Cái gì khi được sinh ra cÅ©ng có má»™t giá trị nà o đó. Ngay cả những thứ mà ta tưởng là chất thải, cÅ©ng có má»™t công năng mà những thứ khác không có được. Có lẽ cÅ©ng chả cần thiết mấy khi chúng ta cứ đưa mình và o trạng thái mông lung để tá»± há»i “điá»u gì đã khiến tôi tồn tại trên Ä‘á»i.†Nhưng sẽ là má»™t Ä‘iá»u vô cùng ý nghÄ©a khi ta biết dừng lại má»™t chút và tá»± chất vấn “tôi cần phải sống sá»± hiện hữu cá»§a mình ra sao.†Những loà i động váºt khác chắc chẳng bao giá» há»i mình những câu há»i thế nà y. Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chúng chỉ là má»™t loạt những hà nh vi tìm thá»a mãn cho những nhu cầu sinh tồn. Chúng chẳng cần đến trưá»ng há»c hà nh, chẳng cần cố gắng trau dồi nhân đức, chẳng cần tạo láºp tương quan. Sinh ra và chết Ä‘i, đối vá»›i chúng, cÅ©ng chẳng có ý nghÄ©a gì khá»§ng khiếp. Nhưng con ngưá»i thì khác. Dẫu rằng con ngưá»i chỉ là má»™t chấm nhá» chẳng đáng gì giữa vÅ© trụ bao la, nhưng chưa bao giá» con ngưá»i thôi nghÄ© vỠý nghÄ©a cá»§a việc mình hiện hữu. Mình không sinh ra chỉ để chết. Cái chết cÅ©ng không đơn thuần là má»™t sá»± chấm hết cá»§a má»i sá»±. Khoảng thá»i gian tại thế mà Tạo Hóa ban cho mình chắc chắn không là má»™t kết quả tình cá» cá»§a biến hóa tá»± nhiên. Nó phải có má»™t ý nghÄ©a nà o đấy. Phải có má»™t cái gì đó Ä‘ang đợi mình hoà n thà nh.
 Khi còn bé, chắc là ta chẳng bao giá» báºn tâm đến chuyện “tìm má»™t hướng Ä‘i cho cuá»™c Ä‘á»iâ€, bởi lúc đó, đã có bố mẹ lo lắng tất cả cho ta. Nhưng khi lá»›n lên, dù muốn hay không, ta vẫn bị má»™t lá»±c đẩy nà o đó, đưa ta và o vá»›i cuá»™c sống. Má»i thứ rồi sẽ rá»i bá» ta mà đi hết, kể cả những gì gắn bó vá»›i ta tháºt sâu Ä‘áºm và tưởng như chẳng thể phai nhòa. Ta không thể cứ sống bên bố mẹ mãi. Ta không thể cứ vô tư như lúc lên ba. Ta cÅ©ng không thể suốt ngà y ngồi ôm và hoà i nhá»› những ká»· niệm. Dòng Ä‘á»i cÅ©ng hệt như má»™t dòng sông, cuốn phăng Ä‘i tất cả mà chẳng Ä‘oái hoà i gì đến cảm xúc cá»§a ta, đồng thá»i đẩy ta vá» phÃa trước, buá»™c ta phải tá»± đứng trên đôi chân cá»§a mình và bước Ä‘i tìm lẽ sống. Ta bị dồn đến cuối chặng đưá»ng cá»§a tuổi thÆ¡, phÃa trước là má»™t vá»±c thẳm, phÃa bên kia là con đưá»ng má»›i Ä‘ang mở ra. Ta phải dồn hết sức để thá»±c hiện má»™t cú nhảy quan trá»ng trong cuá»™c Ä‘á»i, chứ không thể cứ nhởn nhÆ¡ tà tà lê bước. Có má»™t thế giá»›i chung cho tất cả má»i ngưá»i, nhưng cÅ©ng có má»™t thế giá»›i chỉ cá»§a riêng má»™t mình ra. Nó vẫn chưa tồn tại đầy đủ, Ä‘ang chá» ta khám phá và dá»±ng xây.
