Phía sau việc �óng cửa các nhà th� ở New York

Là một phần của việc tổng cải tổ, Hồng y Timothy Dolan đã công bố kết quả của nghiên cứu nhắm đến tiết kiệm ngân quỹ đang rất cần dùng đến, và đưa các nhà th� và linh mục đến các vùng ngoại vi thành phố, nơi số ngư�i Công giáo đang tăng trưởng.

Một giáo xứ nổi tiếng đã bị đóng cửa là ở Nhà th� Các thánh Anh hài ở Manhattan, một nhà th� xây theo kiểu cổ điển có đông đảo ngư�i Công giáo truy�n thống đến viếng trong nhi�u năm qua. �ây là nhà th� Công giáo duy nhất ở New York có thánh lễ ngày thư�ng theo Thể thức Bất thư�ng của Nghi lễ La Tinh, hay còn g�i là Thánh lễ Trentô.

Cha George Rutler là đi�u hành của cả hai nhà th� Các Thánh Anh hài và nhà th� Thánh Michael ở B� Tây, vốn cũng chịu chung số phận trong kế hoạch cải tổ. Cha Rutler, tác giả quyển Quân vương và Quy�n lực: Trận đấu Thiêng liêng 1942-1943, cùng nhi�u tác phẩm khác, đã trả l�i ph�ng vấn t� Aleteia, v� các vấn đ� thiêng liêng của việc cải tổ tổng giáo phận.

Rõ ràng, việc đóng cửa hay sát nhập các giáo xứ hay nhà th�, không phải là hiện tượng mới nhưng, theo cha, đâu là các nhân tố dẫn đến tình trạng như thế này?

Một trong các yếu tố, là sự đi xuống của đ�i sống Công giáo. Một phân tích tôi vừa đ�c mới đây, nói rằng dân số Công giáo ở New York, vẫn y hệt cách đây 70 năm. Không có sự sụt giảm v� mặt dân số, nhưng có sự suy giảm v� đ�i sống Công giáo, và có đủ m�i lý do cho chuyện này.

Tôi nghĩ, một nguyên do chính là sự thiếu thành thật và chối b� của những ngư�i cứ bám vào ảo tưởng rằng chúng ta đang bước vào một mùa xuân mới của đức tin. Sự cập nhật hóa [aggiornamento] của Công đồng Vatican II được cho là đã đem v� cho giáo hội vô số ngư�i, nhưng thực sự thì ngược lại. Bao lâu ngư�i ta vẫn còn chối b� các sai lầm của thế hệ đi trước – trong việc dạy giáo lý, phụng vụ, xác định các vấn đ� thực sự của chủ nghĩa thế tục – thì h� không bao gi� có thể cải cách thực sự.

Chúng ta cũng đã có nhi�u ngư�i b� thành phố mà đến vùng ngoại ô, và ở các hạt phía bắc, cần phải có thêm các giáo xứ mới.  Mà trong lúc đó, ở đây, chúng ta lại … dư thừa giáo xứ. Một lý do khác của việc đóng cửa nhà th� này, là các nhà th� đã được vận hành phần nhi�u là vì các mục tiêu chủng tộc hơn là mục tiêu phúc âm hóa. Có một giả định văn hóa rằng, Giáo hội là nhà của những ngư�i nhập cư, và h� ở trong các giáo xứ không hẳn vì đức tin, mà, còn vì các lý do xã hội khác, vì cộng đồng, trư�ng h�c và những chuyện tương tự khác nữa. Vậy nên ở Manhattan, chúng ta có một giáo xứ ngư�i �ức lâu đ�i, một giáo xứ ngư�i �, … và giáo dân ở đây có quan hệ bà con với nhau. Mà chuyện này lại không còn cần thiết nữa.

�iểm chính yếu là hầu hết ngư�i Công giáo không còn thực hành đức tin. Con số tham dự thánh lễ ở New York là khoảng 12%. Như thế là giảm 50% kể từ th�i Công đồng Vatican II. Không một ai nhắc đến chuyện này. H� sẽ nhận thức được tình hình này, nhưng h� sẽ không nói ra việc thế hệ trước đã mắc phải những sai lầm nghiêm tr�ng.

Cần phải nghiên cứu cho ra lẽ vì sao thành phố New York, vốn đầy sinh lực v� mặt v� mặt văn hóa – một kiểu day dứt và ngang ngạnh, nhưng đầy sinh lực – lại đang lịm đi v� mặt thiêng liêng.

Một nhân tố khác nữa, tất nhiên, là sự thiếu hụt linh mục. Thật lạ khi chúng ta đang ở đây, thành phố New York, trái tim vũ trụ – tôi nói từ tình cảm của một ngư�i con New York – chúng ta lại có ít ơn g�i linh mục. Ở giáo xứ trước đây của tôi, trong th�i gian 12 năm tôi ở đó, có 9 ngư�i vào chủng viện.  Khi được h�i, ‘Làm sao lại thế?’ Tôi nói cho h� nghe, và một số ngư�i còn chẳng muốn nghe nữa. Tôi nghĩ đi�u đáng phải chú ý là ngày càng nhi�u ngư�i trẻ gia nhập các dòng tu hơn là làm linh mục giáo phận. Tất nhiên, các dòng tu có những nét mục vụ riêng, nhưng tôi nghĩ một vài ngư�i đáng ra nên theo linh mục tri�u, lại nhập dòng, bởi h� thấy cảnh tượng ở địa phương mình quá nhạt nhẽo. Các dòng tu thư�ng đầy thách thức hơn.

