LỄ �ỨC MẸ VÔ NHIỄM

I. LÒNG SÙNG K�NH QUA THỜI GIAN  

Thánh Kinh không minh nhiên nói v� việc �ức Maria ngay từ thưở ban đầu đã được gìn giữ kh�i tội nguyên tổ, nhưng lòng sùng kính cá nhân hay trong cộng đoàn địa phương đã có từ lâu.  Giáo dân với lòng thành thật đã tin rằng �ức Maria đã được ơn vô nhiễm nguyên tội và lòng sùng kính mỗi ngày một tăng thêm.

V� phụng vụ, chúng ta thấy đã có những thánh lễ kính �ức Mẹ vô nhiễm từ thế kỷ thứ 9, bắt đầu từ Constantinople tràn sang mi�n nam nước �. Nhưng rõ nét nhất là thánh Anselmô thành Canterburry đã du nhập Thánh lễ này vào giáo phận của Ngài.

Vào năm 476 �ức Giáo hoàng Sixtô IV xuất thân từ dòng Anh Em Hèn M�n, đã đem lễ này vào Giáo hội La mã.

Tuy Thánh lễ kính �ức Mẹ Vô nhiễm đã được mừng tr�ng thể trong toàn Giáo hội, nhưng lòng tin vào đặc sủng này còn b� ng� để các nhà thần h�c tự do nghiên cứu và thảo luận.

Riêng Giáo phận Bùi chu, năm 1845 là th�i kỳ cấm đạo gay gắt nhất, �ức cha Valentinô Vinh coi sóc Giáo phận đã thay mặt cho giáo phận khấn với �ức Mẹ Vô Nhiễm :�Nếu cơn bách hại tan đi thì Giáo phận sẽ xây dâng kính �ức Mẹ một ngôi thánh đư�ng xứng đáng.�.

Nh� ơn �ức Mẹ, cơn bắt đạo qua đi, và thánh đư�ng khấn hứa đã bắt đầu được xây cất vào năm 1917 tại làng Phú nhai (Bùi chu) và hoàn thành vào năm 1923. Nhưng mùa hè năm 1929 một cơn bão lớn đánh sập và năm 1938 việc tái thiết được hoàn thành.

�ây là ngôi thánh đư�ng nguy nga đồ sộ, theo kiểu gothique, với chi�u dài 83 mét, rộng 28 mét và tháp chuông cao 30 mét. Mới đây thánh đư�ng Phú nhai mới được nâng lên thành “tiểu vương cung thánh đư�ng� dâng kính �ức Mẹ Vô Nhiễm.

II. T�N �IỀU �ỨC MẸ VÔ NHIỄM NGUYÊN TỘI

1. Sự kiện

Suốt một th�i gian dài lòng sùng kính �ức Mẹ Vô Nhiễm vẫn triển nở. Mãi đến ngày 08/12/1854, cũng trong ngày lễ hôm nay, �ức Giáo hoàng Piô IX, sau khi tham khảo ý kiến các Giám mục trên khắp thế giới, đã long tr�ng tuyên bố tín đi�u �ức Mẹ Vô Nhiễm nguyên Tội bằng sắc lệnh “Ineffabilis Deus�, trong đó Ngài tuyên bố :�Rất thánh Trinh nữ Maria nh� Thiên Chúa toàn năng và nh� công nghiệp của �ức Giêsu Kitô, �ấng cứu chuộc nhân loại ban cho ân phúc đặc biệt là ngay từ khi thụ thai đã được gìn giữ kh�i hết m�i bợn nhơ của tội nguyên tổ. �ó là tín đi�u được Thiên Chúa mạc khải, vì thế buộc m�i ngư�i phải tin vững vàng mãi mãi�.

Có lẽ �ức Mẹ muốn củng cố cho tín đi�u  mà �ức Giáo hoàng Piô IX mới tuyên bố, thì ngày 11/02/1858 �ức Mẹ đã hiện ra tại hang đá Massabielle ở Lộ đức với một thiếu nữ 14 tuổi quê mùa dốt nát hay đau yếu nhưng đơn sơ trong trắng tên là Bernadette.

