Vì sao đàng thánh giá có 14 chặng

Via Dolorosa qua đư�ng phố Giêrusalem

Ngày nay �ư�ng Thương Khó (Via Dolorosa) ở trong khái niệm đàng thánh giá đến từ Âu châu. Một hành trình giữa đức tin và ngành khảo cổ.

“Chúng ta vừa hát thánh ca vừa đi bộ v� thành phố.� Câu chuyện cảm động của Egeria, ngư�i hành hương đến từ Galica, Tây Ban Nha, đó là chứng nhân đầu tiên chúng ta có được v� các cuộc rước kiệu của tín hữu kitô tiến v� Giêrusalem. Chúng ta đang ở thế kỷ 14 và từ đó đã có các ngư�i hành hương, “nh� có, lớn có, giàu có, nghèo có� có truy�n thống quay v� nơi có cuộc Khổ nạn của Chúa Kitô để cầu nguyện và đ�c Phúc Âm trong suốt mùa Phục Sinh.  Chi�u Thứ Năm Tuần Thánh năm 380, tín hữu kitô quy tụ chung quanh giám mục Giêrusalem cầu nguyện suốt đêm để sáng sớm hôm sau h� đi xuyên “thành phố để cho đến thập giá�.

Một ngàn năm sau, năm 1342, đàng thánh giá bắt đầu xuất hiện khi �ức Giáo hoàng Clement VI giao cho các tu sĩ Dòng Phanxicô giữ �ất Thánh. Dần dần các cha đặt các chặng chung quanh nơi Chúa chịu khổ nạn.

Dưới sự cai trị của đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ, các cuộc rước kiệu phải giữ kín đáo. Ngôi nhà của Caipha, cung Anna, Núi Ô-liu, hồ tắm Siloé nằm trong chu trình các chặng. Tài liệu trên báo �ất Thánh cho biết: “Lúc đó các phương tiện khảo cổ rất hạn chế, nh� các văn bản thiêng liêng, ký ức lịch sử của ngư�i địa phương và phải công nhận, có những giả thuyết không thể kiểm chứng, khi đó mới nảy sinh lòng kính mến các nơi thánh, đa số có trong chu trình các chặng.

Vào th�i đó, các tín hữu kitô dám đến �ất Thánh rất ít. Sư huynh

David Grenier vừa cư�i vừa nói: “Ai từ Âu châu đến đây h� phải làm chúc thư trước khi đi. Chẳng hạn vào thế kỷ 16, trước khi thành lập Dòng Tên, Thánh I-Nhã đi hành hương �ất Thánh, khi đó chỉ có 21 ngư�i hành hương được ghi vào sổ đăng ký�.

Một đi�u lạ lùng: hình thức đàng thánh giá hiện nay có nguồn gốc ở Âu châu. �ó là do lòng nhiệt thành sốt mến của những ngư�i đi hành hương Giêrusalem v�, h� là nguồn gốc của đàng thánh giá. Khi v� nhà, h� mong muốn lập lại kinh nghiệm hành trình của h� trên các con đư�ng ở Giêrusalem.

Chẳng mấy chốc, phiên bản 14 chặng đàng lan rộng khắp nơi… trừ �ất Thánh! Ở đó, �àng thánh giá dài hơn và giữ các đặc nét, các truy�n thống thừa hưởng từ ký ức của thành phố. Chính theo l�i yêu cầu của các khách hành hương Âu châu, h� buồn vì không tìm được chặng đàng thánh giá “của mình� ở �ất Thánh mà các cha Dòng Phanxicô thích ứng với đàng thánh giá của h�. Cuối cùng vào thế kỷ 19, đàng thánh giá với 14 chặng đàng mới được thực hiện ở Giêrusalem.

Từ năm 1880, vào 3 gi� chi�u mỗi ngày thứ sáu, khách hành hương đi đàng thánh giá từ chiến lũy Antonia đến đồi Gôngôta. Chúng ta có chắc đây là con đư�ng của Chúa Kitô đã đi qua không? Không chắc. Năm 2015, một nhà khảo cổ đã đưa ra giả thuyết theo đó nơi Philatô xử án Chúa Giêsu là ở phía bên kia thành phố, gần cổng Jaffa. Sư huynh Dòng Phanxicô cho biết: “Nơi chúng tôi biết chắc chắn 99 % là đồi Calvê và ngôi mộ.�

Dù đi theo con đư�ng nào, khách hành hương lúc nào cũng đến ngôi mộ trống.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn