TrÃch sách Táºp sống vượt lên ná»—i sợ, Forgotten among the Lilies, Learning to Love Beyond Our Fears, Ronald RolheiserÂ
Là má»™t đứa trẻ, lá»›n lên vá»›i các giáo lý truyá»n thống, tôi được dạy tin và o luyện ngục. Trong quan niệm ấy, sau khi chết bạn sẽ lên thiên đà ng, xuống há»a ngục hoặc luyện ngục. Thiên đà ng và há»a ngục là cố định. Má»™t khi ở đó, bạn không Ä‘i đâu khác nữa. Luyện ngục là má»™t giai Ä‘oạn chuyển tiếp, má»™t nÆ¡i chốn tách biệt vá»›i thiên đà ng.
Má»i ngưá»i Ä‘á»u hiểu luyện ngục là má»™t nÆ¡i chốn phải chịu Ä‘au đớn dữ dá»™i. Chúng tôi thưá»ng xuyên được nhắc nhở cầu nguyện cho các linh hồn ở luyện ngục. Äau đớn ở đó gần như dữ dá»™i bằng há»a ngục. Tuy nhiên, không như há»a ngục, luyện ngục không vÄ©nh viá»…n và những Ä‘au đớn ở đó sẽ dần được thanh luyện và không cay đắng nhiá»u hÆ¡n.
Niá»m tin nà y đặc biệt trong Giáo Há»™i Công giáo. Những ngưá»i Tin là nh không có má»™t nÆ¡i chốn trung gian giữa thiên đà ng và há»a ngục.
Ngà y nay thì nhiá»u ngưá»i, Tin là nh và Công giáo Ä‘á»u như nhau, Ä‘á»u dá»… thá» Æ¡ vá» vấn đỠluyện ngục. Äây là tà n tÃch cá»§a má»™t hệ thống suy nghÄ© lệch lạc không đặt ná»n tảng trên Thánh Kinh và không liên hệ đến mối tương giao thiết yếu cá»§a chúng ta vá»›i Thiên Chúa và ngưá»i khác.
Thỉnh thoảng, dù vá»›i má»™t thiểu số ngà y cà ng tăng, đâu đó vẫn nghe câu há»i: “ Luyện ngục tồn tại à ?†Luyện ngục tồn tại, không chỉ vá» mặt giáo lý đã được nói đến trong Kinh Thánh mà còn bởi vì không thể trình bà y chÃnh xác má»™t khoa há»c vá» tình yêu và cá»™ng Ä‘oà n mà không có nó. CÅ©ng như, không thể nói vá» mầu nhiệm Phục Sinh mà không nói đến luyện ngục.
Song các phát biểu nà y ngụ ý đến một hiểu biết nhất định vỠnhững gì là luyện ngục.
Luyện ngục là má»™t giai Ä‘oạn cá»§a tình yêu, là ná»—i Ä‘au đầu tiên để Ä‘i và o cá»™ng Ä‘oà n. Các nhà huyá»n bà cổ Ä‘iển đã định nghÄ©a luyện ngục là ná»—i Ä‘au buông bá» má»™t tình yêu và má»™t cuá»™c sống nhá» bé hÆ¡n để đón nháºn má»™t tình yêu và má»™t cuá»™c sống sâu Ä‘áºm hÆ¡n. Những gì hay trong định nghÄ©a trên là luyện ngục không phải là má»™t nÆ¡i chốn tách biệt vá»›i thiên đà ng, má»™t nÆ¡i chốn bạn đến để chịu án phạt tá»™i lá»—i cá»§a mình để chuẩn bị lên thiên đà ng. Luyện ngục là sá»± Ä‘au đớn để Ä‘i và o thiên đà ng.
Má»™t và dụ ở đây có thể giải thÃch tốt Ä‘iá»u nà y. Có má»™t anh đến tìm gặp tôi. Thá»±c tế thì trước đó anh đã gặp má»™t nhà tâm lý và nhà tâm lý nà y đã gởi giá»›i thiệu anh đến vá»›i tôi, má»™t linh mục, để giúp anh giải quyết má»™t số tá»™i lá»—i cá»§a mình. Tá»™i lá»—i cá»§a anh xoáy quanh cuá»™c sống quá khứ và tình yêu đã giúp anh nháºn ra chúng. Anh khoảng độ hai mươi lăm và , hÆ¡n má»™t năm trước, đã Ä‘Ãnh ước vá»›i má»™t cô gái mà anh yêu sâu Ä‘áºm cÅ©ng như cô yêu anh. Cô gái rất duyên dáng và cá»±c kỳ tốt là nh. Cô là tình yêu nghiêm túc đầu tiên – và cÅ©ng là tình yêu đạo đức đầu tiên cá»§a anh.
