Không cần phải nói nhiá»u, hÆ¡n 40 năm qua cả má»™t xã há»™i được đà o tạo, định hướng theo con đưá»ng nà o rồi ? Và , cÅ©ng chả cần phải nói nhiá»u, cần bao nhiêu năm để khắc phục háºu quả đó thì ai ai cÅ©ng biết.
Và i ngà y nay, xã há»™i dáºy sóng khi xăng dầu mất thế độc quyá»n, độc tôn nữa. ÄÆ¡n giản rằng Nháºt đã nhảy và o thị trưá»ng Việt vá»›i cam kết sai số đến mức không tưởng. Sau khi Nháºt và o Việt rồi thì những hãng xem ra độc quyá»n hiện Ä‘ang giảy nảy như má»™t đứa trẻ khóc nhè và kêu cứu bằng những tiếng ai oán thảm thương : “Ngưá»i Việt nam dùng hà ng Việt Namâ€.
Tưởng nghÄ© rằng đâu cần phải khóc thét và kêu gà o như thế. Nếu như bạn là m tốt, bạn cạnh tranh là nh mạnh thì má»i ngưá»i sẽ không bao giá» quay lưng lại vá»›i bạn. Thế nhưng trong thá»±c tế cá»§a cuá»™c sống, bạn đã là m gì vá»›i khách hà ng, vá»›i ngưá»i tiêu dùng thì bạn tá»± hiểu chứ không ai hiểu thay bạn.
Äiá»u ná»±c cưá»i hÆ¡n nữa rằng vừa khóc, vừa gà o, vừa ăn vạ và ra lệnh cấm mua xăng dầu từ các cây xăng do ngưá»i Nháºt đầu tư. Chuyện đã cưá»i nay lại cà ng cưá»i hÆ¡n khi cấm khách hà nh giao du vá»›i ngưá»i tốt.
Quả tháºt, vấn đỠnà y quá tế nhị và chả ai dám nói ra vì lẽ nói ra không khéo bị rÆ¡i đầu.
Äiá»u mà ai ai cÅ©ng thấy rõ nhất đó chÃnh là việc … xả rác. Sau má»™t Há»™i Chợ, sau má»™t Lá»… Há»™i thì ôi thôi ngưá»i Ä‘i và rác còn ở lại. Äáng tiếc thay không chỉ ở những nÆ¡i công cá»™ng mà ngay cả các nhà thá», chùa chiá»ng cÅ©ng không tránh khá»i vấn nạn vá» rác. Há»… sau Lá»… há»™i là bắt đầu ngưá»i cá»§a nhà chùa hay nhà thá» phải cho ngưá»i Ä‘i gom rác. Nếu như má»—i ngưá»i có ý thức chung thì sẽ chả bao giá» phiá»n đến ngưá»i khác là há» phải dá»n cái vô ý thức cá»§a mình.
Và , kinh hoà ng nhất không thể nhắc đến đó chÃnh là các nhà vệ sinh công cá»™ng. Dưá»ng như ai ai cÅ©ng muốn mình và o đó để trút bầu tâm sá»± cho thoải mái nhưng dưá»ng như ngược lại.
Hết hồn khi nhìn xuống bồn tiểu là đầu lá»c cá»§a Ä‘iếu thuốc cá»§a ai đó vừa hút xong. Ra bồn rá»a tay thì cÅ©ng chẳng khá hÆ¡n mấy khi thấy nguyên Ä‘iếu thuốc má»›i mồi nằm gá»n trong đó.
Còn nữa, không chỉ là đầu lá»c hay là điếu thuốc hút dở dang mà còn có cả rác, cả bã kẹo cao su trong đó nữa.
Chắc có lẽ không chỉ riêng tôi nhìn những cảnh tượng kinh hoà ng như thế. Nhìn như váºy, tôi tá»± há»i rằng không biết khi ngưá»i ta vất như thế ngưá»i ta nghÄ© gì để cho ngưá»i lao công phải dá»n. Há» cÅ©ng là ngưá»i mà , vì hoà n cảnh há» Ä‘i là m lao công nhưng sao đẩy há» và o những cám cảnh như váºy. Có bao giá» mình nghÄ© rằng má»™t ngà y nà o đó mình cÅ©ng sẽ là những ngưá»i lao công Ä‘i dá»n dẹp thì mình nghÄ© thế nà o vá» những hà nh động vô ý thức đó không ? Và rồi, những câu chuyện trên bà n cÆ¡m nói vá» sá»± chân tháºt, sá»± tháºt thà trong buôn bán cá»§a nhiá»u nước mà thấy thèm.
