Trong các ngà y từ 14 tá»›i 18 tháng 5 vừa qua phiên há»p thưá»ng niên lần thứ 27 cá»§a “Ủy ban phòng ngừa tá»™i phạm và công lý tá»™i phạm†đã diá»…n ra  tại thá»§ đô Vienne bên Ão. Phiên há»p lần nà y có đỠtà i là “Cybercrimilalità Tá»™i phạm vi tÃnhâ€. Äây là má»™t hiện tượng tá»™i phạm tân tiến, vì các tay tá»™i phạm sá» dụng các phương tiện truyá»n thông Ä‘iện tỠđể phạm tá»™i. Má»™t số các vụ tá»™i phạm nà y nhằm mục Ä‘Ãch khai thác thương mại hệ thống liên mạng và gây nguy hại cho các hệ thống thông tin cá»§a ná»n an ninh quốc gia cá»§a má»™t nước hay má»™t chÃnh quyá»n.
Trong số các ngưá»i tham dư và phát biểu tại đại há»™i vỠđỠtà i Cybercriminalità cÅ©ng có ÄHY Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh. Trong bà i phát biểu ÄHY Parolin cho biết ÄTC Phanxicô rất chú ý tá»›i phiên há»p nà y cá»§a “Ủy ban phòng ngừa tá»™i phạm và công lý tá»™i phạmâ€. Các tiến bá»™ kỹ thuáºt Ä‘em lại nhiá»u kết quả tÃch cá»±c, nhưng không thể đánh giá thấp khÃa cạnh Ä‘en tối cá»§a thế giá»›i vi tÃnh. Má»™t trong những khÃa cạnh trầm trá»ng nhất là việc phổ biến các hình thức má»›i cá»§a các hoạt động tá»™i phạm, hay các hình thức cÅ© nhưng được thá»±c hiện vá»›i các dụng cụ má»›i rất hùng mạnh. Chống lại chúng má»™t cách hữu hiệu là nhiệm vụ cần thiết và cấp bách cá»§a á»§y ban. Chúng ta tất cả Ä‘á»u phải lo lắng là m sao để má»i ngưá»i Ä‘á»u có thể hưởng sá»± phát triển thăng tiến nhân phẩm, có thể lá»›n lên má»™t cách là nh mạnh và quân bình hòa hợp trong thân xác cÅ©ng như tinh thần, trong má»™t xã há»™i tiếp đón và che chở há». Liên Hiệp Quốc dấn thân hướng dẫn ná»— lá»±c chung nà y vá»›i chương trình Phát triển có thể thá»±c hiện được. Trong số các mục tiêu đáng chú ý là mục tiêu thứ 16 cho hòa bình, công lý và các cÆ¡ cấu phải bảo đảm chúng. Má»™t cách đúng đắn nó nêu báºt sá»± cấp thiết chấm dứt má»i hình thức bạo lá»±c chống lại trẻ em.
ÄTC Phanxicô xác tÃn rằng các trẻ em là tương lai cá»§a gia đình nhân loại, chúng là trá»ng tâm sá»± chú ý, được ưu tiên và che chở trong các năm định Ä‘oạt việc lá»›n lên cá»§a chúng. Vì thế và o cuối “Há»™i nghị toà n cầu vá» phẩm giá trẻ vị thà nh niên trong thế giá»›i vi tÃnh†ngà y mùng 6 tháng 10 năm ngoái ÄTC đã xác tÃn á»§ng há»™ “Tuyên ngôn Roma†kêu gá»i ná»— lá»±c cá»§a các chÃnh quyá»n, các vị lãnh đạo tôn giáo, các nhà nghiên cứu, các kỹ nghệ, các tổ chức xã há»™i dân sá»± góp phần và o việc cùng nhau đương đầu vá»›i má»™t vấn đỠvượt quá các khả năng cá»§a các cá nhân.
