DỤ NGÔN NGƯỜI PHARISIÊU VÀ NGƯỜI THU THUẾ
“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘI”.
BÀI ÄỌC I: Hs 6, 1b-6
“Ta muốn tình yêu, chá»› không muốn hy lá»…”.
TrÃch sách Tiên tri Hôsê.
Äây Chúa phán: Trong cảnh khốn khổ, từ ban mai, há» chá»—i dáºy chạy tìm kiếm Ta. “Hãy đến, và chúng ta quay trở vá» vá»›i Chúa, vì Chúa bắt chúng ta, rồi sẽ tha chúng ta; Chúa đánh chúng ta, rồi sẽ lại chữa chúng ta. Sau hai ngà y Ngưá»i cho chúng ta sống lại, đến ngà y thứ ba, Ngưá»i đỡ chúng ta đứng lên, và chúng ta sẽ sống trước mặt Ngưá»i. Chúng ta hãy nháºn biết Chúa và hãy ra sức nháºn biết Chúa. Ngưá»i sẵn sà ng xuất hiện như vừng đông, và sẽ đến cùng chúng ta như mưa thuáºn và như mưa xuân trên mặt đất”.
Hỡi Ephraim, Ta sẽ là m gì cho ngươi? Hỡi GiuÄ‘a, Ta sẽ là m gì cho ngươi? Tình thương các ngươi như đám mây ban sáng, như sương sá»›m tan Ä‘i. Vì thế, Ta dùng các tiên tri nghiêm trị chúng, và Ta dùng lá»i từ miệng Ta phán ra mà giết chúng. Ãn phạt các ngươi bừng lên như ánh sáng. Vì chưng, Ta muốn tình yêu, chá»› không muốn hy lá»…. Ta muốn sá»± hiểu biết Thiên Chúa hÆ¡n là cá»§a lá»… toà n thiêu.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 50, 3-4. 18-19. 20-21ab
Äáp: Ta muốn tình yêu, chá»› không muốn hy lá»… (Hs 6, 6).
Xướng:
1) Lạy Chúa, nguyện thương con theo lòng nhân háºu Chúa, xoá tá»™i con theo lượng cả đức từ bi. Xin rá»a con tuyệt gốc lá»—i lầm, và tẩy con sạch lâng tá»™i ác. – Äáp.
2) Bởi vì Chúa chẳng ưa gì sinh lá»…, nếu con dâng lá»… toà n thiêu Chúa sẽ không ưng. Cá»§a lá»… con dâng, lạy Chúa, là tâm hồn tan nát, lạy Chúa, xin đừng chê tấm lòng tan nát, khiêm cung. – Äáp.
3) Lạy Chúa, xin thịnh tình vá»›i Sion theo lòng nhân háºu, hầu xây lại thà nh trì cá»§a Giêrusalem. Bấy giá» Chúa con sẽ nháºn những lá»… váºt chÃnh đáng, những hy sinh vá»›i lá»… toà n thiêu. – Äáp.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM: Ga 8, 12b
Chúa phán: “Ta là sá»± sáng thế gian, ai theo Ta, sẽ được ánh sáng ban sá»± sống”.
PHÚC ÂM: Lc 18, 9-14
“Ngưá»i thu thuế ra vỠđược khá»i tá»™i”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu nói dụ ngôn sau đây vá»›i những ngưá»i hay tá»± hà o mình là ngưá»i công chÃnh và hay khinh bỉ kẻ khác: “Có hai ngưá»i lên Ä‘á»n thá» cầu nguyện, má»™t ngưá»i biệt phái, má»™t ngưá»i thu thuế. Ngưá»i biệt phái đứng thẳng, cầu nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, tôi cảm tạ Chúa vì tôi không như các ngưá»i khác: tham lam, bất công, ngoại tình, hay là như tên thu thuế kia; tôi ăn chay má»—i tuần hai lần, và dâng má»™t phần mưá»i tất cả các hoa lợi cá»§a tôi’. Ngưá»i thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trá»i, đấm ngá»±c mà nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tá»™i’. Ta bảo các ngươi: ngưá»i nà y ra vỠđược khá»i tá»™i, còn ngưá»i kia thì không. Vì tất cả những ai tá»± nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống; và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lên”.
Äó là lá»i Chúa.
___________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Lc 18, 9-14).
“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘI”.
Äó là lá»i kết luáºn cá»§a Chúa Giêsu sau khi Ngà i kể cho chúng ta nghe Dụ ngôn Ngưá»i Pharisiêu và ngưá»i thu thuế lên Äá»n thá» Giêrusalem cẩu nguyện.
Dụ ngôn Ngưá»i Pharisisiêu và ngưá»i thu thuế kể cho chúng ta nghe thái độ, cung cách, tâm tình cá»§a hai ngưá»i nà y khi lên Äá»n thá».
DÄ© nhiên đây chỉ là dụ ngôn, tức không có tháºt. Nhưng bà i há»c Chúa đưa ra cho chúng ta lại là má»™t bà i há»c có tháºt, nó phản ảnh đúng hai loại ngưá»i luôn tồn tại trong Giáo há»™i và xã há»™i.
Câu kết thúc đầy đủ của Bà i Tin mừng là :
“Ta bảo các ngươi: ngưá»i nà y (ngưá»i thu thuế) ra vỠđược khá»i tá»™i, còn ngưá»i kia (ngưá»i Pharisiêu) thì không. Vì tất cả những ai tá»± nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống; và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lênâ€.
Tại sao hai ngưá»i cùng lên Äá»n thá» cầu nguyện, má»™t ngưá»i được khá»i tá»™i, còn ngưá»i kia thì không ?
Câu trả lá»i nằm ngay ở phần mở đầu Bà i Tin mừng:
“Khi ấy, Chúa Giêsu nói dụ ngôn sau đây vá»›i những ngưá»i hay tá»± hà o mình là ngưá»i công chÃnh và hay khinh bỉ kẻ khácâ€.
Và câu kết thúc cÅ©ng đã giải thÃch rõ rà ng:
“Vì tất cả những ai tá»± nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống; và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lênâ€.
Như váºy cái lý do khiến cho ngưá»i Pharisiêu không được khá»i tá»™i, đó là ông ta thÃch tá»± hà o mình là ngưá»i công chÃnh và khinh chê ngưá»i khác, mà cụ thể ở đây là ngưá»i thu thuế.
Nếu tinh ý má»™t chút, ta thấy Dụ ngôn nà y chỉ có mình Thánh sá» Luca tưá»ng thuáºt, và đây chÃnh là nét đặc biệt, nổi báºt trong Phúc âm cá»§a ông.
Nếu như Thánh sá» Matthêu đánh và o sá»± giả hình, thói khoe khoang, và tinh thần kẻ cả cá»§a ngưá»i Pharisiêu trong chương 23, thì Luca sẽ đánh và o lòng kiêu hãnh, tá»± mãn cá»§a nhóm Pharisiêu nà y.
Nhóm Pharisiêu còn được gá»i là BIỆT PHÃI.
Cụm từ Biệt Phái ta được nghe nhiá»u lần, nhưng hôm nay ta sẽ dà nh chút thá»i gian để nói vá» cụm từ “BIỆT PHÃI†NÀY
Tại sao gá»i là Biệt phái ?
Biệt= tách riêng;
Phái= phe.
Biệt phái= phe được tách riêng. Biệt phái: có gốc tiếng Hipri là perushim, nghÄ©a là những ngưá»i sống tách biệt.
Biệt phái là má»™t nhóm tÃn đồ Do Thái giáo, thông thạo Lá» Luáºt, giữ luáºt cách nhiệm nhặt theo mặt chữ, tá»± cho mình là thánh thiện, sống tách biệt vá»›i dân nghèo và dân ngoại.
Biệt phái xuất hiện và o khoảng giữa thế ká»· II trước CN, kế thừa phái Hashidim – những ngưá»i bảo vệ luáºt Môisen và dòng há» Macabê. Biệt phái đỠcao há»™i đưá»ng như nÆ¡i cầu nguyện và há»c há»i Lá» Luáºt, khác vá»›i nhóm Sadoc, há» chấp nháºn những Sách Thánh khác ngoà i bá»™ NgÅ© Thư, tin có Ä‘á»i sau, có thiên thần.
Như váºy, tađạ hiểu tại sao gá»i Pharisiêu là Biệt phái là vì há» thÃch đứng biệt láºp ra thà nh má»™t phái riêng. Há» không muốn chung đụng vá»›i ngưá»i tá»™i lá»—i, mà trong thá»i Chúa Giêsu, đó là ngưá»i thu thuế và các cô gái Ä‘iếm.
Trong dân chúng, ngưá»i Biệt phái là lá»›p ngưá»i ưu tú. ChÃnh Thánh Phaolô cÅ©ng là ngưá»i Biệt phái và ngà i cÅ©ng tá»± hà o mình là ngưá»i Biệt phái.
Há» giữ luáºt Chúa rất tỉ mỉ. Nhưng do chá»— giữ luáºt tỉ mỉ, và được ngưá»i khác coi là thánh thiện, mà có những ngưá»i trong nhóm há» sinh ra tá»± cao tá»± đại đối vá»›i những ngưá»i chung quanh.
Vì thế trong các nhóm Do Thái, riêng nhóm Pharisiêu sẽ được các thánh sỠquan tâm chú ý, hỠsẽ được “chăm sóc đặc biệt†so với các nhóm khác.
