DỤ NGÔN TÊN MẮC NỢ KHÔNG BIẾT XÓT THÆ¯Æ NG.
“NẾU Má»–I NGƯỜI TRONG CHÚNG CON KHÔNG THA THỨ CHO ANH EM, THÃŒ CHÚA CHA CŨNG KHÔNG THA THỨ CHO CHÚNG CON”.
BÀI ÄỌC I: Än 3, 25. 34-43
“Vá»›i tâm thần sám hối và tinh thần khiêm tốn, chúng tôi được chấp nháºn”.
TrÃch sách Tiên tri Äaniel.
Trong những ngà y ấy, Adaria đứng giữa lá»a mở miệng cầu nguyện rằng: “Vì danh Chúa, xin đừng bá» con mãi mãi cho quân thù, và xin đừng huá»· bá» lá»i giao ước cá»§a Chúa. Xin chá»› cất lòng từ bi Chúa khá»i chúng con. Vì Abraham kẻ Chúa yêu, Isaac tôi tá»› Chúa, và Israel ngưá»i là nh thánh cá»§a Chúa, những kẻ Chúa đã hứa cho sinh con cháu ra nhiá»u như sao trên trá»i và như cát bãi biển. Vì lạy Chúa, chúng con đã trở nên yếu hèn hÆ¡n má»i dân tá»™c và hôm nay, vì tá»™i lá»—i chúng con, chúng con bị nhục nhã ở má»i nÆ¡i. Hiện giá» không còn vua chúa, thá»§ lãnh, tiên tri, không còn cá»§a lá»… toà n thiêu, lá»… hiến tế, lá»… váºt, nhÅ© hương và nÆ¡i để dâng lên Chúa cá»§a đầu mùa để được Chúa thương. Nhưng vá»›i tâm hồn sám hối và vá»›i tinh thần khiêm tốn, chúng con xin Chúa chấp nháºn; chúng con như những con dê, bò rừng và những chiên béo được dâng lên Chúa là m cá»§a lá»… toà n thiêu, xin cho cá»§a hiến tế chúng con dâng trước tôn nhan Chúa hôm nay, được đẹp lòng Chúa, vì những ai tin tưởng nÆ¡i Chúa không phải hổ thẹn. Và bây giá» chúng con hết lòng theo Chúa, kÃnh sợ Chúa và tìm kiếm tôn nhan Chúa. Xin đừng để chúng con phải hổ thẹn, nhưng xin hãy đối xá» vá»›i chúng con theo lòng nhân háºu và lòng từ bi sung mãn cá»§a Chúa. Lạy Chúa, xin là m những việc lạ lùng mà cứu thoát chúng con, và xin cho thánh danh Chúa được vinh quang”.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 24, 4bc-5ab. 6-7bc. 8-9
Äáp: Lạy Chúa, xin hãy nhá»› lòng thương xót cá»§a Ngà i (c. 6a).
Xướng:
1) Lạy Chúa, xin chỉ cho con đưá»ng Ä‘i cá»§a Chúa, xin dạy bảo con vá» lối bước cá»§a Ngà i. Xin hướng dẫn con trong chân lý và dạy bảo con, vì Chúa là Thiên Chúa cứu độ con. – Äáp.
2) Lạy Chúa, xin hãy nhá»› lòng thương xót cá»§a Ngà i, lòng thương xót tá»± muôn Ä‘á»i vẫn có. Xin hãy nhá»› con theo lòng thương xót cá»§a Ngà i, vì lòng nhân háºu cá»§a Ngà i, thân lạy Chúa. – Äáp.
3) Chúa nhân háºu và công minh, vì thế Ngà i sẽ dạy cho tá»™i nhân hay đưá»ng lối. Ngà i hướng dẫn kẻ khiêm cung trong đức công minh, dạy bảo ngưá»i khiêm cung đưá»ng lối cá»§a Ngà i. – Äáp.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM: Mt 4, 4b
Ngưá»i ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi má»i lá»i do miệng Thiên Chúa phán ra.
PHÚC ÂM: Mt 18, 21-35
“Nếu má»—i ngưá»i trong chúng con không tha thứ cho anh em, thì Chúa Cha cÅ©ng không tha thứ cho chúng con”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Matthêu.
Khi ấy, Phêrô đến thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho há» mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” Chúa Giêsu đáp: “Ta không bảo con phải tha đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần bảy. Vá» vấn đỠnà y, thì Nước Trá»i cÅ©ng giống như ông vua kia muốn tÃnh sổ vá»›i các đầy tá»›. Trước hết, ngưá»i ta dẫn đến vua má»™t ngưá»i mắc nợ mưá»i ngà n nén bạc. Ngưá»i nà y không có gì trả, nên chá»§ ra lệnh bán y, vợ con và tất cả tà i sản cá»§a y để trả hết nợ. Ngưá»i đầy tá»› liá»n sấp mình dưới chân chá»§ và van lÆ¡n rằng: ‘Xin vui lòng cho tôi khất má»™t kỳ hạn và tôi sẽ trả cho ngà i tất cả’. Ngưá»i chá»§ động lòng thương, trả tá»± do và tha nợ cho y.
Khi ra vá», tên đầy tá»› gặp má»™t ngưá»i bạn mắc nợ y má»™t trăm bạc. Y tóm lấy, bóp cổ mà nói rằng: ‘Hãy trả nợ cho ta’. Bấy giá» ngưá»i bạn sấp mình dưới chân và van lÆ¡n rằng: ‘Xin vui lòng cho tôi khất má»™t kỳ hạn, tôi sẽ trả hết nợ cho anh’. Y không nghe, bắt ngưá»i bạn tống giam và o ngục, cho đến khi trả nợ xong. Các bạn y chứng kiến cảnh tượng đó, rất khổ tâm, há» liá»n Ä‘i thuáºt vá»›i chá»§ tất cả câu truyện. Bấy giá» chá»§ đòi y đến và bảo rằng: ‘Tên đầy tá»› độc ác kia, ta đã tha hết nợ cho ngươi, vì ngươi đã van xin ta; còn ngươi, sao ngươi không chịu thương bạn ngươi như ta đã thương ngươi?’ Chá»§ nổi giáºn, trao y cho lý hình hà nh hạ, cho đến khi trả hết nợ. Váºy Cha Ta trên trá»i cÅ©ng xá» vá»›i các con đúng như thế, nếu má»—i ngưá»i trong các con không hết lòng tha thứ cho anh em mình”.
Äó là lá»i Chúa.
_______________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Mt 18, 21-35)
“NẾU Má»–I NGƯỜI TRONG CHÚNG CON KHÔNG THA THỨ CHO ANH EM, THÃŒ CHÚA CHA CŨNG KHÔNG THA THỨ CHO CHÚNG CON”.
Hôm nay thứ Ba tuần III Mùa Chay, Phụng vụ đưa chúng ta bước và o Chương 18 Phúc âm Matthêu.
Chương 18 nà y cá»§a Matthêu là má»™t chương đặc biệt, Matthêu dà nh hẳn để đúc kết CÃC BÀI GIẢNG VỀ GIÃO HỘI.
Nói đến Giáo há»™i là ta nói đến má»™t cá»™ng Ä‘oà n, má»™t tổ chức, bao gồm đủ má»i thà nh phần, má»i dân má»i nước vá»›i má»i phẩm tráºt: Giáo hoà ng, Giám mục, Hồng Y, Linh mục, Tu sÄ©, Giáo dân. Äá»§ má»i sắc tá»™c: Da trắng, da và ng, da Ä‘en, da Ä‘á»,…. Äá»§ má»i trình độ: trà thức, bình dân, văn minh, má»i rợ..
Giáo há»™i luôn có 2 khÃa cạnh: KhÃa cạnh thần linh – khÃa cạnh trần thế.
+ KHÃA CẠNH THẦN LINH: Äó là Giáo há»™i cá»§a Chúa, có Chúa Kitô là Äầu, còn tất cả má»i thà nh phần Ä‘á»u là các chi thể. Vì thế Giáo há»™i luôn thánh thiện.
+ KHÃA CẠNH TRẦN THẾ: Nó được xem như má»™t cá»™ng Ä‘oà n to lá»›n, má»™t táºp thể. Nó bao gồm má»i con ngưá»i vá»›i đầy đủ các nết tốt xấu, vá»›i má»™t cÆ¡ cấu tổ chức từ trên xuống dưới.
ChÃnh vì có 2 khÃa cạnh thần linh – trần thế nên khi nhìn và o Giáo há»™i, ngưá»i ta thưá»ng chỉ nhìn thấy đó là tổ chức cá»§a con ngưá»i vá»›i các nhược Ä‘iểm, khuyết Ä‘iểm, vì thế ngưá»i ta hay bà y tá» thái độ công kÃch, dèm pha, nói xấu và lên án.
Vì Giáo há»™i bao gồm những con ngưá»i yếu Ä‘uối má»ng dòn nên vấn đỠđặt ra: Giáo há»™i muốn được tồn tại và bá»n vững, nó phải đặt trên ná»n tảng YÊU THÆ¯Æ NG – THA THỨ.
Chúa Giêsu đã nhìn thấy trước những mối nguy hiểm luôn rình ráºp, tấn công Giáo há»™i từ má»i phÃa, nên Chúa đã ban cho các môn đệ những giáo huấn, những bà i giảng quý báu mà thánh sá» Matthêu đã đúc kết lại trong Chương 18 nà y. Cụ thể:
+ Ai là ngưá»i lá»›n nhất trong Nước trá»i (Mt 18, 1 – 4)
+ Äừng là m cá»› cho ngưá»i ta sa ngã (Mt 18, 5 – 11)
+ Con chiên lạc (Mt 18, 12 -14)
+ Sá»a lá»—i anh em (Mt 18, 15 – 20)
+ Anh em tha thứ cho nhau (Mt 18, 21 – 22)
+ Dụ ngôn Tên mắc nợ không biết xót thương (Mt 18, 23 – 35).
Äó là cái nhìn tổng quát cho Chương 18 nà y.
Bà i Tin mừng hôm nay, Chúa đưa ra giáo huấn “Anh em hãy tha thứ cho nhau†và dụ ngôn Tên mắc nợ không biết xót thương….).
Nói đến vấn đỠtha thứ, Matthêu đã mở đầu Bà i Tin mừng bằng một vấn đỠmà thánh Phêrô đã đặt ra cho Chúa Giêsu.
Matthêu viết:
“Khi ấy, Phêrô đến thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho há» mấy lần? Có phải đến bảy lần không?”
“CON PHẢI THA THỨ CHO HỌ MẤY LẦN?â€.
Má»™t câu há»i quá mạo hiểm và hóc búa. Là m sao ai có thể đưa ra má»™t con số cụ thể.
Kitô hữu chúng ta, ai cũng có kinh nghiệm nà y:
CHÚNG TA NỢ THIÊN CHÚA NHIỀU LẮM, nhiá»u hÆ¡n cả khi chúng ta nghÄ©. Má»—i lần chúng ta phạm tá»™i, lá»—i luáºt Chúa là má»™t lần chúng ta mắc nợ.
Trong khi đó ta nợ ngưá»i anh em cÅ©ng nhiá»u. Nhưng không thấm và o đâu so vá»›i món nợ ta mắc vá»›i Chúa.
Nhưng ai trong chúng ta cũng sống trong nghịch lý nà y, đó là : Ai cũng mong được Thiên Chúa tha thứ. Nhưng chúng ta lại rất khó tha thứ cho anh em. Ngược lại chúng ta còn chì chiết, đay nghiến mãi.
Tại sao ta lại khó tha thứ cho anh em váºy ?
Thưa vì tự ái, vì cái tôi của ta quá lớn mà trái tim yêu thương của ta lại quá hạn hẹp.
ChÃnh vì cái nghịch lý nà y, mà Bà i Tin mừng hôm nay, Chúa phải dưa ra má»™t giáo huấn rất quan trá»ng:
“NẾU Má»–I NGƯỜI TRONG CHÚNG CON KHÔNG THA THỨ CHO ANH EM, THÃŒ CHÚA CHA CŨNG KHÔNG THA THỨ CHO CHÚNG CON”.
Trở lại câu há»i cá»§a thánh Phêrô:
“CON PHẢI THA THỨ CHO HỌ MẤY LẦN?â€.
Là m sao ai có thể đưa ra một con số cụ thể.
Vì khi đưa ra một con số, bất kỳ con số nà o, có nghĩa ta đã đặt ra cái giới hạn cho sự tha thứ.
Không lẽ vượt quá con số đó ngưá»i ta không còn tha thứ nữa sao ? Vô lý.
Vì thế ta nói câu há»i cá»§a Phêrô là câu há»i quá mạo hiểm. Nhưng chÃnh Phêrô, ông đặt ra câu há»i, rồi ông cÅ©ng chÃnh ông đưa ra câu trả lá»i.
“CÓ PHẢI ÄẾN BẢY LẦN KHÔNG?â€.
Phêrô liá»u lÄ©nh ở chá»—: Nếu ông tha thứ đến 7 lần rồi, ông không còn tha thứ nữa sao ?
Nhưng nếu phân tÃch kỹ hÆ¡n, ta thấy câu trả lá»i cá»§a Phêrô cÅ©ng đã tiến bá»™ so vá»›i bình thưá»ng.
Vì ngưá»i ta thưá»ng nói: QUà TAM BA BẬN, có nghÄ©a má»™t ngưá»i chỉ được hưởng sá»± khoan hồng, tha thứ đến 3 lần thôi là quá nhiá»u rồi. Lần thứ 4, không còn ai chấp nháºn nữa.
Ở đây ông Phêrô đã đỠnghị con số 7, tức đã vượt quá sá»± bình thưá»ng,
Nhưng CHÚA GIÊSU LẠI ÄÆ¯A RA MỘT GIẢI PHÃP CÃ’N KINH KHỦNG HÆ N
Mtthêu viết:
“Chúa Giêsu đáp: “Ta không bảo con phải tha đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần bảyâ€
TA KHÔNG BẢO CON PHẢI THA ÄẾN BẢY LẦN, NHƯNG ÄẾN BẢY MÆ¯Æ I LẦN BẢYâ€.
Nếu ngưá»i Ä‘á»i thÃch con số 3, ông Phêrô thÃch con số 7, Chúa Giêsu cÅ©ng mượn lại con số 7 cá»§a Phêrô và Ngà i đưa ra con số “BẢY MÆ¯Æ I LẦN BẢYâ€.
Tháºt quá sức tưởng tượng, không có báºc chÃnh nhân quân tá» nà o đạt đến con số đó, và ngưá»i ta cho rằng đó là điá»u HOANG TƯỞNG.
Nhưng Chúa không hoang tưởng chút nà o vì ngay sau đó Ngà i đã đưa ra má»™t dụ ngôn minh há»a, đó là DỤ NGÔN TÊN MẮC NỢ KHÔNG BIẾT XÓT THÆ¯Æ NG.
Nếu ai Ä‘á»c xong dụ ngôn nà y cÅ©ng Ä‘á»u phải công nháºn Chúa dạy rất chà phải.
Mục Ä‘Ãch khi đưa ra dụ ngôn nảy, Chúa muốn ban cho các môn đệ và Kitô hữu chúng ta má»™t giáo huấn quan trá»ng:
“NẾU Má»–I NGƯỜI TRONG CHÚNG CON KHÔNG THA THỨ CHO ANH EM, THÃŒ CHÚA CHA CŨNG KHÔNG THA THỨ CHO CHÚNG CON”.
Chúa muốn nói rằng: Tá»™i chúng ta xúc phạm đến Thiên Chúa nhiá»u vô kể, không thể đếm được. Cứ má»™t ngà y sống qua Ä‘i ta lại chất lên ngưá»i mình bao nhiêu thứ tá»™i, tá»™i từ trong suy nghÄ©, lá»i nói, ước muốn đến hà nh động. Ai trong chúng ta cÅ©ng muốn được Chúa xót thương và tha thứ.
Còn anh em xúc phạm đến ta mấy lần, chắc Ãt lắm, thỉnh thoảng má»›i xảy má»™t sá»± xúc phạm thôi, mà nhiá»u khi cÅ©ng do vô tình chứ không phải cố ý.
Cũng như trong dụ ngôn Tên mắc nợ không biết xót thương.Thiên Chúa luôn sẳn sà ng tha thứ cho ta, nhưng lòng ta lại quá hẹp hòi không tha thứ một lỗi lầm nhỠcủa anh em.
Vì thế Chúa má»›i đặt ra Ä‘iá»u kiện:
“NẾU Má»–I NGƯỜI TRONG CHÚNG CON KHÔNG THA THỨ CHO ANH EM, THÃŒ CHÚA CHA CŨNG KHÔNG THA THỨ CHO CHÚNG CON”.
Nếu ta không biết tha thứ cho anh em, thì “đừng mong†Thiên Chúa tha thứ cho ta.
Các Bà i Äá»c hôm nay táºp trung trong chá»§ đỠcon ngưá»i phải biết ăn năn và trông cáºy và o tình thương tha thứ cá»§a Thiên Chúa.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Tiên tri Äaniel.
Tiên tri Äaniel công khai thú tá»™i cá»§a Israel từ đám lá»a, và nà i xin Thiên Chúa nhá»› đến tình thương và giao ước Ngà i đã hứa vá»›i các Tổ phụ, mà tha thứ cùng cứu thoát ba trẻ từ lò lá»a và Israel khá»i cảnh lưu đà y.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu đưa ra má»™t dụ ngôn để dạy các môn đệ phải tha thứ không Ä‘iá»u kiện, và Ngà i cảnh cáo các ông: “Cha cá»§a Thầy ở trên trá»i cÅ©ng sẽ đối xá» vá»›i anh em như thế, nếu má»—i ngưá»i trong anh em không hết lòng tha thứ cho anh em mình.â€
Trong Mùa Chay thánh 2021 nà y, Giáo há»™i luôn má»i gá»i các Kitô hữu ăn năn sám hối trở vá» vá»›i Chúa để lãnh Æ¡n tha thứ. Nhưng vá»›i Lá»i Chúa hôm nay cho ta thấy nếu muốn được Chúa tha thứ thì ta phải biết tha thứ cho anh em.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i tin mừng:
__________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 18, 21-35)
“LẠY THẦY, KHI ANH EM XÚC PHẠM ÄẾN CON, CON PHẢI THA THỨ CHO HỌ MẤY LẦN? CÓ PHẢI ÄẾN BẢY LẦN KHÔNG?”
Tại sao Phêrô lại đặt câu há»i nà y?
Lý giải được câu há»i đó, sẽ giúp ta hiểu được phần nà o Ä‘á»i sống cá»§a Nhóm Mưá»i hai Tông đồ.
TÂM TRẠNG CỦA PHÊRÔ:
Như ta biết: Khi Chúa Giêsu chá»n Nhóm Mưá»i Hai, các ông là những ngưá»i có tÃnh khà rất khác nhau và có khi còn xung khắc nhau nữa, chứ không phải là những con ngưá»i dá»… hoà đồng, cùng chung quan Ä‘iểm.
Như Phêrô, là má»™t con ngưá»i nổi tiếng “bốc đồng,â€, luôn nhanh mồm nhanh miệng. trái ngược vá»›i Gioan là con ngưá»i thâm trầm, sâu sắc, Ãt nói.
Như váºy trong cuá»™c sống, Phêrô rất dá»… bị anh em công kÃch và xúc phạm.
Vì thế nhân tiện hôm nay Chúa Giêsu giảng vá» Ä‘á»i sống cá»™ng Ä‘oà n nên ông má»›i mạnh dạn đặt ra câu há»i: “”Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho há» mấy lần?â€
Phêrô đặt vấn đỠrất rõ rà ng: Khi anh em xúc phạm đến con. Như váºy, mình là ngưá»i bị xúc phạm.
Phản ứng cá»§a ngưá»i bị xúc phạm thế nà o?
Chắc ai cÅ©ng hiểu. Äầu tiên, ta sẽ tức giáºn và tiến thêm má»™t bước nữa là Trả đũa, chứ đừng nói chi là tha thứ.
Nhưng câu há»i cá»§a Phêrô cÅ©ng rõ rà ng: Không phải trả đũa, mà “Con phải tha thứ cho há» mấy lần? Phêrô không nghÄ© ngay đến việc trả đũa theo bản tÃnh tá»± nhiên, mà ông nghÄ© ngay đến việc tha thứ.
Như váºy ngay câu đầu tiên ta đã thấy nổi báºt lên 2 từ “THA THỨ†rồi. Cụm từ nà y sẽ xuất hiện nhiá»u lần trong bà i Tin mừng hôm nay, cÅ©ng như trong toà n bá»™ Kinh thánh. Phêrô đã hà nh xá» theo cách hà nh xá» cá»§a Thiên Chúa, Ngà i luôn tha thứ cho con ngưá»i khi xúc phạm đến Ngà i.
CÓ PHẢI ÄẾN BẢY LẦN KHÔNG?
ChÃnh Phêrô đặt vấn đỠvá»›i Chúa và cÅ©ng chÃnh ông đưa ra giải pháp để giải quyết.
Phêrô đã mạnh dạn đưa ra con số 7. Có lẽ chỉ có mình ông má»›i dám nghÄ© ra con số 7 nà y, ngay cả các báºc quân tá» xưa cÅ©ng như nay, chỉ dừng lại con số 3 thôi. Luáºt Môsê cÅ©ng chỉ đỠcáºp đến con số 7.
Nhưng cho dù có cao thượng đến đâu, đó cÅ©ng chỉ là lối hà nh xá» cá»§a con ngưá»i bình thưá»ng.
Với Chúa Giêsu hoà n toà n khác.
CHÚA GIÊSU ÄÃP: “TA KHÔNG BẢO CON PHẢI THA ÄẾN BẢY LẦN, NHƯNG ÄẾN BẢY MÆ¯Æ I LẦN BẢYâ€.
Lối hà nh xá» cá»§a con cái Chúa là : “BẢY MÆ¯Æ I LẦN BẢYâ€.
Tha thứ đến 7 lần, đó là tha thứ theo đúng công bằng cá»§a lá» luáºt, cá»§a lý luáºn con ngưá»i. Nhưng Chúa Giêsu còn Ä‘i xa hÆ¡n bằng cách nói: tha thứ cho đến BẢY MÆ¯Æ I LẦN BẢY.
Theo luáºt Môsê dạy tha thứ đến bảy lần thôi. Ãó là tha thứ đúng mức độ công bằng cá»§a lá» luáºt, cá»§a lý luáºn con ngưá»i. Nhưng Chúa Giêsu đã trả lá»i bằng cách nói: “Tha thứ đến bảy mươi lần bảy”, nghÄ©a là tha thứ không cùng, không giá»›i hạn, vượt quá lý luáºn phà m nhân.
Äể minh há»a lá»i Giáo huấn cá»§a Ngà i, Chúa Giê-su đã kể má»™t dụ ngôn mà chỉ mình thánh Mátthêu thuáºt lại.
Äó là : DỤ NGÔN TÊN ÄẦY TỚ MẮC NỢ KHÔNG BIẾT XÓT THÆ¯Æ NG.
Dụ ngôn gồm tất cả 3 hồi:
I/. HỒI THỨ NHẤT:
“VỀ VẤN ÄỀ NÀY, THÃŒ NƯỚC TRỜI CŨNG GIá»NG NHƯ ÔNG VUA KIA MUá»N TÃNH Sá»” VỚI CÃC ÄẦY TỚ.
TRƯỚC HẾT, NGƯỜI TA DẪN ÄẾN VUA MỘT NGƯỜI MẮC NỢ MƯỜI NGÀN NÉN BẠC. NGƯỜI NÀY KHÔNG CÓ GÃŒ TRẢ, NÊN CHỦ RA LỆNH BÃN Y, VỢ CON VÀ TẤT CẢ TÀI SẢN CỦA Y ÄỂ TRẢ HẾT NỢ.
NGƯỜI ÄẦY TỚ LIỀN SẤP MÃŒNH DƯỚI CHÂN CHỦ VÀ VAN LÆ N RẰNG: ‘XIN VUI LÃ’NG CHO TÔI KHẤT MỘT KỲ HẠN VÀ TÔI SẼ TRẢ CHO NGÀI TẤT CẢ’. NGƯỜI CHỦ ÄỘNG LÃ’NG THÆ¯Æ NG, TRẢ Tá»° DO VÀ THA NỢ CHO Y.
“NƯỚC TRỜI CŨNG GIá»NG NHƯâ€.
Như váºy, dụ ngôn nà y cÅ©ng là má»™t Dụ ngôn Nước Trá»i. Nhưng Matthêu không xếp nó và o Chương 13, là Chương liệt kê các dụ ngôn Nước Trá»i cá»§a Chúa Giêsu. Vì Dụ ngôn nà y có Ä‘iểm đặc biệt, nó nhắm đến Ä‘á»i sống Cá»™ng Ä‘oà n, nên Matthêu xếp nó và o Chương 18.
“NHƯ ÔNG VUA KIA MUá»N TÃNH Sá»” VỚI CÃC ÄẦY TỚâ€.
Ông vua, ông chủ trong dụ ngôn, ý ám chỉ đến Thiên Chúa.
Cụm từ “MUá»N TÃNH Sá»”â€, cho thấy bối cảnh là “Ngà y Cánh chungâ€, là Ngà y phán xét. Má»i ân oán, má»i mắc mứu, má»i món nợ phải thanh toán.
Nó là ngà y “kết sổ†cho má»—i ngưá»i.
Tháºt đáng sợ và khá»§ng khiếp.
Ngưá»i Ä‘á»i khi kết sổ cuối năm, há» còn “du diâ€, cái gì tha được thì tha, cái gì có thể bỠđược thì cho qua, để cho ngưá»i mắc nợ có cÆ¡ há»™i là m lại cuá»™c Ä‘á»i.
Nhưng “TÃNH SỔ†trong ngà y Cánh chung thì khác. Ngưá»i ta phải trả hết cho đến “đồng xu cuối cùngâ€.
Thế nhưng dụ ngôn hôm nay lại đưa ta đến niá»m hoan lạc vô biên, niá»m hy vá»ng tá»™t cùng. Ông chá»§ sẽ tha thứ hết cho ta, miá»…n là ta phải biết tha thứ cho anh em mắc nợ vá»›i ta.
