Thứ hai sau Lễ Hiện xuống : Lễ Kính �ức Maria là Mẹ Giáo Hội

Mẹ Giáo Hội (tiếng La-tinh: Mater Ecclesiae) là một trong nhi�u tước hiệu của �ức Maria. Với tước hiệu này, Mẹ Thiên Chúa được tôn kính với tư cách là Mẹ của Giáo Hội, thân mình mầu nhiệm của Chúa Ki-tô. Ngay từ hồi thế kỷ thứ IV, tước hiệu này đã được Giáo Phụ Am-brô-xi-ô nhắc tới. Ngài đã liên kết hình ảnh Mẹ Giáo Hội với �ức Maria như là nguyên mẫu “có tính hiện thân� của Giáo hội. Vào giữa th�i Trung Cổ, tước hiệu trên của �ức Maria đã được phổ biến khá rộng rãi trong Giáo hội.

Vào ngày 11 tháng 02 năm 2018, nhân ngày Lễ Kính �ức Mẹ Lộ �ức, �ức Thánh Cha Phan-xi-cô đã bổ sung ngày Lễ Kính �ức Mẹ là Mẹ Giáo hội vào trong lịch chung của Giáo hội Rô-ma. Và Ngài ấn định rằng, ngày Lễ này sẽ được cử hành trên toàn Giáo hội vào ngày thứ Hai ngay sau �ại Lễ kính �ức Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, như Tòa Thánh Vatican đã công bố vào ngày 03 tháng 03 năm 2018. Theo đó, thứ Hai ngày 21 tháng 05 năm 2018 sẽ là ngày đầu tiên Lễ Kính �ức Maria là Mẹ Giáo Hội được cử hành trên toàn Giáo hội với bậc Lễ nhớ buộc, tức Lễ bậc III.

Từ trước tới nay, ngày Lễ Kính �ức Maria là Mẹ Giáo hội chỉ được cử hành riêng lẻ trong một số Giáo phận và một số cộng đoàn Dòng Tu, và được cử hành vào những ngày khác nhau!

Hiến Chế tín lý v� Giáo Hội Lumen gentium của Công �ồng Vatican II đã mô tả �ức Maria chính là thành phần của Giáo hội và là “Mẹ đáng mến� của Giáo hội.

Tước hiệu �ức Maria là Mẹ Giáo Hội đã luôn luôn được sử dụng bởi nhi�u �ức Giáo Hoàng, trong đó có cả �ức Bê-nê-đíc-tô XIV (1748), �ức Lê-ô XIII (1885), �ức Gio-an XXIII, �ức Phao-lô VI và �ức Gio-an Phao-lô II. Vào năm 1944, Hugo Rahner mới khám phá ra rằng, ngay từ thế kỷ thứ IV, Thánh Am-brô-xi-ô cũng đã sử dụng tước hiệu �ức Maria là Mẹ Giáo hội rồi. Khoa Thánh Mẫu h�c của Hugo Rahner được đặt n�n tảng trên Thánh Am-brô-xi-ô cũng như trên các Giáo Phụ khác, và khoa Thánh Mẫu h�c của ông đã có một ảnh hưởng rất lớn trên �ức Phao-lô VI và Công �ồng Vatican II. Vào ngày 21 tháng 11 năm 1964, tức Lễ Kính �ức Trinh Nữ thành Giê-ru-sa-lem, trong diễn văn bế mạc phiên h�p thứ III của Công �ồng trên, �ức Phao-lô VI đã chính thức công bố tước hiệu �ức Maria là Mẹ Giáo Hội. Vào năm 1980, tước hiệu này đã được bổ sung vào trong Kinh Cầu �ức Bà, cụ thể là vào vị trí thứ hai sau tước hiệu �ức Bà là Mẹ Chúa Ki-tô.

Sách Giáo Lý của Hội Thánh Công Giáo đã diễn giải tước hiệu �ức Maria là Mẹ Giáo hội như sau: �ức Maria không chỉ là Mẹ Thiên Chúa, nhưng cũng còn là Mẹ của tất cả các tín hữu nữa, như Thánh Augustinô đã trình bày trong tác phẩm De sancta virginitate: “Mẹ đồng cộng tác trong �ức Mến để các tín hữu được sinh ra trong Giáo hội, mà các tín hữu ấy chính là chi thể của �ầu�, tức Chúa Ki-tô.

Theo cách trình bày của Thánh Gio-an Phao-lô II Giáo Hoàng, thì nh� vào việc Mẹ được tôn kính với tư cách là Mẹ ơn Cứu �ộ, Mẹ Sự Sống, Mẹ ân sủng, Mẹ của những kẻ được cứu chuộc và Mẹ của những kẻ sống, �ức Maria thực sự là Mẹ của toàn Giáo hội.