Ở Nháºt Bản, nhiá»u cá»a hà ng rau quả không cần ngưá»i bán. Chỉ để ở đó và ngưá»i mua tá»± đến tá»± cân và tá»± trả tiá»n.
Xe bus công cá»™ng ở các nước tiến bá»™ cÅ©ng thế ! Há» chả cần phải có ngưá»i thu phÃ, chỉ cần cái há»™p ngay cá»a ra và o và tá»± động hà nh khách bá» tiá»n và o đó để Ä‘i.
Rồi, ở Thái Lan lại có má»™t khu nghỉ dưỡng cao cấp chả phải mất ngưá»i thu tiá»n. Tất cả tiá»n ăn, tiá»n phòng Ä‘á»u niêm yết giá và má»i gá»i ngưá»i nghỉ dưỡng tá»± tay bá» tiá»n và o thùng chứ không cần nhân viên thanh toán.
Phải nói rằng ngà y hôm nay sống tá» tế cÅ©ng e rằng là khó. Lần ná», ở sân bay chá» nối chuyến, những ngưá»i vô tư lấn lướt để mình được lên đứng hà ng đầu trong khi bao nhiêu ngưá»i Ä‘ang đứng xếp. Có ai đó vô tình xuýt xoa hà nh động không tốt lắm thì lại nghe được lá»i cà u nhà u. Ngưá»i ta biện luáºn rằng ngưá»i ta đã đến đó trước và bây giá» phải bước lên. DÄ© nhiên rằng ngưá»i ta có quyá»n biện luáºn cho hà nh vi cá»§a mình vá»›i những ngưá»i hiểu tiếng Việt. Ở sân bay quốc tế thì không có quyá»n lý giải. ChÃnh vì những lẽ đó nên rồi ngưá»i Việt Nam Ä‘i đâu cÅ©ng để lại cho ngưá»i ngoại quốc cái nhìn chẳng mấy yêu thương. ÄÆ¡n giản rằng dù há» bay quốc tế mà há» cứ nghÄ© rằng há» Ä‘ang ở ná»™i địa. Thế nhưng, dù ở ná»™i địa nhưng vẫn có khách hà ng quốc tế bay chung. Vá»›i hà nh động chen lấn và dà nh chá»— nhất như thế liệu rằng có lý giải được cho ngưá»i ngoà i nước chăng ?
Cà ng kêu gà o thảm thiết “Ngưá»i Việt Nam dùng hà ng Việt Nam†nhưng rồi trong cách hà nh xá» chả giống ai thì ngay cả ngưá»i Việt cÅ©ng chả ai dám dùng đến hà ng Việt cả. “Hữu xạ tá»± nhiên hươngâ€, lá»i mà ông bà ta nói từ ngà n xưa vẫn còn đó.
Có những Ä‘iá»u cần phải cân chỉnh cách âm thầm và không cần đưa lên mặt báo. Thế nhưng cách cấm dùng thương hiệu nước ngoà i chuẩn xác như xăng dầu cá»§a ngưá»i Nháºt bán thì đúng là cạn lá»i để nói.
Ngà y hôm nay, phải nói rằng để sống tháºt, sống tá» tế sao khó quá !
Những ngưá»i Ä‘i đưá»ng không lấn tuyến, không vượt đèn đỠthì được cho là ngốc là ngÆ¡. Ra đưá»ng vẫn mãi mãi kẹt xe bởi lẽ chả ai chịu nhưá»ng ai và mạnh ai nấy lấn.
Trở thà nh ngưá»i tốt ư ? Câu trả lá»i sao mà khó quá !
Quả tháºt là khó khi sá»± dữ và sá»± ác cứ lên ngôi và lan trà n. Biết bao giá» má»›i hưởng được má»™t cuá»™c sống an nhà n thư thái ? Biết bao giá» Ä‘i mua được những món hà ng mà khi trở vá» nhà an tâm rằng nó được cân Ä‘o Ä‘ong đủ hay mức hóa chất còn ở mức cho phép.
Nhìn những trái dừa được ngáºm hóa chất chả ai dám uống.
Nhìn những quả dưa leo bơm thuốc chả còn ham ăn.
Nhìn những trái dâu đỠmá»ng dù có thèm cÅ©ng không dám nuốt.
ÄÆ¡n giản rằng chả còn tìm đâu được cây xanh trái tốt và lòng trong sạch như ngà y xưa vẫn có. Ngưá»i tốt đâu hết cả rồi ngưá»i tốt Æ¡i !
Huệ Minh

