“BẤT CỨ AI PHẪN NỘ VỚI ANH EM MÃŒNH, THÃŒ SẼ BỊ TOÀ ÃN LUẬN PHẠT”.
BÀI ÄỌC I: 2 Cr 3, 15 – 4, 1. 3-6
“Thiên Chúa chiếu sáng trong lòng chúng ta, hầu là m sáng tá» sá»± hiểu biết vá» vinh quang cá»§a Ngưá»i”.
TrÃch thư thứ hai cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Côrintô.
Anh em thân mến, cho đến nay, má»—i lần Ä‘á»c sách Môsê, vẫn còn có cái mà n che lòng con cái Israel. Nhưng khi ngưá»i ta đã trở lại cùng Chúa, mà n ấy má»›i được cất Ä‘i. Chúa là Thần linh, và ở đâu có Thần linh Chúa, thì ở đấy có tá»± do. Phần chúng ta hết thảy, không mà n che mặt, chúng ta phản ảnh vinh quang cá»§a Chúa, được biến hoá giống hình ảnh Chúa, từ vinh quang nà y đến vinh quang khác, xứng vá»›i tác động cá»§a Thần Linh Chúa.
Bởi thế, đảm nhiệm việc phục vụ do lòng thương xót chúng tôi đã được hưởng, chúng tôi không ngã lòng. Nếu Phúc Âm chúng tôi còn ẩn khuất, thì cÅ©ng chỉ ẩn khuất cho những ai hư mất, cho những ai không tin, vì thần thế gian nà y đã là m cho tâm trà há» trở thà nh mù quáng, khiến há» không còn thấy sáng chói Phúc Âm cá»§a vinh quang Äức Kitô, Ngưá»i là hình ảnh cá»§a Thiên Chúa. Tháºt váºy, chúng tôi không rao giảng bản thân chúng tôi, nhưng rao giảng Äức Giêsu Kitô, Chúa chúng tôi: chúng tôi chỉ là tôi tá»› anh em vì Äức Giêsu, bởi Thiên Chúa, Äấng đã phán: “Sá»± sáng hãy từ bóng tối toả ra”, chÃnh Ngưá»i chiếu sáng trong lòng chúng ta, hầu là m sáng tá» sá»± hiểu biết vá» vinh quang cá»§a Ngưá»i trên tôn nhan cá»§a Äức Giêsu Kitô.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 84, 9ab-10. 11-12. 13-14
Äáp: Vinh quang Chúa ngá»± trị trong đất nước chúng tôi (c. 10b).
1) Tôi sẽ nghe Chúa là Thiên Chúa cá»§a tôi phán bảo Ä‘iá»u chi? Chắc hẳn Ngưá»i sẽ phán bảo vá» sá»± bình an. Vâng, Æ¡n cứu độ Chúa gần đến cho những ai tôn sợ Chúa, để vinh quang Chúa ngá»± trị trong đất nước chúng tôi. – Äáp.
2) Lòng nhân háºu và trung thà nh gặp gỡ nhau, đức công minh và sá»± bình an hôn nhau âu yếm. Từ mặt đất, đức trung thà nh sẽ nở ra, và đức công minh tá»± trá»i nhìn xuống. – Äáp.
3) Vâng, Chúa sẽ ban cho má»i Ä‘iá»u thiện hảo, và đất nước chúng tôi sẽ sinh bông trái. Äức công minh sẽ Ä‘i trước thiên nhan Chúa, và ơn cứu độ theo sau lốt bước cá»§a Ngưá»i. – Äáp.
ALLELUIA: Ga 14, 29
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Nếu ai yêu Thầy, thì sẽ giữ lá»i Thầy, và Cha Thầy sẽ yêu mến ngưá»i ấy, và Chúng Ta sẽ đến và ở trong ngưá»i ấy”. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Mt 5, 20-26
“Bất cứ ai phẫn ná»™ vá»›i anh em mình, thì sẽ bị toà án luáºn phạt”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Nếu các con không công chÃnh hÆ¡n các luáºt sÄ© và biệt phái, thì các con chẳng được và o Nước Trá»i đâu.