Bốn, năm năm trước khi gặp cô gái nà y anh sống rất buông thả.
Dù có má»™t ná»n tảng gia đình tốt, song suốt những năm đại há»c anh đã xa rá»i Há»™i Thánh, Ä‘á»i sống cầu nguyện và các Giáo huấn vá» tÃnh dục. Trong suốt gian Ä‘oạn nà y anh chỉ biết sống theo những gì mình thÃch.
Những gì lạ là trong suốt giai Ä‘oạn sống buông thả nà y, anh hiếm khi thấy có sá»± xung đột ná»™i tâm và ná»—i Ä‘au bên trong. Anh tá»± tin, tá»± phụ, dưá»ng như không biết đến lo lắng là gì, hoà n toà n tin tưởng vá» sá»± tốt là nh cá»§a mình và đặc biệt không cảm thấy mặc cảm tá»™i lá»—i.
Thế giá»›i tá»± tin đó đã sụp đổ khi anh rÆ¡i và o lưới yêu. Tình yêu vá»›i má»™t cô gái tốt là nh và đạo đức, đã giúp anh nháºn thức lại bản thân mình trong má»™t phương diện má»›i hÆ¡n. Äầu tiên anh cảm thấy có tá»™i vá» những lần quan hệ tình dục trước đây cá»§a mình, thất vá»ng rằng mình đã không sá»›m gặp và yêu má»™t cô gái tốt là nh như thế nà y ngay từ đầu để mình có thể chung tình mãi mãi vá»›i mối quan hệ đó. Cuối cùng xung đột ná»™i tâm cá»§a anh Ä‘i đến cao Ä‘iểm.
Äiá»u đáng phục là anh cảm thấy cần sá»± trợ giúp để giải quyết chuyện nà y. Anh đã ngừng các kế hoạch kết hôn cho đến khi, như anh nói, anh có thể có má»™t am hiểu lá»›n hÆ¡n vá» tÃnh vị ká»· và có thể vượt qua quá khứ và những lá»—i lầm cá»§a mình.
Những gì dưá»ng như lạ là tại sao anh lại trá»±c diện vá»›i ná»—i Ä‘au lúc ấy, lúc má»i chuyện Ä‘ang tốt đẹp vá»›i tình yêu cá»§a anh. Tuy nhiên ná»—i Ä‘au cá»§a anh là cần thiết, là thuốc tẩy và được chÃnh tình yêu cứu chuá»™c.
Tình yêu đã cứu anh. Nó là thứ ánh sáng cho anh thấy được những góc tối cá»§a chÃnh mình và nó cÅ©ng chÃnh là thứ sức mạnh giúp anh có thể trá»±c diện vá»›i bóng tối. Äây chÃnh là trải nghiệm cá»§a ân sá»§ng.
Cuối cùng sẽ có ẩn sá»§ng ngất ngây, nhưng trước hết, có thể nói theo nghÄ©a Ä‘en là phải trải qua Ä‘au đớn như há»a ngục.
Luyện ngục, như câu chuyện trên minh há»a, là ná»—i Ä‘au cứu chuá»™c cá»§a tình yêu. Nó không phải là má»™t án phạt chuyên quyá»n cho tá»™i lá»—i. Nó là sá»± Ä‘au đớn để Ä‘i và o cá»™ng Ä‘oà n.
Hình mẫu của tình yêu, cộng đoà n và sự cứu chuộc không phải là  nỗi cô đơn rơi và o lưới yêu với trạng thái ngất ngây, nhưng là nỗi cô đơn rơi và o lưới yêu với một sự nếm hưởng thoáng qua trạng thái ngất ngây – một trải nghiệm trạng thái ngất ngây trong luyện ngục lâu dà i, đầy đau đớn, xung đột.
Morris West từng bình phẩm rằng: “Tất cả các phép mầu Ä‘á»u bắt đầu vá»›i tình yêu.†Sá»± cứu chuá»™c cÅ©ng bắt đầu từ đó. Luyện ngục ở giữa sá»± cứu chuá»™c đầu tiên và cuối cùng.Â
Nguyá»…n Kim An dịchÂ
Phanxicovn

