Ông Tobit là ngưá»i công chÃnh, má»™t lòng kÃnh sợ Äức Chúa, ông sống rất quảng đại và bác ái, „Tôi là Tobit, tôi đã từng ăn ở theo sá»± tháºt và lẽ ngay suốt ngà y Ä‘á»i tôi. Tôi từng rá»™ng tay bố thà cho anh em và đồng bà o tôi, những ngưá»i cùng Ä‘i đà y vá»›i tôi qua xứ Ninive, ở xứ Atsua“ (Tb 1, 3).  Ông có lòng thương xót ngưá»i chết trong số đồng bà o cá»§a ông (dân Israel) bị vua xứ Ninive là Samanexe giết chết và quăng thây ra ngoà i thà nh, ông Ä‘i lấy trá»™m xác, rồi khâm liệm, chôn cất tá» tế, mặc dầu gặp nhiá»u khó khăn và bị chế riá»…u.
Dưới thá»i vua Exa-khat-don, ông trở vá» quê nhà và má»™t ngà y kia ông bị mù vì phân chim se-sẻ rÆ¡i và o mắt, mù lòa đã 4 năm nên ông sống trong buồn phiá»n khổ sở quá đỗi, bị má»i ngưá»i cưá»i nhạo, châm biếm và nhục mạ, vì cho rằng ông đã sống tốt là nh như thế thì tại sao Chúa cá»§a ông để cho ông chịu khổ sở như vầy. Vợ ông cÅ©ng trách móc ông: “Các việc bố thà cá»§a ông ở đâu? Các việc nghÄ©a cá»§a ông đâu cả rồi? Äó, ai cÅ©ng biết là ông được bù đắp như thế nà o rồi!†(Tb 2, 14b) Không những ngưá»i Ä‘á»i chê bai chế riá»…u mà ngay cả ngưá»i đầu ấp tay gối cá»§a mình cÅ©ng nhiếc móc, khi mình lâm và o cảnh khốn cùng. Ông chịu đựng không nổi,  ông xin Chúa cho ông được chết;“Lạy Chúa, xin truyá»n lệnh cho con được giải thoát khá»i số kiếp gian khổ nà y. Xin để con ra Ä‘i và o cõi Ä‘á»i Ä‘á»i. Lạy Chúa, xin đừng ngoảnh mặt không nhìn con. Quả tháºt, đối vá»›i con, thà chết còn hÆ¡n suốt Ä‘á»i phải nhìn thấy bao nhiêu gian khổ và phải nghe những lá»i nhục mạ“ (Tb3, 6b).Cầu nguyện xong ông gá»i Tobia lại và dạy bảo con trai như lá»i trăn trối:
1/  KÃnh sợ Chúa: „Con Æ¡i, con hãy tưởng nhá»› Äức Chúa má»i ngà y, đừng có ưng phạm tá»™i và là m trái mệnh lệnh cá»§a Ngưá»i. (Tb 4, 3)
2/ Sống hiếu thảo: „Con hãy chôn cất cha cho tá» tế. Hãy thảo kÃnh mẹ con và đừng bá» rÆ¡i ngưá»i bao lâu ngưá»i còn sống. Con hãy ăn ở đẹp lòng ngưá»i và đừng là m Ä‘iá»u chi phiá»n lòng ngưá»i cả. Nà y con, con phải nhá»› rằng mẹ con đã phải trải qua bao ná»—i ngặt nghèo vì con, khi con còn trong dạ mẹ. Khi ngưá»i mất con hãy chôn cất ngưá»i bên cạnh cha, trong cùng má»™t phần má»™. (Tb 4, 4)
3/ Sống chân tháºt: Hãy thá»±c thi công chÃnh suốt má»i ngà y Ä‘á»i con và đừng Ä‘i theo nẻo đưá»ng bất chÃnh, vì những ai sống theo sá»± tháºt thì sẽ thà nh công trong sá»± nghiệp cá»§a mình“. (Tb 4, 5-6)