“TRƯỚC HẾT, NGƯỜI TA DẪN ÄẾN VUA MỘT NGƯỜI MẮC NỢ MƯỜI NGÀN NÉN BẠCâ€
Äầu tiên, Äức vua triệu đến ngưá»i đầy tá»› mắc nợ vua mưá»i ngà n nén bạc, má»™t món nợ quá lá»›n. Tên cá»§a ngưá»i nà y chắc phải đứng đầu trong danh sách các con nợ.
Vì 10.000 nén bạc quy đổi ra bây giá» khoảng 10 triệu dollars. Các quan chức ngà y nay tham nhÅ©ng còn vượt quá con số đó nhiá»u lần.
Tại sao lại mắc nợ những món nợ khổng lồ như váºy? Thưa chỉ vì lòng tham không đáy, lòng tham không có đáy thì không có con số nà o là đủ.
CHỦ RA LỆNH BÃN Y, VỢ CON VÀ TẤT CẢ TÀI SẢN CỦA Y ÄỂ TRẢ HẾT NỢ
Äã gá»i “tÃnh sổâ€, thì ngưá»i đầy tá»› kia phải trả. Nếu không trả được thì phải mang tà i sản, ngay cả vợ con ra thế chấp.
Mang vợ con ra là m con tin thì tên đầy tá»› kia có “chạy đà ng trá»iâ€.
Vì ngưá»i nà y không thể nà o thanh toán được món nợ, nên Äức Vua ra lệnh: “Bán y, cùng tất cả vợ con, tà i sản, mà trả nợâ€. Và o thá»i đó, ngưá»i cha mắc nợ thì cả gia đình Ä‘á»u bị liên lụy.
Ông nà y liá»n sấp mình dưới chân Äức Vua, than khóc xin được khất món nợ lại để tìm phương thế trả dần: “Thưa Ngà i, xin rá»™ng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả hếtâ€.
NGƯỜI CHỦ ÄỘNG LÃ’NG THÆ¯Æ NG, TRẢ Tá»° DO VÀ THA NỢ CHO Y
Nhà vua biết rõ, cho dù có tịch thu hết tất cả những gì mà ngưá»i đầy tá»› kia Ä‘ang có cÅ©ng không đủ trả nợ, và ngà i cÅ©ng biết chắc y không thể nà o trả được cho dù có xin khất thá»i gian kéo dà i bao lâu Ä‘i nữa.
Nhưng đã “tÃnh sổ†thì phải thanh toán cho bằng hết. Không cho phép dây dưa nữa.
Váºy đâu là giải pháp cho ngưá»i đầy tá»› nà y?
“THA NỢ CHO Yâ€.
Chúa Giêsu nói rõ:
“NGƯỜI CHỦ ÄỘNG LÃ’NG THÆ¯Æ NG, TRẢ Tá»° DO VÀ THA NỢ CHO Yâ€.
Chỉ còn cách XOà NỢ, chứ không còn cách nà o khác. Äó là giải pháp cá»§a Thiên Chúa.
Còn giải pháp cá»§a con ngưá»i, trong phần sau ta sẽ rõ.
Tháºt kỳ lạ, vá»›i má»™t món nợ khổng lồ như váºy (mưá»i ngà n nén bạc) mà chỉ vá»›i má»™t lá»i van xin rất đơn giản, ai trong chúng ta cÅ©ng có thể nói được trong hoà n cảnh đó mà Vua động lòng thương không những không bắt vợ con y để trả nợ mà còn tha nợ cho y và cuối cùng là trả tá»± do cho y luôn.
Thiên Chúa là thế đó, Ngà i sẵn sà ng tha thứ cho con ngưá»i tất cả.
Äức vua liá»n “ÄỘNG LÃ’NG THÆ¯Æ NG†(đây là động từ mà các sách Tin Mừng hay dùng để diá»…n tả tấm lòng xót thương cá»§a Thiên Chúa trước những Ä‘au khổ và tá»™i lá»—i cá»§a con ngưá»i), tha bổng món nợ cho y (hình ảnh vá» Æ¡n cứu độ vô Ä‘iá»u kiện).
à nghĩa của phần đầu dụ ngôn rất sâu xa mà Matthêu muốn diễn tả:
Chúng ta Ä‘á»u là tá»™i nhân, là con nợ cá»§a Thiên Chúa, Ngà i luôn yêu thương con ngưá»i bằng má»™t tình thương vÄ© đại, nhưng ta luôn xúc phạm đến Ngà i khi cứ dìm mình trong tá»™i lá»—i.
Tá»™i lá»—i cá»§a ta quá nhiá»u và quá lá»›n, còn vượt xa con số “mưá»i ngà n nén bạcâ€. Món nợ quá lá»›n nà y đã giam hãm ta trong tá»™i không thể nà o thoát ra được. Như linh hồn bị giam hãm trong thân xác mà không dứt ra được.Ta sẽ chết trong tá»™i cá»§a mình.
Nhưng Thiên Chúa đã dá»§ lòng xót thương, tha thứ hết tá»™i lá»—i cho ta để cứu ta ra khá»i sá»± tuyệt vá»ng đó.
Bắt đầu từ Tuần III Mùa Chay nà y, nhiá»u giáo xứ đã tổ chức tuần TÄ©nh tâm và ban Æ¡n Xá giải.
Váºy Kitô há»u chúng ta hãy đến vá»›i Tòa Cáo giải để lãnh nháºn Æ¡n tha thứ cá»§a Chúa.
II/. HỒI THỨ HAI:
“KHI RA VỀ, TÊN ÄẦY TỚ GẶP MỘT NGƯỜI BẠN MẮC NỢ Y MỘT TRÄ‚M BẠC.
