Ngưá»i ta vẫn thưá»ng đặt câu há»i: liệu rằng khi không còn là ngưá»i yêu cá»§a nhau nữa, ta vẫn có thể là bạn cá»§a nhau chăng? Hai ngưá»i yêu nhau thì cÅ©ng đồng thá»i là bạn cá»§a nhau. Có tình bạn, cá»™ng thêm má»™t chút gì đó nữa, sẽ trở thà nh tình yêu. Äể rồi khi mất Ä‘i “má»™t chút đóâ€, ngưá»i ta mặc nhiên cho rằng mình có thể quay vá» vá»›i tương quan bè bạn. Nếu được như thế, cÅ©ng là điá»u đáng mừng. Nhưng chẳng mấy ai có thể dá»… dà ng là m được như váºy, không bao nhiêu ngưá»i trên thế giá»›i nà y may mắn đến thế, cÅ©ng rất Ãt ngưá»i có đủ dÅ©ng cảm để phân chia rạch ròi tình yêu và tình bạn đến váºy. Cứ sá»± thưá»ng, kết thúc má»™t tình yêu là má»™t ná»—i buồn sâu thẳm, đằng sau má»™t tình yêu là chất chứa bao ná»—i niá»m. Má»™t tình yêu vụn vỡ là cả má»™t bầu trá»i sụp đổ. Ừ cứ cho là có thể là m bạn, nhưng loại bạn nà y có giống như những kiểu bạn khác?
Äể có thể đến được vá»›i nhau, ngưá»i ta cần rất nhiá»u dÅ©ng khÃ. Gặp nhau được đã là má»™t cái duyên. Yêu nhau được là định mệnh. Chẳng dá»… gì ta có thể trao trá»n con tim mình cho má»™t ngưá»i nà o đó, giữa thế giá»›i bao nhiêu tá»· ngưá»i nà y. Có cái gì đó nằm ngoà i tầm kiểm soát và quyết định cá»§a ta. Rồi sau những khoảng thá»i gian bên nhau, ta dà nh tình yêu cho nhau, qua lá»i nói, qua hà nh động. Äi và o khung trá»i cá»§a tình yêu, ngưá»i ta như được chìm ngáºp trong không gian má»›i. Tình yêu có sức là m ngưá»i ta biến đổi. Nó thăng hoa con ngưá»i, nó thánh hoá con ngưá»i, nó là m cho những Ä‘iá»u tầm thưá»ng trở nên tuyệt diệu. Nó ghi Ä‘áºm và o con tim ta những dòng ký ức mãi muôn Ä‘á»i không thể phai nhạt.
Khi hết yêu thì sao? Nhưng liệu rằng có thể có cái gá»i là “hết yêuâ€? Tình yêu vốn dÄ© là cái trưá»ng tồn mãi, nguồn sống cá»§a nó là vô cùng vô táºn, sau có thể “hết†được? Hoạ chăng chỉ là trước đó ngưá»i ta ngá»™ nháºn rằng mình Ä‘ang yêu, nhưng thá»±c ra không phải như váºy. Hoặc ngưá»i ta đã không chăm lo cho nó. Hoặc ngưá»i ta Ä‘ang lầm tưởng những cảm xúc là tình yêu. Hoặc ngưá»i ta đã không yêu bằng má»™t tình yêu đúng nghÄ©a. Nhưng dù sao, khi đã trải qua tình yêu, ngưá»i ta đã không còn có thể trở vá» là mình như trước nữa. Tình yêu là m cho ngưá»i ta trở nên khác, nên cho dù hết yêu, ngưá»i đó cÅ©ng đã trở thà nh má»™t ngưá»i khác rồi. Cà ng yêu, ngưá»i ta cà ng Ãch ká»·, cà ng muốn chiếm hữu; nên khi hết yêu, ngưá»i ta cÅ©ng má»™t cách vô thức mang và o mình má»™t ná»—i háºn to lá»›n. Ranh giá»›i giữa yêu và háºn trở nên mong manh lắm. Hoặc là ngưá»i yêu cá»§a nhau, hoặc là ngưá»i không quen biết nhau. Tình yêu là m cho ngưá»i ta từ hai phương trá»i xa trở thà nh má»™t, nhưng nó cÅ©ng có thể là nguyên nhân khiến cho hai ngưá»i vốn dÄ© là má»™t trở thà nh hai kẻ xa lạ.