“Các con đã nghe dạy ngưá»i xưa rằng: ‘Không được giết ngưá»i. Ai giết ngưá»i, sẽ bị luáºn phạt nÆ¡i toà án’. Còn Thầy, Thầy sẽ bảo các con: Bất cứ ai phẫn ná»™ vá»›i anh em mình, thì sẽ bị toà án luáºn phạt. Ai bảo anh em là “ngốc”, thì bị phạt trước công nghị. Ai rá»§a anh em là “khùng”, thì sẽ bị vạ lá»a địa ngục. Nếu con Ä‘ang dâng cá»§a lá»… nÆ¡i bà n thá» mà sá»±c nhá»› ngưá»i anh em Ä‘ang có Ä‘iá»u bất bình vá»›i con, thì con hãy để cá»§a lá»… lại trước bà n thá», Ä‘i là m hoà vá»›i ngưá»i anh em con trước đã, rồi hãy trở lại dâng cá»§a lá»…. Hãy liệu là m hoà vá»›i kẻ thù ngay lúc còn Ä‘i dá»c đưá»ng vá»›i nó, kẻo kẻ thù sẽ đưa con ra trước mặt quan toà , quan toà lại trao con cho tên lÃnh canh và con sẽ bị tống ngục. Ta bảo tháºt cho con biết: Con sẽ không thoát khá»i nÆ¡i ấy cho đến khi trả hết đồng xu cuối cùng!”
Äó là lá»i Chúa.
___________________________
PHẦN MỞ ÄẦU:
Äiá»u quan trá»ng nhất trong cuá»™c Ä‘á»i nà y và sẽ tồn tại trong cuá»™c Ä‘á»i sau là tình yêu Thiên Chúa. Các Bà i Äá»c hôm nay mở mắt cho chúng ta thấy những háºu quả tốt là nh khi má»™t ngưá»i có được tình yêu nà y.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch thư thứ hai cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Côrintô, thánh Phaolô xác nháºn tình yêu Thiên Chúa, biểu tá» cho con ngưá»i qua Äức Kitô, có khả năng biến đổi con ngưá»i thà nh tạo váºt má»›i. Sau khi được thấm nhuần tình yêu nà y, con ngưá»i sẽ biết cách đáp trả thÃch đáng tình yêu Thiên Chúa dà nh cho há», và biết yêu thương tha nhân như những ngưá»i con cá»§a Chúa và như những chi thể cá»§a Nhiệm Thể Äức Kitô.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu đưa ra hai và dụ cụ thể là háºu quả cá»§a tình yêu Thiên Chúa: ngưá»i môn đệ Äức Kitô phải luôn biết tha thứ và sống hòa thuáºn vá»›i má»i ngưá»i.
(Theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên, OP)
Chúng ta bắt đầu đi và o Bà i Tin mừng:
_______________________________
BÀI PHÂN TÃCH (Mt 5, 20-26)
Bá»I CẢNH BÀI TIN MỪNG:
Hôm nay là thứ Năm Tuần X Thưá»ng niên năm lẻ. Những ngà y còn lại trong tuần X nà y, Phụng vụ sẽ cho Ä‘á»c các bà i giảng cá»§a Chúa Giêsu vá» KIỆN TOÀN LUẬT MÔSÊ.
Ở đây Chúa Giêsu chỉ đưa ra má»™t số luáºt quan trá»ng và cốt lõi thôi chứ không phải kiện toà n tất cả luáºt Môsê. Nhưng chỉ vá»›i và i luáºt căn bản nà y sẽ giúp ta có má»™t cái nhìn đúng đắn vá» việc tuân giữ luáºt. Tuân giữ luáºt thế nà o má»›i là đúng và đẹp lòng Thiên Chúa.
Bố cục các bà i giảng hoà n toà n giống nhau. Bao giỠcũng bắt đầu bằng cụm từ:
“CÃC CON Äà NGHE DẠY NGƯỜI XƯA RẰNGâ€, cụm từ nà y được bắt đầu để Chúa Giêsu đưa ra má»™t Luáºt Môsê trong Cá»±u Ước cụ thể.
Sau đó là cụm từ: “CÃ’N THẦY, THẦY SẼ BẢO CÃC CON†để Chúa Giêsu kiện toà n Luáºt nà y.
Ngà i kiện toà n đến độ, ta có cảm nghÄ© đó là má»™t Luáºt má»›i trong thá»i Tân Ước, có nghÄ©a Luáºt cÅ© đã được lá»™t xác hoà n toà n để nó thÃch ứng vá»›i thá»i Tân ước. Nhưng thá»±c ra đó vẫn là Luáºt cÅ© nhưng đã được kiện toà n, được nâng lên tầm cao má»›i
Hôm nay Chúa Giêsu sẽ kiện toà n 2 luáºt:
+ LUẬT GIẾT NGƯỜI
+ LUẬT DÂNG CỦA LỄ
KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ RẰNG: “NẾU CÃC CON KHÔNG CÔNG CHÃNH HÆ N CÃC LUẬT SĨ VÀ BIỆT PHÃI, THÃŒ CÃC CON CHẲNG ÄÆ¯á»¢C VÀO NƯỚC TRỜI ÄÂU.