Ngoà i lý do đó ra, còn một lý do nữa mà các thánh sỠnhất lãm (Matthêu, Marcô, Luca) luôn chú ý và o nhóm Biệt phái nà y.
Như ta biết sau khi khi Chúa Giêsu vá» trá»i. Và o năm 70 sau Công nguyên, Äá»n thá» Giêrusalem bị phá há»§y, các nhóm tôn giáo như luáºt sÄ©, Sadoc,… đã bị xóa sổ không còn hoạt động. Riêng nhóm Pharisiêu vẫn còn tồn tại. Há» căm ghét Chúa Giêsu, vì há» luôn đối mặt vá»›i Chúa trong Tân ước, và lần nà o há» cÅ©ng bị Chúa quở trách vá» thói giả hình, nên há» rất căm ghét chúa và vì thế há» ghét lây các tÃn hữu thá»i Giáo há»™i sÆ¡ khai, nên há» ra sức đà n áp và tấn công các Kitô hữu, ra lệnh không cho các tÃn hữu và o Äá»n thá». Äó cÅ©ng là má»™t hình thức TUYỆT THÔNG.
ChÃnh vì thế, các Thánh sá» như Matthêu và Luca rất chú ý đến nhóm nà y, các thánh sá» luôn bóc mẽ thói giả hình cá»§a hỠđể cho thói giả hình và tinh thần kẻ cả đó không lây nhiá»…m và o cá»™ng Ä‘oà n tÃn hữu thá»i sÆ¡ khai.
Và Bà i Tin mừng hôm nay, Luca đã đẩy thái độ giả hình và tá»± mãn cá»§a ngưá»i Pharisiêu lên mức cao hÆ¡n, như váºy có khác gì Luca lá»™t trần trụi con ngưá»i cá»§a há» cho má»i ngưá»i thấy.
Luca là Thánh sỠđươc mệnh danh là Thánh sỠcủa Lòng Chúa thương xót.
Ông rất ghét những kẻ tá»± cho mình là đạo đức, tá»± cao tá»± đại và khinh chê ngưá»i khác, Luca luôn bênh vá»±c kẻ tá»™i lá»—i, ngưá»i nghèo, ngưá»i cô thân cô thế như ngưá»i thu thuế, gái Ä‘iếm, bà góa,… bằng những dụ ngôn rất sâu sắc.
Tháºt váºy ngay Chương mở đầu phúc âm Luca, trong kinh Magnificat, Thánh sá» Luca đã viết:
“Chúa giÆ¡ tay biểu dương sức mạnh, dẹp tan phưá»ng lòng trà kiêu căng.
Chúa hạ bệ những ai quyá»n thế, Ngưá»i nâng cao má»i kẻ khiêm nhưá»ng (Lc 1, 51 – 52).
Trong Dụ ngôn hôm nay, kẻ kiêu căng, á»· quyá»n thế chÃnh là ngưá»i Pharisiêu, còn ngưá»i khiêm nhưá»ng chÃnh là ngưá»i thu thuế.
Váºy dụ ngôn kể hai ngưá»i cầu nguyện thế nà o ?
Dụ ngôn kể rằng: “Có hai ngưá»i lên Ä‘á»n thá» cầu nguyện, má»™t ngưá»i biệt phái, má»™t ngưá»i thu thuếâ€.
Tại sao Äá»n thá» Giêrusalem nguy nga lá»™ng lẫy, tráng lệ như váºy, mà hôm nay chỉ có 2 ngưá»i cầu nguyện, nó vắng như “Chùa Bà Äanh†?
Thưa: Luca muốn chuẩn bị MỘT SÂN KHẤU CHỈ CÓ 2 NGƯỜI TIÊU BIỂU CHO 2 HẠNG NGƯỜI:
+ Hạng ngưá»i tá»± cho mình là công chÃnh (Pharisiêu).
+ Hạng ngưá»i tá»™i lá»—i (ngưá»i thu thuế).
Cái sân khấu nà y ta cÅ©ng đã gặp trong Chương 15 cá»§a Phúc âm Luca khi ông tưá»ng thuáºt 3 dụ ngôn:
+ Con chiên bị mất (Lc 15, 4 – 7).
+ Äồng bạc bị mất (Lc 15, 8 – 10)
+ Dụ ngôn Ngưá»i cha nhân háºu (Lc 15, 11 – 32).
Sá»± tương phản giữa ngưá»i Pharisiêu và ngưá»i thu thuế, ta còn gặp rất nhiá»u trong Phúc âm cá»§a Luca, như trong bữa tiệc nhà ông Lêvi, sau khi Lêvi được Chúa kêu gá»i là m môn đệ (Lc 5, 29 – 32).