Hôm đó, Bernadette đang đi chặt củi với mấy đứa bạn thì một bà lạ mặc áo trắng như tuyết đã hiện ra với em. Bà lạ đó đã hiện ra  tất cả 18 lần.  Có lần em đã kể với cha sở là bà lạ  muốn xây một thánh đư�ng ở đây. Nhưng cha sở đã bảo em rằng hãy h�i xem bà là ai ?  Tên là gì ?  Nhi�u lần em đã h�i nhưng bà im lặng. Cuối cùng vào ngày lễ Truy�n Tin (25/03), sau khi Bernadette h�i bà là ai  thì bà chắp tay trước ngực, ngước mắt lên tr�i mỉm cư�i đáp :�Ta là �ấng Vô Nhiễm Nguyên Tội�.  �ây là tín đi�u mà �ức Giáo hoàng Piô IX đã long tr�ng công bố trước đó gần 4 năm.

2. Lý do

Tin mừng hôm nay kể lại : Sứ thần Gabriel đến báo tin cho Trinh nữ Maria biết Thiên Chúa đã ch�n  Trinh nữ làm Mẹ �ấng Cứu Thế.  Sứ thần bắt đầu báo tin tr�ng đại ấy bằng một l�i chào có vẻ rất tầm thư�ng,  nhưng lại chứa đựng đầu mối  của m�i đặc ân nơi �ức Maria.

“Kính chào Trinh nữ đầy ơn phúc, Thiên Chúa ở cùng trinh nữ, trinh nữ có phúc ơn m�i phụ nữ�.  L�i chào này đã gián tiếp đ� cập đến mầu nhiệm và đặc ân vô nhiễm nguyên tội của �ức Maria. Bởi vì “đầy ơn phúc� (gratia plena) thì tất nhiên là không có tội. Cũng như một gian phòng, nếu đầy ánh sáng, dĩ nhiên bóng tối không còn có thể xâm nhập vào được nữa.

Chúng ta có thể tóm tắt trình bầy �ức Maria được kh�i tội tổ tông theo Thánh Kinh và thần h�c để hiểu rõ thêm, dĩ nhiên đây chỉ là suy nghĩ cá nhân, còn các nhà thân h�c có những suy nghĩ khác.

• Theo Thánh Kinh  

Sách Sáng thế cho biết : sau vụ rắn quỉ cám dỗ hai tổ tông phạm tội và Thiên Chúa đã ra hình phạt cho cả hai bên, Ngài còn phán tiếp với con rắn quỉ :�Ta sẽ đặt mối thù giữ mi và ngư�i đàn bà, giữa miêu duệ mi và miêu diệu ngư�i đàn bà, ngư�i miêu duệ đó sẽ đạp nát đầu mi�(St 3,15).

Ngư�i đàn bà này là ai ? Chắc chắn không phải Evà, vì lẽ Evà đã phạm tội. Và theo Thánh Kinh, kẻ phạm tội thì làm tôi cho sự tội (Ga 8,34). Và kẻ làm tôi sự tội dĩ nhiên làm tôi ma quỉ. �ã làm tôi ma quỉ lại đạp nát đầu ma quỉ thì cả là một sự vô lý, khác nào con ở đánh phạt chủ nhà vậy.

Cho nên, ngư�i nữ đây phải hiểu là �ức Maria – ngư�i có quy�n đạp đầu con rắn quỉ.  Nhưng việc  �ức Maria đạp đầu rắn quỉ không thể cắt nghĩa được nếu không nhận Ngài có quy�n trên rắn quỉ, cũng không cắt nghĩa được nếu không công nhận �ức Maria không mắc tội tổ tông, vì lẽ tội tổ tông mới làm cho rắn quỉ có quy�n như thế.

• Theo Thần há»�c

“Thiên Chúa ở cùng Trinh nữ�.  Thiên Chúa là �ấng thánh vô cùng. Tội lỗi không thể ở chung với Thiên Chúa. Tội lỗi chống lại sự thánh thiện của Thiên Chúa như bóng tối và ánh sáng. Vậy, nếu Thiên Chúa ở cùng �ức Maria, Thiên Chúa đã ch�n �ức Maria làm đ�n th� cho Ngài ngự, thì tội lỗi còn ở trong �ức Maria thế nào được ?

Như đã nói Thiên Chúa và tội lỗi xung đột nhau như lửa với nước, như ánh sáng và bóng tối. Nếu �ức Maria mang tội tổ tông trong lòng một trật lại cưu mang Thiên Chúa, hóa ra Ngư�i là vật hy sinh chứa đựng hai sự xung đột như trên sao ?

Thứ nữa, Thiên Chúa là �ấng vô tội – và gớm ghét sự tội, nay lại xuống thai trong lòng một ngư�i mang tội, thì chẳng ra con ngư�i có tiếng là thanh sạch mà lại gieo mình vào đống bùn nhơ sao ?

�àng khác, Chúa xuống thế gian để kêu m�i kẻ có tội (Mc 2,17; Lc 5,32) nghĩa là làm cho kẻ có tội sạch tội và nên thánh thì tại sao  lại không làm cho Mẹ mình sạch tội và nên thánh, nếu thật sự Mẹ mình ít nhất là có tội tổ tông ? Do đó phải kết luận rằng �ức Maria được kh�i tội nguyên tổ là một đặc ân Thiên Chúa ban cho để Ngư�i cộng tác với Chúa Giêsu trong việc cứu chuộc loài ngư�i.

Tuy nhiên, đặc ân vô nhiễm nguyên tội này không có lý do nào khác  ngoài tình thương Thiên Chúa ban cho �ức Maria vì Thiên Chúa đã ch�n Ngài làm Mẹ mình. Ngài làm cho Mẹ mình “có phúc hơn các ngư�i nữ�, nghĩa là từ ngư�i nữ đầu tiên  cho đến ngư�i nữ cuối cùng đ�u thua kém �ức Maria.

Sách Giáo lý Công giáo cũng dạy :�Suốt dòng lịch sử, Hội thánh ý thức rằng �ức Maria vì được Thiên Chúa ban cho “đầy ơn phúc� (Lc 1,28), nên được cứu chuộc ngay từ lúc tượng thai. �ó là nội dung tín đi�u VÔ NHIỄM NGUYÊN TỘI do �ức Piô IX công bố năm 1854.

Sách Denzinger cũng còn trưng lại :��ức Trinh nữ diễm phúc Maria đã được gìn giữ kh�i m�i tỳ ố nguyên tội ngay từ lúc tượng thai, do ân sủng và tình thương đặc biệt của Thiên Chúa toàn năng, nh� công nghiệp của �ức Giêsu Kitô, �ấng cứu độ loài ngư�i�(DS 2803)

III. S�NG TRONG SẠCH THEO GƯƠNG MẸ MARIA

�ặc ân vô nhiễm nguyên tội đã chuẩn bị cho �ức Maria một sứ mạng cao quí là được làm mẹ �ấng Cứu thế, làm Mẹ Thiên Chúa xuống thế làm ngư�i và làm mẹ của tất cả chúng ta.

Ngày nay, qua �ức Trinh Nữ Vô Nhiễm Nguyên tội, Chúa Cứu thế đã đến với chúng ta và đã thực hiện ơn cứu độ trong thế giới. Ngài đã trả lại cho con ngư�i tình trạng ơn nghĩa đã bị đánh mất vì tội nguyên tổ. Như thế, chúng ta tuy không được  đặc ân vô nhiễm nguyên tội như �ức Mẹ nhưng chúng ta đã được kh�i tội nguyên tổ trong bí tích Thánh tẩy. Và khi được rửa sạch tội lỗi trong bí tích Thánh tẩy, chúng ta đã được sự sống mới, sự sống của Chúa và được có “Chúa ở cùng chúng ta� như đã ở cùng �ức trinh nữ Maria. Chúng ta không được làm mẹ Thiên Chúa, nhưng qua bí tích Thánh Tẩy, chúng ta được làm con cái Thiên Chúa, làm em của �ức Giêsu Kitô và con của Mẹ Maria.

