Ed 18:21-28; Tv 130:1-2,3-4,4-6,7-8; Mt 5:20-26
Luáºt yêu thương
Chúa Giêsu đỠra lý tưởng sống cho ngưá»i môn đệ: phải công chÃnh hÆ¡n những ngưá»i biệt phái. Công chÃnh cá»§a ngưá»i biệt phái là lo giữ luáºt cách chÃn chắn không sÆ¡ sót chút nà o, nhưng há» giữ luáºt má»™t cách máy móc không chút tâm tình. Còn sá»± công chÃnh cá»§a các môn đệ Chúa là giữ má»i khoản luáºt vá»›i tâm tình yêu thương, thương ngưá»i như anh em và thương Chúa như Cha mình.
Sau đó Chúa Giêsu đưa ra thà dụ vá» cách giữ má»™t số khoản luáºt:
Luáºt “không được giết ngưá»iâ€: môn đệ Chúa không chỉ tránh giết ngưá»i mà phải cố gắng sống vá»›i má»i ngưá»i bằng tình anh em, vì thế không nên phẫn ná»™ vá»›i anh em, không nên chá»i rá»§a anh em.
Luáºt dâng lá»… váºt: lá»… váºt đẹp lòng Thiên Chúa nhất là cuá»™c sống đầy lòng yêu thương. Do đó trước khi dâng lá»… váºt, phải lo hòa giải vá»›i ngưá»i anh em nà o có chuyện bất hòa vá»›i mình.
Chúa Giêsu kêu gá»i môn đệ Ngà i phải công chÃnh hÆ¡n các luáºt sÄ© và biệt phái (nghÄ©a là đừng bao giá» tá»± mãn vì đạo đức cá»§a mình). Má»™t phương diện cụ thể cá»§a đức công chÃnh má»›i là tương giao: phải coi má»i ngưá»i là anh em cá»§a mình (chữ “anh em†được lặp Ä‘i lặp lại nhiá»u lần nhất trong Ä‘oạn nà y). Trên cÆ¡ sở tình huynh đệ ấy, đừng mắng chá»i, cÅ©ng đừng nuôi giáºn há»n lâu, hãy cố gắng là m hoà vá»›i nhau.
Chúa Giêsu đòi há»i các môn đệ cÅ©ng như chúng ta phải công chÃnh hÆ¡n các luáºt sÄ© và biệt phái. Äiá»u nà y có nghÄ©a là chúng ta phải giữ luáºt, bất cứ luáºt gì, Ä‘á»u phải trá»n vẹn cả hình thức lẫn ná»™i dung, bên ngoà i cÅ©ng như ý hướng ná»™i tâm: lý do là vì Chúa thấu suốt cả bên ngoà i lẫn bên trong con ngưá»i chúng ta.
Các luáºt sÄ© và biệt phái chỉ chú trá»ng đến hình thức bên ngoà i cá»§a luáºt, nhưng chúng ta phải giữ luáºt từ ý hướng bên trong là căn bản, biểu lá»™ ra bên ngoà i là hình thức.
Luáºt cÅ© chỉ đòi há»i bảo vệ thể xác con ngưá»i khi áp dụng Ä‘iá»u răn thứ năm: chá»› giết ngưá»i. Còn Äức Giêsu lại Ä‘i xa hÆ¡n, Ngà i dạy: phải bảo vệ con ngưá»i cả thể xác lẫn tinh thần. Luáºt má»›i cá»§a Chúa vượt trên luáºt cÅ© cá»§a Cá»±u ước và vượt trên cả công lý nữa, nghÄ©a là công lý hay luáºt pháp chỉ kết án má»™t ngưá»i phạm tá»™i giết ngưá»i cụ thể, rõ rà ng. Còn Chúa nói đến nguồn gốc cá»§a tá»™i là gì và kết án ngay từ trứng nước.
Nói rõ hÆ¡n, ngưá»i xưa chỉ kết tá»™i khi giết ngưá»i, còn Chúa lên án ngay từ đáy lòng kẻ mắc tá»™i ấy, vì kẻ giết ngưá»i thì thưá»ng bắt đầu từ chá»— ghen ghét, ganh tị, giáºn dá»—i, tức giáºn, và Chúa cấm ngay từ chá»— tư tưởng đó chứ không chá» cho việc xảy ra bằng hà nh động, Chúa cấm từ trong trứng nước là thế.
