Khi khởi sá»± thì khiêm tốn, nhưng Giáo há»™i Công giáo đã tăng số rất nhiá»u trong hai thiên niên ká»· vừa qua, lan rá»™ng trên khắp địa cầu. Äức tin Kitô giáo là niá»m tin tôn giáo được thá»±c hà nh rá»™ng rãi nhất, chiếm khoảng gần 1/3 dân số thế giá»›i, và giữa rất nhiá»u tông phái, thì Giáo há»™i Công giáo được kể là lá»›n nhất, vá»›i khoảng 1,285 tá»· tÃn hữu.
Trong khi Trung Äông là vùng đất mà Công giáo đã khởi phát, và ngưá»i Rôma giúp loan truyá»n rá»™ng rãi đến Châu Âu, thì phần Ä‘a biết đến Lá»i cá»§a Äức Kitô nhá» và o những nhà truyá»n giáo Châu Âu. Mặc dù vị thế vá» mặt Ä‘á»i cá»§a Giáo há»™i đã thay đổi kể từ thá»i Trung Cổ, nhưng đức tin thì vẫn mãi là má»™t nguồn trợ lá»±c mạnh mẽ giúp hướng đạo cho rất nhiá»u ngưá»i.
Dưới đây là 10 quốc gia (Top Ten) có số tÃn hữu Công giáo đông đảo nhất trên thế giá»›i:
#10. Cá»™ng hoà Dân chá»§ Côngô — 28.700.000 tÃn hữu Công giáo

Quốc gia cá»±c nam cá»§a vùng Trung Phi, Cá»™ng hòa Dân chá»§ Côngô (trước đây là Daia) già nh được độc láºp năm 1960. Äáng tiếc, kể từ đó quốc gia Phi Châu nà y đã rÆ¡i và o tình trạng há»—n loạn trong nhiá»u năm, hứng chịu nhiá»u tang thương từ những cuá»™c ná»™i chiến và các cuá»™c chiến lục địa. Giáo há»™i Công giáo đã tÃch cá»±c chung tay giúp sức, xây trưá»ng há»c, bệnh viện, đồng thá»i cÅ©ng đóng vai trò trung gian hoà giải giữa chÃnh phá»§ và các đảng kÃn. Kitô giáo là tôn giáo chiếm Ä‘a số tại đất nước nà y. Theo các cuá»™c khảo sát gần đây, các Kitô hữu chiếm 93,7% dân số, trong đó tÃn hữu Công giáo chiếm 29,7%: xấp sỉ 35 triệu ngưá»i.
#9. Tây Ban Nha — 32.364.000 tÃn hữu Công giáo

Kitô giáo ở Tây Ban Nha cÅ©ng có tuổi Ä‘á»i xa xưa như chÃnh Kitô giáo váºy. Có má»™t sá»± kiện được nhiá»u ngưá»i biết đến là , thánh Phaolô từng có ý định đến thẳng Tây Ban Nha, như đã được nói rõ trong chương 15 thư gá»i tÃn hữu Rôma cá»§a thánh nhân (từ câu 24 – 28). Má»™t số thứ kinh (extra biblical text), gồm Quy Ä‘iển Muratori và thư thứ nhất cá»§a thánh Clêmentê gá»i các tÃn hữu Côrintô, Ä‘á»u viết rằng, thánh Phaolô tháºt sá»± đã Ä‘i đến “mút cùng Phương Tâyâ€. Tuy nhiên, nếu như sá»± hiện diện cá»§a thánh Phaolô ở Tây Ban Nha là má»™t vấn đỠcòn tranh cãi, thì sá»± hiện diện cá»§a thánh Giacôbê, con ông Dêbêđê (từ “Santiago†tháºt ra, là má»™t biến thể cá»§a cụm từ “Sanctu Iacobu†trong bản Kinh thánh Latinh Vulgata, có nghÄ©a là “thánh Giacôbêâ€) là sá»± kiện mà hết thảy má»i con dân Tây Ban Nha Ä‘á»u trân quý lưu giữ trong tâm lòng mình: ngưá»i ta tin rằng, chÃnh thánh Giacôbê đã rao giảng Tin Mừng quanh bán đảo Ibêri (là Tây Ban Nha và Bồ Äà o Nha hiện nay), và thi thể cá»§a ngà i sau nà y được Ä‘em từ Giêrusalem (là nÆ¡i ngà i bị chém đầu) vá» Compostela (Santiago de Compostela Cathedral, nhà thá» chánh toà Santiago).
#8. Ba Lan – 33.037.017 tÃn hữu Công giáo

