bằng lòng với cái đau khổ của mình.

Thay vì thoát ra kh�i ám ảnh hay xúc cảm v� mất mát, chúng ta lại đẩy tổn thương vào bên trong, làm cho nỗi đau càng nặng thêm và làm cho cơn suy thoái càng trầm tr�ng hơn.

Khi cầu nguyện trong cơn khủng hoảng, chúng ta buộc phải đặt tr�ng tâm vào Thiên Chúa, vào �ức Giê-su hay một khía cạnh huy�n nhiệm thiêng liêng nào đó của Chúa, và chúng ta phải cự lại thôi thúc chỉ muốn nghĩ đến kinh nghiệm đau thương của mình.

Lấy ví dụ: tưởng tượng bạn đang mất một ngư�i mà bạn yêu thương sâu đậm. Vết thương khiến bạn không thể nghĩ đến bất cứ chuyện gì khác, bạn đi cầu nguyện. Cám dỗ sẽ đến ngay lập tức, dụ bạn tập trung vào bạn, vào nỗi ám ảnh của bạn. L�i khuyên chân thành nhất sẽ là “thổ lộ hết tấm lòng�. Nhưng kết quả chỉ tai hại hơn. Bạn thấy mình càng bị ám ảnh hơn vào chuyện bạn đang cố thoát ra. Cơn suy thoái của bạn sẽ nặng hơn.

Ngược lại nếu bạn buộc mình – và đi�u này sẽ rất khó – đặt tr�ng tâm vào Thiên Chúa, giống như Ngài đã mạc khải trong huy�n nhiệm cuộc đ�i của �ức Ki-tô, cơn suy thoái của bạn sẽ được dập tắt. Bạn sẽ cảm thấy Thiên Chúa, chầm chậm nhưng êm ái, mở tâm trí bạn ra. Một thư giãn và cảm xúc nhẹ nhàng sẽ đến theo đó.

Khi đứa trẻ bị tổn thương níu áo mẹ, sự hiện diện của bà mẹ mạnh đến nỗi cái đau của nó không còn quan tr�ng nữa. �i�u đó cũng đúng khi chúng ta níu áo Mẹ Thiên Chúa. Chúng ta sẽ làm quen được với cơn khủng hoảng và chúng ta nhìn sự việc trong bình an, không phải vì cơn khủng hoảng sẽ qua đi nhưng vì sự hiện diện của Thiên Chúa che chở chúng ta.

Nhưng muốn được như vậy, chúng ta phải níu áo Thiên Chúa. Như đứa trẻ bị đau, chúng ta phải tập trung vào bà mẹ, không tập trung vào mình. Cụ thể là khi cầu nguyện trong cơn khủng hoảng, chúng ta phải tuyệt đối không nghĩ v� mình, không làm một liên hệ giữa huy�n nhiệm chúng ta đang chiêm niệm với tổn thương của mình. Như đứa trẻ, chúng ta hài lòng ở trong vòng tay bà mẹ.

Sẽ khó, rất khó, để làm vậy. Ban đầu tất cả cảm xúc trong lòng sẽ bắt chúng ta hướng tr�ng tâm vào tổn thương của mình. Nhưng đó là then chốt của vấn đ�, đừng chi�u theo cảm xúc!

Dưới v� b�c cầu nguyện, đừng gặm nhắm nỗi buồn của mình. Hãy đặt tr�ng tâm vào Thiên Chúa. Rồi khi đó, như đứa trẻ thổn thức trong lòng mẹ, trong thinh lặng, chúng ta sẽ có được nguồn suối bình an.

Trong cánh tay Chúa, chính Thần Khí sẽ mang đến nguồn suối bác ái, hân hoan, bình an, kiên nhẫn, lòng tốt, dịu dàng, trung thành, đức tin, hy v�ng và tin tưởng. Bình an ở trong nguồn suối này.

Trích sách Tập sống vượt lên nỗi sợ, Forgotten among the Lilies, Learning to Love Beyond Our Fears, Ronald Rolheiser 

Nguyễn Kim An dịch

Phanxicovn