Các nhân váºt chá»§ chốt cá»§a cuá»™c há»p thượng đỉnh vá» các vụ lạm dụng tình dục (4/5). Äứng đầu giáo pháºn lá»›n thứ ba trên thế giá»›i, là đồng minh đầu tiên cá»§a giáo hoà ng trong cuá»™c chiến chống lạm dụng tình dục trong Giáo há»™i Mỹ, Äức Tổng Giám mục giáo pháºn Chicago được chÃnh Äức Phanxicô chá»n để tổ chức cuá»™c há»p thượng đỉnh sẽ diá»…n ra ở Vatican từ ngà y 21 đến 24 tháng 2 sắp tá»›i.

Äức Hồng y Blase Cupich, ngà y 19 tháng 12-2018. / KAMIL KRZACZYNSKI/AFP
Äáp lại lá»i kêu gá»i cá»§a Äức Phanxicô, má»™t khóa tÄ©nh tâm cá»§a các giám mục Mỹ đã được tổ chức và o đầu tháng 1-2018 tại giáo pháºn cá»§a hồng y Cupich để suy nghÄ© vá» cÆ¡n khá»§ng hoảng các vụ lạm dụng tình dục, chuyện nà y không phải là không quan trá»ng. Năm 2014, được Äức Phanxicô phong là m giám mục và hai năm sau phong hồng y, Blase Cupich, 69 tuổi là ngưá»i cá»§a Äức Phanxicô ở Mỹ. Äồng minh đầu tiên cá»§a Äức Phanxicô ở Mỹ trong cuá»™c chiến chống các vụ lạm dụng tình dục trong Giáo há»™i Mỹ.
Äức Phanxicô Ä‘Ãch thân chá»n hồng y Blase Cupich để tổ chức cuá»™c há»p thượng đỉnh sẽ diá»…n ra ở Vatican và o ngà y 21 đến 24 tháng 2 mà theo lẽ là hồng y Sean O’Malley, ngưá»i từ năm năm nay đứng đầu á»§y ban giáo hoà ng bảo vệ tuổi thÆ¡. Hồng y Cupich gần đây nói trên trang mạng Crux: “Cuá»™c há»p thượng đỉnh nà y là bước đầu cá»§a má»™t tiến trình cần thiết phải có sá»± tham dá»± cá»§a Giáo há»™i toà n cầuâ€.
Bản thân ngà i hiểu rõ hồ sÆ¡. Hồng y Cupich là cháu cá»§a những ngưá»i di cư từ Croatia định cư ở Nebraska, xuất thân từ má»™t gia đình có chÃn ngưá»i con, cá»±u giám mục giáo pháºn Rapid City, rồi giáo pháºn Spokan từ năm 2008 đến 2011 giữa cao trà o khá»§ng hoảng ấu dâm, hồng y có chân trong á»§y ban bảo vệ tuổi thÆ¡ và ngưá»i trẻ trong Há»™i đồng giám mục Mỹ.Â
“Äảm nháºn trách nhiệm cá»§a mìnhâ€
Trên tất cả, hồng y Blase Cupich thể hiện phong cách quản trị mà Äức Phanxicô mong muốn dẫn dắt đà n chiên cá»§a mình, tin chắc rằng khá»§ng hoảng lạm dụng tình dục bắt nguồn từ má»™t ná»n văn hóa giáo sÄ© mà Giáo há»™i phải Ä‘i ra.
Má»™t phong cách vượt xa sá»± lá»±a chá»n cá»§a ngà i, khi đến giáo pháºn Chicago năm 2014, ngà i không ở tư dinh xa hoa cá»§a tòa giám mục, cÅ©ng như trước đó ở giáo pháºn Spokan, ngà i sống vá»›i các chá»§ng sinh và thưá»ng ăn cÆ¡m chung vá»›i há».
Trước hết là khiêm tốn và đơn giản, ngưá»i đứng đầu giáo pháºn lá»›n thứ ba trên thế giá»›i không ngừng lặp lại, hệ thống cấp báºc công giáo phải “nháºn thấy và đảm nháºn trá»n vẹn các thất bại cá»§a mình để không được lặp lại các thất bại nà y và đảm nháºn các trách nhiệm cá»§a mìnhâ€. Tháng 12 bản phúc trình Madigan công bố các giáo pháºn cá»§a tiểu bang Illinois – trong đó có giáo pháºn cá»§a ngà i – đã không tiết lá»™ tên cá»§a Ãt nhất 500 giáo sÄ© bị buá»™c tá»™i lạm dụng tình dục trên trẻ em trong quá khứ, chÃnh ngà i đã ngay láºp tức đưa ra má»™t lá»i tuyên bố lấy là m tiếc “chúng tôi không có khả năng chống lại các tai há»a lạm dụng tình dục cá»§a các giáo sÄ©â€.
Äể cá»™ng tác vá»›i giáo dânÂ
Hồng y Blase Cupich là tiến sÄ© thần há»c, là ngưá»i á»§ng há»™ táºn tình cho cách là m việc đồng đội như Äức Phanxicô mong muốn, ngà i thưá»ng cổ động sá»± cá»™ng tác chặt chẽ vá»›i giáo dân. Tháng 10 vừa qua, trước báo chÃ, ngà i đỠnghị các giám mục “từ bá» thẩm quyá»n†cá»§a mình trong các vụ Ä‘iá»u tra vá» các vụ lạm dụng tình dục trong Giáo há»™i, các cuá»™c Ä‘iá»u tra nà y phải giao cho các nhà điá»u tra giáo dân độc láºp và chuyên gia. Ngà i khẳng định: “Trong lãnh vá»±c nà y, chuyên môn và kiến thức cá»§a há» vượt xa các giáo sÄ© được phong chứcâ€, trong giáo pháºn cá»§a mình, ngà i có má»™t há»™i đồng cố vấn gồm các giáo dân đặc trách lo các vụ “cáo buá»™c các hà nh vi sai trái vá» tình dục giữa nhân viên trong Giáo há»™i và ngưá»i lá»›nâ€.
ÄÆ°á»£c biết đến vá»›i sá»± Ä‘iá»u độ và cởi mở trên các vấn đỠxã há»™i (di dân, bạo lá»±c chá»§ng tá»™c, án tá» hình, phá thai), hồng y Cupich là đối tượng cá»§a các tấn công hung bạo trong hà ng ngÅ© cá»§a những ngưá»i bảo thá»§ nhất.
Má»™t nhóm ngưá»i tá»± cho mình là “TÃn hữu công giáo trung thà nh vá»›i Rôma†đã trách cứ ngà i vì ngà i đã lên tiếng cho việc tiếp nháºn ngưá»i đồng tÃnh trong Giáo há»™i (ngà i cÅ©ng đã đỠnghị má»™t tiến trình quay trở lại vá»›i bà tÃch cho ngưá»i ly dị tái hôn sau khi ngà i tham dá»± thượng há»™i đồng gia đình), há» Ä‘iá»u tra để cố gắng chứng minh ngà i cÅ©ng đã che Ä‘áºy các vụ lạm dụng tình dục do các linh mục vi phạm trong cá»±u giáo pháºn Rapid City cá»§a ngà i.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

