Chúng ta Ä‘ang ở trong Tháng Sáu, được dà nh để kÃnh Thánh Tâm Chúa Giêsu. Từ ngà y 23 tháng 5 năm 2000, được sá»± chấp thuáºn cá»§a Äức Giáo Hoà ng Gioan Phaolô II, Thánh Bá»™ Phụng Tá»± đã ra quyết định chá»n Chúa Nháºt II Phục Sinh là “Chúa Nháºt kÃnh Lòng Chúa Xót Thươngâ€; Cách đặc biệt hÆ¡n, năm nay cÅ©ng là Năm Thánh Lòng Thương Xót. Váºy hai việc tôn kÃnh nà y có gì giống nhau và có gì khác nhau?

Tôi không biết nên bắt đầu bằng cách nêu báºt những Ä‘iểm giống nhau hay là những Ä‘iểm khác nhau trước. Tháºt ra thì nhiá»u Ä‘iểm khác nhau không có nghÄ©a là đối nghịch nhau, nhưng bổ túc cho nhau mà thôi. Chúng ta có thể bắt đầu bằng những Ä‘iá»u tổng quát giống nhau, rồi sẽ dần dần bước sang những Ä‘iểm khác nhau.
Nói má»™t cách tổng quát, chúng ta cần phải nhấn mạnh đó là : “Không có gì khác nhau hếtâ€, bởi vì cả hai Ä‘á»u quy vá» Chúa Giêsu Kitô, Äấng đã mạc khải tình thương Thiên Chúa đối vá»›i loà i ngưá»i chúng ta, không chỉ bằng lá»i nói mà còn bằng chÃnh việc hiến mạng sống vì chúng ta; cả hai Ä‘á»u đỠcao tình yêu cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i chúng ta. Tháºt váºy, việc tôn sùng Thánh Tâm Chúa Giêsu và việc tôn sùng lòng Thương xót Chúa Ä‘á»u dà nh cho cÅ©ng má»™t Chúa Giêsu (chứ không phải là hai Chúa khác nhau), và cả hai Ä‘á»u nói đến tình yêu cá»§a Thiên Chúa dà nh cho chúng ta. Thánh Tâm (tức là trái tim) là biểu hiệu cá»§a tình yêu; và lòng thương xót hẳn nhiên là nói đến tình yêu rồi.
Chúng ta đừng bao giá» quên rằng, tất cả các việc tôn kÃnh Ä‘á»u nhắm đến má»™t Ngôi Vị, má»™t Chá»§ Thể, chứ không bao giá» dừng lại ở hình thức hoặc tước hiệu bên ngoà i. Chẳng hạn như khi tôn kÃnh Äức Mẹ Mân Côi, Äức Mẹ Carmel, Äức Mẹ Hằng Cứu Giúp, Äức Mẹ Lá»™ Äức, Äức Mẹ Fatima, Äức Mẹ Lavang, Trái Tim Äức Mẹ,.v.v… thì tất cả Ä‘á»u nhắm đến bản thân cá»§a Äức Maria, thân mẫu cá»§a Chúa Cứu Thế và cá»§a Há»™i Thánh. Chúng ta đừng nên dừng lại ở tước hiệu, nhưng hãy nhìn đến Äức Mẹ, để bà y tá» lòng kÃnh mến cÅ©ng như bắt chước gương các nhân đức.
Trở lại vá»›i đỠtà i mà chúng ta Ä‘ang bà n, việc tôn kÃnh Thánh Tâm Chúa Giêsu và việc tôn kÃnh lòng thương xót cá»§a Chúa Ä‘á»u hướng đến Chúa Giêsu. Thế nhưng, chÃnh trong sá»± đồng nhất nà y mà ta thấy có đôi nét khác biệt.
Những khác biệt đó là gì?
Sá»± khác biệt thứ nhất đó là vá» thá»i gian. Lòng sùng kÃnh Thánh Tâm Chúa Giêsu đã bắt nguồn từ thá»i các Giáo phụ, nghÄ©a là từ ngà n năm thứ nhất cá»§a Kitô giáo. Nổi báºt là các Giáo phụ như: Origène, Augustino,…

Sang thế ká»· XII, lòng sùng kÃnh Trái Tim Chúa Giêsu được các thần há»c gia bà n đến trong những tác phẩm thần há»c, chẳng hạn như: Thánh Alberto Cả, chân phúc Henri Suso Dòng Äaminh,… Trong số những nhà thần bà nói đến Thánh Tâm và o thá»i kỳ ấy, nổi tiếng nhất là thánh nữ Gertrude, sinh năm 1256 và qua Ä‘á»i năm 1301, là đan sÄ© Dòng Xitô thuá»™c Ä‘an viện Hefta bên Äức, vá»›i tác phẩm “Sứ giả cá»§a lòng thương xót Chúaâ€.