Ná»—i háºn sau má»™t tình yêu có đôi khi không phải là má»™t sá»± ghét bá». Háºn nhưng vẫn còn yêu, còn thương, còn muốn gắn bó, không muốn chấp nháºn sá»± tháºt là mình sẽ chia tay. Háºn nhưng vẫn muốn hai bên có thể quay lại, vẫn thấy khó chịu khi ngưá»i kia có ngưá»i má»›i, thấy Ä‘au lòng khi ngưá»i kia cưá»i vui bên má»™t ngưá»i khác, vẫn muốn mình trở thà nh má»™t phần trong cuá»™c sống cá»§a ngưá»i kia, vẫn muốn hình bóng mình trưá»ng tồn mãi trong ánh mắt và con tim ngưá»i đó. Háºn đấy, nhưng cÅ©ng không biết là có nên tháºt lòng vẫn cầu chúc cho ngưá»i kia được má»i Ä‘iá»u tốt đẹp. Tình cảm cá»§a con ngưá»i tháºt phức tạp, chẳng dá»… để có thể phân chia rạch ròi!
Nếu như khi đến vá»›i nhau, ngưá»i ta cần nhiá»u dÅ©ng khÃ, thì khi phải chia tay nhau, ngưá»i ta cần phải kiên cưá»ng hÆ¡n nữa. Phải, cần sức mạnh để dám buông ra khi biết rằng cả hai đã đến ngõ cụt và chẳng thể tiếp tục Ä‘i chung. Cần sức mạnh để dám nói lá»i từ biệt, thừa nháºn rằng đôi mình phải chia tay. Có thể cả hai còn yêu nhau, hay có thể má»™t ngưá»i đã cạn dần cảm xúc… Trong bất cứ trưá»ng hợp nà o, nói ra được quyết định chấm dứt không bao giá» là điá»u dá»… dà ng. Ngưá»i ta thưá»ng nÃu kéo, thưá»ng ngại ngùng trốn trách vì sợ là m tổn thương, hay không muốn chấp nháºn… “Mình chia tay nhé†là những lá»i mà chẳng ai muốn nói và cÅ©ng chẳng ai muốn nghe vì nó hệt như má»™t sá»± chấm dứt tất cả, như thể muốn diá»…n đạt rằng những gì ta có trong quá khứ chỉ là giấc má»™ng tan vắng ngắt.
Giữa háºn và yêu, ranh giá»›i má»ng manh vô cùng. Là m sao để khi hết yêu rồi, ngưá»i ta không giữ trong lòng ná»—i háºn, ngưá»i ta vẫn có thể cưá»i vá»›i nhau bằng má»™t nụ cưá»i nhẹ và tá»± nhiên là điá»u rất khó. Thưá»ng thì ngưá»i ta sẽ có chút ngượng ngịu, chút khó chịu. Nhưng nếu ta tháºt lòng yêu, má»™t tình yêu mở ra cho má»i khả thể, má»™t tình yêu trong sáng không chiếm giữ, ta sẽ thấy rằng cái gá»i là duyên, là định mệnh là bởi Trá»i ban xuống. Chẳng có sá»± gì xảy đến mà không mang đến cho ta má»™t lợi Ãch nà o đó. Chẳng có con ngưá»i nà o ta gặp gỡ, gắn bó mà chỉ là bâng quÆ¡ hay vô tình. Giá»t nước mắt có thể rÆ¡i, ná»—i Ä‘au có thể như dao cứa nhưng Ãt ra hãy dà nh cho nhau sá»± trân quý. Dám yêu, thì yêu hết con tim; dám buông, mà vẫn giữ trong lòng những Ä‘iá»u tốt đẹp. Äó là sá»± quả cao tuyệt vá»i nÆ¡i những ngưá»i có tâm hồn mạnh mẽ.
Pr. Lê Hoà ng Nam, SJ
dongten