Nhưng trước khi Ä‘i và o Kiện toà n Lá» Luáºt, Chúa Giêsu muốn kiện toà n ngay thái độ Sá»NG và GIá»® LUẬT.
Chúa Giêsu khẳng định vá»›i các môn đệ: Há» chỉ có thể và o Nước Trá»i không những phải Sá»NG CÔNG CHÃNH, mà còn phải CÔNG CHÃNH HÆ N CÃC LUẬT SĨ.
“CÔNG CHÃNH HÆ N CÃC LUẬT SĨ VÀ BIỆT PHÃIâ€.
Tại sao lại phải công chÃnh hÆ¡n ?
Thưa: Sá»± công chÃnh cá»§a ngưá»i Biệt phái hệ tại ở chá»— giữ luáºt tỉ mỉ, nhưng lại giữ luáºt má»™t cách máy móc, hình thức, không chút tâm tình.
Nếu nhìn bá» ngoà i, thì há» là những con ngưá»i đạo đức vì đã chu toà n lá» luáºt, nhưng chÃnh vì giữ luáºt má»™t cách máy móc nên luáºt lệ không là m biến đổi con ngưá»i há» trở nên tốt hÆ¡n, trái lại bên trong con ngưá»i đó toà n sá»± mục nát.
Äức Giêsu đã chẳng có lần và há» như ngôi má»™ đó sao? (Chương 23, Matthêu). Bên ngoà i thì tô vôi đẹp đẽ, nhưng bên trong thì toà n mục rữa, hôi thối. Ngà i còn tố cáo há» là những con ngưá»i giả hình, may tua áo cho dà i, Ä‘á»c kinh kệ cho nhiá»u nhưng lại Ä‘i cướp gia tà i cá»§a các bà góa, bà góa, đó là thà nh phần nghèo, bị xã há»™i bá» rÆ¡i lúc bấy giá».
Sống “công chÃnh hÆ¡n†không hệ tại ở má»™t số việc là m hình thức bên ngoà i mà ở cả tấm lòng yêu mến:
Chúa Giêsu đả phá quan niệm và cách thá»±c hà nh cá»§a những ngưá»i Biệt Phái và Luáºt SÄ©, Ngà i đưa bác ái và o trá»ng tâm cá»§a lá» luáºt; hay đúng hÆ¡n, Ngà i tóm lại tất cả lá» luáºt thà nh má»™t luáºt duy nhất, đó là Luáºt yêu thương, bác ái.
Ai muốn là m môn đệ Ngà i, ngưá»i đó phải vượt qua quan niệm và cách thá»±c hà nh đạo cá»§a những ngưá»i Biệt Phái và Luáºt SÄ©, nghÄ©a là cần phải lấy bác ái là m linh hồn và động lá»±c cho cuá»™c sống: “Nếu các con không ăn ở công chÃnh hÆ¡n những Biệt Phái và Luáºt SÄ©, thì sẽ chẳng được và o Nước Trá»i.”
Äức Giêsu đã đặt ra má»™t cái mốc mà các môn đệ phải vượt qua, đó là : phải công chÃnh hÆ¡n luáºt sÄ© và biệt phái thì má»›i được và o Nước Trá»i.
A/. KIỆN TOÀN LUẬT GIẾT NGƯỜI:
“CÃC CON Äà NGHE DẠY NGƯỜI XƯA RẰNG: ‘KHÔNG ÄÆ¯á»¢C GIẾT NGƯỜI. AI GIẾT NGƯỜI, SẼ BỊ LUẬN PHẠT NÆ I TOÀ ÃN’.
CÃ’N THẦY, THẦY SẼ BẢO CÃC CON: BẤT CỨ AI PHẪN NỘ VỚI ANH EM MÃŒNH, THÃŒ SẼ BỊ TOÀ ÃN LUẬN PHẠT. AI BẢO ANH EM LÀ “NGá»C”, THÃŒ BỊ PHẠT TRƯỚC CÔNG NGHỊ. AI RỦA ANH EM LÀ “KHÙNG”, THÃŒ SẼ BỊ VẠLỬA ÄỊA NGỤC.
Luáºt cÅ© quy định rất rõ rà ng: “’KHÔNG ÄÆ¯á»¢C GIẾT NGƯỜI. AI GIẾT NGƯỜI, SẼ BỊ LUẬN PHẠT NÆ I TOÀ ÃNâ€
– Luáºt “KHÔNG ÄÆ¯á»¢C GIẾT NGƯỜI” : môn đệ Chúa Giêsu không chỉ tránh giết ngưá»i mà còn phải cố gắng sống vá»›i má»i ngưá»i bằng tình anh em, vì thế không nên phẫn ná»™ vá»›i anh em, không nên chá»i rá»§a anh em.
CHỬI RỦA:
Cách nói cưá»ng Ä‘iệu cá»§a Chúa Giêsu khi giải thÃch khoản luáºt “chá»› giết ngưá»i” cho chúng ta thấy thêm được rằng giáºn, mắng và chá»i ngưá»i anh em cÅ©ng là má»™t cách giết ngưá»i rồi.
Chá»i rá»§a chÃnh là giết chết anh em bởi vì ta không coi ngưá»i đó là anh em nữa nên má»›i nặng lá»i như thế. Trong lòng ta “ngưá»i anh em” đó kể như đã chết rồi, chỉ còn là má»™t ngưá»i dưng, má»™t kẻ thù.
Ngà y nay, các toà án, ngay cả trong xã há»™i văn minh hay má»i rợ, ngưá»i ta chỉ quy kết tá»™i cho má»™t ai đó, khi há» gây ra háºu quả nghiêm trá»ng, như giết ngưá»i rõ rà ng, gây thương tÃch, gây thiệt hại tà i sản, danh dá»± cho ngưá»i khác.
Những ai đã xem phim Bao Thanh Thiên sẽ thấy rõ Ä‘iá»u đó.
Nhưng với Chúa Giêsu, Ngà i quy kết khi những hà nh vi đó MỚI CHỈ XUẤT HIỆN TRONG à NGHĨ.
Vì từ trong ý nghÄ©, hà nh vi đó sẽ được lòng căm thù là m tăng cưá»ng thêm bằng những lá»i chá»i rá»§a và sẽ dẫn đến hà nh động. Như váºy, Chúa Giêsu đã ngăn chặn hà nh vi giết ngưá»i từ trong “trứng nướcâ€, từ lúc nó má»›i manh nha trong tư tưởng để nó không dẫn đến hà nh động giết ngưá»i.
Không chỉ giết ngưá»i vá» phần xác: Nhiá»u ngưá»i khi xét tá»›i Ä‘iá»u răn thứ Năm, thứ ChÃn, và thứ Mưá»i, há» thấy mình không có tá»™i, vì chưa bao giá» giết ngưá»i, ngá»ai tình, và lấy cá»§a ngưá»i khác. Nhưng Lá»i Chúa hôm nay cảnh tỉnh chúng ta phải xét mình cẩn tháºn hÆ¡n. Có những ngưá»i muốn giết ngưá»i, ngoại tình trong tư tưởng, và ham muốn cá»§a ngưá»i; những tư tưởng như thế đã đủ là m con ngưá»i phạm tá»™i. Vá» việc giết ngưá»i, Chúa nhấn mạnh đến 3 Ä‘iểm sau:
– Ai giáºn anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà .
– Ai mắng anh em mình là đồ ngu ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Há»™i Äồng.
– Còn ai chá»i anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lá»a hoả ngục thiêu đốt.
Như váºy Chúa Giêsu đã kiện toà n Luáºt Giết ngưá»i má»™t cách trá»n vẹn và toà n hảo.
B/. KIỆN TOÀN LUẬT DÂNG LỄ VẬT:
“NẾU CON ÄANG DÂNG CỦA LỄ NÆ I BÀN THỜ MÀ Sá»°C NHỚ NGƯỜI ANH EM ÄANG CÓ ÄIỀU BẤT BÃŒNH VỚI CON, THÃŒ CON HÃY ÄỂ CỦA LỄ LẠI TRƯỚC BÀN THỜ, ÄI LÀM HOÀ VỚI NGƯỜI ANH EM CON TRƯớC ÄÃ, Rá»’I HÃY TRỞ LẠI DÂNG CỦA LỄ.
Lá»… váºt đẹp lòng Thiên Chúa nhất là cuá»™c sống yêu thương. Do đó trước khi dâng lá»… váºt, phải lo hoà giải vá»›i những anh em nà o có chuyện bất hoà vá»›i mình.
