Hs 6:1-6; Tv 51:3-4,18-19,20-21; Lc 18:9-14
Yêu thương
Chúng ta đã bước và o cuối tuần thứ III Mùa chay, lá»i kêu gá»i sám hối và tin và o Tin Mừng, canh tân đổi má»›i Ä‘á»i sống cá»§a bản thân và gia đình vẫn khẩn thiết được gá»i đến từng ngưá»i trong chúng ta từ linh mục đến tu sÄ© và giáo dân. Việc sám hối trở vá» là việc cá»§a má»i ngưá»i, tuy nhiên có nhiá»u ngưá»i trong chúng ta vẫn chưa có má»™t quyết định thay đổi cụ thể nà o, lý do vì há» không nháºn ra những sai lầm thiếu sót cá»§a mình, là vì há» là m sai mà cứ cho là đúng, hỠđể cho sá»± kiêu căng tá»± mãn che khuất nên không thể nhìn thấy rõ thá»±c chất tình trạng con ngưá»i cá»§a mình.
Sá»± kiêu căng tá»± mãn nó cÅ©ng che khuất con mắt cá»§a ngưá»i biệt phái hôm nay, anh ta lên Ä‘á»n thá» vá»›i tư thế hiên ngang tá»± đắc, anh nghÄ© rằng các thà nh tÃch anh đã là m khiến cho Thiên Chúa phải “nể†anh và mắc nợ anh. Thá»±c sá»± ngưá»i biệt phái nà y không há» cầu nguyện, mà anh Ä‘ang là m má»™t bản báo cáo thà nh tÃch cá»§a chÃnh mình và kể lể công trạng trước mắt Chúa: Tôi ăn chay má»—i tuần hai lần, và dâng má»™t phần mưá»i thu nháºp hằng ngà y. Việc là m ấy quá tốt, vượt trên cả luáºt lệ quy định vỠăn chay, thế nhưng, anh ăn chay không phải để Ä‘á»n tá»™i hy sinh, cÅ©ng không phải để chuẩn bị đón Äấng Mesia như ý nghÄ©a ban đầu cá»§a nó, mà anh ăn chay và giữ luáºt chỉ để cho thấy anh hÆ¡n ngưá»i khác.
ChÃnh vì thế, ngay từ lá»i mở đầu anh đã có ý so sánh mình vá»›i ngưá»i khác: Lạy Chúa tôi tạ Æ¡n Chúa vì tôi không như bao kẻ khác, tham lam bất chÃnh, ngoại tình hay như tên thu thuế kia.
Không chỉ so sánh công trạng cá»§a mình vá»›i ngưới khác, nhưng anh còn tá» vẻ khinh miệt ngưá»i thu thuế kia, và cứ như anh đã nói, thì có thể thấy anh coi nhưng ngưá»i khác là những ngưá»i tá»™i lá»—i và phạm những cái tá»™i mà anh không há» phạm, chứng tá» anh tốt hÆ¡n há» rất nhiá»u, anh thầm muốn nói Ä‘iá»u đó qua lá»i cầu cá»§a mình.
Trong khi đó, ngưá»i thu thuế nháºn ra tình trạng khốn khổ tá»™i nghiệp tá»™i lá»—i bất xứng cá»§a mình, anh không dám ngá»a mắt lên trá»i, mà chỉ đấm ngá»±c cầu nguyện vá»›i lòng sám hối chân thà nh: Lạy Chúa xin thương xót con là kẻ tá»™i lá»—i. Anh không dám kể lể gì, vì anh thấy mình chẳng có công trạng gì, anh đã nhìn thấy sá»± thiếu sót khiếm khuyết và tá»™i lá»—i cá»§a mình, anh biết rằng vì nghá» nghiệp, vì cuá»™c sống mà anh đã phải là m má»™t cái nghá» bị xã há»™i đương thá»i kết án là ô uế tá»™i lá»—i, vì anh đã thưá»ng xuyên phải tiếp xúc vá»›i nhiá»u ngưá»i và vì sá»± cuốn hút cá»§a đồng tiá»n khiến anh cÅ©ng không thể cầm lòng được. ChÃnh vì ý thức và nhìn thấy thá»±c trạng con ngưá»i cá»§a mình trước mặt Chúa và trước mặt má»i ngưá»i, nên anh chỉ còn biết kêu xin lòng thương xót và sư tha thứ cá»§a Thiên Chúa.
Vá» phÃa Thiên Chúa, Ngà i chỉ chỠđợi có như thế Ngà i chỉ mong muốn không phải là những thà nh tÃch dà i dòng, không phải là những báo cáo tổng kết, mà là má»™t “tấm lòng tan nát khiêm cungâ€, tan nát vì hối háºn, vì thấy rằng mình đã là m tổn thương đến tình yêu cá»§a Thiên Chúa là Cha, khiêm cung vì nhìn thấy mình hoà n toà n bất xứng đáng bị trừng phạt hÆ¡n là được khoan dung, khiêm cung để nhìn thấy được tình yêu và lòng quảng đại tha thứ cá»§a Chúa. Thiên Chúa muốn và chỠđợi thái độ như thế, và vì thế, câu chuyện cho thấy Chúa Giêsu tuyên bố: Ngưá»i thu thuế khi trở vá» thì được tha thứ và nên công chÃnh, còn ngưá»i biệt phái thì không.