Trong bí tích Thánh tẩy, chúng ta đã được tha tội tổ tông, nhưng hệ lụy của tội nguyên tổ vẫn còn ảnh hướng xấu đến chúng ta. Con ngư�i chúng ta trở nên yếu đuối dễ hướng chi�u v� tội lỗi. Chúng ta vẫn bị ma quỉ các dỗ nhất là lỗi đức trong sạch. Chúng ta hãy bắt chước Mẹ Maria mà giữ hồn xác trong sạch, xứng đáng là đ�n th� của Thiên Chúa.

Truyện : Bị chém đầu vì bàn tay nhơ nhớp

Ngư�i ta kể rằng : một ngư phủ nghèo nàn ở Huế ngày xưa đã rất sung sướng khi anh ta lượm được chiếc s� của vua Gia Long (1800-1820) nổi l�nh b�nh trên dòng sông Hương (vì lăng tẩm nhà vua bị lấy trộm).

Bác ngư phủ lập tức đi tới Hoàng cung để trình bầy xương s� của vua Gia Long cho các vị Thượng thư, dĩ nhiên, bác nghĩ rằng mình sẽ được tr�ng thưởng.

Và bác đã được tr�ng thưởng thật.

Tr�ng thưởng thế nào ?

�ầu tiên bác ngư phủ được nâng lên hàng �ại thần. Con cái của bác ta được hoàng gia che chở, ti�n nong tha hồ tiêu. Rồi tri�u đình lập tức cho xây cất một đ�n th� ngư phủ, hiện nay vẫn còn ngôi đ�n này tại Huế.

Tại sao lại phải xây cất đ�n th� cho ngư phủ ?

�ó là vì : bác ngư phủ sau các tưởng thưởng kể trên đã bị điệu ra Ng� môn để chém đầu. Bác ta bị hành quyết vì can tội dùng hai bàn tay  nhơ nhớp hèn hạ của mình mà s� vào hài cốt của một vị vua !

Ôi ! Vua Gia Long là gì mà một ngư�i nhà quê đụng tới hài cốt lại phải bị chém đầu !  Ngư�i ta đã quá kính tr�ng hài cốt của một con ngư�i đã chết  mà khinh thư�ng mạng sống của một con ngư�i. Nhưng dù sao câu chuyện đó cũng để lại cho chúng ta một bài h�c : đó là chúng ta phải d�n linh hồn chúng ta cho trong sạch để hằng ngày chúng ta xứng đáng rước Chúa ngự vào long.

Trong ngày lễ hôm nay, chúng ta hãy hạ quyết tâm : Hãy tôn sùng �ức Maria với tước hiệu “Vô nhiễm Nguyên Tội�. Hãy lấy Mẹ làm gương, sống trong sạch.

H�a sĩ Fra Angelico, một lần vẽ mặt �ức Mẹ thì suy gẫm và cầu nguyện trước, mặc dầu không bao gi� hài lòng và phải đ� thêm vào bức h�a : Virgo Maria, non est similis tui ( Trinh nữ Maria, không ai giống được như Mẹ).  Ta cố gắng theo gương Mẹ. Mặc dầu sẽ không bao gi� giống Mẹ hoàn toàn, nhưng cũng như Mẹ đã mỉm cư�i với Fra Angelico, thì cũng sẽ in vào lòng ta một hai nét của các nhân đức Ngư�i, nhất là đức trong sạch.

Lm Giuse �inh lập Liễm

mtgthuduc