Ngà y nay chúng ta cần các thánh và cần nhiá»u loại thánh khác nhau. Bá» ngoà i cá»§a há» không giống như chúng ta nghÄ©. Má»™t và i vị có vẻ khắc khổ, tu hà nh mà giá»›i nghệ sÄ© rất yêu mến như Mẹ Têrêsa, thánh Ghandi; má»™t và i vị khác thì phì phèo Ä‘iếu thuốc trên môi như thánh Dorothy Day. Có những vị như thánh Padre Piô trong áo choà ng tu sÄ©, ngưá»i cá»§a lòng má»™ đạo, và i vị khác thì giống như thánh Tôma More, bước Ä‘i mạnh khá»e cương nghị.
Má»™t mẫu thánh đặc biệt chúng ta rất cần cho ngà y hôm nay đó là mẫu thánh Âugutinô  hiện đại, ngưá»i có khả năng là m cho chúng ta những gì thánh Âugutinô  đã là m cho thế hệ cá»§a ngà i ngà y xưa. Äó là gì?
Thánh Âugutinô  sinh tại Bắc Phi năm 354, lá»›n lên ở đó, là m việc như má»™t há»Ã¯c giả ở Ã, sau đó ngà i vá» lại Bắc Phi và qua Ä‘á»i năm 430. Do tÃnh khà và tà i năng, ngà i là ngưá»i thánh thiện và há»c thức thông thái, có thá»i gian ngà i bị cưỡng bách Ä‘i lÃnh, trái vá»›i tÃnh khà và ước nguyện muốn trở thà nh giám mục cá»§a ngà i. Trong vai trò giám mục, phần lá»›n ngà i là m mục vụ nhiá»u hÆ¡n là há»c giả. Quá khứ cá»§a ngà i mang nhiá»u mà u sắc – trở lại đạo ở tuổi 25 sau má»™t thá»i gian dà i đấu tranh gay go giữa tri thức và đạo đức, sau đó ngà i trải qua thêm 9 năm nữa để bắt nhịp Ä‘á»i mình vá»›i đức tin.
Tuy váºy, những gì khiến thánh Âugutinô  có tầm quan trá»ng và ảnh hưởng đến thá»i đại ngà i sống và lịch sá» sau nà y không phải là quá khứ nhiá»u mà u sắc – mà má»i ngưá»i thưá»ng cho là ảnh hưởng lên ná»n thần há»c và thiêng liêng cá»§a ngà i – nhưng chÃnh là trà óc lá»—i lạc được kết hợp má»™t cách tá»± nhiên và o trong đức tin cá»§a ngà i. Äây là má»™t vị thánh, ngưá»i táºn tụy cách khiêm nhưá»ng trong cá»™ng Ä‘oà n đức tin, ngưá»i đến vá»›i cá»™ng Ä‘oà n bằng năng lá»±c phi thưá»ng để là m sáng tá» cÆ¡ cấu tổng hợp và ngôn từ hà nh động cho Ä‘á»i sống đức tin cá»§a cá»™ng Ä‘oà n. Vá» mặt thần há»c thì khung cá»§a thánh Âugutinô  đã trở thà nh ná»n tảng cho khá nhiá»u lý thuyết thần há»c Kitô giáo phương Tây sau nà y. Tầm ảnh hưởng cá»§a ngà i lên ná»n văn hóa thế tục cÅ©ng rất lá»›n lao. Rất Ãt ngưá»i có tầm ảnh hưởng lên lịch sá» như thánh Âugutinô . Bằng cách kết hợp những khái niệm cá»§a triết há»c Hy Lạp vá»›i những khái niệm cá»§a Do Thái-Ki-tô giáo và o má»™t thá»i khắc lịch sỠđặc biệt, thánh Âugutinô  tháºt sá»± đã viết nên phần má»m khái niệm mà thế giá»›i phương Tây ngà y nay gá»i là “lương triâ€. Dù suy nghÄ© tốt hay xấu, chúng ta cÅ©ng suy nghÄ© trong khung cá»§a thánh Âugutinô.
Ngà y nay chúng ta cần có ngưá»i là m cho chúng ta những gì như thánh Âugutinô  đã là m cho thá»i cá»§a ngà i, ấy là , giúp chúng ta tìm má»™t từ vá»±ng đức tin phù vá»›i chúng ta. ÄÆ°Æ¡ng nhiên, đức tin luôn luôn có nghÄ©a là hà nh động, nhưng ngôn ngữ chúng ta dùng để nói vỠđức tin thưá»ng lại không mang tÃnh hà nh động. Chúng ta cần má»™t thánh Âugutinô  má»›i. Nhưng quả tháºt không dá»…. Thánh Âugutinô  là má»™t ngưá»i phi thưá»ng và không phải thá»i đại nà o cÅ©ng có má»™t vị thánh như thế. Tuy nhiên má»—i thá»i đại, thá»i đại chúng ta cÅ©ng không kém các thá»i đại khác trong việc sản sinh ra các thánh nam nữ, có lẽ không nhất thiết phải có ngưá»i hoà n toà n giống thánh Âugutinô  vá» tà i năng, lá»a nhiệt tình, nhạy cảm vá»›i cái đẹp, và táºn tụy cách khiêm nhưá»ng vá»›i cá»™ng Ä‘oà n đức tin. Tháºm chà quá khứ nhiá»u mà u sắc cá»§a thánh Âugutinô  thá»i đại chúng ta có thể sánh ngang vá»›i quá khứ nhiá»u mà u sắc cá»§a thánh Âugutinô  ngà y xưa nhưng không nhất thiết phải là m giống những gì thánh Âugutinô  đã là m.
