Hằng năm, và o ngà y Lá»… NgÅ© Tuần, chúng ta ká»· niệm sá»± kiên các Kitô hữu đầu tiên lãnh nháºn Chúa Thánh Thần và được quyá»n trở thà nh “chứng nhân cá»§a Äức Kitô tại Giêrusalem, trong khắp các miá»n Giuđê, Samari và cho đến táºn cùng trái đất†(Cv 1:8). Chúng ta nhá»› cách thức Chúa Thánh Thần ngá»± xuống trên há» như hình “lưỡi lá»a†(Cv 2:3), cho phép há» nói những ngôn ngữ khác và rao giảng Tin Mừng theo những cách kỳ lạ (Cv 2:4-12).
Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ hiểu lá»… nà y như váºy thì chúng ta còn thiếu Ä‘iá»u quan trá»ng. Lá»… NgÅ© Tuần không chỉ là má»™t sá»± kiện đã xảy ra 2.000 năm trước. Không, theo nghÄ©a rất tháºt, lá»… nà y được ká»· niệm hằng năm trên toà n thế giá»›i, và má»i tÃn hữu Công giáo đã được khai tâm Ä‘á»u cảm nghiệm Ä‘iá»u nà y, dù há» có biết hay không biết Ä‘iá»u đó.
NHƯ CÃC TÔNG Äá»’
Tôi không nói vá» bà tÃch Thêm Sức. Nhiá»u giáo xứ muốn xếp lịch việc cá» hà nh bà tÃch nà y và o khoảng dịp Lá»… NgÅ© Tuần vá»›i lý do thuáºn tiện. Giáo lý Công giáo giải thÃch: “Bà tÃch Thêm Sức là dịp đặc biệt tuôn đổ Æ n Chúa Thánh Thần như đã tuôn đổ trên các tông đồ và o ngà y Lá»… NgÅ© Tuầnâ€Â (GLCG 1302). HÆ¡n nữa, Æ n Chúa Thánh Thần trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần thúc giục các tông đồ loan báo Tin Mừng tá»›i toà n thế giá»›i, ngà y nay bà tÃch Thêm Sức cÅ©ng là m chúng ta mạnh mẽ để “tuyên xưng và bảo vệ đức tin bằng lá»i nói và hà nh động vá»›i tư cách là nhân chứng sống động cá»§a Äức Kitô, can đảm tuyên xưng Thánh Danh Äức Kitô, và không bao giá» xấu hổ vì Tháºp Giá†(GLCG 1303).
Nói cách khác, bà tÃch Thêm Sức giống như Lá»… NgÅ© Tuần riêng cá»§a má»—i chúng ta. Äó là lúc chúng ta lãnh nháºn Chúa Thánh Thần giống như các tông đồ 2.000 năm trước, và chúng ta cÅ©ng được á»§y thác trách nhiệm loan báoTin Mừng. Tuy nhiên, Ä‘iá»u nà y gợi lên má»™t vấn Ä‘á»: Là m sao Giáo Há»™i biết bà tÃch Thêm Sức và Lá»… NgÅ© Tuần có liên quan theo cách nà y? Trong các chương đầu cá»§a sách Công Vụ, chúng ta Ä‘á»u thấy đỠcáºp Lá»… NgÅ© Tuần (Cv 2:1-42) và lá»i giải thÃch cá»§a Chúa Giêsu vá» tầm quan trá»ng cá»§a lá»… nà y (Cv 1:8), không nói gì vá» các thế hệ tương lai. Không nói rằng những ngưá»i hiện diện vá»›i các tông đồ trong phòng hôm đó Ä‘á»u lãnh nháºn Chúa Thánh Thần theo cách nà y. Muốn hiểu mối liên hệ nà y, chúng ta phải nhìn cách khác.
ÄẶT TAY
Nếu Ä‘á»c kỹ sách Công Vụ, chúng ta có thể thấy rằng sau khi được rá»a tá»™i, các tân tòng còn phải tham dá»± má»™t nghi lá»… khác để được hoà n toà n khai tâm mà gia nháºp Giáo Há»™i: Má»™t tông đồ đặt tay trên há» và thông ban Chúa Thánh Thần cho há». Chúng ta Ä‘á»c vá» nghi thức nà y chỉ và i lần, nhưng má»™t trong những lúc đó cho chúng ta biết rằng chúng ta cần biết Ä‘iá»u nà y:“Nghe nói thế, há» chịu phép rá»a nhân danh Chúa Giêsu. Và khi ông Phaolô đặt tay trên há», thì Thánh Thần ngá»± xuống trên há», há» nói tiếng lạ và nói tiên tri. Cả nhóm có chừng mưá»i hai ngưá»iâ€Â (Cv 19:5-7).