Luca viết vá» sá»± cầu nguyện 2 loại ngưá»i đó như sau:
“Ngưá»i biệt phái đứng thẳng, cầu nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, tôi cảm tạ Chúa vì tôi không như các ngưá»i khác: tham lam, bất công, ngoại tình, hay là như tên thu thuế kia; tôi ăn chay má»—i tuần hai lần, và dâng má»™t phần mưá»i tất cả các hoa lợi cá»§a tôiâ€.
“NGƯỜI BIỆT PHÃI ÄỨNG THẲNGâ€
Hình như ông Biệt phái không cầu nguyện mà chỉ là kể lể công đức cá»§a mình trước mặt Chúa. Ông không quỳ xuống mà đứng thẳng ngưá»i như má»™t kẻ đầy kiêu hãnh, kiêu hãnh và tá»± hà o vá» những việc đạo đức ông đã thá»±c hà nh.
“ĂN CHAY Má»–I TUẦN HAI LẦNâ€
Luáºt Do thái chỉ buá»™c ăn chay má»™t năm má»™t lần trong ngà y lá»… Äá»n tá»™i, cá»n ông, ông ăn chay 1 tuần 2 lần.
Có nghÄ©a 1 năm có 52 tuần, thì ông ăn chay: 2 x 52 = 104 lần, vượt quá con số 1 theo luáºt buá»™c. Như váºy ông quá đạo đức rồi.
“KHÔNG NHƯ TÊN THU THUẾ KIAâ€.
Ông không tham lam, bất công, ngoại tình,…đó là điá»u quá tốt, nhưng khi ông nói: KHÔNG NHƯ TÊN THU THUẾ KIA, lại là điá»u quá tệ hại. Tại sao lại so sánh như váºy ?
Tại sao lại kéo ngưá»i thu thuế và o đây, trong khi cầu nguyện đúng nghÄ©a, là cuá»™c đối thoại riêng tư giữa ta vá»›i Chúa.
Ông muốn lôi kéo ngưá»i thu thuế và o để là m gì ?
Thưa: ông muốn là m nổi báºt ông lên trước mặt Chúa.
CÅ©ng như ở Ä‘á»i: cái đẹp và cái xấu Ä‘á»u có Ãch lợi cá»§a nó. ChÃnh cái xấu xa kia má»›i tôn vinh cái đẹp lên bá»™i phần. Ở đây cÅ©ng váºy, ông Biệt phái cố ý lôi ngưá»i thu thuế và o lá»i cầu nguyện cá»§a mình như để muốn tôn vinh ông lên trước mặt Chúa.
Ngưá»i Pharisiêu trong dụ ngôn tiêu biểu cho loai ngưá»i tá»± cho mình là công chÃnh và khinh chê kẻ khác.
Trong khi ngưá»i thu thuế cầu nguyện như sau:
“Ngưá»i thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trá»i, đấm ngá»±c mà nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tá»™i’
“ÄỨNG XA XAâ€.
Ngưá»i thu thuế ý thức mình là kẻ tá»™i lá»—i, nên ông không dám đến gần bà n thá» mà chỉ đứng ở xa xa, thâm chà ông không dám ngước mặt lên trá»i mà chỉ cúi mặt xuống mà đấm ngá»±c “lá»—i tại tôi, lá»—i tại tôi má»i đà ngâ€.
“’LẠY CHÚA, XIN THÆ¯Æ NG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘI’
Äó cÅ©ng là lá»i cầu nguyện cá»§a Thánh vương Äavit trong Thánh vịnh 50 trong phần đáp ca.
Lạy Chúa, nguyện thương con theo lòng nhân háºu Chúa, xoá tá»™i con theo lượng cả đức từ bi. Xin rá»a con tuyệt gốc lá»—i lầm, và tẩy con sạch lâng tá»™i ác.
Bởi vì Chúa chẳng ưa gì sinh lễ, nếu con dâng lễ toà n thiêu Chúa sẽ không ưng. Của lễ con dâng, lạy Chúa, là tâm hồn tan nát, lạy Chúa, xin đừng chê tấm lòng tan nát, khiêm cung.
Dưới con mắt ngưá»i Do Thái ngưá»i thu thuế bị coi là tá»™i lá»—i.
Tháºt váºy, dân Do thái Ä‘ang bị ngưá»i Rôma đô há»™. ChÃnh phá»§ độ há»™ không tá»± tổ chức thu thuế lấy, nhưng há» cho đấu thầu. Äã thầu thì ai bá» thầu cao nhứt, sẽ được độc quyá»n thu thuế. DÄ© nhiên hạng ngưá»i thu thuế nầy bị dân chúng căm ghét và coi là hạng ngưá»i tá»™i lá»—i. Tá»™i lá»—i phép công bằng. Tá»™i bóc lá»™t, là m già u trên xương máu đồng bà o. Tá»™i là m tay sai cho chÃnh quyá»n ngoại bang Rôma.