Y TÓM LẤY, BÓP Cá»” MÀ NÓI RẰNG: ‘HÃY TRẢ NỢ CHO TA’. BẤY GIỜ NGƯỜI BẠN SẤP MÃŒNH DƯỚI CHÂN VÀ VAN LÆ N RẰNG: ‘XIN VUI LÃ’NG CHO TÔI KHẤT MỘT KỲ HẠN, TÔI SẼ TRẢ HẾT NỢ CHO ANH’.
Y KHÔNG NGHE, BẮT NGƯỜI BẠN Tá»NG GIAM VÀO NGỤC, CHO ÄẾN KHI TRẢ NỢ XONGâ€
Lá»i cầu xin trong hồi thứ nhất:
‘XIN VUI LÃ’NG CHO TÔI KHẤT MỘT KỲ HẠN VÀ TÔI SẼ TRẢ CHO NGÀI TẤT CẢ’
Lá»i cầu xin trong hồi thứ hai:
“’XIN VUI LÃ’NG CHO TÔI KHẤT MỘT KỲ HẠN, TÔI SẼ TRẢ HẾT NỢ CHO ANHâ€.
Lá»i cầu xin trong hồi thứ hai lặp lại nguyên văn lá»i cầu xin trong hồi thứ nhất, nhưng vá»›i 2 món nợ hoà n toà n khác nhau. Kết quả cá»§a chúng hoà n toà n trái ngược nhau.
Ai cÅ©ng nghÄ© lá»i cầu xin trong hồi thứ hai dá»… được chấp nháºn hÆ¡n, vì đó là món nợ nhá», so vá»›i món nợ rất lá»›n trong hồi thứ nhất.
Nhưng thá»±c tế, lá»i cầu xin trong hồi thứ nhất được chấp nháºn, vì chá»§ nợ là Äức vua (Ä‘ai diện cho Thiên Chúa). Còn lá»i cầu xin trong hồi thứ hai lại không được chấp nháºn, vì chá»§ nợ lại là chÃnh con nợ vừa má»›i được tha nợ.
Hoạt cảnh thứ hai được dà n dá»±ng trên sá»± tương phản vá»›i hoạt cảnh thứ nhất. Con nợ được Äức Vua thương tình tha bổng lại hà nh xá» vá»›i má»™t ngưá»i bạn đồng liêu cá»§a mình, khác xa vá»›i cách hà nh xá» cá»§a Äức Vua trước đây dà nh cho y.
Bạn y mắc nợ y má»™t trăm bạc, má»™t món nợ chẳng đáng là bao so vá»›i món nợ cá»§a y đối vá»›i Äức Vua.
Vừa thấy con nợ cá»§a mình, y liá»n “túm lấyâ€, “bóp cổ†mà bảo: “Trả nợ cho taoâ€. Ngưá»i bạn van xin y như trước đây y đã van xin Äức Vua: “Thưa anh, xin rá»™ng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả anhâ€.
Và con nợ thứ hai cÅ©ng van xin như con nợ thứ nhất: “’XIN VUI LÃ’NG CHO TÔI KHẤT MỘT KỲ HẠN, TÔI SẼ TRẢ HẾT NỢ CHO ANH’
Không một chút động lòng, y cứ tống bạn mình và o ngục cho đến khi trả xong món nợ.
Nếu căn cứ và o món nợ để đưa ra cách hà nh xá», vá»›i món nợ “Má»™t trăm bạc†mà tên đầy tá»› mắc nợ đã túm lấy, bóp cổ bạn mình. Thì vá»›i “mưá»i ngà n nén bạc†thì nhà vua đã “thắt cổ†y rồi, chứ y không còn cÆ¡ há»™i “bóp cổ†bạn y nữa.
Thiên Chúa đối xá» vá»›i ta như váºy đó, luôn động lòng trắc ẩn và tha thứ, còn ta đối xá» vá»›i anh em xúc phạm mình như thế nà o?
Chắc chỉ toà n bóp cổ, chì chiết cho đến chết.
Như váºy, cách hà nh xá» cá»§a Thiên Chúa luôn vượt quá cách hà nh xá» cá»§a con ngưá»i gấp ngà n, vạn, triệu lần.
III/. HỒI THỨ BA:
“CÃC BẠN Y CHỨNG KIẾN CẢNH TƯỢNG ÄÓ, RẤT KHá»” TÂM, HỌ LIỀN ÄI THUẬT VỚI CHỦ TẤT CẢ CÂU TRUYỆN.
BẤY GIỜ CHỦ ÄÃ’I Y ÄẾN VÀ BẢO RẰNG: ‘TÊN ÄẦY TỚ ÄỘC ÃC KIA, TA Äà THA HẾT NỢ CHO NGÆ¯Æ I, VÃŒ NGÆ¯Æ I Äà VAN XIN TA; CÃ’N NGÆ¯Æ I, SAO NGÆ¯Æ I KHÔNG CHỊU THÆ¯Æ NG BẠN NGÆ¯Æ I NHƯ TA Äà THÆ¯Æ NG NGÆ¯Æ I?’ CHỦ Ná»”I GIẬN, TRAO Y CHO Là HÃŒNH HÀNH HẠ, CHO ÄẾN KHI TRẢ HẾT NỢ
Äức Vua hoà n toà n thay đổi thái độ đối vá»›i tên đầy tá»› mà Vua gá»i là “độc ácâ€: Ngà i nổi cÆ¡n thịnh ná»™ giao ngưá»i đầy tá»› nhẫn tâm nà y cho l‎ý hình hà nh hạ cho đến ngà y y trả hết nợ.