** Tiếp tục bà i phát biểu ÄHY Parolin nói: Sá»± lan trà n các hình ảnh bạo lá»±c và dâm ô ngà y cà ng tá»™t độ là m hư há»ng sâu xa tâm lý và cả hoạt động não bá»™ cá»§a trẻ em nữa. Rồi ÄHY kể ra và i hiện tượng thưá»ng xảy ra trên mạng vi tÃnh hiện nay như: Cyberbulling tức là liên tục tấn công
ức hiếp xúc phạm trên mạng; sexting tức gá»i các hình ảnh hay sứ Ä‘iệp tình dục; và sextortion tức gá»i hình ảnh hấp dẫn là m quen vá»›i các lý do nhằm lừa gạt để có các hình ảnh khá»a thân và đe dá»a phổ biến các hình ảnh đó, nếu nạn nhân không trả má»™t số tiá»n nà o đó. Tất cả những Ä‘iá»u nà y là m hư há»ng các tương quan liên bản vị và các liên lạc xã há»™i giữa con ngưá»i vá»›i nhau. Các hình thức cám dá»— tình dục qua mạng, chiếu trá»±c tiếp các vụ hãm hiếp và bạo lá»±c, cÅ©ng như tổ chức mại dâm trên mạng hay buôn ngưá»i, xúi giục bạo lá»±c và khá»§ng bố phá hoại… tất cả Ä‘á»u là các thà dụ tá»™i phạm hiển nhiên kinh khá»§ng không thể nhân nhượng được trong bất cứ cách nà o.
Tòa Thánh và Giáo Há»™i công giáo ý thức vá» phần đóng góp cá»§a mình cho việc đà o tạo lương tâm luân lý và ý thức công cá»™ng. Vì thế, má»—i tổ chức, trong sinh hoạt riêng cá»§a mình, muốn cá»™ng tác vá»›i các quyá»n bÃnh chÃnh trị và tôn giáo, cÅ©ng như tất cả má»i thà nh phần xã há»™i dân sá»±, nhất là các ý tưởng gia và các giá»›i chức Ä‘iá»u hà nh các kỹ thuáºt, để các trẻ em có thế lá»›n lên vá»›i sá»± thanh thản trong má»™t môi trưá»ng an ninh. Do đó trong má»™t thế giá»›i biến chuyển liên tục, vai trò cá»§a Liên Hiệp Quốc và má»™t cách chuyên biệt cá»§a Văn phòng Liên Hiệp Quốc kiểm soát ma túy và phòng ngừa tá»™i phạm, đặc biệt chÃnh yếu. Vì váºy ÄTC Phanxicô cầu chúc thà nh công tốt đẹp nhất cho các công việc cá»§a Ủy Ban nà y và gá»i tá»›i tất cả các tham dá»± viên lá»i chà o chúc là nh cá»§a ngà i.
Tá»™i phạm vi tÃnh là má»™t hiện tượng tá»™i phạm sá» dụng các kỹ thuáºt vi tÃnh dưới má»i hình thức cá»§a nó để thá»±c hiện tá»™i phạm. Việc cần thiết phạt các tá»™i phạm vi tÃnh đã bắt đầu hồi cuối tháºp niên 1980. Ngà y 13 tháng 9 năm 1989 Há»™i đồng Âu châu đã công bố môt Khuyến cáo vá» nạn tá»™i phạm vi tinh, trong đó các thái độ lạm dụng vi tÃnh được thảo luáºn.