Trước thái độ cá»§a 2 loại ngưá»i nà y, Chúa Giêsu đã kết luáºn:
“”NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘI”.
Dụ ngôn hôm nay là má»™t bà i há»c sâu sắc và ý nghÄ©a cho các Kitô hữu hôm nay, nhất là khi chúng ta Ä‘ang sống trong Mùa Chay thánh 2021. Có 2 bà i há»c mà ta phải nháºn thức:
1) Ta phải ý thức mình là kẻ tá»™i lá»—i, ta nhiá»u tá»™i hÆ¡n ta nghÄ©. Vì thế ta cần phải khiêm tốn chạy đến vá»›i Lòng Chúa thương xót để xin Ngà i tha thứ nÆ¡i Tòa Cáo giải trong Mùa Chay Thánh nà y. “’LẠY CHÚA, XIN THÆ¯Æ NG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘI’
2) Ta phải biết bao dung, thương xót trước những lá»—i lầm cá»§a ngưá»i khác, không những không khinh miệt mà ta phải biết bao dung, thông cảm và tha thứ, vì có như váºy ta má»›i được Chúa thương xót.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
_________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 18, 9-14).
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU NÓI DỤ NGÔN SAU ÄÂY VỚI NHá»®NG NGƯỜI HAY Tá»° HÀO MÃŒNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÃNH VÀ HAY KHINH BỈ KẺ KHÃCâ€
KHI ẤY:
Như ta biết Chương 18 cá»§a Phúc âm Luca được bắt đầu bằng 2 dụ ngôn mà chỉ có Luca tưá»ng thuáºt.
+ Dụ ngôn Quan tòa bất chÃnh và bà góa quấy rầy (Lc 18, 1 – 8)
+ Dụ ngôn Ngưá»i Pharisiêu và ngưá»i thu thuế (Lc 18, 9 – 14)
Váºy quan Ä‘iểm cá»§a Luca là gì?
Thưa: Luca là má»™t y sÄ©, ông luôn đứng vá» phÃa ngưá»i nghèo, ngưá»i cô thân cô thế, ngưá»i tá»™i lá»—i, ngưá»i Ä‘au khổ, táºt nguyá»n. Khi Luca đứng hẳn vá» phÃa những ngưá»i nà y, ông sẽ công khai lên án, công kÃch những ngưá»i thuá»™c phÃa bên kia, những ngưá»i cáºy quyá»n cáºy thế áp bức ngưá»i khác, những ngưá»i tá»± hà o mình là công chÃnh để chê bai, khinh miệt ngưá»i tá»™i lá»—i.
“CHÚA GIÊSU NÓI DỤ NGÔN SAU ÄÂY VỚI NHá»®NG NGƯỜI HAY Tá»° HÀO MÃŒNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÃNH VÀ HAY KHINH BỈ KẺ KHÃCâ€
Như váºy Luca đã cho độc giả biết Chúa Giêsu kể dụ ngôn nà y nhắm và o hạng ngưá»i nà o: đó là ngưá»i tá»± hà o mình là ngưá»i công chÃnh và hay khinh bỉ kẻ khác.
“CÓ HAI NGƯỜI LÊN ÄỀN THỜ CẦU NGUYỆN, MỘT NGƯỜI BIỆT PHÃI, MỘT NGƯỜI THU THUẾâ€
“CÓ HAI NGƯỜI LÊN ÄỀN THỜ CẦU NGUYỆNâ€
Äá»™c giả sẽ thắc mắc:
Tại sao Äá»n thá» Giêrusalem hôm nay chỉ có 2 ngưá»i lên Äá»n thá» thôi? Còn bao ngưá»i khác đâu? Äúng là Äá»n thá» vắng như Chùa Bà Äanh.
Äá»n thá» vắng cÅ©ng phải, vì ngay sau đó trong Chương 19, Luca má»›i nói Chúa Giêsu lên Äá»n thá» Giêrusalem và tại đó Ngà i đã là m má»™t việc tháºt mạnh mẽ và quyết liệt, đó là đuổi những ngưá»i buôn bán ra khá»i Äá»n thá» mà ta gá»i là Thanh tảy Äá»n thá» (Lc 19, 45)
Như váºy, ở Chương 18, theo Luca, Chúa chưa đến Giêrusalem, mà đang trên đưá»ng Ä‘i, Äá»n thá» lúc đó theo Luca mô tả: đó là sà o huyệt cá»§a bá»n cướp! ” (Lc 19, 45b). Äá»n thá» mà biến thà nh hang trá»™m cướp thì còn ai muốn đến, do đó hôm nay chỉ có 2 ngưá»i lên Äá»n thá» cầu nguyện thôi.
