Xưa, có má»™t ngưá»i há»c trò được dịp lên phố chÆ¡i, nhằm đúng ngà y chợ phiên. Má»™t vụ mất cắp xảy ra tại quán trá», ngưá»i há»c trò liá»n bị quan huyện bắt nhốt vì ngưá»i ta ngá» là thá»§ phạm.
Sau khi trải qua những thá»§ tục tra há»i phiá»n phức, quan huyện tìm ra thá»§ phạm, ngưá»i há»c trò được thả vá». Khi vá» là ng, gặp thầy và bè bạn, ngưá»i há»c trò tức tưởi kể lại sá»± việc, bá»™c bạch ná»—i hà m oan cá»§a mình.
Vị thầy im lặng nghe xong câu chuyện, nghiêm nghị ra lệnh phạt trò mưá»i roi.
Ngưá»i há»c trò rất ngạc nhiên nhưng không dám cãi lá»i thầy, vá»™i leo lên bá»™ ván nằm chá» tráºn đòn mà lòng hoang mang vô kể.
Các bạn há»c thấy thế, ngạc nhiên thưa: “Thưa thầy, trò nà y vô tá»™i sao lại bị đòn?â€
Thầy từ tốn giải thÃch:
“Äà nh rằng trò ấy vô tá»™i, nhưng tại sao giữa phố chợ đông ngưá»i chỉ mình nó bị tình nghi là kẻ cắp?
Ta phạt cái tá»™i nó có bá»™ vó cá»§a thằng ăn cắp để cho ngưá»i ta nghi ngá». Nếu trò ấy không chỉnh đốn tư cách lại, ta e rằng nó sẽ bị hà m oan nhiá»u lần nữaâ€.
Ngẫm lại:
Câu chuyện trên đã cho chúng ta thấy Ä‘iá»u gì?  Có câu “tướng tá»± tâm sinhâ€, có nghÄ©a là dáng vẻ, dung mạo bên ngoà i cá»§a mình cÅ©ng phần nà o là thể hiện cá»§a ná»™i tâm ở bên trong.
Nếu trong lòng vui vẻ, thảnh thÆ¡i thì nét mặt sẽ tươi tắn, lạc quan; nếu lo nghÄ©, buồn bá»±c thì sẽ mang gương mặt ão não, u sầu; nếu muốn bố thÃ, giúp đỡ ngưá»i khác thì biểu lá»™ phong thái tá»± tin, độ lượng, bao dung; nếu khởi tâm tham lam, muốn trá»™m cắp thì cá» chỉ lấm lét, dò xét v.v…
Ngưá»i há»c trò kia tuy không ăn cắp, nhưng lại có tâm thái cá»§a kẻ ăn cắp, như váºy má»›i khiến ngưá»i ta nghi ngá». Vị thầy đồ má»›i “phạt cái tá»™i nó có bá»™ vó cá»§a thằng ăn cắp†nhằm uốn nắn cái tâm, chỉnh đốn tư cách cá»§a há»c trò.
Ngà y nay, chúng ta tá»± hà o vá»›i ná»n giáo dục hiện đại, tiên tiến nhưng chú trá»ng đến khoa há»c thá»±c tiá»…n và xem nhẹ việc giáo dục đạo đức và tâm linh. Má»™t khi thước Ä‘o giá trị cá»§a xã há»™i nghiêng nặng vá» những thứ váºt chất bá» ngoà i như kỹ thuáºt, công nghệ hÆ¡n là những giá trị đạo đức và nhân văn, thì đất nước sẽ phải đối diện vá»›i nhiá»u mối há»a, và như: hà ng hóa pha chất độc hại, tham nhÅ©ng trà n lan, ý thức ngưá»i dân kém, v.v.
Xã há»™i Việt Nam Ä‘ang rất thiếu và cÅ©ng rất cần cái “tâm†cá»§a con ngưá»i. Bà i há»c cá»§a thầy giáo quê mùa kia phải chăng là điá»u mà các nhà giáo dục hiện đại cần suy ngẫm và há»c há»i?
 Trithucvn

