ừ 3 đến 28 tháng 10, các giám mục và các chuyên gia trên thế giá»›i vá» há»p ở Rôma. Vá»›i má»™t thách đố cho Giáo há»™i, thượng há»™i đồng phải đối diện vá»›i các vấn đỠgai góc.
ÄÆ°á»£c loan báo cách đây hai năm, thượng há»™i đồng giám mục vỠ“giá»›i trẻ, đức tin và phân định Æ¡n gá»i†có vẻ không phải là sá»± kiện được chạy tÃt lá»›n, dù Vatican cố gắng để bên ngoà i Giáo há»™i biết đến nhiá»u hÆ¡n – chẳng hạn qua các câu há»i trên Internet gởi đến tất cả các bạn trẻ, công giáo hay không, thêm nữa, có má»™t bạn trẻ vô thần Pháp đại diện trong số năm chứng nhân trong kỳ há»p tiá»n thượng há»™i đồng và o tháng 3-2018 vừa qua. Tuy váºy cÅ©ng rất khó để váºn động các bạn trẻ ngoà i vòng quen thuá»™c.
- Cơn khủng hoảng tình dục có tác động trên thượng hội đồng không?
Từ khi cÆ¡n khá»§ng hoảng lạm dụng đánh thức sá»± chú ý cá»§a giá»›i truyá»n thông thì tình hình đã thay đổi. Trá»ng tâm cÆ¡n địa chấn hiện nay là ở Mỹ, – khi bản báo cáo cá»§a Bồi thẩm Ä‘oà n Pennsylvania được công bố và o mùa hè vừa qua, đưa ra các vụ lạm dụng trên má»™t ngà n trẻ em, rồi vụ tai tiếng cá»§a hồng y McCarrick -, thì và o đầu tháng 9, Tổng Giám mục giáo pháºn Philadelphia, Charles Chaput trong má»™t bức thư gởi Äức Giáo hoà ng đã đỠnghị há»§y thượng há»™i đồng nà y. Trong má»™t buổi há»p báo, ngà i tuyên bố: “Hiện nay, các giám mục không có má»™t uy tÃn nà o để nói vá» chá»§ đỠnà y.†Thay và o đó, ngà i xin có má»™t suy tư vá» Ä‘á»i sống cá»§a các giám mục. Tuy đỠnghị cá»§a ngà i không được nghe, nhưng cÅ©ng đủ để có má»™t ý tưởng vá» trạng thái tinh thần các giám mục hiện nay, nhất là các giám mục ở Mỹ tiếp cáºn vá»›i sá»± kiện nà y, cÅ©ng như có nguy cÆ¡ áp lá»±c cá»§a giá»›i truyá»n thông tác động trên há».
- Thượng há»™i đồng có nói vá» giá»›i tÃnh?
Trong má»™t buổi phá»ng vấn đầu năm nay vá»›i nháºt báo tiếng Tây Ban Nha Vida Nueva, Äức Hồng y Lorenzo Baldisseri, tổng thư ký thượng há»™i đồng giải thÃch: “Giá»›i tÃnh sẽ không là chá»§ đỠtrá»ng tâm, nếu không, các ký giả sẽ chỉ táºp trung và o chá»§ đỠnà y như trong lần thượng há»™i đồng gia đình, há» chỉ để ý đến vấn đỠcá»§a những ngưá»i ly dị.†Má»™t quan Ä‘iểm không được các bạn trẻ tham dá»± tiá»n thượng há»™i đồng ở Vatican và o tháng 3 vừa qua đồng ý. Trong tà i liệu tổng hợp các trao đổi, há» nhấn mạnh mong muốn Giáo há»™i đà o sâu má»™t và i vấn Ä‘á».
Yêu cầu cá»§a há» gồm ba Ä‘iểm đặc biệt: có má»™t lá»i “vá» cÆ¡n khá»§ng hoảng chung vá» khiêu dâm, kể cả việc bảo vệ trẻ vị thà nh niên trên Internet, và (…) vá» các tác động cá»§a chuyện nà y đối vá»›i nhân loại chúng taâ€, “các ngưá»i có trách nhiệm trong Giáo há»™i đỠcáºp (…) má»™t cách cụ thể các chá»§ đỠnhạy cảm như đồng tÃnh và các vấn đỠvỠ‘giá»›i’†và cá»§ng cố sá»± không khoan nhượng trong việc chống các vụ lạm dụng tình dục. Tình hình thá»i sá»± đã mang lại tÃnh khẩn cấp cho các yêu cầu nà y.
Xác định mức độ trưởng thà nh tình cảm trong việc phân định Æ¡n gá»i, trên các bản văn cá»§a Giáo há»™i vá» các ngưá»i trẻ đồng tÃnh nói chung và đặc biệt vá»›i những ngưá»i có Æ¡n gá»i Ä‘i tu, là m linh mục… các vấn đỠrạn nứt có vẻ như bây giá» khó lẫn tránh trong thượng há»™i đồng nà y.Â
- Äâu là các vấn đỠquan trá»ng khác?
Tà i liệu là m việc sẽ được dùng để há»— trợ cho công việc cá»§a các giám mục và đã được triển khai từ các quan sát cá»§a các bạn trẻ trên má»™t số chá»§ Ä‘á». Trong số nà y có các chá»§ đỠlá»›n: tương quan vá»›i toà n cầu hóa, vai trò cá»§a gia đình, tương quan liên thế hệ, chá»n lá»±a cuá»™c sống, Ä‘á»i sống ở trưá»ng há»c, ở đại há»c, việc là m, tương quan vá»›i các ngưá»i trẻ cá»§a các tôn giáo khác, dấn thân trong xã há»™i, thiêng liêng và lòng má»™ đạo, kỹ thuáºt số, thể thao, ngưá»i di dân, bệnh táºt, tương quan vá»›i sá»± tháºt, thất vá»ng vá»›i thể chế, trưởng thà nh trong đức tin, tháp tùng thiêng liêng, sá»± thánh thiện, phân định Æ¡n gá»i cho tu sÄ©, cho giáo dân… v.v.
Tháng 3 vừa qua, các bạn trẻ đã đỠcáºp đến tầm quan trá»ng các hình ảnh gương mẫu trong việc trưởng thà nh khi có các chá»n lá»±a trong cuá»™c sống. Äiá»u nà y đặt vấn đỠnháºn thức các khác biệt vá» Æ¡n gá»i trong Giáo há»™i, nhất là các cha mẹ, để há» suy nghÄ© vá» Æ¡n gá»i cá»§a các nam nữ tu sÄ© và giáo dân.Â
- Sẽ có các ngưá»i trẻ trong thượng há»™i đồng giám mục nà y không?
Ở thượng há»™i đồng vá» gia đình, má»™t số quan sát viên (trong đó có bà Lucetta Scaraffia, chá»§ bút phụ trương Phụ nữ, Giáo há»™i, Thế giá»›i cá»§a báo Osservatore Romano, nháºt báo cá»§a Vatican) than phiá»n thiếu sá»± hiện diện cá»§a phụ nữ và giáo dân trong phòng há»p thượng há»™i đồng và trong các trao đổi, vấn đỠnà y lại được đặt ra cho thượng há»™i đồng giá»›i trẻ lần nà y. Äức Phanxicô luôn nhấn mạnh ngà i mong có má»™t thượng há»™i đồng “cá»§a†ngưá»i trẻ hÆ¡n là thượng há»™i đồng “vá»â€ ngưá»i trẻ. Má»™t mong muốn ngược vá»›i bản chất cá»§a thượng há»™i đồng các giám mục, vì như tên đã được chỉ định, thượng há»™i đồng chỉ gồm… các giám mục, dù há» là mục tá» phải đại diện nói lên lá»i cá»§a Chúa cho giáo dân.
Nhưng từ khi được Äức Phaolô-VI thà nh láºp, cÆ¡ cấu thượng há»™i đồng đã được cố định. Từ khi được bầu chá»n, trong mục Ä‘Ãch lắng nghe tiếng nói cá»§a giáo dân, Äức Phanxicô đã mang lại má»™t số thay đổi đáng kể. Và o giữa tháng 9, ngà i đã công bố má»™t hiến chế má»›i vá» thượng há»™i đồng, trong đó nhấn mạnh đến công việc cần phải tham khảo trước, dưới hình thức các câu há»i, các buổi há»p chuẩn bị, các thượng há»™i đồng vùng… Má»™t giai Ä‘oạn là m việc để đưa ra các khó khăn, vá»›i sá»± tham dá»± cá»§a giáo dân, giúp há» quan tâm đến các kết quả cuối cùng. ChÃnh trong quan Ä‘iểm nà y mà Äức Phanxicô đã má»i các bạn trẻ vá» Vatican và o tháng 3 vừa qua. Lần nà y há» sẽ có mặt đông hÆ¡n trong phòng há»p và như thế các nháºn xét cá»§a há» sẽ được chú ý, và khả năng các nghị phụ sẽ có các lá»i “vá»›i†há» chứ không phải “vá»â€ há».
- Liệu hội đồng có được nghe thấy ngoà i các vấn đỠở phương Tây không?
Khuynh hướng bình thưá»ng cho những ai quan tâm đến thượng há»™i đồng, là chỉ chăm chú và o các đỠxuất cuối cùng dÃnh đến đất nước cá»§a há» hay các tình trạng đặc biệt… Vì thế, Äức Hồng Y Luis Antonio Tagle, tổng giám mục Manila đã lấy là m tiếc sau thượng há»™i đồng vá» gia đình, vai trò lãnh đạo cá»§a phương tiện truyá»n thông phương Tây đã đặt kÃnh lúp và o các vấn đỠcá»§a phương Tây – ngưá»i ly dị tái hôn -, xa vá»›i thá»±c tế cá»§a các vùng khác – chế độ Ä‘a thê hoặc gia đình bị phá vỡ vì nạn nghèo đói .
Má»™t dấu chỉ báo trước, nếu có ngưá»i Âu châu trong số các nghị phụ và các chuyên gia thì sẽ có bốn chá»§ tịch thượng há»™i đồng được chá»n là hồng y Sako, thượng phụ ngưá»i Chaldea (Irak), hồng y Tsarahazana (Madagascar), hồng y Maung Bo (Miến Äiện) và hồng y Ribat (Papua Tân Guinea). Như thế là giải trung tâm các vấn đỠvà cho thấy đây là thượng há»™i đồng cá»§a giá»›i trẻ chứ không phải thượng há»™i đồng cá»§a ngưá»i trẻ phương Tây, Mỹ hay châu Âu.
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