“NGƯỜI BIỆT PHÃI ÄỨNG THẲNG, CẦU NGUYỆN RẰNG: ‘LẠY CHÚA, TÔI CẢM TẠCHÚA VÃŒ TÔI KHÔNG NHƯ CÃC NGƯỜI KHÃC: THAM LAM, BẤT CÔNG, NGOẠI TÃŒNH, HAY LÀ NHƯ TÊN THU THUẾ KIA; TÔI Ä‚N CHAY Má»–I TUẦN HAI LẦN, VÀ DÂNG MỘT PHẦN MƯỜI TẤT CẢ CÃC HOA LỢI CỦA TÔI’
Luca bắt đầu thuáºt lại thái độ cầu nguyện cá»§a 2 ngưá»i. Trước tiên ông mô tả ngưá»i Pharisiêu
NGƯỜI BIỆT PHÃI ÄỨNG THẲNG, CẦU NGUYỆN RẰNG:
“Ngưá»i Biệt phái đứng thẳngâ€, đây là tư thế cá»§a con ngưá»i tá»± phụ, kiêu ngạo. Ông không cúi mình trước Thiên Chúa như tư thế phải có, ông không đấm ngá»±c như cách cá»§a ngưá»i có tá»™i, mà đứng thẳng ngưá»i.
Äây là thái độ tá»± mãn lố bịch, vì có ai công chÃnh trước mặt Chúa, và ai sẽ đứng vững trước mặt Ngà i. Việc ông đứng thẳng ngưá»i như má»™t sá»± ngạo mạn, má»™t sá»± thách đố trước lòng bao dung cá»§a Thiên Chúa, như là cách tá»± hà o và khoe khoang, vì ông chuẩn bị khoe Ä‘iá»u gì đó.
TÔI CẢM TẠCHÚA VÃŒ TÔI KHÔNG NHƯ CÃC NGƯỜI KHÃC: THAM LAM, BẤT CÔNG, NGOẠI TÃŒNH
Ông cảm tạ Chúa như thể ông ý thức rằng: Nhá» có Æ¡n Chúa giúp, ông má»›i có thể trở thà nh ngưá»i công chÃnh.
Nhưng Æ¡n Chúa giúp cho ông, là để ông sống tốt hÆ¡n, chứ đâu phải để ông thốt ra “TÔI KHÔNG NHƯ CÃC NGƯỜI KHÃCâ€. Ông còn muốn nhắc cho Chúa nhá»›, sợ Ngà i quên mất, đó là : Ông không tham lam, bất công, ngoại tình.
á»’ như váºy là quá tốt rồi, đạo đức quá rồi! Thiên Chúa còn muốn gì nữa.
“HAY LÀ NHƯ TÊN THU THUẾ KIAâ€
Ông có ý muốn nói: Ông không tham lam, bất công, ngoại tình như tên thu thuế kia là kẻ chuyên tham lam, bất công, ngoại tình.
Cầu nguyện vá»›i má»™t thái độ đạp ngưá»i khác xuống để là m bợ đỡ cho mình cao lên. Cầu nguyện như váºy còn ý nghÄ©a gì nữa. Cầu nguyện chỉ toà n khoe khoang và tá»± mãn
“TÔI Ä‚N CHAY Má»–I TUẦN HAI LẦN, VÀ DÂNG MỘT PHẦN MƯỜI TẤT CẢ CÃC HOA LỢI CỦA TÔI’
Ngưá»i Pharisêu trong dụ ngôn giữ luáºt hÆ¡n mức luáºt đòi buá»™c: luáºt chỉ buá»™c má»—i năm ăn chay má»™t ngà y và o dịp lá»… Xá tá»™i, còn ông ăn chay tuần hai lần; luáºt đòi buá»™c ná»™p má»™t phần muá»i những hoa lợi chÃnh, chỉ tÃnh các hoa lợi chÃnh thôi, chứ không phải tất cả, còn ông, ông ná»™p má»™t phần mưá»i tất cả hoa lợi. Thế nhưng, lòng kiêu hãnh đã là m há»ng tất cả thà nh quả đạo đức cá»§a ông.
Ông khoe thà nh tÃch chứ không cầu nguyện. Ông độc thoại chứ không nói chuyện vá»›i Chúa.
Trong má»™t lá»i cầu nguyện ngắn ngá»§i, chữ “TÔI†được ông láºp lại tá»›i 6 lần. Ông lại khinh thưá»ng miệt thị ngưá»i khác. Ông thiếu lòng khiêm tốn, thiếu chất đất tốt cho các nhân đức triển nở.