Chúa Giêsu không dạy “khi mình có Ä‘iá»u bất hòa vá»›i anh em”, vì trong trưá»ng hợp nà y mình là kẻ gây ra lá»—i thì phải xin lá»—i, đó là điá»u đương nhiên và khuyến khÃch nên là m như váºy.
Nhưng ở đây, Äức Giêsu dạy: “Sá»°C NHỚ NGƯỜI ANH EM ÄANG CÓ ÄIỀU BẤT BÃŒNH VỚI CONâ€, tức ngưá»i anh em gây ra lá»—i, thì mình phải để cá»§a lá»… lại trước bà n thá», Ä‘i là m hòa vá»›i ngưá»i anh em đà m là m thiệt hại mình trước , rồi má»›i trở lại dâng cá»§a lá»….
THEO LUẬT CŨ: Nếu trước khi dâng lá»…, ngưá»i Do Thái cảm thấy mình nhÆ¡ uế (Lv 15,27) thì há» phải thanh tẩy trước đã. CÅ©ng thế, Chúa cÅ©ng đòi há»i Kitô hữu má»™t phản ứng như váºy, nếu trước khi dâng lá»… há» nhá»› mình Ä‘ang ở trong tình trạng bất hòa vá»›i tha nhân. Thái độ đối vá»›i tha nhân quyết định giá trị cá»§a việc bổn pháºn thá» phượng Thiên Chúa.
Ngưá»i ta dá»… quan tâm đến việc thá» phượng Thiên Chúa, mà lÆ¡ là bổn pháºn tha thứ và yêu thương đối vá»›i tha nhân. Äạo Chúa là đạo Bác ái, yêu thương, tha thứ, là m hòa là mở ra con đưá»ng cho ngưá»i anh em hoán cải.
“HÃY LIỆU LÀM HOÀ VỚI KẺ THÙ NGAY LÚC CÃ’N ÄI DỌC ÄÆ¯á»œNG VỚI NÓ, KẺO KẺ THÙ SẼ ÄÆ¯A CON RA TRƯỚC MẶT QUAN TOÀ, QUAN TOÀ LẠI TRAO CON CHO TÊN LÃNH CANH VÀ CON SẼ BỊ Tá»NG NGỤC. TA BẢO THẬT CHO CON BIẾT: CON SẼ KHÔNG THOÃT KHỎI NÆ I ẤY CHO ÄẾN KHI TRẢ HẾT Äá»’NG XU CUá»I CÙNG!
Chúa Giêsu còn cụ thể hÆ¡n Giáo huấn cá»§a Ngà i bằng thái độ khôn ngoan đối vá»›i kẻ thù, phải là m hoà ngay khi ta còn sống trên trần gian, đừng để khi nhắm mắt xuôi tay, vì lúc đó không còn cÆ¡ há»™i nữa mà chỉ là sá»± Ä‘á»n bù sòng phẳng ở Ä‘á»i sau.
“NGAY LÚC CÃ’N ÄI DỌC ÄÆ¯á»œNG VỚI NÓâ€.
ý ám chỉ khi ta và đối phương còn sống trên trần gian nà y vì trần gian được và như con đưá»ng dẫn ta đến cùng Ä‘Ãch cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, đó là Thiên Chúa.
â€œÄÆ¯A CON RA TRƯỚC MẶT QUAN TOÀâ€.
ý ám chỉ khi ta và đối phương đã vÄ©nh biệt cuá»™c Ä‘á»i nà y và cùng ra trước Tòa Chúa phán xét.
“CON SẼ KHÔNG THOÃT KHỎI NÆ I ẤY CHO ÄẾN KHI TRẢ HẾT Äá»’NG XU CUá»I CÙNG!â€.
Äây là lá»i cảnh tỉnh vá» sá»± công bằng cá»§a Thiên Chúa, ta phải trả lẽ tất cả những gì ta đã là m khi còn sống ở Ä‘á»i nà y, cho dù đó là điá»u thiệt hại nhá» nhất (đồng xu cuối cùng) ta đã gây ra cho ngưá»i anh em.
Lạy Chúa, xin cho chúng con biết quý trá»ng sá»± sống, sá»± sống nÆ¡i ngưá»i khác và sá»± sống cá»§a chÃnh mình, và giúp nhau vun trồng sá»± sống, sá»± sống mà Thiên Chúa đã trao ban cho chúng con.
Amen.
________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