�ức Bê-nê-đíc-tô XVI lưu ý rằng, ngay từ đầu, Công �ồng Vatican II đã hiểu v� Thánh Mẫu H�c như là một phần của Giáo Hội H�c, và vì thế, trong thực tế, một trong những đặc tính có tính nội tại nhất của Giáo hội, đó là sự đồng nhất hóa với �ức Maria, đã được diễn tả tại Công �ồng này.

Thần h�c gia Hugo Rahner cho biết rằng, cách hiểu v� �ức Maria với tước hiệu là Mẹ Giáo Hội như được trình bày ở trên bởi các �ức Thánh Cha, cũng đã có ngay từ th�i các Giáo Phụ rồi.

Việc kêu cầu �ức Maria là Mẹ Giáo hội đứng trong mối liên hệ khắng khít với đặc tính nguyên thủy của chính Giáo hội với tư cách là Mẹ (Mater Ecclesia).

Sau đây là Sắc Lệnh của Thánh Bộ Phượng Tự và Kỷ Luật Bí Tích v� việc cử hành Lễ Kính nhớ �ức Maria là Mẹ Giáo hội trong lịch Phụng Vụ chung của Giáo hội Rô-ma:

Trong khi chiêm ngưỡng mầu nhiệm Chúa Ki-tô cũng như chiêm ngưỡng bản thể Giáo hội, việc mừng kính Mẹ Thiên Chúa trong Giáo hội của th�i đại chúng ta không thể lãng quên hình tượng ngư�i phụ nữ (xc. Gal 4,4), �ức Trinh Nữ Maria, �ấng vừa là Thân Mẫu Chúa Ki-tô và đồng th�i cũng là Mẹ Giáo hội.

Trong những suy tư của Giáo hội, một cách nào đó, đi�u này cũng đã có sẵn trong những l�i có tính tiên đoán của Thánh Augustinô cũng như của Thánh Lê-ô Cả. Thánh Augustinô nói rằng, �ức Maria là Mẹ các chi thể của Chúa Ki-tô, vì với Tình Yêu của mình, Mẹ đã cùng hoạt động trong công cuộc tái sinh các tín hữu trong Giáo hội. Còn Thánh Lê-ô Cả thì nói, việc sinh ra đầu cũng là việc sinh hạ thân thể. Ngài quả quyết rằng, �ức Maria vừa là Thân Mẫu của Chúa Ki-tô, Con Thiên Chúa, và đồng th�i cũng là Mẹ của các chi thể thuộc thân mình mầu nhiệm, tức Giáo hội. Những suy tư đó bắt nguồn từ tư cách làm Mẹ Thiên Chúa của �ức Maria và từ sự kết hiệp của Mẹ với hoạt động của �ấng Cứu �ộ, mà hoạt động ấy đạt tới tột đỉnh trong gi� Thập Giá.

Vì khi đứng dưới chân Thập Giá của Chúa Ki-tô (xc. Ga 19,25), Mẹ đã lãnh nhận bức di chúc Tình Yêu của Con mình, mà thông qua việc lãnh nhận bức di chúc đó, Mẹ đã đón nhận tất cả nhân loại, được thể hiện nơi ngư�i Môn �ệ Chúa Yêu, với tư cách là những ngư�i con, để h� được tái tạo hầu đạt tới được sự sống của Thiên Chúa. Vì thế, Mẹ trở thành Mẹ nuôi đầy Tình Yêu của Giáo hội mà Chúa Ki-tô đã sinh ra trên Thập Giá qua việc thổi Thần Khí. V� phía mình, trong ngư�i Môn �ệ được yêu, Chúa Giê-su đã tuyển tr�n tất cả những ngư�i khác mà Ngài trao phó Thân Mẫu của Ngài cho h� với tư cách là những ngư�i đại diện cho Tình Yêu của Ngài đối với Mẹ, để h� tôn kính Mẹ với Tình Yêu con thảo.

Với tư cách là ngư�i ủi an và dậy dỗ Giáo hội đang phát triển, �ức Maria đã đảm nhận sứ mạng từ mẫu của mình trong nhà Tiệc Ly, trong lúc Mẹ cùng với các Tông �ồ cầu nguyện và đợi ch� sự xuất hiện của Chúa Thánh Thần (xc. Cv 1,14). Trong ý nghĩa ấy, ni�m đạo đức Ki-tô giáo trong suốt nhi�u thế kỷ đã tôn kính �ức Maria với nhi�u tước hiệu khác nhau, nhưng theo một cách nào đó thì đ�u có tầm quan tr�ng ngang nhau, chẳng hạn như Thân Mẫu của các môn đệ, của các tín hữu, của những ngư�i tin, và của tất cả những ai được tái sinh trong Chúa Ki-tô, nhưng cũng với tước hiệu “Mẹ Giáo hội�, mà tước hiệu này xuất hiện trong các bản văn của các văn sĩ Ki-tô giáo lẫn trong Giáo huấn của �ức Bê-nê-đíc-tô XIV, cũng như của �ức Lê-ô XIII.