Theo tôi thấy, trong thế giá»›i nói tiếng Anh ngà y nay, có má»™t ngưá»i thÃch hợp vá»›i mô tả trên, đó là Kathleen Norris – ngưá»i phụ nữ Ä‘á»i trần, má»™t tÃn hữu kitô là m việc táºn tâm, thuá»™c Giáo há»™i Presbyterian, má»™t tu sÄ© tu Ä‘á»i dòng Biển Äức, má»™t nhà văn, má»™t nghệ sÄ©, và má»™t nhà thÆ¡, ngưá»i sống và viết tỉ mỉ vá» tiểu bang Nam Dakota. Trong lãnh vá»±c thần há»c và thiêng liêng, Kathleen Norris đã viết ba tác phẩm quan trá»ng: Dakota, vùng đất thiêng liêng; Hà nh lang tu viện; vÃ Â Æ n huệ bất ngá», má»™t từ vá»±ng cho đức tin. Cả ba tác phẩm nà y Ä‘á»u nằm trong lãnh vá»±c thiêng liêng phổ thông, cho nên phải thừa nháºn rằng không thế đòi há»i ba tác phẩm nà y phải hoà n toà n tương xứng vá»›i tầm quan trá»ng cá»§a thánh Âugutinô , vá»›i gia tà i tác phẩm hÆ¡n 6000 trang, là trá»ng tâm ná»n thần há»c cổ Ä‘iển, và má»™t cách có hệ thống gần đạt đến toà n phạm vi các vấn đỠthen chốt thần há»c, nhưng đó không phải là điểm mấu chốt ở đây. Sẽ không bao giá» có má»™t thánh Âugutinô  thứ hai, không bao giá» có thể có. Các thá»i đại đã thay đổi và không ai có thể thông hiểu hết tất cả các lãnh vá»±c, quả tháºt ngay trong má»™t lãnh vá»±c thôi cÅ©ng đã khó thông hiểu được hoà n toà n. Tri thức trong má»i lãnh vá»±c đã phát triển và ngà y cà ng chuyên biệt hóa, má»™t ngưá»i chỉ có thể nắm vững má»™t phần trong cái toà n bá»™ tri thức ấy mà thôi. Chúng ta cần hôm nay má»™t số lượng nhiá»u các thánh Âugutinô.
Theo tôi, Kathleen Norris, là má»™t trong những thánh Âugutinô  như thế. Giống như thánh Âugutinô , bà đã mang đến má»™t Ä‘iá»u gì đó rất đặc biệt. ChÃnh xác đó là gì?
ÄÆ¡n giản, bà đã mang đến bà n tiệc má»™t và i tÃnh chất hiếm có như thánh Âugutinô : má»™t trà thông minh lá»—i lạc phi thưá»ng kết hợp vá»›i sá»± táºn tụy má»™t cách khiêm nhưá»ng trong cá»™ng Ä‘oà n đức tin, nghệ thuáºt thÆ¡ ca xuất phát ra từ cây viết cá»§a má»™t ngưá»i cầu nguyện, trải nghiệm cá»§a má»™t ngưá»i có quá khứ nhiá»u mà u sắc, ngưá»i trưởng thà nh trong hình ảnh trẻ thÆ¡ sau khi trải qua cái rắc rối phức tạp cá»§a ngưá»i lá»›n, và có má»™t dạng bệnh lý là nh mạnh là m cho chân cá»§a bà bước vững chắc trên mặt đất. Vá»›i Ä‘iá»u nà y, bà đã bổ sung và o chá»§ nghÄ©a hiện thá»±c và tÃnh chất trần tục cá»§a má»™t ngưá»i phải chiến đấu để trả nợ, má»™t chiá»u sâu ná»™i tâm do bi kịch cá nhân mang lại, hiểu biết sâu sắc do biết táºn nguồn Ä‘á»i sống tu viện, và má»™t óc dà dá»m má»±c thước.
Kathleen Norris chÃnh là tiếng nói có tầm quan trá»ng, má»±c thước cao, và là nh mạnh trong cá»™ng Ä‘oà n các tÃn hữu Ki-tô ngà y nay. Bà rất đáng được tìm Ä‘á»c.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn



