Jean-Marie Guénois: “Th�i điểm khó khăn cho Giáo hội công giáo và �ức Phanxicô�

Sự phân hủy chính trị của nước � và cuộc trưng cầu dân ý v� vấn đ� phá thai ở Ai Len đã làm cho Vatican phải nhìn nhận Giáo hội công giáo ngày càng mất truy�n thống tổ tiên. Tuy nhiên đây không phải là chuyện đáng ngạc nhiên.

Trong những ngày này, con thuy�n của Thánh Phêrô đang gặp sóng gió. Bên ngoài thì nước xoáy. Bắt đầu ở �. Ngày 27 tháng 5, chính quy�n thất bại trong việc thành lập nội các cho thấy sự phân hủy chính trị ở đây và đi�u này đã làm cho Vatican thật sự lo ngại. Một số ngư�i xem đây là cú chơi thấp của Vatican để ngăn đảng Lega là đảng chống liên hiệp Âu châu lên nắm chính quy�n, nhưng đảng này mang nhi�u quy�n uy đến cho Giáo hội công giáo �. Chắc chắn Giáo hội rất mạnh ở � nhưng quy�n lực ảnh hưởng xã hội và chính trị đã giảm rất nhi�u. Các kết quả bầu cử lập pháp ngày 4 tháng 3 đã chứng minh đi�u này.

Nhưng ngày thứ bảy 26 tháng 5 cú ân huệ lại bị hụt do kết quả cuối cùng của cuộc trưng cầu dân ý v� vấn đ� phá thai ở Ai Len. Bất lực, Vatican phải nhìn nhận, ở đây Giáo hội công giáo cũng mất truy�n thống tổ tiên. Với tỷ số 66,4% ủng hộ phá thai ở một nước có gần 80 % dân số nói mình là ngư�i công giáo, với con số giữ đạo trung bình 40 %. Tuy nhiên đây cũng không phải là chuyện ngạc nhiên. Giáo hội biết mình mất uy tín sau vụ ấu dâm bùng nổ cách đây mư�i mấy năm.

Trong đống rối ren này, ngày 24 tháng 5, trong cuộc ph�ng vấn với báo Eco di Bergamo (thành phố quê hương của �ức Gioan XXIII), �ức Phanxicô chỉ đơn giản nhắc lại, sứ mạng của Giáo hội không phải là “thay đổi chính quy�n nhưng là hội nhập theo lô-gích của Tin Mừng trong suy nghĩ và hành động của các nhà lãnh đạo�.

Vấn đ� là uy tín của “lô-gích Tin Mừng� được trực tiếp ấn định trên tình trạng đạo đức của Giáo hội công giáo mà quy�n uy trước công chúng – trư�ng hợp nước Ai Len vừa chứng minh cho thấy – bị ảnh hưởng bởi các vụ ấu dâm.

Một đất nước xa nhưng trư�ng hợp lại không khác biệt. Các Giáo hội cho đến bây gi� b� ngoài có vẻ như không có vấn đ�, bây gi� lại bùng ra các tai tiếng. �ó là trư�ng hợp nước Chi-lê.

V� vấn đ� này, �ức Phanxicô phải đối diện với cơn khủng hoảng còn nặng hơn cơn khủng hoảng trong chiếc thuy�n Thánh Phêrô. Ngư�i ta nghĩ cuộc chiến Chi-lê này gần như đã giải quyết xong cách đây hai tuần. �ức Phanxicô đã triệu toàn hội đồng giám mục Chi-lê v� Rôma đóng kín cửa để giặt đồ dơ và ra v� với một cơ sở mới. Ngư�i ta tố cáo một vài giám mục Chi-lê đã bao che các vụ ấu dâm khét tiếng của linh mục Karadima, từ lâu hàng giáo sĩ Chi-lê đã coi thư�ng các nạn nhân.

Nhưng càng ngày càng rõ ràng, sự từ chức tập thể của 29 trong số 34 giám mục Chi-lê ngay ngày hôm sau cuộc h�p với �ức Phanxicô không phải là lối thoát lịch sự để �ức Giáo hoàng có toàn quy�n hành động… �ây là hành vi nổi loạn đặc trưng chống Giáo hoàng… Mỗi ngày trôi qua, bằng chứng này lại càng được thấy rõ: không những sự từ chức này chưa được �ức Giáo hoàng chính thức chấp nhận để có hiệu lực, mà không một cơ quan truy�n thông Vatican nào hé ra một l�i. Sự im lặng chính thức này được chứng thực bởi thông tin nội bộ: các giám mục này từ chối chịu trách nhiệm chung như �ức Giáo hoàng đ� nghị h�.

Cuối cùng, yếu tố rắc rối thứ ba: v� cuộc khủng hoảng này c�ng thêm các l�i tuyên bố riêng của �ức Phanxicô được đem ra công chúng, nhất là v� vấn đ� đồng tính. Làm tạo thêm hoang mang. Ngày 19 tháng 5, một trong các nạn nhân của cha Karadima, ông Juan Carlos Cruz, được �ức Phanxicô gặp riêng ngày 2 tháng 5 tuyên bố trên nhật báo Tây Ban Nha El Pais, rằng �ức Phanxicô đã nói với ông: “Juan Carlos, việc anh đồng tính không quan tr�ng. Chúa đã dựng nên anh như vậy và Ngài thương anh như vậy và đi�u này cũng không quan tr�ng với cha. Giáo hoàng thương anh như vậy, anh phải hạnh phúc v� con ngư�i thật của mình�.

Câu này như đập mạnh vào vị trí của Vatican, các l�i nói “tuyệt đối riêng tư� thì không nên nói ra. Và một quan điểm rõ ràng mâu thuẫn với l�i �ức Phanxicô nói với các giám mục � trong buổi h�p kín, “nếu có một chút nghi ng� nào dù nh� v� khả năng đồng tính của ứng sinh, thì tốt hơn không nên để h� vào chủng viện�.

“Lô-gích Tin Mừng� mà �ức Phanxicô mong muốn chắc chắn là trong sáng, nhưng lô-gích  này cũng phải hoạt động với sự phức tạp và với lịch sử của Giáo hội trong cương vị của một thể chế.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn