L�i nói đầu sách Làm sao đ�c Phúc Âm mà không mất đức tin

Trích sách Làm sao đ�c Phúc Âm mà không mất đức tin,

Linh mục  Alberto Maggi (Comment lire l’ Évangile sans perdre la foi. Nhà xuất bản Fides, Pháp).

Phúc âm được viết là để khơi dậy lòng tin vào Chúa Giêsu Nadarét. Thánh sử Gioan khẳng định rõ ràng các chương đoạn “được chép ở đây là để anh em tin rằng �ức Giêsu là �ấng Kitô, Con Thiên Chúa và để anh em tin mà được sự sống nh� danh Ngư�i.� (Ga 20: 31). Trong thư thánh Phaolô gởi tín hữu thành Rôma, có một chỉ dẫn rất quý giá “có đức tin là nh� nghe giảng, mà nghe giảng là nghe công bố l�i �ức Kitô� (Rm 10: 17). Dù vậy, rất nhi�u ngư�i mở quyển Phúc âm ra lại bảo đ�c Phúc âm không những không mang lại đức tin mà còn làm cho h� nghi ng� v� đức tin của h�. Không những là khó, chắc chắn là khó rồi, vì sống theo l�i giảng dạy đòi h�i một trình độ trưởng thành và dấn thân, nhưng nó còn khó vì các bản văn thư�ng tạo ra một thách đố cho lối suy nghĩ hợp lý bình thư�ng. Mà ngạn ngữ lại nói phải có đức tin để tin những gì Phúc âm viết. Khẳng định như thế đặt để tín hữu trong cái vòng luẫn quẫn: h� không hiểu Phúc Âm vì h� không có lòng tin này, mà lòng tin có được là do hiểu biết Phúc âm…

Phải nhận thấy rằng cuộc gặp gỡ đầu tiên với Phúc âm không phải dễ: ngay những dòng đầu tiên, chúng ta có cảm tưởng như mở một quyển sách ngụ ngôn hay chuyện huy�n thoại. Như trong các chuyện ngụ ngôn, các hoàn cảnh không đúng sự thật, toàn những chuyện thiên thần giải quyết tất cả các vấn đ�, chuyện quỷ thần tạo những chuyện kỳ quái. Th�i điểm nào mới có thiên thần? Lúc nào cầu xin thiên thần cũng được sao? Còn bây gi�? Tại sao không còn thiên thần? Trả l�i không “thấy� vì không có lòng tin thì dễ quá. Nhưng thánh Luca khẳng định la tư tế Dacaria không có đức tin khi thiên thần Gáprien hiện ra với ông (Lc 1: 20).

Hành động của Chúa Giêsu thì không dễ hiểu. Trong suốt cuộc đ�i Ngài chỉ chữa lành khoảng một chục ngư�i phung. Vì sao Ngài lại không chữa lành tất cả? Và nhất là vì sao bây gi� Ngài không chữa lành nữa? Ngài, đấng có thể làm cho ngư�i chết sống lại, lại chỉ làm cho ba ngư�i được sống lại: cô gái Gia-i-a, ngư�i con trai bà góa thành Na-im và ông Ladarô… Còn những ngư�i khác? H� ở vào danh sách ch� ngày sống lại vào ngày tận thế chăng?

G�i là để khơi dậy đức tin nhưng các “phép lạ� lại đặt ra rất nhi�u nghi vấn. Chúa Giêsu nuôi hàng ngàn ngư�i ăn nh� “năm cái bánh và hai con cá� (Mt 14: 17), đi�u này muốn nói gì? Th�i buổi này cũng còn rất nhi�u ngư�i đói như th�i Chúa Giêsu… Khi nào Chúa lại làm phép lạ lại? Chúa Giêsu bảo đảm rằng ai tin ở Chúa sẽ làm “những việc còn cao lớn hơn� cả những việc Chúa đã làm (Ga 14: 12). Nếu cho rằng sau Chúa Giêsu, không có một ai có thể làm cho bánh và cá nhân lên, thì có phải sau hai ngàn năm kitô giáo, không có ai có “đức tin to hơn hạt cải� sao? (Lc 17: 5) Chúa Giêsu bảo đảm với các đồ đệ h� cũng sẽ “chữa lành ngư�i đau yếu, làm cho kẻ chết sống lại, làm cho ngư�i phong hủi được sạch bệnh và trừ khử ma quỷ� (Mt 10: 8), nhưng ngư�i ta cũng dễ dàng thấy ngay cả trong Giáo hội kitô, ngư�i bệnh khó mà lành, ngư�i chết vẫn chết, bệnh phung vẫn bị xem là hình phạt của tr�i, còn quỷ thần thì xua loài ngư�i vào h�a ngục của thù hận.

“Bài giảng trên núi� mà Phúc Âm xem như bài giảng quan tr�ng nhất của Chúa Giêsu thì mở đầu bằng một câu chói tai: “Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó.� (Mt 5: 3) Trên thực tế không có một ân phúc nào lại đáng sợ và làm cho ngư�i ta gạt đi như ân phúc này: hễ có dịp là ngư�i nghèo từ b� cái nghèo của mình một cách không thương tiếc, h� còn chế nhạo Chúa Giêsu ca tụng ân phúc cao cả này. Còn những ngư�i không nghèo thì h� không hiểu tại sao h� phải cảm nhận “được phúc� khi đứng vào hàng ngũ những ngư�i khốn cùng của thế giới, thay vì làm thế nào để giảm nghèo, giảm khốn khổ.

Khi Chúa Giêsu nổi giận

Ngư�i có đầu óc lý lẽ bình thư�ng sẽ thư�ng xuyên đụng chạm với những chuyện phi lý và r�i rạc trong sứ điệp cũng như trong các chuyện phúc âm kể. Làm sao hiểu được câu: “Ai được có thì cho thêm; còn ai không có, thì ngay cái đang có cũng sẽ bị lấy mất� (Mc 4: 25), làm sao câu này lại không gây tranh cãi để tìm đâu là công chính? Làm sao hiểu được đoạn ngư�i mù ở Bết-sai-đa được Chúa Giêsu đưa ra kh�i làng để chữa bệnh, khi lành Ngư�i cho anh v� nhà và dặn: “Anh đừng có vào làng� (Mc 8: 26)?

Một đoạn thử thách với đức tin hơn các đoạn khác là đoạn Chúa Giêsu nguy�n rủa cây vả (Mc 11: 12-14). Tìm và không thấy quả, Chúa Giêsu nguy�n rủa cây vả “muôn đ�i sẽ chẳng còn ai ăn trái của mày!� (Mc 11: 12-14). �ương nhiên là ngày hôm đó Chúa Giêsu không vui, sau khi nguy�n rủa cây vả, Chúa Giêsu vào ��n Th�, lật bàn của những ngư�i buôn bán đổi bạc, xô ghế của những kẻ bán bồ câu. Thánh sử nói rõ ràng “vì đó không phải là mùa vả� (Mc 11: 13). �oạn này chỉ làm mất định hướng: hoặc Chúa Giêsu không có lý hoặc thánh sử bị lầm khi nhấn mạnh đây không phải là mùa vả.

Rất nhi�u trở ngại khi đ�c Phúc âm nên phải cầu nguyện để xin ánh sáng Thần Khí giúp cho chúng ta hiểu cho đúng lý. Ngư�i ta có thể đ�c Phúc âm để khơi dậy đức tin thay vì đòi h�i phải có đức tin để chấp nhận một cách mù quáng các câu chuyện, các sứ điệp ngược với lý lẽ không? �ó chỉ là vài trong số rất nhi�u vấn đ� và những câu h�i nêu lên để đ�c có suy xét và không vướng vào cuồng tín. Một phần vấn đ� là do ngư�i đ�c đứng trước một bản văn dịch từ hai ngàn năm nay, từ một ngôn ngữ mà bây gi� là ngôn ngữ chết, chuyển tải một văn hóa đông phương rất khác với văn hóa tây phương.

Các suy nghĩ trong quyển sách này muốn trả l�i cho các câu h�i này, để nói với các “tin hữu chưa tin� khi h� mở quyển Phúc âm lần đầu tiên khám phá tài nguyên phong phú ẩn giấu trong những bản văn thiết yếu này, n�n tảng của đ�i sống kitô.

Ignace Trần An Huy dịch

Phanxicovn