“NGƯỜI THU THUẾ ÄỨNG XA XA, KHÔNG DÃM NGƯỚC MẮT LÊN TRỜI, ÄẤM NGá»°C MÀ NGUYỆN RẰNG: ‘LẠY CHÚA, XIN THÆ¯Æ NG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘI’
Tiếp sau đó, Luca mô tả thái độ cầu nguyện cá»§a ngưá»i thu thuế. Tháºt là má»™t bức tranh tương phản. Tương phản rất nhiá»u lãnh vá»±c, từ tư thế đứng đến ná»™i dung cá»§a lá»i cầu nguyện. Ông Pharisiêu cà ng tá»± phụ bao nhiêu, thì ngưá»i thu thuế cà ng khiêm tốn bấy nhiêu.
“NGƯỜI THU THUẾ ÄỨNG XA XA, KHÔNG DÃM NGƯỚC MẮT LÊN TRỜI, ÄẤM NGá»°C MÀ NGUYỆN RẰNGâ€
Ngưá»i thu thuế không dám đứng giữa Äá»n thá» như ông Pharisiêu, ông không dám ngước mặt nhìn lên trá»i như ông Pharisiêu đứng thẳng nhìn trá»±c diện và o Cung thánh, chỉ vì ngưá»i thu thuế ý thức rằng: Mình chỉ là con ngưá»i đầy tá»™i lá»—i Ä‘ang đối diện vá»›i Thiên Chúa, Ngà i là Äấng Thánh Thiện, Ngà i thấu suốt ông.
Váºy ông có gì để mà tá»± hà o, ngay việc đứng ở đây ông đã thấy không xứng đáng rồi nên ông không dám đến gần mà chỉ đứng xa xa.
Cá» chỉ “đấm ngá»±c†cá»§a ông, như muốn nói rằng: Vâng tất cả tá»™i cá»§a con đây là do chÃnh con phạm, chứ không phải ai khác. Cá» chỉ đấm ngá»±c đó sẽ được các Kitô hữu sau nà y thá»±c hà nh trong kinh Cáo mình trước má»—i thánh lá»…: Vừa đấm ngá»±c vừa nói : “Lá»—i tại con, lá»—i tại con má»i đà ngâ€.
“’LẠY CHÚA, XIN THÆ¯Æ NG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘIâ€
Lá»i cầu nguyện cá»§a ngưá»i thu thuế rất ngắn gá»n, nó chỉ là lá»i thú tá»™i chứ không kể lể gì hết, nhưng nó đã nói lên tất cả lòng ăn năn thống hối. Ông chẳng có gì để khoe vá»›i Chúa như ông Pharisiêu. Ông chẳng có gì khoe khoang, ngoại trừ những tá»™i ông đã là m và cầu xin Thiên Chúa thương xót.
Äặc biệt trong tất cả các lá»i cầu nguyện cá»§a ngưá»i thu thuế, ông không bao giá» dùng chữ “TÔI†như ông Pharisiêu mà luôn là từ “CONâ€
Lá»i cầu nguyện cá»§a ngưá»i thu thuế được Chúa coi là mẫu má»±c: “Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tá»™i lá»—iâ€. Ông đã nói lên sá»± tháºt vá» mình.
Nháºn mình là kẻ có tá»™i không phải chỉ là nháºn biết má»™t chuá»—i các việc xấu ta phạm mà còn là nháºn ra lòng Chúa thương xót..
“TA BẢO CÃC NGÆ¯Æ I: NGƯỜI NÀY RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘI, CÃ’N NGƯỜI KIA THÃŒ KHÔNG.
VÃŒ TẤT CẢ NHá»®NG AI Tá»° NÂNG MÃŒNH LÊN, SẼ BỊ HẠXUá»NG; VÀ AI HẠMÃŒNH XUá»NG, SẼ ÄÆ¯á»¢C NÂNG LÊN
Kết thúc Dụ ngôn Chúa Giêsu đã nói gì vỠ02 thái độ cầu nguyện nà y?
Chúa nói rất rõ: Ngưá»i thu thuế khiêm tốn trước mặt Chúa, nhìn nháºn các tá»™i lá»—i cá»§a mình và cầu xin lòng Thương xót thì khi ra vỠông đã được khá»i tá»™i. Anh ta đã trở nên công chÃnh.
Còn ngưá»i Pharisiêu chỉ biết khoe khoang và tá»± phụ là kẻ công chÃnh thì khi ra vá» không những không khá»i tá»™i mà còn chồng thêm tá»™i, ông đã đánh mất luôn sá»± công chÃnh mà ông đã tá»± khoác lên mình.
Tóm lại, ta có một chân lý:
NGƯỜI TA KHÔNG BAO GIỜ LÀ NGƯỜI CÔNG CHÃNH, NHƯNG LÀ NGƯỜI ÄÆ¯á»¢C CÔNG CHÃNH HÓA.
