TrÃch sách Táºp sống vượt lên ná»—i sợ, Forgotten among the Lilies, Learning to Love Beyond Our Fears, Ronald Rolheiser
Cách đây mấy năm, có má»™t thanh niên đến xưng tá»™i vá»›i tôi. Anh cảm thấy khó khăn khi xưng tá»™i. Anh có quan hệ vá»›i má»™t cô và cô đó mang thai. Vá»›i rất nhiá»u lý do, há» không thể là m đám cưới lúc đó. Chuyện mang thai, không thể nà o há»§y Ä‘i được, nó là m xáo trá»™n cuá»™c sống cá»§a cả hai, chưa kể đến Ä‘á»i sống cá»§a đứa bé sắp sinh.
Anh là ngưá»i tế nhị nên không cần phải nhắc, anh cÅ©ng biết trách nhiệm cá»§a mình. Anh không cố gắng biện minh, xin tha lá»—i hay chạy tá»™i. Anh nháºn mình có tá»™i.
Anh cÅ©ng nháºn biết anh đã gây ra má»™t tình huống không thể thay đổi được nữa và anh đã đánh mất tâm trạng vô tư và ngây thÆ¡ cá»§a anh, má»™t số chuyện sẽ không bao giá» trở lại như cÅ©.
Xưng tá»™i xong, anh buồn bã, thất vá»ng nói: “Chẳng có cách nà o để con sống bình thưá»ng trở lại, vượt qua được chuyện nà y. Dù là Chúa, Chúa cÅ©ng không là m cho gương vỡ lại là nh!â€
Theo những gì anh nói, đối vá»›i anh, khi nà o cÅ©ng có bóng ma lởn vởn trong đầu anh. Cuá»™c sống hà ng ngà y, vá»›i nhịp Ä‘iệu cá»§a nó, sẽ thà nh kháºp khiá»…ng và lá»—i lầm nà y sẽ mãi mãi khắc ghi trong suốt cuá»™c Ä‘á»i anh.
Ngà y nay chúng ta sống trong má»™t thế giá»›i và má»™t Giáo Há»™i mà sá»± gãy đổ và thái độ như thế Ä‘ang ngà y cà ng trở thà nh quy tắc hÆ¡n là má»™t trưá»ng hợp ngoại lệ. Äối vá»›i nhiá»u ngưá»i cà ng ngà y cà ng có má»™t cái gì hệ trá»ng để sống cách xa, má»™t bóng ma lởn vởn: hôn nhân đổ vỡ, phá thai, không bá»n đổ, có thai ngoà i hôn phối, lòng tin bị bá»™i phản, mối quan hệ bị rạn nứt, tình cảm cay chua, lá»—i lầm nghiêm trá»ng, hối tiếc dằn vặt; đôi lúc có ý thức vá» tá»™i, đôi lúc không.
Buồn thay, Ä‘iá»u nà y Ä‘ang xảy ra vá»›i nhiá»u ngưá»i, như đã xảy ra vá»›i anh thanh niên trên, Ä‘i cùng vá»›i thất vá»ng là tâm trạng có má»™t cái gì đó đã xảy ra và không lấy lại được.
Có lẽ hÆ¡n bất cứ Ä‘iá»u gì khác, những gì chúng ta cần hôm nay trong Giáo Há»™i, là má»™t thần há»c vá» gãy đổ, liên quan đến lá»—i lầm và tá»™i lá»—i, khá nghiêm trá»ng, cần phải chuá»™c tá»™i. Thưá»ng thưá»ng, những gì chúng ta được dạy vá» chuá»™c tá»™i chỉ là má»™t cái gì đó còn nhẹ hÆ¡n luáºt nhân quả nghiêm ngặt: má»™t cÆ¡ há»™i trong suốt cuá»™c Ä‘á»i, chuá»™c tá»™i khi chúng ta là m đúng, hạnh phúc và thÆ¡ ngây chỉ có được khi không có gì để phải tha thứ.
Cuối cùng, chúng ta e sợ Thiên Chúa. Rốt cuá»™c chúng ta nhìn và o gương vỡ, và o lá»—i lầm và tá»™i lá»—i cá»§a mình, và tin rằng mất mát Æ¡n huệ là chuyện không cứu vãn được, rằng lá»—i lầm đã chặn đưá»ng chúng ta. Má»™t cách táºn căn, chúng ta không còn tin có cÆ¡ há»™i thứ nhì, bá» qua má»™t bên bảy mươi lần bảy cÆ¡ há»™i, những cÆ¡ há»™i có thể trao tặng cho chúng ta cuá»™c sống như lúc ban đầu.