Sang thế ká»· XIV, chúng ta thấy thánh nữ Catarina Siena đã viết rất nhiá»u vá» lòng thương xót cá»§a Thiên Chúa, nhưng thánh nữ không gắn vá»›i việc tôn sùng Trái Tim; có chăng là thánh nữ nháºn thấy biểu tượng cá»§a lòng thương xót ở nÆ¡i bá»u huyết cá»§a Chúa.
Thế nhưng, việc sùng kÃnh Trái Tim Chúa Giêsu chỉ thá»±c sá»± phát triển mạnh mẽ và o thế ká»· XVII do ảnh hưởng cá»§a thánh nữ Margarita Maria Alacoque (1647-1690). Hầu hết những bức ảnh vẽ Thánh Tâm Chúa Giêsu được trưng bà y trong các nhà thá», nhà nguyện Công Giáo Ä‘á»u dá»±a theo phong trà o mà thánh nữ Margarita Margarita Alacoque cổ động. Thánh nữ là má»™t tu sÄ© Dòng Thăm Viếng. Và o thá»i thánh nữ Margarita, Giáo Há»™i bị Ä‘e doạ bởi chá»§ nghÄ©a Giansenit, trình bà y Thiên Chúa như là má»™t Äấng Công thẳng đáng sợ; Thánh Tâm Chúa Giêsu nhắc nhở con ngưá»i rằng Thiên Chúa là tình yêu, chứ không chỉ là Äấng thẩm phán.
Tóm lại, việc tôn sùng Thánh Tâm Chúa được phổ biến kể từ thế kỷ XVII là nhỠbởi hai vị thánh nổi tiếng, đó là :
– Thánh Jean Eudes, linh mục, sinh năm 1601 và qua Ä‘á»i năm 1680, đã thà nh láºp hai Dòng tu, má»™t nam má»™t nữ, mang tên là Hai Trái tim (nghÄ©a là : Trái tim Chúa Giêsu và Trái tim Äức Mẹ), cÅ©ng như cổ động việc thiết láºp má»™t lá»… phụng vụ kÃnh Thánh Tâm Chúa Giêsu. Nên biết là , theo thánh Jean Eudes, trái tim là trung tâm Ä‘iểm cá»§a con ngưá»i, vì thế tượng trưng cho chÃnh bản thân Chúa Giêsu, nÆ¡i gặp gỡ tình yêu vá»›i Chúa Cha, vá»›i nhân loại, vá»›i vÅ© trụ.
– Vị thánh thứ hai cá»§a thế ká»· XVII là thánh nữ Margherita Maria Alacoque thuá»™c Dòng Thăm Viếng, nhưng các văn phẩm được phổ biến nhá» vị linh hướng là thánh Claude de la Colombière. Ngưá»i ta thưá»ng coi hai vị thánh nà y là những cổ động viên cho lòng tôn kÃnh Thánh Tâm trong toà n thể Há»™i Thánh, được các Äức Giáo Hoà ng á»§ng há»™, không những qua việc thiết láºp lá»… phụng vụ, mà còn qua nhiá»u văn kiện, quan trá»ng nhất là Äức Giáo Hoà ng Piô XII vá»›i Thông Ä‘iệp Haurietis aquas năm 1956.
Còn lòng sùng kÃnh Lòng Thương Xót Chúa bắt nguồn từ khi nà o?
Lòng thương xót cá»§a Chúa tuy đã được các nhà thần há»c bà n đến từ lâu, nhưng trở thà nh phổ cáºp và o giữa thế ká»· thứ XX, do ảnh hưởng cá»§a thánh nữ Faustina Kowalska (1905-1938). Và o thá»i thánh nữ Faustina, nhân loại Ä‘ang trải qua những cuá»™c tà n phá do những khá»§ng hoảng chÃnh trị gây ra bởi những cuá»™c chiến tranh và những chá»§ nghÄ©a độc tà i; lòng thương xót Chúa nhắc nhở con ngưá»i hãy tÃn thác và o Thiên Chúa, đừng sợ hãi, đừng thất vá»ng.

Thế nên, khi nói đến việc tôn kÃnh Lòng Chúa Thương Xót, là chúng ta muốn nói đến hình thức tôn sùng được quảng bá do bởi thánh nữ Faustina Kowalska. Vị thánh nà y sống và o tiá»n bán thế ká»· XX, sinh năm 1905 và qua Ä‘á»i năm 1938. Chị cÅ©ng là má»™t ngưá»i tôn sùng Trái Tim Chúa Giêsu.
Trong quyển Nháºt ký, chị ghi lại lá»i tâm sá»± cá»§a Chúa như thế nà y: “Nà y con cá»§a Ta, hãy biết rằng, trái tim cá»§a Ta là lòng thương xót. Từ biển thương xót nà y mà các ân sá»§ng trà o ra khắp thế giá»›i. Không linh hồn đến gần Ta mà không được an á»§i Ä‘i ra vá». Má»i ná»—i lầm than Ä‘á»u được chôn vùi trong đáy cá»§a lòng thương xót cá»§a Ta, và má»i Æ¡n huệ thánh hóa Ä‘á»u trà o ra từ suối nà yâ€. Trong má»™t Ä‘oạn khác cá»§a quyển Nháºt ký, thánh nữ đã bá»™c lá»™ tâm tình thá» lạy Trái tim Chúa Giêsu ở trong bà tÃch Thánh Thể vá»›i những lá»i như sau: “Ôi bánh thánh hằng sống, là sức mạnh duy nhất cá»§a con, nguồn mạch cá»§a tình yêu và lòng thương xót, xin hãy ôm ấp thế giá»›i và nâng đỡ các linh hồn yếu Ä‘uối. Ôi, tháºt là giây phút diá»…m phúc khi Chúa Giêsu đã để lại cho chúng ta quả tim đầy lòng thương xót cá»§a Ngưá»iâ€.
Như váºy, đối tượng cá»§a việc tôn kÃnh Thánh Tâm và cá»§a việc tôn kÃnh Lòng Chúa Thương Xót cÅ©ng là má»™t, đó là tình yêu cá»§a Chúa Giêsu dà nh cho nhân loại.
Trên đây là những sá»± giống nhau và khác nhau nhìn cách tổng quát; váºy những gì còn lại chỉ là điá»u nhá» nhặt hay sao?
Tôi không dám nói rằng, những gì còn lại Ä‘á»u là tiểu tiết, bởi vì khó mà lượng giá tầm quan trá»ng; nhưng mà chúng ta hãy tiếp tục theo dõi những tương đồng và khác biệt.
Má»™t Ä‘iểm tương đồng đáng chúng ta lưu ý, là hai ngưá»i cổ động cá»§a hai việc tôn sùng nà y Ä‘á»u là nữ tu,và tương đối trẻ: thánh nữ Margarita qua Ä‘á»i lúc 43 tuổi, thánh nữ Faustina qua Ä‘á»i lúc 33 tuổi. DÄ© nhiên, cả hai trưá»ng hợp nà y Ä‘á»u là mặc khải tư, nghÄ©a là không mang lại chân lý nà o má»›i cho kho tà ng đức tin cá»§a Giáo Há»™i, nhưng chỉ đà o sâu thêm và i khÃa cạnh cá»§a đức tin, theo như sách Giáo Lý Há»™i Thánh Công Giáo đã khẳng định ở số 67.
Như vừa nói trên đây, cả hai nữ tu nà y Ä‘á»u trùng hợp ở chá»— tôn kÃnh tình yêu cá»§a Chúa Giêsu được biểu lá»™ qua Thánh Tâm. Tuy nhiên, việc tôn kÃnh được biểu lá»™ qua những tấm ảnh mà các vị muốn cổ động. Äến đây, ta thấy có sá»± khác biệt trong cách diá»…n tả những hình ảnh đó:
– Hình ảnh Trái Tim Chúa theo thánh nữ Margarita chỉ cho ta thấy, má»™t trái tim bừng rá»±c lá»a mến chứ không có toà n thể chân dung cá»§a Chúa. Trái Tim ấy có má»™t vòng gai quấn chung quanh, nhắc đến cuá»™c khổ nạn cá»§a Chúa. Nói cách khác, Trái Tim Chúa Giêsu gợi ra cuá»™c khổ nạn cá»§a Chúa: vì yêu thương chúng ta, Ngà i đã đổ máu mình ra cho chúng ta.