 Có thể ta sẽ có cảm giác hoang mang vì không biết mình phải Ä‘i hướng nà o đây. Cuá»™c Ä‘á»i có nhiá»u ngả rẽ, đâu má»›i là con đưá»ng dà nh cho ta, đâu má»›i là chá»n lá»±a đúng đắn mà ta cần phải đưa ra để xây đắp tương lai cho mình. Ừ thì ta sẽ tìm kiếm má»™t công việc, rồi láºp gia đình, nhưng là công việc gì, láºp gia đình vá»›i ai? Ừ thì có thể ta chá»n Ä‘á»i dâng hiến, nhưng dâng hiến ở đâu, theo linh đạo nà o? Có biết bao nhiêu chá»n lá»±a bà y ra trước mắt mà ta phải đưa ra quyết định ngay lúc nà y, chỉ lúc nà y mà thôi. Nếu không, ta sẽ bị cháºm má»™t nhịp, sẽ bị lỡ chuyến đò và bị dòng Ä‘á»i bá» mặc lại đà ng sau. Có lúc ta ước ao mình chỉ như cây cá», chỉ sống là sống váºy thôi, chẳng báºn tâm lo nghÄ© gì cả, không phải gánh trên vai những trách nhiệm: báo hiếu vá»›i bố mẹ, chăm lo cho đà n em, là m rạng danh cho dòng há». ÄÆ°á»ng Ä‘i cá»§a cuá»™c Ä‘á»i vốn đã nhiá»u lại chẳng thẳng tắp để ta dá»… dà ng chá»n lá»±a. Tìm má»™t khởi đầu đã khó, ta phải là m gì ở những ngả rẽ tiếp theo lại là má»™t vấn đỠkhiến ta phải Ä‘au đầu suy tÃnh. Quanh co khúc khuá»·u đã đà nh, con đưá»ng ấy lại phá»§ đầy những gai góc vá»›i đá chông chênh. Liệu có khi nà o ta bất cẩn nên chá»n nhầm đưá»ng rồi phải quay lại? Liệu có khi nà o ta vá»™i và ng nên Ä‘i không đúng đưá»ng khiến ta mất thá»i gian? Liệu có khi nà o ta không đủ nghiêm túc để rồi cứ nhắm mắt Ä‘i má»™t cách không suy tÃnh khiến ta phải hối háºn má»™t Ä‘á»i không?
 Hướng Ä‘i cá»§a chúng ta sẽ được định hướng dá»… dà ng hÆ¡n khi ta biết Ä‘Ãch Ä‘iểm cá»§a nó là gì. Khi đã xác định Ä‘iểm đến rồi, ta má»›i chá»n lá»±a đưá»ng Ä‘i phù hợp nhất vá»›i mình để tìm đến Ä‘Ãch ấy. Nếu ta xác định cho mình má»™t Ä‘Ãch Ä‘iểm đúng, thì cuá»™c sống cá»§a ta sẽ không bao giá» mất hướng. Nếu không, cả cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chúng ta chỉ là má»™t hà nh trình chÆ¡ vÆ¡ lạc lõng. Má»™t Ä‘Ãch Ä‘iểm chân thá»±c, bá»n vững sẽ tạo má»™t sức hút cho ta vá»›i những cảm giác bình an và hạnh phúc sâu thẳm. Má»™t Ä‘Ãch nhắm mỠảo, không tháºt, chỉ có thể là m cho đầu óc ta quay cuồng, mệt má»i, mÆ¡ má»™ng rồi đâm ra thất vá»ng mà thôi. Váºy thì, các bạn trẻ thân mến, đâu là cùng Ä‘Ãch mà bạn Ä‘ang suy tưởng trong tâm trà mình: là Thần Tà i, Thần Danh hay là Thiên Chúa Chân Thiện Mỹ? Táºn sâu trong tâm hồn, ta cảm nháºn rằng mình từ Thiên Chúa mà đến và sẽ trở vá» vá»›i Ngà i. Lấy Ngà i là m hướng nhắm, là m Ä‘iểm tá»›i, là đÃch Ä‘iểm cá»§a cuá»™c Ä‘á»i chÃnh là khôn ngoan hà ng đầu mà ta cần phải thá»±c hiện. Không hướng vá» những giá trị Chân Thiện Mỹ, và không đặt những chá»n lá»±a cá»§a mình trên Ä‘iá»u nà y, chắc chắn chúng ta sẽ lầm đưá»ng lạc lối và đánh mất chÃnh mình giữa dòng Ä‘á»i mông lung kia.
