Toàn văn bài ph�ng vấn �ức Giáo hoàng trên chuyến bay từ Krakow v� Roma

Toàn văn bài ph�ng vấn �ức Giáo hoàng trên chuyến bay từ Krakow v� Roma

Ngư�i Công giáo bị sốc sau vụ sát hại dã man cha Hamel .Cha bảo chúng con là m�i tôn giáo đ�u tìm hòa bình, nhưng cha Hamel bị giết dưới danh nghĩa Hồi giáo. Tại sao cha không bao gi� nhắc đến Hồi giáo khi nói v� chủ nghĩa khủng bố?
Cha không thích nói v� bạo lực Hồi giáo, bởi ngày nào cha cũng thấy bạo lực mỗi khi điểm báo ở �, đ�c thấy chuyện ai đó giết bạn gái hay mẹ vợ, và đó là bạo lực của những ngư�i Công giáo được rửa tội. Nếu cha nói v� bạo lực Hồi giáo, thì cha cũng nên nói v� bạo lực Công giáo nữa chứ?

Không phải ngư�i Hồi giáo nào cũng bạo lực. Nó như món salad hoa quả vậy, có cái này cái kia. Và anh chị em thấy có những con ngư�i bạo lực trong các tôn giáo. Có một đi�u chắc chắn mà thôi, là luôn luôn có một nhóm nh� những ngư�i cực đoan trong m�i tôn giáo. Chúng ta cũng có. Và khi những ngư�i cực đoan đi xa đến độ giết ngư�i. Có thể giết ngư�i bằng miệng lưỡi mình, không phải cha mà là tông đồ Giacôbê đã nói vậy. Có thể giết ngư�i bằng gươm giáo. Thế nên thật không đúng khi đồng nhất Hồi giáo với bạo lực.

Cha từng có cuộc đàm đạo dài với một đại giáo chủ của �ại h�c Al Azhar, h� tìm kiếm hòa bình và thông hiểu. Sứ thần tòa thánh ở một nước châu Phi từng bảo cha rằng, ở thủ đô nước này, luôn có ngư�i xếp hàng để đi qua cửa thánh, rồi một số đi xưng tội. Nhưng hầu hết đi thẳng đến bàn th� để cầu nguyện với �ức Mẹ, và đó là những ngư�i Hồi giáo muốn mừng Năm Toàn xá. Khi ở Trung Phi, cha đã thăm cộng đồng Hồi giáo, và giáo chủ Hồi giáo cũng lên xe với cha. Chung sống hòa bình là chuyện khả dĩ.

Nhưng có tồn tại những nhóm cực đoan. Cha tự h�i vì sao nhi�u ngư�i trẻ của chúng ta ở chốn nương thân, bị cướp mất lý tưởng sống, đến nỗi h� chạy theo thuốc phiện, bia rượu, hay thậm chí đi đầu quân cho khủng bố. �úng, chúng ta có thể nói rằng ISIS là một nhà nước Hồi giáo, và đặc tính của ISIS là bạo lực, bởi nó khoe khoang với chúng ta những chuyện giết ngư�i. Nhưng đây chỉ là một nhóm nh�, anh chị em không thể, không đúng, và không thật khi g�i Hồi giáo là một đức tin khủng bố.’

Ngoài cầu nguyện và đối thoại, còn có khởi xướng cụ thể nào để đương đầu với bạo lực Hồi giáo?
‘Chủ nghĩa khủng bố ở khắp m�i nơi, chỉ cần nghĩ đến chủ nghĩa khủng bố bộ lạc ở một vài nước châu Phi. Chủ nghĩa khủng bố lớn lên khi không có ch�n lựa nào khác. Và bây gi�, cha sẽ nói đến một chuyện có vẻ đầy hiểm h�a. Khi anh chị em biến thần tài thành trung tâm của kinh tế thế giới, chứ không phải con ngư�i, thì đó chính là dạng đầu tiên của chủ nghĩa khủng bố. Anh chị em đã xóa đi sự nguy nga của tạo vật, và thay vào đó, đặt ti�n bạc vào vị trí trung tâm. �ây là cơ sở đầu tiên quyết của chủ nghĩa khủng bố. Anh chị em cứ nghĩ mà xem.’