Chúa dạy chúng ta phải là m hoà vá»›i nhau trước dâng cá»§a lá»… cho Thiên Chúa. Hoà giải là má»™t danh từ cá»§a thá»i đại, hoà giải là má»™t nhu cầu cần thiết cá»§a thá»i đại, vì thế hoà giải là mục tiêu phải đạt tá»›i cá»§a nhiá»u phe nhóm kình chống nhau, cÅ©ng như cá»§a các quốc gia trước đây, coi nhau như thù địch.
Trên bình diện tôn giáo cÅ©ng thế, các hoạt động đại kết cá»§a các Giáo há»™i Kitô chỉ đạt được, nếu có sá»± hoà giải chân thà nh, khiêm tốn, nhìn nháºn lá»—i lầm cá»§a mình, đồng thá»i cố gắng tìm hiểu nhau, khám phá những gì giúp liên kết nhau, hÆ¡n là đà o sâu hố chia rẽ.
Hôm nay Chúa có ý bảo chúng ta hãy tha thứ cho nhau. Tha thứ là điá»u kiện để được thông hiệp vá»›i Thiên Chúa. Vì thế trong phụng vụ thánh lá»…, để xứng đáng cá» hà nh và tham dá»±, nhất là để hiệp lá»…, Há»™i thánh đòi há»i chúng ta phải sám hối và tha thứ cho nhau.
Việc là m hòa vá»›i tha nhân được coi như má»™t món nợ phải Ä‘á»n, và đá»n cách trá»n vẹn đầy đủ đến đồng xu cuối cùng. Chi tiết nà y cho thấy việc hòa giải là cần thiết và cấp bách, vì nó cần cho sá»± thông hiệp vá»›i Thiên Chúa trong Ä‘á»i sống vÄ©nh cá»u.
Hãy giải quyết vá»›i nhau khi còn dá»c đưá»ng, đừng để khi đến toà rồi thì đã muá»™n. Cùng trong má»™t ý tưởng trên, Äức Giêsu nhắn nhá»§ chúng ta, bao lâu chúng ta còn thá»i giá» (trong thá»i đại chúng ta Ä‘ang sống), hãy lo giao hoà vá»›i Chúa, vá»›i anh em và lo canh tân Ä‘á»i sống, đừng để khi phải ra trước tòa chung thẩm, chúng ta không còn cÆ¡ há»™i để sá»a sai nữa, và chúng ta sẽ phải Ä‘á»n trả nÆ¡i luyện tá»™i cho tá»›i khi đủ số ngà y (Äồng xu cuối cùng).
Nguyên nhân gây nên bất hòa thì có đủ kiểu đủ cách, lá»—i vá» phÃa nà y hoặc phÃa kia và thưá»ng khi là lá»—i cả hai bên. Nhưng cho dù là lá»—i thuá»™c vá» ai thì Chúa cÅ©ng dạy phải Ä‘i là m hòa, cả khi đã Ä‘em cá»§a lá»… đến trước bà n thá» thì cÅ©ng cứ để cá»§a lá»… lại đó. NghÄ©a là phải chá»§ động Ä‘i là m hòa và phải Ä‘i bước trước. Ngưá»i ta hay đưa ra lý do để biện minh cho việc trì hoãn là m hòa vá»›i nhau, nà o là nó gây nên thì nó phải xin lá»—i tôi, hay nó Ãt tuổi hÆ¡n tôi thì phải xin lá»—i tôi, hoặc nó là cháu tôi thì nó phải có lá»i trước… Khi Chúa dạy chúng ta phải Ä‘i là m hòa thì Ngưá»i không phân biệt như thế. Äiá»u đó có nghÄ©a là khi có mâu thuẫn, thì chÃnh chúng ta phải chá»§ động Ä‘i bước trước để là m hòa, chá»§ động xin lá»—i ngưá»i anh em trước và như thế việc là m hòa được trở nên dá»… dà ng và đạt được hiệu quả tÃch cá»±c.
Chúng ta biết Chúa yêu thương loà i ngưá»i chúng ta vì má»—i ngưá»i là hình ảnh cá»§a Chúa Cha và là anh em cá»§a Chúa. Không có gì đụng chạm tá»›i chúng ta ngưá»i mà lại không đụng chạm tá»›i chÃnh Chúa. ChÃnh khi nháºp thể là m ngưá»i, Chúa đã sống trá»n vẹn kiếp ngưá»i và đã tá»± đồng hóa vá»›i chÃnh những kẻ bé má»n nhất. Vì thế, Chúa dạy chúng ta yêu thương anh em. Chúa dạy chúng ta chẳng những không được giết ngưá»i, mà còn không được xúc phạm đến anh em khi nghÄ© xấu, nói xấu, giáºn há»n, phẫn ná»™ hoặc thù ghét.
Huệ Minh