ChÃnh ở đây cho thấy cách thức tÃnh sổ cá»§a Äức Vua.
Ngà i phân xá» má»—i ngưá»i không căn cứ trên việc tÃnh toán chi ly món nợ, nhưng trên khả năng yêu thương và tha thứ cá»§a má»—i ngưá»i vá»›i anh em đồng loại.
Äá»™c giả hãy dừng lại má»™t chút để là m cuá»™c so sánh:
10,000 yến và ng (mưá»i ngà n nén bạc): Äây là số nợ khổng lồ. Má»™t lạng và ng trị giá thị trưá»ng hôm nay khoảng 1000 dollars; 10,000 lạng tương xứng vá»›i 10 triệu dollars. Trong khi 100 quan tiá»n chỉ tương đương 10 dollars.
Như váºy khi so sánh 10 triệu vá»›i 10 đồng, chúng ta má»›i thấy được lòng khoan dung cá»§a Thiên Chúa tháºt vÄ© đại trong khi lòng con ngưá»i lại quá hẹp hòi.
Ôi Lạy Chúa! Chúa tháºt vÄ© đại mà chúng con chỉ biết chiêm ngưỡng và chúc tụng, còn con ngưá»i chúng con là hình ảnh cá»§a Chúa sao lại bần tiện như váºy!
CÃ’N NGÆ¯Æ I, SAO NGÆ¯Æ I KHÔNG CHỊU THÆ¯Æ NG BẠN NGÆ¯Æ I NHƯ TA Äà THÆ¯Æ NG NGÆ¯Æ I?
Äó là câu chất vấn cá»§a Vua dà nh cho tên đầy tá»› độc ác. Nhưng coi chừng, đó cÅ©ng sẽ là câu chất vấn cá»§a Chúa Giêsu dà nh cho má»—i ngưá»i chúng ta.
Ta đừng Ä‘á»c dụ ngôn nà y vá»›i má»™t tâm trạng bình thản vô tư như không liên can gì đến mình. Ta phải giáºt mình khi đối diện vá»›i câu chất vấn nà y.
Ta phải trả lá»i vá»›i Chúa thế nà o?
Ta hãy xét lại mình, xét lại thái độ đối vá»›i ngưá»i đã xúc phạm mình thế nà o? Ta đừng để mình rÆ¡i và o số pháºn cá»§a tên đầy tá»› gian ác kia.
“VẬY CHA TA TRÊN TRỜI CŨNG XỬ VỚI CÃC CON ÄÚNG NHƯ THẾ, NẾU Má»–I NGƯỜI TRONG CÃC CON KHÔNG HẾT LÃ’NG THA THỨ CHO ANH EM MÃŒNH”.
Äây là ý chá»§ lá»±c cá»§a Dụ ngôn và cÅ©ng là câu kết thúc. Ngưá»i đầy tá»› nhẫn tâm nà y không ngá» rằng có má»™t mối tương quan giữa thái độ cá»§a y đối vá»›i bạn đồng môn và thái độ cá»§a Äức Vua đối vá»›i y. Khi từ chối lòng xót thương đối vá»›i bạn mình, y cÅ©ng há»§y bá» luôn lòng xót thương mà y được hưởng từ Äức Vua.
CŨNG XỬ VỚI CÃC CON ÄÚNG NHƯ THẾ:
Từ đó, bà i há»c được rút ra: Ä‘iá»u kiện tất yếu để được Thiên Chúa tha thứ là phải tha thứ cho anh em mình.
Chỉ khi biết tha thứ cho nhau, chúng ta má»›i khám phá chiá»u sâu cá»§a lá»i xin trong Kinh Lạy Cha:
“Xin tha tá»™i cho chúng con như chúng con cÅ©ng tha cho những ngưá»i có lá»—i vá»›i chúng conâ€, đồng thá»i má»›i có thể nghiệm ra Mối Phúc thứ năm: “Phúc thay ai xót thương ngưá»i, vì há» sẽ được Thiên Chúa xót thươngâ€.
Äiá»u mà dụ ngôn không nói ra, đó là : chÃnh Chúa Giê-su, bằng cuá»™c sống cá»§a Ngà i: cuá»™c Tá» Nạn và Phục Sinh cá»§a Ngà i, Ä‘em đến cho con ngưá»i những phương thế biến đổi ná»™i tâm, ngõ hầu há» có khả năng yêu thương và tha thứ.
Như váºy, tha thứ cÅ©ng đòi há»i sá»± kiên nhẫn, kiên nhẫn để cho ngưá»i xúc phạm đến chúng ta có cÆ¡ há»™i, có thá»i giá» sá»a đổi và là m lại cuá»™c Ä‘á»i. Chúa nói vá»›i chúng ta đừng như tên đầy tá»› kia đã đối xá» quá khắt khe vá»›i những con nợ cá»§a mình mà quên rằng Chúa đã từng tha thứ cho ta.
Chúng ta hãy dâng lá»i cầu nguyện:
Lạy Chúa! Lá»i Chúa hôm nay má»i gá»i chúng con “hãy tha thứ cho nhau như Chúa đã tha thứ cho chúng con.†Tha thứ không phải má»™t lần mà bảy mươi lần bảy, nghÄ©a là tha thứ mãi mãi.â€
Amen.
__________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