Chúa Giê-su rất thông hiểu vá» luáºt lệ Do Thái, có lẽ chÃnh vì hiểu rất rõ những Ä‘iá»u còn thiếu sót trong luáºt lệ Do Thái, nên Chúa Giê-su đã kiện toà n và là m trá»n vẹn Luáºt Yêu Thương má»™t cách độc đáo và triệt để. Các con cÅ©ng đã nghe dạy rằng: ‘Hãy yêu thương tha nhân, và ghét thù địch’. Còn Thầy, Thầy bảo các con: ‘Các con hãy yêu thương thù địch và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi các con’†(Mt 5,43-44).
Thánh Phaolô cÅ©ng tiếp lá»i giáo huấn cá»§a Äức Giêsu khi nói: “Hãy chúc là nh cho kẻ bắt bá»›, chúc là nh chứ đừng chúc dữ… Nếu kẻ thù ngươi đói hãy cho nó ăn; nó khát hãy cho nó uống. Chá»› để sá»± dữ thắng được ngươi, nhưng hãy lấy là nh mà thắng dữ†(x. Rm 12:14, 20-21). Ngà i đòi há»i các môn đệ phải khước từ báo oán, phải tha thứ, yêu thương và cầu nguyện cho kẻ thù nữa, bởi vì: “Cha các con ở trên trá»i, là Ãấng là m cho mặt trá»i má»c lên trên ngưá»i là nh cÅ©ng như kẻ dữ, và cho mưa trên ngưá»i công chÃnh cÅ©ng như kẻ bất lươngâ€. Ngà i má»i gá»i các môn đệ hãy tha thứ vô Ä‘iá»u kiện: “Không phải chỉ tha 7 lần nhưng là 70 lần 7â€.
Giáo luáºt yêu thương cá»§a Äức Giêsu đã xóa bá» nguyên tắc “ăn miếng trả miếngâ€. Luáºt yêu thương cá»§a Äức Giêsu mở ra con đưá»ng má»›i cho nhân loại. Con đưá»ng lấy thiện thắng ác, lấy tình yêu vượt thắng háºn thù. Chỉ có yêu thương má»›i là m cho thù háºn tiêu tan và tránh được vòng luẩn quẩn cá»§a bạo động và chiến tranh.
Chá»n lá»±a con đưá»ng bất bạo động không phải là má»™t chá»n lá»±a cho sá»± nhu nhược hay là chá»n lá»±a cá»§a kẻ yếu thế, nhưng chá»n lá»±a bất bạo động có nghÄ©a là tin tưởng mạnh mẽ và o sức mạnh cá»§a chân lý; chá»n lá»±a con đưá»ng bất bạo động, và không trả thù là sá»± am hiểu thấu đáo và lòng tin tưởng rất lá»›n nÆ¡i khả năng yêu thương và được yêu thương táºn đáy thâm sâu cá»§a má»—i con ngưá»i; chá»n lá»±a con đưá»ng yêu thương hòa bình đòi há»i sá»± kiên nhẫn, chấp nháºn chịu thua thiệt, bị đà n ác…nhưng có thể mở ra má»™t chuyển đổi má»›i cho má»™t tráºt tá»± má»›i. ChÃnh sá»± tha thứ sẽ giải phóng con ngưá»i, còn nếu nuôi lòng háºn thù báo oán thì con ngưá»i sẽ chuốc lấy sá»± Ä‘au khổ: “ai dùng gươm sẽ chết vì gươmâ€.
Äó là má»™t chân lý! Äức Khổng Tá» cÅ©ng đã dạy há»c trò: “DÄ© đức báo oán”, nghÄ©a là phải là m Ä‘iá»u tốt để đáp lại Ä‘iá»u xấu cá»§a kẻ thù cá»§a mình. Äức Pháºt ThÃch Ca suốt Ä‘á»i tìm cách giải thoát con ngưá»i khá»i Ä‘au khổ, cÅ©ng dạy các đệ tá» như sau: “Lấy oán báo oán, oán cháºp chùng. Lấy đức báo oán, oán tiêu tan”. Thánh Gandhi cá»§a dân tá»™c Ấn độ, đã nêu ra há»c thuyết “bất bạo động” là m phương thế đấu tranh và đã giải phóng được nước Ấn thoát khá»i ách khá»i ách thống trị cá»§a thá»±c dân Anh, cÅ©ng nói như sau: “Luáºt và ng cá»§a xá» thế là sá»± tha thứ cho nhau”. Ngưá»i Hylạp cổ thưá»ng và von như sau: “Ngưá»i khôn ngoan thà chịu đựng sá»± ác hÆ¡n là là m Ä‘iá»u ác.â€
Há»c biết yêu thương, tha thứ và hÆ¡n nữa là cầu nguyện cho kẻ thù là điá»u chắc chắn không đơn giản, nhưng không có nghÄ©a là không là m được. Äức Giê-su đã là m Ä‘iá»u đó và cÅ©ng nhiá»u môn đệ cá»§a Äức Giê-su đã noi theo. Xin Chúa cho má»—i ngưá»i chúng ta má»—i ngà y biết há»c nÆ¡i Chúa giáo luáºt biết yêu thương và cầu nguyện cho ngưá»i khác-ngay cả những ngưá»i xem ra đối kháng, chống đối và tháºm chà bách hại chúng ta.
Huệ Minh