Trong bài nói chuyện tại Wawel ngay sau khi đến Ba Lan, cha nói rằng đất nước này là điểm mở đầu của cha để biết vùng trung đông châu Âu. Cha có ấn tượng gì v� Ba Lan?

‘Thật là một Ba Lan đặc biệt, bởi một lần nữa đất nước này lại bị xâm chiếm, nhưng may thay, lần này là do các ngư�i trẻ. Cha nghĩ Krakow thật đẹp, ngư�i dân đầy nhiệt tình. Tối hôm nay, cha thấy rất nhi�u ngư�i trên đư�ng phố, dù cho tr�i đang mưa. Không chỉ thanh niên, mà cả các bà lớn tuổi nữa. Cha đã quen biết với những ngư�i Ba Lan từ khi còn nh�. Một vài bà Ba Lan đến làm việc cùng chỗ với bố của cha. H� là những ngư�i tử tế và một lần nữa, ở đây, cha lại được thấy sự tử tế đó.’

Những con cái trẻ tuổi của chúng con được đánh động, vì cha nói cùng ngôn ngữ với các em. Cha chuẩn bị thế nào, để dùng những ví dụ rất phù hợp với cuộc sống của các em vậy?

Cha thích nói chuyện với ngư�i trẻ, và thích lắng nghe ngư�i trẻ. Các em luôn luôn khiến cha thấy ng�t ngào, bởi các em nói những chuyện mà cha không nghĩ đến, hay chỉ mới nghĩ chưa tới. Những ngư�i trẻ sáng tạo và thao thức, và cha lấy cung gi�ng từ nhận thức này. Cha thư�ng xuyên phải h�i ý nghĩa của một vài diễn đạt của các em.

Giới trẻ là tương lai của chúng ta, và cần có đối thoại giữa quá khứ và tương lai. �ây là lý do vì sao, cha nhấn mạnh nhi�u v� đối thoại giữa ngư�i trẻ và ông bà, bởi cả hai đ�u có kinh nghiệm và cảm nghiệm để cho nhau. Giới trẻ nên cảm nhận quá khứ, lịch sử, nắm bắt và đưa nó tiến tới, với sự dũng cảm của hiện tại. �i�u này rất quan tr�ng.

Cha không thích khi nghe có ngư�i nói: những đứa nh� này chẳng ý thức được gì! Chúng ta, những ngư�i lớn, cũng nói những chuyện ngu ngốc mà. Các em nói những chuyện ngu ngốc và những chuyện tốt lành, cũng như chúng ta vậy, cũng như tất cả m�i ngư�i.  Chúng ta cần h�c từ giới trẻ, và ngược lại. �ó là cách để lớn lên, tránh tâm thức khép kín và kiểm duyệt.

Thưa �ức Thánh Cha, cuộc trấn áp ở Thổ Nhĩ Kỳ sau vụ đảo chính có lẽ còn tệ hơn cả cuộc đảo chính nữa, khi binh lính bắt giam nhi�u thành viên của quân đội, các thẩm phán, nhà ngoại giao, và nhà báo. Có hơn 13.000 vụ bắt bớ và hơn 50.000 ngư�i bị sa thải. �ây là cuộc thanh trừng. Ngày hôm kia, tổng thống Erdoğan đã bảo những ngư�i chỉ trích ông nên lo cho thân mình thì hơn. Chúng con muốn h�i vì sao cha chưa nói v� chuyện này. Cha có sợ chuyện này sẽ ảnh hưởng trên thiểu số ngư�i Công giáo ở đây không?