Trình thuáºt nà y ngắn gá»n nhưng cô Ä‘á»ng ý nghÄ©a, và muốn hiểu rõ tầm quan trá»ng cá»§a nghi thức, chúng ta cầnso sánh vá»›i việc lãnh nháºn Chúa Thánh Thần trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần ở và i chương trước. Má»i Ä‘iá»u chúng ta biết ở đây song song vá»›i Ä‘iá»u xảy ra trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần: Há» lãnh nháºn Chúa Thánh Thần, há» nói nhiá»u ngôn ngữ, há» nói tiên tri, và có khoảng 12 dạng. Chúng ta hãy nhìn và o má»—i Ä‘iá»u tương tá»± và khai mở má»™t chút.
BA YẾU Tá» ÄẦU TIÊN
Thứ nhất, Ä‘oạn văn cho chúng ta thấy rằng sau khi Phaolô đặt tay trên những ngưá»i má»›i được rá»a tá»™i, hỠđược lãnh nháºn Chúa Thánh Thần, má»™t chi tiết tương đương vá»›i những gì xảy ra trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần (Cv 2:3-4). Thứ nhì, chúng ta Ä‘á»c thấy những ngưá»i nà y bắt đầu nói “các thứ tiếng khácâ€,chi tiết nà y cÅ©ng tương đương vá»›i Ä‘iá»u xảy ra trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần. Sau khi Chúa Thánh Thần ngá»± xuống trên các tông đồ, chúng ta thấy “há» bắt đầu nói các thứ tiếng khác, tuỳ theo khả năng Thánh Thần ban cho†(Cv 2:4).
Thứ ba, Ä‘oạn văn nói rằng những ngưá»i nà y cÅ©ng nói tiên tri, và cách thức tương đương vá»›i Lá»… NgÅ© Tuần hÆ¡i khó hiểu má»™t chút. Chúng ta thưá»ng nghÄ© vá»lá»i tiên tri là tiên báo tương lai, Ä‘iá»u đó không sai. Äó là phần lá»›n vá» lá»i tiên tri nói tá»›i trong Kinh Thánh, nhưng còn hÆ¡n thế nữa. Trong Kinh Thánh, lá»i tiên tri thưá»ng đỠcáºp việc nói nhân danh Chúa và chuyển tiếp sứ Ä‘iệp cá»§a Ngà i cho dân chúng. Chẳng hạn, sách ngôn sứ Khác-gai bắt đầu vá»›i lệnh truyá»n xây dá»±ng lại Äá»n Thá» Giêrusalem sau khi bị tà n phá (Kg 1:1-11), và sau đó, sứ giả nà y động viên dân chúng bằng cách chuyển tiếp sứ Ä‘iệp cá»§a Thiên Chúa rằng Ngà i ở vá»›i há» (Kg 1:13). Rõ rà ng đó không là tiên báo các sá»± kiện tương lai, mà là lá»i tiên tri trong Kinh Thánh.
Vá»›i cách hiểu lá»i tiên tri như váºy, chúng ta có thể thấy rằng các tông đồ thá»±c sá»± đã nói tiên tri sau khi lãnh nháºn trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần. Há» loan báo Tin Mừng cho má»i ngưá»i (Cv 2:11, 14-40), cho há» biết Ä‘iá»u Thiên Chúa đã hoà n tất nÆ¡i Äức Giêsu Kitô và cách mà Ngà i muốn hỠđáp lại. Nói cách khác, há» chuyển tiếp à Chúa cho dân chúng, giống như ngôn sứ Khác-gai đã là m trong Cá»±u Ước, như váºy đó cÅ©ng là lá»i tiên tri theo Kinh Thánh. Cuối cùng, chúng ta có thể biết rằng ba yếu tố đầu tiên cá»§a Ä‘oạn văn nà y thá»±c sá»± tương đương vá»›i Lá»… NgÅ© Tuần: Giống như các tân tòng nà y, các tông đồ cÅ©ng lãnh nháºn Chúa Thánh Thần, nói các tiếng khác và nói tiên tri.
NHỮNG NHÓM MƯỜI HAI
Cuối cùng,chúng ta hãy nhìn và o câu nà y: “Có khoảng má»™t trăm hai mươi ngưá»i Ä‘ang há»p mặt†(Cv 1:15). Trước tiên, Ä‘iá»u nà y có thể giống như má»™t chi tiết bình thưá»ng và không quan trá»ng tháºt. Tuy nhiên, nếu chúng ta so sánh vá»›i Lá»… NgÅ© Tuần ở đầu sách Công Vụ, chúng ta có thể thấy rằng Ä‘iá»u đó thá»±c sá»± là mối liên quan rất quan trá»ng giữa hai sá»± kiện nà y. Chúng ta Ä‘á»c “khoảng chừng 120 ngưá»i (12 x 10) lãnh nháºn Chúa Thánh Thần trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần (Cv 1:15), những con số nà y gợi nhá»› phần chÃnh yếu trong lịch sá» Israel.
Trong Cá»±u Ước, quốc gia Israel gồm 12 chi tá»™c, nhưngvà o thế ká»· đầu, Ä‘a số há»không ý thức vỠđất Ä‘ai lịch sá». Chỉ còn lại hai chi tá»™c, và ngưá»i Do Thái thá»i Chúa Giêsu bồn chồn chá» ngà y khôi phụccác chi tá»™c đã mất, như các ngôn sứ đã tiên báo (Is 11:11-12; Gr 23:3, 6; Ed 37:21-22).
Sá»± khôi phục nà y là má»™t phần căn nguyên trong sứ vụ cá»§a Chúa Giêsu, được thể hiện qua việc chá»n 12 tông đồ, thế nên khi Ä‘á»c biết vá» 120 ngưá»i (10 ngưá»i từ má»—i chi tá»™c) há»™i há»p trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần, ngà y khai sinh Giáo Há»™i, rõ rà ng Giáo Há»™i là má»™t Israel má»›i, sá»± khôi phục cá»§a cả 12 chi tá»™c. Tương tá»±, khi ông Phaolô đặt tay trên 12 ngưá»i, há» cÅ©ng là biểu tượng cá»§a việc khôi phục 12 chi tá»™c Israel.
Bản chất biểu tượng cá»§a những con số nà y được xác định bằng sá»± tháºt trong cả hai trưá»ng hợp, bản văn là m tròn con số, nói rằng “có khoảng 120 ngưá»i†trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần, và ông Phaolô đặt tay trên “khoảng 12 ngưá»i trong số đóâ€.Chữ “khoảng†(khoảng chừng) cho chúng ta biết rằng không có những con số chÃnh xác. HÆ¡n nữa, Thánh Luca(tác giả sách Công Vụ)muốn là m tròn những con số nà y, rất có thể vì tÃnh biểu tượng cá»§a chúng. Thánh Luca muốn cả hai câu chuyện gợi nhá»› sá»± khôi phục cá»§a 12 chi tá»™c Israel, thế nên ngà i là m tròn những con số đó để dá»… thÃch hợp. Cuối cùng, mặc dù các con số khác nhau, chúng vẫn là biểu tượng cá»§a Ä‘iá»u tương tá»± (khôi phục Israel), thế nên có sá»± tương đương giữa chúng.
LỄ NGŨ TUẦN RIÊNG CỦA CHÚNG TA
Khi hiểu rõ Ä‘iá»u nà y, chúng ta có thể thấy rằng sách Công Vụ mô tả các tân tòng lãnh nháºn Chúa Thánh Thần qua tay Thánh Phaolô theo cách thức rõ rà ng gợi nhá»› việc các tông đồ lãnh nháºn Chúa Thánh Thần trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần. Ngụ ý hiển nhiên cá»§a Ä‘iá»u nà y là khi chúng ta lãnh nháºn qua nghi thức thông ban, chúng ta lãnh nháºn Chúa Thánh Thần giống như các tông đồ đã lãnh nháºn trong ngà y Lá»… NgÅ© Tuần, và chúng ta cÅ©ng được á»§y thác sứ vụ loan báo Tin Mừng.
Äó là cách Giáo Há»™i biết Lá»… NgÅ© Tuần và bà tÃch Thêm Sức có liên quan vá»›i nhau. Bà tÃch Thêm Sức là cách lãnh nháºn Chúa Thánh Thần sau khi lãnh nháºn bà tÃch Thánh Tẩy, thế nên khi chúng ta lãnh nháºn bà tÃch Thêm Sức cÅ©ng giống như trải nghiệm Lá»… NgÅ© Tuần riêng cá»§a má»—i chúng ta. Khi chúng ta mừng Lá»… Hiện Xuống, chúng ta không chỉ cá» hà nh má»™t sá»± kiện xảy ra từ xa xưa, mà chúng ta còn cá» hà nh chÃnh bà tÃch Thêm Sức cá»§a mình, việc lãnh nháºn Chúa Thánh Thần cá»§a mình, và chúng ta nên nhá»› rằng CHÚNG TA CŨNG CÓ TRÃCH NHIỆM ÄEM CÃC ANH CHỊ EM KHÃC ÄẾN VỚI ÄỨC KITÔ, giống như các tông đồ đã là m 2.000 năm trước.
JP NUNEZ
TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ CatholicExchange.com)
Vá»ng Chúa Thánh Thần – 2018