4/ Sống bác ái: „Con hãy dùng cá»§a cải bố thà cho tất cả những ai thá»±c thi công chÃnh, và khi bố thà mắt con đừng có so Ä‘o. Äối vá»›i ai nghèo khổ, con đừng ngoảnh mặt là m ngÆ¡, để rồi đối vá»›i con, Thiên Chúa cÅ©ng sẽ ngoảnh mặt là m ngÆ¡. Tùy con có bao nhiêu, hãy cho bấy nhiêu; có nhiá»u thì cho nhiá»u, có Ãt thì đừng ngại cho Ãt. Như thế là con tÃch trữ vốn liếng vững chắc cho những ngà y gian nan. Tháºt váºy, việc bố thà cứu con khá»i chết và không để rÆ¡i và o cõi âm ty. Vì trước nhan Äấng Tối Cao, cá»§a bố thà là má»™t lá»… váºt quý giá cho những ai là m việc bố thÓ. (Tb 4, 7-10)
5/ Hãy yêu thương anh em ruá»™t thịt:“Hỡi con, hãy yêu thương anh em con, và lòng con chá»› coi rẻ anh em con, cÅ©ng như con trai con gái cá»§a dân tá»™c con, mà không tìm vợ trong số những ngưá»i ấy. (Tb 4, 13 a)
6/ Tránh kiêu ngạo và chăm chỉ:“Tháºt váºy, kiêu ngạo sinh ra đổ vỡ và bất hòa, và ở dưng đưa tá»›i túng thiếu và nghèo mạt, vì ở dưng là mẹ cá»§a đói khát“ (Tb 4, 13b)
7/ Sống công bằng và sòng phẳng: „Bất cứ ai đã là m việc cho con, thì tiá»n công cá»§a ngưá»i ấy con không được giữ lại qua đêm trong nhà , nhưng phải trả ngay cho há». Nếu con là m tôi Thiên Chúa, Ngưá»i cÅ©ng sẽ trả công cho con. Nà y con, hãy cẩn tháºn trong má»i việc con là m và hãy tá» ra con nhà gia giáo trong má»i cách ăn thói ở cá»§a con.“ (Tb 4, 14)
8/ không say sưa: Äiá»u gì con không thÃch thì đừng là m cho ai cả. Äừng uống rượu đến say sưa, cÅ©ng đừng lấy việc say sưa là m bạn đưá»ng cá»§a con.(Tb 4, 15)
9/ Tránh dâm ô: „Nà y con, hãy tránh xa má»i thứ dâm ô….“ (Tb 4,12a)
10/ Hãy tìm ngưá»i khôn ngoan bà n há»i: „Biết ai khôn ngoan thì tìm đến mà bà n há»i và chá»› coi thưá»ng bất cứ lá»i chỉ giáo nà o hữu Ãch. Hãy chúc tụng Äức Chúa là Thiên Chúa má»i lúc; hãy xin Ngưá»i dạy cho con biết theo nẻo chÃnh đưá»ng ngay và giúp con thà nh công trong má»i đưá»ng Ä‘i nước bước cÅ©ng như má»i toan tÃnh cá»§a con. Tháºt váºy không phải dân nà o cÅ©ng có khả năng suy xét, nhưng Chúa má»›i là m cho há» khả năng suy xét đúng, và cÅ©ng chÃnh Ngưá»i hạ xuống táºn âm phá»§, nếu Ngưá»i muốn. Và giỠđây, hỡi con, hãy ghi nhá»› các mệnh lệnh ấy, và ước chi đừng bao giá» chúng bị xóa nhòa trong lòng con. (Tb 4, 18- 19)
 Lá»i Thiên Chúa qua miệng cá»§a ông Tobit dạy chúng ta, những ngưá»i con cá»§a Chúa, vì Ngà i hằng yêu thương và hằng chăm sóc dân cá»§a Ngà i đến từng gia đình, từng cá nhân, Ước mong chúng ta biết đón nháºn món quà quý giá nà y để thá»±c hà nh trong cuá»™c sống, là chúng ta đáp trả Tình Yêu vô biên cá»§a Ngà i trao cho chúng ta.
Elisabeth Nguyá»…n
CGVN