 Sau khi đã hướng tầm nhìn vá» Ä‘Ãch Ä‘iểm Chân Cá»u rồi, chúng ta hãy đặt mình trước những chá»n lá»±a. Hãy dùng lý trà để vạch ra những thuáºn lợi và bất lợi cá»§a nó, mà không để bất cứ má»™t tương quan hay sở thÃch hay bất cứ Ä‘iá»u gì tác động đến mình. Chỉ má»™t lòng hướng vá» Ä‘Ãch Ä‘iểm kia mà thôi. Rồi sau đó, hãy cân nhắc đến bản thân mình, xem mình được lôi kéo vá» phÃa nà o. Hướng vá» phÃa nà o thì mình cảm thấy má»™t sá»± bình an sâu thẳm hÆ¡n, giúp mình vui và hạnh phúc hÆ¡n. Cân nhắc những Ä‘iá»u nà y sẽ giúp mình vạch ra cho mình con đưá»ng đúng đắn.
 Cuá»™c sống sẽ bắt ta phải chá»n lá»±a nhiá»u lần. Nhưng trong số những chá»n lá»±a ấy, sẽ có má»™t chá»n lá»±a lá»›n nhất là m ná»n tảng cho những chá»n lá»±a khác mà ta phải thá»±c hiện cà ng sá»›m cà ng tốt. Má»™t chá»n lá»±a đúng không có nghÄ©a là không có những chông gai. Nhưng chá»n lá»±a đúng ấy sẽ cho ta sức mạnh để ta có thể vượt qua được những chông gai ấy. Sức mạnh nà y không đến từ chÃnh bản thân ta, nhưng là đến từ ÄÃch mà ta Ä‘ang hướng đến. CÅ©ng trên con đưá»ng đó, má»—i khi thấy chán, thấy buồn, ta hãy biết sáng tạo mà trồng thêm hai bên đưá»ng những dà n hoa tươi, hãy biết thưởng ngoạn những phong cảnh trước mắt. Má»—i ngà y, hãy biết tạo ra cho mình má»™t niá»m vui riêng. Má»™t Ä‘iá»u quan trá»ng nữa là đừng bao giá» ngoái lại đà ng sau, tiếc nuối những gì ta đã bá» lại hay những gì mà ta tưởng tượng là nó sẽ có ở trên con đưá»ng khác. Má»™t sá»± dứt khoát trong chá»n lá»±a là điá»u rất cần thiết, nếu không, nó sẽ nÃu giữ chân ta lại, không cho ta vui hưởng cuá»™c sống hiện tại, ở đây và bây giá». Lòng ta sẽ phân đôi, tâm trà ta không thuần nhất. Khi đó, ta tá»± há»§y hoại chÃnh mình. Ngưá»i trưởng thà nh là ngưá»i cẩn tháºn trong chá»n lá»±a, và khi đã chá»n rồi, há» sống chết cho chá»n lá»±a ấy, xem đó là lý tưởng cá»§a mình, là viên ngá»c quý mà há» sẵn sà ng bán Ä‘i tất cả để có được, không băn khoăn, không hối tiếc.
 Các bạn trẻ thân mến, các bạn đã được sinh ra trên Ä‘á»i, hãy đứng lên và tìm cho mình má»™t hướng Ä‘i thÃch hợp tiến vá» Cùng ÄÃch. Äừng lãng phà những ân ban mà Tạo Hóa đã dà nh cho các bạn, nhé!
Pr. Lê Hoà ng Nam, SJ
dongten