** Các tá»™i phạm vi tÃnh được chia thà nh hai danh sách. Danh sách thứ nhất gồm các tá»™i phạm mà các chÃnh quyá»n được má»i gá»i đưa ra các trừng phạt hình sá»±. Nó bao gồm: việc lừa đảo vi tÃnh là m hư hại má»™t tiến trình soạn thảo các dữ kiện vá»›i mục Ä‘Ãch kiếm lợi nhuân bất công; giả dối trong các tà i liệu vi tÃnh; là m hư hại các dữ kiện và các chương trình; phá hoại vi tÃnh; lạm dụng gia nháºp vi phạm các biện pháp an ninh cá»§a hệ thống; can thiệp mà không được phép; lấy lại các chương trình được che chở mà không có phép; lấy lại các hình ảnh mà không được phép. Trong khi danh sách tá»™i phạm vi tÃnh thứ hai bao gồm việc là m hư hại các dữ kiện hay chương trình không gây hại nhưng không được phép; gián Ä‘iệp vi tÃnh được hiểu như việc thông tin tức liên quan tá»›i bà máºt kỹ nghệ hay thương mại; việc sá» dụng không được phép cá»§a má»™t ngưá»i soạn thảo hay cá»§a má»™t mạng lưới soạn thảo; việc sá» dụng không được phép cá»§a má»™t chương trình vi tÃnh được che chở, nhưng bị lạm dụng tái sản xuất.
Tiếp theo đó sau Há»™i nghị lần thứ 15 cá»§a Hiệp há»™i quyá»n hình sá»± quốc tế năm 1990, ngưá»i ta thấy cần phải kết án không phải chỉ các tá»™i đã được tiên liệu bởi danh sách tối thiểu, nhưng cả các thái độ được miêu tả trong danh sách tùy nghi nữa. Các luáºt lệ vi tÃnh khác nhau ra Ä‘á»i sau nà y Ä‘á»u chú ý tá»›i các chỉ dẫn cá»§a Hiệp há»™i quốc tế vá» Luáºt hình sá»± năm 1990 và cá»§a Há»™i đồng Âu châu công bố hồi tháng 9 năm 1994. Há»™i đồng âu châu cho thêm hai tá»™i phạm và o danh sách các thái độ có thể bị truy tố theo luáºt hình sá»±: mua bán các chìa khóa xâm nháºp má»™t cách bất hợp pháp và phổ biến các vi rút và sóng xấu.
Bắt đầu từ năm 2000 phân bá»™ quốc phòng Hoa Kỳ đã minh nhiên rằng tá»™i phạm vi tÃnh đã có các hình thức liên lụy đến cả các chiến thuáºt chÃnh trị toà n cầu nữa. Năm 2007 đã xảy ra các vụ tấn công chống lại hệ thống vi tÃnh nước Estonia từ phÃa các tin tặc gốc Nga. CÅ©ng thế năm 2008 Nga đã tố cáo các tấn công từ phÃa tin tặc Ceceni. Vì sợ các cuá»™c tấn công vi tÃnh nà y có thể diá»…n tả trước việc trải rá»™ng xung đột có các tầm mức rá»™ng rãi hÆ¡n, các lá»±c lượng gián Ä‘iệp quân sự đã kÃch hoạt các hệ thống chiến thuáºt nháºn diện chuông báo động và phòng ngừa các xung đột trong tương lai. Vụ kết án dà i hạn nhất chống tá»™i phạm vi tÃnh trước năm 2012 là vụ kết án ông Alberrt Gonzalez bị tù 20 năm.
** Các vụ kết án tiếp theo dà i nhất là 13 năm tù cho ông Max Butler, 108 tháng cho Brian Salcedo năm 2004, được Tòa Thượng Thẩm Hoa Kỳ tái xác nháºn năm 2006, và 68 tháng tù cho ông Kevin Mitnick năm 1999.