Trong những việc đáng phải làm để hồi sinh đ�i sống Công giáo, chúng ta đã b� sót đi�u gì?

Việc đầu tiên là phải thực tế, xác định các vấn đ� thực sự của xã hội chúng ta, của sự thế tục, thay vì cứ cố gắng trở nên m�i sự cho m�i ngư�i. Sẽ là nguy cơ lớn khi muốn trở nên thân thiện và được quý mến thay vì đứng lên theo đư�ng lối ngôn sứ thách thức các sai lầm của xã hội. Thánh Phaolô đã nói với Timôthê rằng, ‘�ừng cố làm vừa lòng m�i ngư�i.’ �ây không có nghĩa là đi quanh và lấy kinh thánh mà đập đầu ngư�i ta, nhưng là làm ngư�i Công giáo sao cho có tác động đến ngư�i ta … Có sự thế tục hóa đ�i sống tôn giáo. Các dòng nữ đã và đang sụp dổ. Thế hệ trước đã chẳng làm gì để chỉnh đốn và thực sự cải cách các dòng. Các dòng đang phát triển là những dòng trung thành với đoàn sủng của đấng sáng lập.

Và một công cụ phúc âm hóa hàng đầu của Giáo hội, là phụng vụ, mà khi phụng vụ trở nên nhạt nhẽo, thì bạn chẳng có được ơn g�i đâu. Ở nhi�u nơi, vấn đ� không phải là các dị giáo, mà là sự uể oải. Ngư�i ta cứ mắc kẹt trong thập niên 1970. Ngư�i trẻ không muốn đến một nhà th� với những ông già 70 tuổi hát những thánh ca rất dở của Dòng Tên từ những năm 1960. Nhưng nhi�u giám mục không hiểu được đi�u này. Phụng vụ đã trở thành một dạng tập trung nghiêm túc. Một lối thoát là những kiểu phụng vụ sao cho các giám mục hay linh mục không thể kìm được bản thân bày t� cá tính của mình. H� được dạy làm thế này: chào đón m�i ngư�i, kể chuyện đùa, và rồi cám ơn m�i ngư�i đã đến đây, rồi cuối buổi xin m�i ngư�i vỗ tay cho ca đoàn, ông từ, và tất cả m�i ngư�i m�i ngư�i khác. Chúng ta không cám ơn ngư�i ta vì đã giữ các đi�u răn! �ó là những đi�u răn, chứ không phải một đ� nghị.

Phụng vụ là mối liên kết chính cho m�i ngư�i, và tôi dám nói rằng ơn g�i trong giáo xứ tôi, trên tất cả, là các thanh niên say mê phụng vụ. Và tôi không nói v� việc cầu kỳ kiểu cách hay ngu dân. Tôi nghĩ là có vấn đ� thực sự với phản ứng của công cuộc phúc âm hóa, một vấn đ� thực sự của tâm thức hoài niệm hơn là truy�n thống, hiện diện trong nhi�u ngư�i đang hướng đến Nghi lễ La Tinh Bất thư�ng. Nhưng có thể là thế khi ngư�i ta chối b� cội rễ Công giáo đích thực của mình. Và nguy cơ, tất nhiên là … trở nên khép kín. Hồng y Ratzinger đã từng nói rằng nghi thức thánh lễ hướng v� giáo dân có nguy cơ gây nên một dạng khép kín. Khi linh mục dẫn đầu đoàn dân hướng v� phía �ông, thì đó là sự cởi mở với Nước Tr�i. Linh mục hướng mặt v� giáo dân, trở thành kiểu cộng đoàn vòng tròn, thiếu đi sự siêu việt. Nhưng, nhi�u ngư�i theo Nghi thức La Tinh cũng có nguy cơ này. H� trở nên khu tập trung khép kín. Thư�ng theo kinh nghiệm của tôi, thì nơi nào dùng Nghi lễ La Tinh, thì bạn sẽ có một nhóm cố định, và bạn không có tính vươn ra để đưa thêm ngư�i khác vào.

Vậy nên dùng Nghi lễ La Tinh không phải là giải pháp. Giải pháp phải là nhận thức được rằng phụng vụ là tiếng Chúa kêu g�i đoàn dân và và là tiếng đáp l�i của dân. Rồi bạn sẽ có các ơn g�i.

Một yếu tố khác là việc rao giảng, vốn rất tệ. Chúng ta cần dạy giáo lý căn bản, để ngư�i ta có giáo lý căn bản v� đức tin. �ể những ngư�i đang b� nhà th� cũng đã h�c được đôi đi�u.

J.B. Thái Hòa chuyển dịch

Phanxicovn