85,8% dân số Ba Lan tá»± nháºn là Công giáo. Việc Kitô giáo hoá Ba Lan bắt đầu khi vua Mieszko I (vương triá»u Piast) rá»a tá»™i và o ngà y Thứ Bảy Tuần Thánh năm 966. Äến thế ká»· XIII, Công giáo đã trở thà nh tôn giáo phổ thông nhất tại quốc gia nà y, các tÃn hữu Công giáo Ba Lan chung sống bên cạnh má»™t cá»™ng đồng Do-thái giáo đáng kể, đến Thế chiến II, chiếm tá»›i 10% dân số. Äất nước nà y đã sản sinh ra các vị thánh như: thánh giáo hoà ng Gioan Phaolô II, thánh Faustina Kowalska, thánh Maximilian Kolbe và nhiá»u vị thánh khác; và đất nước nà y đã coi các ngà i như những biểu tượng mạnh mẽ cho thấy đức tin cá»§a mình.
#7. Côlômbia – 36.000.000 tÃn hữu Công giáo

Công giáo đến Côlômbia năm 1508, và giáo pháºn đầu tiên được thiết láºp trên đất nước nà y năm 1534. Giống như tại hầu hết các vùng trước đây là thuá»™c địa Tây Ban Nha, Giáo há»™i Công giáo (trong thá»i kỳ đầu thuá»™c địa, các tu sỹ Dòng Phanxicô, Dòng Äa Minh, và Dòng Âu-tinh đóng vai trò chÃnh yếu) chẳng những xây dá»±ng nhưng còn giúp Ä‘iá»u hà nh các cÆ¡ sở công, bao gồm các cÆ¡ sở giáo dục (các trưá»ng há»c, cao đẳng, đại há»c, thư viện), các cÆ¡ sở chăm sóc sức khoẻ (các bệnh viện, viện cô nhi, các bệnh viện dà nh cho ngưá»i cùi) và tháºm chà cả nhà giam. Hiện nay, có 52 địa pháºn và 120 tổ chức Công giáo trên đất nước nà y.
#6. Pháp – 44.000.000 tÃn hữu Công giáo

Má»™t truyá»n thuyết lâu Ä‘á»i cho rằng, cô Maria vùng Bêtania, cùng vá»›i ngưá»i chị là cô Mátta, anh Ladarô cùng vá»›i má»™t số ngưá»i bạn, vì bị bách hại tại Äất Thánh đã băng qua Äịa Trung Hải và đặt chân đến mạn Nam cá»§a nước Pháp, gần Arles. Truyá»n thuyết vùng Provençal cho rằng, ông Ladarô trở thà nh giám mục tiên khởi cá»§a Marseille. Thế nhưng bản ghi chép đầu tiên cá»§a các Kitô hữu ở Pháp thì có tuổi và o quãng thế ká»· II, khi thánh Irênê mô tả chi tiết cái chết cá»§a vị giám mục 90 tuổi Pothinus cá»§a địa pháºn Lugdunum (Lyon ngà y nay) cùng vá»›i các vị tỠđạo khác, trong cuá»™c giết hại 177 ngưá»i ở Lyon. Sau đó và i thế ká»·, và o năm 496, thánh Remigius rá»a tá»™i cho vua Clovis I, là vị vua được coi là cha đẻ cá»§a nước Pháp.
#5. à – 50.474.000 tÃn hữu Công giáo

Kitô giáo đến à ngay từ thế ká»· I, hầu hết các sá» gia Ä‘á»u cho rằng, rất có thể do các con buôn và binh lÃnh trong quân đội La Mã. Lá thư mà thánh Phaolô gá»i cho các tÃn hữu Rôma, chÃnh là bằng chứng cho sá»± hiện diện cá»§a các Kitô hữu Rôma, ngay trong những ngà y đầu khai sinh Kitô giáo. Các cá»™ng Ä‘oà n nà y cÅ©ng là những ngưá»i sát cánh cùng vá»›i thánh Phêrô và thánh Clêmentê. Thánh Clêmentê là vị giáo hoà ng ngưá»i à đầu tiên, là ngưá»i chắp bút viết lá thư gá»i cho cá»™ng Ä‘oà n tÃn hữu tại Côrintô năm 96.
#4. Hợp chá»§ng quốc Hoa Kỳ – 71.000.000 tÃn hữu Công giáo