Tá»™i phạm vi tÃnh có thể được định nghÄ©a má»™t cách tổng quát như là má»™t hoạt động tá»™i phạm liên tụy tá»›i cấu trúc kỹ thuáºt thông tin, bao gồm cả việc xâm nháºp trái phép; ngăn chặn vá»›i các phương tiện kỹ thuáºt chuyển tải không công khai các dữ liệu thông tin tá»›i hay từ hoặc bên trong má»™t hệ thống vi tÃnh; can thiệp và o các dữ kiện bằng cách là m hư hại, xóa bá», gây suy thoái, là m sai lạc hay há»§y bá» các dữ liệu vi tÃnh; các hệ thống can thiệp: can thiệp vá»›i hoạt động cá»§a má»™t hệ thống vi tÃnh qua việc xâm nháºp, chuyển tải, là m hư hại, xóa bá», là m suy thoái, hư há»ng hay há»§y bá» các dữ kiện vi tÃnh; sá» dụng không đúng các bá»™ pháºn; giả bắt chước, ăn cắp căn tÃnh, lừa đảo vi tÃnh và điện tá». Những ngưá»i phạm các tá»™i nà y nếu bị bắt, sẽ bị kết án vì các tá»™i phạm vi tÃnh như xâm nháºp trái phép các máy vi tÃnh hay các mạng vi tÃnh.
Các loại tá»™i phạm trên liên mạng có thể thuá»™c nhiá»u loại: từ sứ Ä‘iệp xúc phạm gá»i Ä‘i qua bưu Ä‘iện Ä‘iện tá» cho tá»›i việc phổ biến các hình ảnh bêu xấu hay dâm dục và ấu dâm, hoặc lấy xuống sao chép các dữ liệu được che chở bởi tác quyá»n. Tuy nhiên, việc nháºn diện tác giả cá»§a các tá»™i trên mạng nà y phức tạp vì có nhiá»u yếu tố rắc rối: trong má»™t hệ thống như internet không được kiểm soát bởi má»™t quyá»n bÃnh siêu quốc cho phép các ngưá»i sá» dụng hoà n toà n vô danh, nÆ¡i các dữ kiện được phổ biến vá»›i tốc độ rất nhanh chóng vượt ngoà i biên giá»›i các quốc gia, và nÆ¡i việc xóa bá» các dấu vết tương đối đơn sÆ¡, thì việc nháºn diện kẻ có trách nhiệm vá» má»™t tá»™i là má»™t Ä‘iá»u tháºt sá»± phức tạp và khó có thể thà nh công.
Sau đây là và i tá»™i phạm vi tÃnh được chia thà nh hai loại. Loại thứ nhất là việc sá» dụng kỹ thuáºt vi tÃnh để thá»±c thi má»™t lạm dụng gồm spam và Malware. Spam là gá»i Ä‘iện thư vá»›i mục Ä‘Ãch thương mại bất hợp pháp. Trong khi các luáºt lệ chống gá»i Ä‘iện thư spam má»›i có đây, thì các loại truyá»n thông không được chỠđợi nà y đã có từ lâu. Spammare cÅ©ng ám chỉ bá» và o nghÄ©a trang thư tÃn má»™t bà i viết trên má»™t diá»…n đà n hay gá»i liên tục các sứ Ä‘iệp nhiá»u khi không được ưa chuá»™ng. Malware là sá» dụng phần má»m vá»›i ác ý, tà tâm. Loại thứ hai là việc má»™t chuyên viên soạn thảo sá» dụng vá»›i mục Ä‘Ãch Cyberstaking tức sách nhiá»…u má»™t nạn nhân bằng cách gá»i Ä‘iện thư hay sứ Ä‘iệp, lừa đảo giả các tà i liệu vi tÃnh, tấn công sá»± toà n vẹn cá»§a các dữ kiện, tấn công chống sá»± kÃn đáo cá»§a các dữ kiện và thông tin, sá» dụng căn tÃnh giả, chiến tranh tin tức sá» dụng má»i hình thức và trên bất cứ bình diện nà o nhằm bảo đảm ưu thế quân sá»±, đặc biệt trong má»™t bối cảnh quân sá»± phối hợp hay sát nháºp, và sau cùng là lừa đảo qua hệ thống vi tÃnh. Ngoà i ra cÅ©ng còn có tá»™i dùng hệ thống vi tÃnh để bán các chất bất hợp pháp như ma túy và dùng hệ thống vi tÃnh cho mục Ä‘Ãch khá»§ng bố phá hoại.
Linh Tiến Khải
RV