Có nghÄ©a ta không bao giá» trở nên công chÃnh do những gì ta đã là m, mà ta chỉ công chÃnh khi được Thiên Chúa xót thương.
Vâng chÃnh Thiên Chúa đã công chÃnh hóa ngưá»i thu thuế nà y, vì anh ta là má»™t ngưá»i tá»™i lá»—i, nhưng biết ăn năn thống hối, biết khiêm tốn, biết tá»± hạ mình trước Äức Chúa. Tình yêu cá»§a Thiên Chúa đã công chÃnh hóa anh ta.
Còn ngưá»i Pharisiêu tá»± cho mình là ngưá»i công chÃnh, đó là sá»± ảo tưởng, sá»± mạo nháºn, vì ai có thể là ngưá»i công chÃnh trước mặt Chúa! nên ông đã không được công chÃnh hóa. Chỉ khi nà o nhìn nháºn đúng bản chất con ngưá»i mình, và biết quay vá» vá»›i Chúa thì ngưá»i ấy má»›i được công chÃnh hóa.
“VÃŒ TẤT CẢ NHá»®NG AI Tá»° NÂNG MÃŒNH LÊN, SẼ BỊ HẠXUá»NG; VÀ AI HẠMÃŒNH XUá»NG, SẼ ÄÆ¯á»¢C NÂNG LÊN.â€
Äây là nguyên tắc mà Chúa Giêsu đã nêu ra trong suốt các sách Phúc âm. Ai nâng mình lên sẽ bị hạ xuống và ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên.
ChÃnh thánh Luca trong phần đầu cuốn Phúc âm, ông đã nói đến nguyên tắc nà y nÆ¡i Mẹ Maria. Mẹ đã tá»± hạ mình chỉ là nữ tỳ cá»§a Thiên Chúa nên Mẹ đã được cất nhắc lên địa vị cao sang để trở thà nh Mẹ Thiên Chúa
Tá»± hà o vá» sá»± đạo đức cá»§a mình và khinh ngưá»i khác, Äó chẳng phải chuyện cá»§a các ông Pharisiêu ngà y xưa. Äó còn là chuyện cá»§a con ngưá»i má»i thá»i, cá»§a chÃnh các Kitô hữu hôm nay.
Chúng ta được nghe Äức Giêsu kể dụ ngôn nà y trong Mùa Chay thánh tháºt ý nghÄ©a và sâu sắc. Hai nhân váºt đối láºp nhau, được đặt bên nhau trong dụ ngôn. HỠđược ở trong cùng má»™t Ä‘á»n thá», cùng đứng cầu nguyện trước nhan Chúa.
Hai nhân váºt nà y giống nhau hoà n toà n vá» không gian và thá»i gian. Nhưng chỉ khác nhau ở tâm tình cầu nguyện và kêt quả sẽ khác nhau.
Mùa Chay là mùa sám hối. Tinh thần sám hối cá»§a mùa Chay được diá»…n tả trong cung cách, thái độ và cả trong lá»i cầu nguyện. Chúa yêu thÃch tâm tình nà y hÆ¡n là những “thà nh tÃch†mình đạt được qua việc giữ luáºt bên ngoà i và lấy đó là m thoả mãn rồi tá»± đánh giá mình là ngưá»i mẫu má»±c.
TRONG BÀI ÄỌC I, TrÃch sách Tiên tri Hôsê.
Tiên tri Hôsê dã nói lên ước muốn của Thiên Chúa:
“”Ta muốn tình yêu, chá»› không muốn hy lá»…. Ta muốn sá»± hiểu biết Thiên Chúa hÆ¡n là cá»§a lá»… toà n thiêu “.
Quả đúng như váºy, trong Thánh vịnh 50 đã viết:
“Bởi vì Chúa chẳng ưa gì sinh lễ, nếu con dâng lễ toà n thiêu Chúa sẽ không ưng. Của lễ con dâng, lạy Chúa, là tâm hồn tan nát, lạy Chúa, xin đừng chê tấm lòng tan nát, khiêm cung.
Và trong Thánh vịnh 40 cũng đã viết:
“Máu chiên bò Chúa không ưng, cá»§a lá»… toà n thiêu Chúa không nháºn, thì nà y con đến để là m theo ý Cha” (Psa 40:6).
Ngưá»i thu thuế trong dụ ngôn hôm nay chÃnh là má»™t tấm lòng tan nát trước mặt Chúa, và Chúa không há» chê tấm lòng tan nát đó.
Chúng ta hãy dâng lá»i cầu nguyện:
Lạy Chúa, xin cho con biết khiêm tốn nháºn thấy những yếu Ä‘uối và giá»›i hạn cá»§a con, để con không còn tá»± cao tá»± đại, nhưng luôn biết dá»±a và o Æ¡n Chúa và thấy mình cần đến Chúa.
Amen.
___________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