– Äang khi đó, bức tranh mà thánh nữ Faustina được lệnh quảng bá thì trình bà y toà n thân Chúa Giêsu, và là Chúa Giêsu Phục Sinh. Tháºt váºy, Chúa Giêsu mặc áo dà i trắng (có lẽ vừa tượng trưng cho phẩm phục tư tế, vừa tượng trưng cho y phục cá»§a thân thể vinh hiển rạng ngá»i), và trong tư thế đứng, giống như khi hiện ra cho các môn đệ sau khi sống lại.
Như váºy, khi tôn kÃnh Thánh Tâm Chúa Giêsu là chúng ta tôn kÃnh tình yêu cá»§a Thiên Chúa phải không?
Chắc chắn rồi. Äiá»u nà y đã được giải thÃch bởi các nhà thần há»c từ thá»i Trung cổ cÅ©ng như trong các văn kiện cá»§a các Giáo Hoà ng thá»i cáºn đại. Chúng ta có thể trưng dẫn má»™t Ä‘oạn văn Ä‘iển hình cá»§a Sách Giáo lý Há»™i Thánh Công Giáo viết như sau: “Thánh Tâm Chúa Giêsu, chịu đâm thâu bởi tá»™i lá»—i cá»§a chúng ta và vì Æ¡n cứu độ cho chúng ta, được coi như là dấu chỉ chÃnh yếu và biểu tượng cá»§a tình yêu mà Chúa Cứu chuá»™c không ngừng yêu thương Thiên Phụ và tất cả má»i chúng sinhâ€.[1] Trong lá»… trá»ng kÃnh Thánh Tâm Chúa Giêsu, các bản văn Kinh Thánh thưá»ng được trÃch dẫn hÆ¡n cả là cảnh Chúa Giêsu chết trên tháºp giá, đã bị má»™t tên lÃnh đâm thâu, từ đó vá»t ra máu và nước (x. Ga 19,34).
Nói như váºy, thì việc tôn kÃnh lòng Chúa Thương Xót không thêm Ä‘iá»u gì má»›i hay sao?
Lúc nãy, tôi đã lược qua lịch sá» lòng tôn sùng Thánh Tâm Chúa Giêsu, từ các nhà thần há»c và thần bà thế ká»· XIII, đến các hai vị thánh thế ká»· XVII, và các văn kiện Giáo Hoà ng trong thế ká»· XX. Các tác phẩm ấy không lặp Ä‘i lặp lại những Ä‘iá»u đã biết, nhưng đà o sâu hÆ¡n các khÃa cạnh súc tÃch cá»§a tình yêu Thiên Chúa. Trong bối cảnh nà y, chúng ta phải nhìn nháºn rằng, thánh nữ Faustina cÅ©ng góp phần và o việc giải thÃch sâu xa hÆ¡n vá» lòng thương xót cá»§a Chúa. Chúng ta không có giỠđể Ä‘i sâu và o việc nghiên cứu tác phẩm cá»§a thánh nữ, và chỉ cần nhìn ngắm bức tranh vá» lòng Chúa thương xót thì đủ rõ.

Qua bức tranh đó, chúng ta có cảm tưởng là việc tôn kÃnh nà y Ä‘i vá»›i mầu nhiệm Phục Sinh. Trên thá»±c tế, lá»… kÃnh lòng thương xót Chúa được mừng và o Chúa Nháºt thứ II Phục Sinh. Äang khi đó, những bức tranh cổ Ä‘iển trưng bà y Thánh Tâm Chúa thì vẽ bức tranh má»™t trái tim bừng cháy lá»a, và chung quanh có quấn vòng gai. Äiá»u nà y đưa chúng ta đến cuá»™c Thương khó cá»§a Chúa Giêsu. Như váºy, ta có thể nói rằng, hai việc tôn kÃnh trình bà y hai khÃa cạnh cá»§a mầu nhiệm Vượt qua: má»™t bên là tháºp giá, bên kia là cuá»™c phục sinh.
Ngoà i ra, tôi nghÄ© rằng, việc tôn kÃnh lòng Chúa thương xót bổ khuyết cho và i Ä‘iểm xem ra hÆ¡i tiêu cá»±c cá»§a việc tôn kÃnh Thánh Tâm Chúa. Tháºt váºy, trong lòng đạo đức bình dân, ngưá»i ta cổ động lòng tôn kÃnh Thánh Tâm vá»›i những lá»i kêu gá»i cá»§a Chúa rất thảm thiết: “Nà y đây trái tim đã quá yêu thương loà i ngưá»i, nhưng luôn luôn bị phụ bạcâ€; vì thế, các tÃn hữu hãy Ä‘á»n đáp lại tình yêu cá»§a Chúa qua việc Ä‘á»n tạ. Cách hình dung như váºy có vẻ hạ giá tình yêu cá»§a Chúa, ra như tình yêu nà y còn tÃnh toán: yêu để được yêu lại; nếu không thì tá»§i! Tình yêu cá»§a Chúa đâu phải như thế! Äang khi đó, bức tranh vá» lòng thương xót cá»§a Chúa cho thấy những dòng suối hồng ân tuôn ra trà n trá» từ cạnh sưá»n cá»§a Chúa Giêsu. Ở đây, con ngưá»i được kêu gá»i hãy mở rá»™ng cá»a để đón nháºn những hồng ân cá»§a Chúa. DÄ© nhiên, nếu ta không đón nháºn thì ta chịu thiệt thòi mà thôi, nhưng Thiên Chúa không ngừng ban phát ân sá»§ng. Vì thế, ở đây, lá»i kêu gá»i không nhấn mạnh đến việc con ngưá»i hãy đáp trả tình yêu cá»§a Chúa, cho bằng hãy tin tưởng đến gần Chúa, dù mình tá»™i lá»—i đến mấy Ä‘i chăng nữa.
Như váºy, có phải là trong việc tôn sùng Thánh Tâm, Chúa Giêsu đòi há»i con ngưá»i phải thi hà nh má»™t nghÄ©a vụ, còn trong việc tôn sùng Lòng Chúa Thương Xót, con ngưá»i chỉ cần mở cá»a lòng để đón nháºn ân huệ cá»§a Chúa không?
Tôi nghÄ© rằng sá»± so sánh như váºy cÅ©ng có lý phần nà o. Tuy nhiên, không phải là việc tôn sùng lòng thương xót Chúa không đặt ra má»™t nghÄ©a vụ nà o.
– NghÄ©a vụ thứ nhất là hãy tÃn thác và o Chúa; Ä‘iá»u nà y xem ra không phải lúc nà o cÅ©ng dá»… dà ng, nhất là và o thá»i buổi hôm nay, con ngưá»i tá»± hà o vá» khả năng cá»§a mình, và o những thà nh tá»±u cá»§a khoa há»c kỹ thuáºt, để rồi rÆ¡i và o tuyệt vá»ng khi khoa há»c không mang lại kết quả mong muốn.
– NghÄ©a vụ thứ hai cÅ©ng không đơn giản, là hãy tá» lòng thương xót đối vá»›i đồng loại.
Như váºy, thiết tưởng, thay vì sá» dụng hai khái niệm “nghÄ©a vụ†và “ân huệ†để đối chiếu hai hình thức tôn sùng, chúng ta hãy dùng hai khái niệm khác: việc tôn sùng Thánh Tâm nhắc nhở những bổn pháºn cá»§a chúng ta đối vá»›i Thiên Chúa; còn việc tôn sùng Lòng Chúa Thương xót nhắc nhở những bổn pháºn cá»§a chúng ta đối vá»›i tha nhân.
Trên đây, Cha đã nhắc đến bức tranh cổ võ lòng sùng kÃnh Chúa Thương Xót cá»§a thánh nữ Faustina, váºy Cha cho biết thêm ý nghÄ©a vá» bức tranh nà y thế nà o?
Trước hết, tôi cần lưu ý má»™t lần nữa rằng: Việc tôn kÃnh Thánh Tâm đã là tôn kÃnh Lòng Chúa Thương Xót rồi. Vì thế, trong bức ảnh nguyên bản trình bà y vá» Lòng Chúa Thương Xót, thì không vẽ hình Trái Tim; nhưng ở và i nÆ¡i, má»™t số những há»a sÄ© đã thêm và o.

Äặc trưng cá»§a bức ảnh Lòng Chúa Thương Xót nằm ở chá»— hai tia sáng mà u đỠvà trắng nhạt, phát ra từ cạnh sưá»n bên trái cá»§a Chúa Giêsu. Như tôi đã nói ở trên, ý tưởng nà y được gợi lên từ Ä‘oạn văn Tin mừng thánh Gioan (Ga 19,34): má»™t ngưá»i lÃnh lấy giáo đâm và o cạnh sưá»n cá»§a Äức Giêsu, tức thì, máu cùng nước chảy ra. Bản văn cá»§a Tin mừng chỉ nói là máu cùng nước chảy ra, nhưng bức tranh cá»§a thánh nữ Faustina đã tô mà u thà nh hai tia sáng mà u đỠvà trắng.
Thá»±c ra, từ thá»i các Giáo phụ, quang cảnh nà y đã được giải thÃch theo nhiá»u nghÄ©a.
– Má»™t nghÄ©a trá»±c tiếp hÆ¡n cả là máu và nước là biểu tượng cá»§a hai Bà tÃch Thánh Thể và Thánh Tẩy.
– Má»™t nghÄ©a xa hÆ¡n nữa là quang cảnh nà y được liên kết vá»›i việc thà nh láºp Há»™i Thánh. CÅ©ng như xưa kia, bà Eva được dá»±ng nên từ cạnh sưá»n ông Adam thiếp ngá»§, thì nay Há»™i Thánh là bà Eva má»›i cÅ©ng được dá»±ng nên từ cạnh sưá»n cá»§a Äức Giêsu là Adam má»›i thiếp ngá»§ trên tháºp giá.
Nói như váºy, bức tranh cá»§a thánh nữ Faustina gợi lên việc Chúa Giêsu chịu chết trên tháºp giá hay việc Chúa Phục Sinh?
Cả hai. Äoạn văn vừa trÃch dẫn thuáºt lại cảnh Chúa Giêsu chịu chết trên tháºp giá. Nhưng khi thuáºt lại việc Chúa Phục Sinh hiện ra vá»›i các tông đồ, tám ngà y sau khi sống lại, thì thánh Gioan cÅ©ng nói đến việc Chúa bảo ông Tôma: “Hãy đặt ngón tay và o đây, và hãy nhìn xem tay Thầy. ÄÆ°a tay ra mà đặt và o cạnh sưá»n Thầyâ€. Ta có thể nói được, là việc má»i gá»i thánh Tôma cÅ©ng là lá»i má»i gá»i tất cả chúng ta hãy tiến lại gần Chúa, và hãy tÃn thác và o Chúa. Như váºy bức há»a cá»§a thánh nữ Faustina vừa gợi lên ý tưởng Tá» Nạn, vừa gợi lên ý tưởng Phục Sinh; nói tắt là gợi lên mầu nhiệm Vượt Qua. Lá»… kÃnh Lòng Chúa Thương Xót được mừng và o Chúa Nháºt Bát Nháºt Phục Sinh, còn lá»… Thánh Tâm được mừng và o Thứ Sáu sau lá»… kÃnh Mình Thánh Chúa.
Và bức há»a Lòng Chúa Thương Xót cÅ©ng gợi lên Bà tÃch Thánh Thể nữa đúng không?
Äúng váºy! như tôi vừa nói ở trên. Tuy nhiên, đến đây, chúng ta lại gặp má»™t Ä‘iểm vừa tạo nên sá»± trùng hợp vừa tạo nên sá»± khác biệt giữa hai việc tôn kÃnh. Tháºt váºy, việc tôn kÃnh Thánh Tâm Chúa Giêsu gắn liá»n vá»›i việc tôn kÃnh Thánh Thể; đặc biệt qua việc là m giá» thánh trước Mình Thánh Chúa và việc rước lá»… ngà y Thứ Sáu đầu tháng. Mặt khác, bức há»a Lòng Chúa Thương Xót nhắc đến Bà tÃch Thánh Thể qua tia sáng mà u đỠphát ra từ cạnh sưá»n Chúa Giêsu, mà các Giáo phụ đã giải thÃch như là máu (biểu tượng cá»§a Bà tÃch Thánh Thể), Ä‘ang khi tia sáng mà u trắng như là nước (biểu tượng cho Bà tÃch Rá»a Tá»™i).
Ngoà i ra, Ä‘iểm khác biệt nằm ở chá»—: Thánh nữ Margarita kêu gá»i chúng ta đến gần Thánh Tâm để là m việc Ä‘á»n tạ vì những tá»™i vô ân lạnh nhạt, đứng trước tình yêu cá»§a Chúa Giêsu, cách riêng những lần xúc phạm đến Bà tÃch Thánh Thể. Những ý tưởng thưá»ng được nhắc đến là : Ä‘á»n bồi, phạt tạ, an á»§i, hối lá»—i,… Äang khi đó, thánh nữ Faustina má»i gá»i chúng ta hãy đến gần Lòng Chúa Thương Xót để lãnh nháºn hồng ân cá»§a Chúa, ra như để hứng lấy những dòng nước trà o ra từ cạnh sưá»n cá»§a Chúa.