Tôi lá»›n lên trong má»™t ná»n giáo lý công giáo Ä‘áºm nét đạo đức. Giữ lá»i khấn nghiêm nhặt và gá»i tá»™i là tá»™i. Dứt khoát, không nhân nhượng trên hầu hết các vấn đỠđạo đức. Äòi há»i mình không được phản bá»™i, phạm tá»™i, mắc sai lầm.
Tôi không cảm thấy hối tiếc vá» Ä‘iá»u đó. Còn thá»±c tế thì tôi cảm thấy khổ tâm vì ngà y nay, nhiá»u ngưá»i lá»›n lên trong chá»§ nghÄ©a tương đối vá» mặt đạo đức, biện minh thì nhiá»u mà thách đố thì Ãt.
Tuy nhiên, nếu ná»n giáo lý mà tôi lá»›n lên có má»™t lá»—i nà o đó, thì lá»—i đó, chÃnh là nó bắt mình không được phép sai lầm. Nó đòi há»i bạn phải là m đúng ngay lần đầu tiên. Nó nghÄ© rằng bạn không cần đến cÆ¡ há»™i thứ nhì. Nếu bạn mắc sai lầm, bạn phải sống vá»›i nó và , như chà ng thanh niên già u có trong Phúc âm, bị buá»™c phải buồn, Ãt nhất cho đến quãng Ä‘á»i còn lại. Má»™t lá»—i lầm nghiêm trá»ng là má»™t vết dÆ¡ vÄ©nh viá»…n, má»™t vết hằn bạn phải mang lấy như Ca-in.
Tôi thấy vết hằn đó nÆ¡i rất nhiá»u ngưá»i: những ngưá»i ly dị, tu sÄ© hoà n tục, những ngưá»i bỠđạo, phá thai, ngoại tình, có con ngoà i hôn phối, những báºc cha mẹ phạm lá»—i nghiêm trá»ng vá»›i con cái, và vô số những ngưá»i mắc sai lầm nghiêm trá»ng khác.
Không có nhiá»u giúp đỡ xung quanh há». Chúng ta cần má»™t thần há»c vá» sá»± gãy đổ.
Chúng ta cần má»™t ná»n thần há»c dạy cho chúng ta, dù gương đã vỡ, thì Æ¡n huệ Chúa cÅ©ng là m cho chúng ta sống hạnh phúc vá»›i tâm trạng thÆ¡ ngây được là m má»›i lại, khác vá»›i bất cứ chiếc gương nà o đã bị chúng ta là m vỡ.
Chúng ta cần má»™t ná»n thần há»c dạy chúng ta rằng Thiên Chúa không chỉ cho chúng ta má»™t cÆ¡ há»™i, nhưng khi chúng ta đóng cánh cá»a nà y, Ngà i mở ra cho chúng ta cánh cá»a khác.
Chúng ta cần má»™t ná»n thần há»c thách đố chúng ta không nên mắc lá»—i lầm, phải xem tá»™i là điá»u nghiêm nhặt, nhưng nó nói vá»›i chúng ta khi phạm tá»™i, khi mắc lá»—i lầm, chúng ta có cÆ¡ há»™i cùng đứng vá»›i những ngưá»i gãy đổ, những ngưá»i sống không hoà n hảo, những ngưá»i tá»™i lá»—i được yêu thương, những ngưá»i vì há» mà Äức Ki-tô đến trần gian nà y.
Chúng ta cần má»™t ná»n thần há»c nói vá»›i chúng ta rằng cÆ¡ há»™i thứ hai, thứ ba, thứ tư, và thứ năm cÅ©ng có giá trị như cÆ¡ há»™i thứ nhất.
Chúng ta cần má»™t ná»n thần há»c nói vá»›i chúng ta rằng lá»—i lầm không phải là mãi mãi, suốt Ä‘á»i, rằng thá»i gian và ơn huệ sẽ gá»™t sạch chúng, rằng không có gì là không thể thay đổi.
Cuối cùng chúng ta cần má»™t ná»n thần há»c dạy cho chúng ta Thiên Chúa yêu thương chúng ta như những ngưá»i tá»™i lá»—i và nhiệm vụ cá»§a giáo lý Ki-tô không phải là dạy cho chúng ta cách sống, nhưng là dạy cho chúng ta cách để sống lại, và sống lại.Â
Nguyễn Kim An dịch
Phanxicovn