Hoa Kỳ đón nháºn Công giáo vá»›i dòng ngưá»i từ Tây Ban Nha đến Floria, Georgia, cÅ©ng như California, thánh JunÃpero Serra, má»™t tu sÄ© Phanxicô chÃnh là má»™t nhân váºt có đóng góp quan trá»ng trong tiến trình nà y. Ngưá»i Pháp cÅ©ng giúp cho Công giáo được hiện diện tại Louisiana, Alabama, Arkansas, Illinois, và Michigan, mặc dầu rất lâu sau đó, tức là và o thế ká»· XVIII, cùng vá»›i di dân Äức và Anh. Äức tin tiếp đến được kiện cưá»ng thêm ở vùng cá»±c Bắc nhá» di dân à và AixÆ¡len trong thế ká»· XIX và XX, cÅ©ng như bởi những dân cư Äông Âu má»›i đến, hay ngà y nay là cá»™ng đồng La-tinh và PhilÃppin.
#3. Philippine – 85.470.000 tÃn hữu Công giáo

Công giáo đến quần đảo Philippine nhá» các nhà truyá»n giáo và thá»±c dân Tây Ban Nha, hỠđã đến đây hồi đầu thế ká»· XVI tại Cebu. Ngà y nay, đảo quốc nà y là má»™t trong hai quốc gia Châu à có Ä‘a số dân theo Công giáo, cùng vá»›i Äông Timor. Theo những Ä‘iá»u tra gần đây, 81,4% dân số cá»§a đất nước nà y tá»± nháºn mình là tÃn hữu Công giáo.
#2. Mêxicô – 98.820.000 tÃn hữu Công giáo

Công giáo đến Mêxicô nhá» những ngưá»i khai phá, xâm chiếm Châu Mỹ, cÅ©ng như các nhà truyá»n giáo đến từ Tây Ban Nha, hồi đầu thế ká»· XVI, trong đó có má»™t vị linh mục đã đặt chân đến bán đảo Yucatán năm 1519, vá»›i tư cách là thà nh viên trong Ä‘oà n thám hiểm do Hernán Cortés tổ chức, tại nÆ¡i mà ngà y nay chúng ta gá»i là cảng Veracruz (nghÄ©a là “Thánh Giá Tháºtâ€). Và i năm sau, năm 1524, mưá»i hai tu sÄ© Phanxicô cÅ©ng đến Mêxicô, sau nà y hỠđược gá»i là “Los Doce†(nghÄ©a là “Nhóm Mưá»i Haiâ€, danh xưng nà y rõ rà ng muốn so sánh, ám chỉ tá»›i 12 môn đệ cá»§a Äức Kitô). Dòng Äa Minh đến Mêxicô năm 1526, tiếp đến là các tu sÄ© dòng thánh Âu-tinh và o năm 1533.
#1. Brazil – 126.880.000 tÃn hữu Công giáo

Tương truyá»n, thánh lá»… đầu tiên được cá» hà nh trên vùng đất Brazil là lá»… Chúa nháºt Phục sinh, năm 1500. Tuy nhiên, giáo pháºn đầu tiên được ngưá»i Bồ Äà o Nha thiết láºp trên vùng đất nà y và o năm 1551. Trong giai Ä‘oạn thuá»™c địa, các giáo khu Công giáo chống lại chÃnh sách triệt hạ dân bản địa cá»§a chÃnh phá»§ Bồ Äà o Nha, Ä‘iá»u nà y dẫn đến việc triệt tiêu Dòng Tên hồi thế ká»· XVIII. Khi quốc gia nà y già nh được độc láºp hồi thế ká»· XIX, cá»™ng Ä‘oà n tÃn hữu Công giáo Ibêri (gồm Tây Ban Nha và Bồ Äà o Nha) đón nháºn thêm số đông tÃn hữu là di dân đến từ Ã, Ba Lan và Äức. Ngà y nay, Brazil là quốc gia có số tÃn hữu Công giáo đông đảo nhất, mặc dù há» chỉ chiếm 61% tổng dân số Brazil.
J-P Mauro
Chuyển ngữ: Nhóm phiên dịch Mai Khôi
https://aleteia.org