Khi có chuyện Thổ Nhĩ Kỳ không thích nhưng cha chắc chắn là đúng, thì cha phải nói, và đã nói. Và tất cả anh chị em đ�u biết hậu quả rồi, chuyện v� nạn diệt chủng Armenia. Nhưng cha chắc chắn v� chuyện đó. �ến lúc này, cha chưa lên tiếng, là vì cha chưa chắc, dựa trên những thông tin cha có v� tình hình ở đó. Cha lắng nghe thông tin từ Quốc vụ khanh, và một vài nhà phân tích chính trị quan tr�ng. Cha đang xem xét tình hình cùng với Quốc vụ khanh, và toàn bộ m�i chuyện chưa rõ ràng. �úng là luôn luôn cần phải bảo vệ cho ngư�i Công giáo. Nhưng không phải bằng cách b� qua sự thật. Cần có sự cẩn tr�ng, nhưng trong trư�ng hợp của cha, anh chị em đã thấy khi cần phải nói, cha đã nói.

Có một vấn đ� mà m�i ngư�i đ�u thắc mắc mấy ngày qua. Là chuyện cảnh sát Úc đang đi�u tra các cáo buộc mới chống lại hồng y George Pell. Lần này, hồng y Pell bị cáo buộc xâm hại trẻ em. Theo quan điểm của cha, hồng y nên làm gì trong hoàn cảnh này?

Những bài báo đầu tiên nói v� chuyện này, vẫn còn mơ hồ. �ó là chuyện cách đây 40 năm, và ngay cả cảnh sát cũng không nghĩ nhi�u v� chuyện này. Rồi có đơn kiện, và bây gi� hệ thống luật pháp đang xử lý. Không nên đưa ra phán xét nào trước khi công lý lên tiếng. Nếu cha nói đỡ, hay nói chống, thì cũng đ�u không đúng, bởi như thế là phán xét. �úng là, vẫn còn đang là chuyện hoài nghi. Và luật pháp có một nguyên tắc rất rõ ràng v� chuyện này: in dubbio pro reo. Chúng ta phải ch� cho công lý thực hiện tiến trình của mình, và đừng có phán xét trên truy�n thông, phán xét bằng đàm tếu. Chúng ta cần phải để tâm đến phán quyết của công lý. Một khi công lý lên tiếng, thì cha sẽ lên tiếng.

Sau cú trượt ngã ở Czestochowa, bây gi� cha thế nào?

Lúc đó cha bận nhìn lên ảnh Mẹ, và quên mất một bậc cấp nh�. Cha đang cầm bình hương, và khi ngã, cha cứ để mình ngã tự nhiên, và nh� đó cha không bị gì. Nếu chống lại cú ngã, thì hẳn sẽ có hậu quả rồi. Nhưng m�i chuyện đã ổn.

Tuần trước, có tin Vatican đang hooạt động như một bên đàm phán v� cuộc khủng hoảng ở Venezuela. Có thể có chuyện này không?

Hai năm trước, cha đã có cuộc gặp tích cực với tổng thống Maduro. Rồi năm ngoái, ông cũng muốn gặp cha, nhưng đã hủy bởi ông bị viêm tai. Cha để qua một th�i gian, rồi viết một lá thư gởi cho ông. Cha và ông nói v� một cuộc gặp có thể có. �úng, với tình hình trong trư�ng này, lúc này có khả năng, dù cha không chắc, đang cân nhắc chuyện một đại diện của Tòa Thánh tham dự nhóm bàn thảo.

---

Trước khi bắt đầu buổi h�p báo, �ức Phanxicô tưởng niệm một phóng viên của RAI đã qua đ�i ở Krakow. ‘Anh chị em là đồng nghiệp với cô ấy, nên cha muốn phân ưu v� cái chết của Anna Maria Jacobini. Cha đã gặp chị và gia đình của cô ấy. �ây là một phần đau buồn của chuyến đi này.’

�ức Giáo hoàng cũng nhắc đến ngày làm việc cuối cùng của giám đốc văn phòng báo chí Vatican, cha Federico Lombardi, cũng như của ông Mauro, môt thành viên phụ trách hành lý trên các chuyến bay giáo hoàng.  ‘Cha muốn cảm ơn cha Lombardi và ông Mauro, khi đây là lần cuối h� đi với chúng ta. Cha Lombardi đã ở Vatican Radio hơn 25 năm, và đi trên máy bay giáo hoàng hơn 10 năm. Ông Mauro đã đảm trách hành lý trong 37 năm. Cha cảm ơn cả hai rất nhi�u.’

J.B. Thái Hòa chuyển dịch