Dựa vào n�n tảng rõ ràng đó, trong buổi bế mạc phiên h�p thứ ba của Công �ồng Vatican II, Chân Phúc Phao-lô VI đã tuyên bố Rất Thánh Trinh Nữ Maria là “Mẹ Giáo hội, có nghĩa là Mẹ của toàn dân Ki-tô giáo, tức các tín hữu, các Mục Tử mà h� g�i Mẹ là Thân Mẫu đáng mến nhất của mình�, và Ngài quyết định rằng, “với tước hiệu này, từ nay trở đi, toàn dân Ki-tô giáo sẽ làm cho Mẹ Thiên Chúa nhận được một sự tôn kính lớn hơn, và hướng l�i cầu khẩn của h� lên Mẹ.�

Vì thế, trong khi tiến tới việc cử hành Năm Thánh Giao Hòa (1975), Tòa Thánh đã giới thiệu một bản Lễ tôn kính �ức Maria là Mẹ Giáo hội, mà sau đó, bản Lễ này đã được bổ sung vào trong Sách Lễ Rô-ma, và đã đưa đến việc cho phép bổ sung một l�i kêu cầu dưới tước hiệu này vào trong Kinh Cầu �ức Bà (1980), cũng như đã dẫn tới việc soạn thảo ra các bản mẫu Thánh Lễ khác trong một tuyển tập các Thánh Lễ v� �ức Mẹ, và đã được công bố (1986). Một số quốc gia, kể cả các Giáo phận và các Cộng �oàn Dòng Tu, đã xin phép để được bổ sung ngày Lễ này vào trong lịch riêng của mình.

Sau khi �ức Thánh Cha Phan-xi-cô đã cẩn thận cân nhắc v� việc thúc đẩy lòng tôn kính này sẽ có thể làm tăng thêm ni�m hiểu biết nơi các vị Mục Tử, nơi các Tu Sĩ và nơi các tín hữu v� tư cách làm Mẹ của Giáo hội cũng như v� lòng tôn sùng �ức Maria cách chân chính, như thế nào, thì Ngài đã quyết định rằng, ngày Lễ Kính Nhớ �ức Trinh Nữ Rất Thánh Maria, Mẹ Giáo hội, sẽ được ghi vào trong Lịch của Giáo Hội Rô-ma, và được cử hành hằng năm vào ngày thứ Hai sau �ại Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống.

Việc mừng kính này sẽ giúp nhắc nhớ chúng ta rằng, để có thể phát triển, đ�i sống Ki-tô giáo phải được neo chặt vào trong mầu nhiệm Thánh Giá, trong sự trao hiến của Chúa Ki-tô trong Bí Tích Thánh Thể, và trong sự hy sinh của �ức Trinh Nữ, Mẹ �ấng Cứu Chuộc và là Mẹ của tất cả những ai được cứu chuộc.

Vì thế, ngày kính nhớ nêu trên sẽ được bổ sung vào trong tất cả các bộ lịch và trong các sách Phụng Vụ để cử hành Thánh Lễ và các Gi� Kinh Phụng Vụ; những bản văn Phụng Vụ tương ứng sẽ được đính kèm với sắc lệnh này: việc phiên dịch các bản văn nêu trên và việc xét duyệt các bản dịch ấy, sẽ được thực hiện bởi các Hội �ồng Giám Mục, và sẽ được công bố sau khi đã được Thánh Bộ này phê chuẩn.

Nhưng ở đâu, ngày Lễ kính nhớ �ức Trinh Nữ Maria, Mẹ Giáo hội, đang được cử hành vào một ngày khác với bậc Lễ cao hơn chiếu theo luật đặc quy�n đã được chuẩn thuận, thì trong tương lai, ngày Lễ này vẫn có thể tiếp tục được cử hành ở đó trong cùng một cách thức như từ trước tới nay.

Tất cả những gì ngược lại với những quy định của Sắc Lệnh này đ�u bị bãi b�.

Từ Thánh Bộ Phượng Tự và Kỷ Luật Bí Tích

Ngày 11 tháng 02 năm 2018

Nhân ngày Lễ Kính �ức Mẹ Lộ-đức

�ức Hồng Y Robert Card Sarah

Tổng Trưởng Thánh Bộ

�ức Tổng Giám Mục Arthur Roche

Thư Ký Thánh Bộ

Lm �a-minh Thiệu O.Cist – (biên soạn, biên dịch và tổng hợp)

daminhtamhiep