Nhân nói vá» việc sùng kÃnh Lòng Chúa Thương Xót, có phải Äức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã ban hà nh Thông Ä‘iệp vá» Lòng Chúa Thương Xót phải không?
Äúng thế, nhưng nên cẩn tháºn để tránh hiểu lầm. Äức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã biết đến chị Faustina Kowalska từ khi còn là giám mục Cracovia. Ngà i đã tuyên chân phước và hiển thánh cho chị, cÅ©ng như đã ấn định lá»… kÃnh Lòng Chúa Thương Xót và o Chúa Nháºt thứ II Phục Sinh. Äây là điá»u mà ai cÅ©ng biết rồi.

Mặt khác, ngà i đã viết nhiá»u Thông Ä‘iệp, Tông huấn, Tông thư, Sứ Ä‘iệp, Huấn giáo vá» Thánh Tâm Chúa Giêsu. Äặc biệt là Sứ Ä‘iệp nhân dịp 100 năm dâng hiến loà i ngưá»i cho Thánh Tâm, ký tại Varsavia ngà y 11 tháng 6 năm 1999, tóm tắt những lần ngà i đã can thiệp vỠđỠtà i Thánh Tâm. Thông Ä‘iệp Dives in misericordia được ban hà nh ngà y 30 tháng 11 năm 1980, bà n vá» Lòng Thương Xót cá»§a Thiên Chúa. Tuy nhiên, ở đây, đối tượng suy niệm cá»§a Thông Ä‘iệp không phải là Äức Kitô, nhưng là Äức Chúa Cha, Äấng đã mặc khải Lòng Thương Xót qua Äức Kitô. Thông Ä‘iệp cÅ©ng đỠcáºp đến Thánh Tâm Chúa Giêsu ở số 13. Từ đó, ngưá»i ta cÅ©ng vạch ra má»™t Ä‘iểm má»›i trong việc tôn kÃnh Lòng Thương Xót cá»§a Chúa, đó là : tuy hướng đến Chúa Giêsu Phục Sinh, nhưng mở rá»™ng đến cả Ba Ngôi Thiên Chúa. Dù nói gì Ä‘i nữa, Ä‘iá»u quan trá»ng là chúng ta hãy tin tưởng tuyệt đối và o tình yêu cá»§a Thiên Chúa.
Trên đây, Cha nói đến cả hai lòng tôn sùng Ä‘á»u dà nh cho Chúa Giêsu. Thế nhưng, Thông Ä‘iệp cá»§a Äức Thánh Cha Gioan Phaolô II vá» Lòng Chúa Thương Xót lại hiểu vá» Chúa Cha. Tại sao có sá»± khác biệt như váºy?
Không có gì khác biệt quan trá»ng. Cụm từ “Thiên Chúa già u lòng thương xót†được trÃch từ thư thánh Phaolô gá»i cá»™ng Ä‘oà n Epheso (Ep 2,4). Thông Ä‘iệp cÅ©ng trưng dẫn dụ ngôn cá»§a ngưá»i cha nhân là nh đón tiếp đứa con hoang đà ng. Äức Giêsu là hiện thân cá»§a lòng thương xót cá»§a Thiên Chúa dà nh cho nhân loại: Äức Giêsu mạc khải chân lý nà y không những bằng lá»i giảng mà còn bằng hà nh động, khi trao hiến mạng sống cho chúng ta: qua cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Äức Giêsu, chúng ta có dịp cảm nghiệm Thiên Chúa Cha yêu thương chúng ta như thế nà o: Ngà i yêu thương đến ná»—i đã ban chÃnh Con Má»™t cá»§a mình cho chúng ta. Chúng ta hãy cảm tạ Ngà i vì lòng thương xót ấy, và chúng ta xin Cha đổ trà n Thánh Linh xuống tâm hồn chúng ta để chúng ta có khả năng tin tưởng và o Ngà i và cảm thông vá»›i tha nhân.
Lm. Giuse Phan Tấn Thà nh, OP.
catechesis
[1] Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 478.

