Tôi mặc áo trắng ngà nh y đã ba mươi năm, những tưởng chỉ có chống chá»i Ä‘au đớn. Ai ngá», có má»™t ngà y kia cá»§a năm 2010, Bá»™ Tà i nguyên Môi trưá»ng gá»i cho các cÆ¡ sở y tế, trong đó có các phòng khám Ä‘a khoa, má»™t thông tư khiến lương tâm Ki-tô hữu cá»§a chúng tôi phải suy tư và hà nh động đáp trả.
Thông tư quy định: “Nước thải y tế phải được xá» lý và khá» trùng trước khi xả ra môi trưá»ngâ€.
Chúng tôi nháºn định:
1. Nước thải chứa nhiá»u chất độc hại… Chất thải y tế chứa nhiá»u hóa chất, mầm bệnh, máu và mô hoại tá»â€¦
 2. Khà thải nhiễm xạ…
 3. Nhiá»u cÆ¡ quan và há»™ dân vi phạm môi trưá»ng sống.
 4. Nguồn nước sinh hoạt như nước giếng, nước sông, nước máy sẽ bị ô nhiễm.
Chúng tôi ngồi lại, đăm chiêu, “chau mà yâ€.Â
 * Có nên xỠlý chất thải từ phòng khám đa khoa không?
 * Lắp đặt hệ thống xá» lý nước thải sẽ “ngốn†cả tá»· đồng!!! Hết lá»i? Hay là … ngưá»i ta là m sao mình là m váºy.
 * â€œÄÆ°á»ng xa nghÄ© ná»—i sau nà y mà kinhâ€: Sau nà y còn tiá»n bảo trì, giám sát.
 * Ớn quá, lại phải tiếp định kỳ phòng y tế, phòng tà i nguyên, công an môi trưá»ng!!!
Chúng tôi tìm đến Giáo Huấn Xã Hội Công Giáo:
“Nguyên tắc công Ãch, mà má»i khÃa cạnh cá»§a Ä‘á»i sống xã há»™i phải liên quan đến nếu muốn đạt được ý nghÄ©a trá»n vẹn nhất cá»§a nó, xuất phát từ phẩm giá, sá»± thống nhất và bình đẳng cá»§a tất cả má»i ngưá»i… CÅ©ng như các hà nh động luân lý cá»§a má»™t cá nhân được thá»±c hiện trong khi là m Ä‘iá»u tốt, các hà nh động cá»§a xã há»™i cÅ©ng đạt đến tầm vóc đầy đủ cá»§a chúng khi Ä‘em lại công Ãchâ€(Tóm lược HTXH, số 164).
Chúng tôi xin Chúa ban Æ¡n để là m sao vẫn là m ra đủ tiá»n bù lại cả tá»· đồng cho các máy móc xá» lý chất thải.
Chúng tôi xin Chúa ban Æ¡n tình yêu ngưá»i đồng loại là các ngưá»i cá»§a ban bệ chÃnh quyá»n sẽ đến kiểm tra chúng tôi.
Thách đố cho lương tâm Công Giáo ngà nh y ở nước Việt Nam Ä‘ang đầy rẫy ô nhiá»…m môi trưá»ng con ngưá»i và hệ sinh thái vạn váºt.
Tiá»n cá»§a bắt đầu đổ ra. Máy móc được lắp đặt. Hóa chất, máu má»§, vi trùng từ phòng khám chúng tôi nay được “bá» và o rá»â€ xá» lý. Các chuyên gia được má»i đến kiểm tra nước thải, hố chứa bùn, bể Nano, nguồn tiếp nháºn…
Chúng tôi tưởng tượng nước từ máy xá» lý giỠđã được “thanh luyện†để “thong dong†chảy và o hệ thống cống thoát nước thà nh phố, chảy “lai láng†và o kênh rạch sông ngòi, hòa và o nước Biển Äông, ngấm xuống các tầng sâu đất Ä‘ai nước Việt.
Nước từ phòng khám nay đã được khá» trùng, khá» hóa chất… NghÄ© được như thế, lòng chúng tôi đâm ra “mát lạnhâ€, dâng lên “niá»m vui khôn tả†khi biết rằng mình đã góp phần cho Ãch chung dân tá»™c.
Ngà y qua ngà y, “bao nhiêu nước đã chảy qua cầuâ€, nay đến lúc chÃnh quyá»n tìm đến. Há» Ä‘o đạc kiểm nghiệm nước chảy ra cống. Chúng tôi hồi há»™p nghe hỠ“tuyên án†hay “tuyên trắng án†tá»™i vi phạm những quy định vá» bảo vệ môi trưá»ng?
â€œÄÆ¡n vị phòng khám nà y đã thá»±c hiện tốt chá»§ trương xả thải đúng qui địnhâ€.
Há» ra vá», chúng tôi nhìn theo những ngưá»i ấy và nhìn lên Chúa, nhìn ra Biển Äông, nhìn những trẻ em Ä‘ang bÆ¡i lá»™i, những bà mẹ gánh nước hồ ao…
“Trong số những nguyên nhân góp phần lá»›n và o tình trạng cháºm phát triển và nghèo đói, ngoà i nguyên nhân không có khả năng tham gia và o thị trưá»ng thế giá»›i, phải nói đến nạn mù chữ, thiếu an toà n thá»±c phẩm, thiếu các cÆ¡ cấu và các dịch vụ, thiếu các biện pháp thÃch đáng để bảo đảm việc chăm sóc sức khá»e căn bản, thiếu nước uống sạch và thiếu vệ sinh, nạn tham nhÅ©ng, tình trạng không ổn định cá»§a các định chế và cá»§a cả Ä‘á»i sống chÃnh trịâ€(Tóm lược HTXH, số 447).
Ôi chao, Giáo Huấn nói những Ä‘iá»u giống “y chang†như tình trạng nước Việt chúng ta.
NhỠơn Chúa giúp, chúng con xin góp phần “thanh toán†nốt những  nguyên nhân ấy?
Minh Hiá»n
Nguồn: Táºp san GHXHCG số 18

