TrÃch sách Chúa ở trá»n tâm hồn, René-Luc, nxb. Presses de la renaissance
Vừa đúng hai mươi tuổi, tháng 10 năm 1986, tôi và o năm triết đầu tiên cá»§a chá»§ng viện Rennes. Tiến trình bình thưá»ng cá»§a má»™t chá»§ng sinh chia thà nh hai chu kỳ: chu kỳ đầu há»c triết hai năm, chu kỳ thứ nhì há»c thần há»c ba năm.
Tôi vừa há»c má»™t năm là m kỹ thuáºt viên trong công ty sản xuất băng cát-xét cá»§a nhóm chúng tôi. Sau khi Ä‘áºu tú tà i, cha thiêng liêng khuyên tôi nên Ä‘i là m má»™t năm để Æ¡n gá»i trong tôi được chÃn muồi. Má»™t năm trôi qua và ơn gá»i vẫn còn vang lên trong tâm hồn tôi.
Khi và o chá»§ng viện, tôi có cảm tưởng như Ä‘ang ở nhà mình. Tôi hợp vá»›i tất cả các bạn chá»§ng sinh, đặc biệt vá»›i anh Gwen. Anh cùng tạng vá»›i tôi và rất thÃch thể thao. Anh luôn mặc áo da. Tôi thÃch phong cách không trá»ng hình thức cá»§a anh.
Tôi rất ngạc nhiên khi biết từ và i năm nay chá»§ng viện Rennes không còn sân banh, cha quản lý đã biến sân banh thà nh bãi Ä‘áºu xe. Phải nói là từ lâu không còn ai chÆ¡i đá banh. Cùng vá»›i anh bạn Gwen, chúng tôi rá»§ má»™t và i bạn chá»§ng sinh láºp má»™t đội bóng. Nhưng là m sao để có sân bóng? Chúng tôi xin phép chÆ¡i ở công viên chá»§ng viện, trên cá». ÄÆ°á»£c phép vá»›i Ä‘iá»u kiện phải khéo léo tránh cây cối, tránh các bụi hoa khổng lồ. Äúng hÆ¡n, sá»± chú ý cá»§a chúng tôi là là m sao “giả vá»â€ để bánh rÆ¡i trúng bụi hoa, và thế là chỉ và i tuần ngưá»i là m vưá»n thay các bụi hoa nà y bằng cá»â€¦
Chúng tôi có sân bóng, có sân cá», chỉ còn dá»±ng gôn. Chúng tôi nhá» má»™t xưởng ở tuốt bên kia thà nh phố là m. Äến ngà y J. giao hà ng, chúng tôi mưá»i mấy chá»§ng sinh Ä‘i bá»™ đến vác vá» vì chúng tôi không có xe để chở má»™t món hà ng đặc biệt như váºy. Bạn hình dung xem món hà ng, thà nh gôn dà i bảy mét, cao hai mét, má»™t hình chữ nháºt mở! Chúng tôi khó khăn len lá»i giữa xe cá»™ và bá»™ hà nh. Thà nh phố Rennes không biết là năm 1986 há» có má»™t đám rước đặc biệt kiểu nà y cá»§a các chá»§ng sinh. Bây giá» sân banh cá»§a chúng tôi đã sẵn sà ng, má»›i toanh. Vá»›i cỠêm chân, xin má»i đá!
Tôi hạnh phúc thá»±c hiện được các bước đầu tiên trên đưá»ng đến chức thánh và tôi không bá» qua má»™t dịp nà o để là m chứng. Tôi còn nhá»› đặc biệt má»™t cuá»™c gặp. Trong kỳ hè các chá»§ng sinh thưá»ng vá» nhà . Vì thế tôi Ä‘i xe lá»a xuôi Nam để thăm mẹ tôi. Tôi ngồi ở má»™t toa trống, vá»›i má»™t cô sinh viên…
Cô duyên dáng. Cô ngồi trước mặt tôi. MÄ©m miệng cưá»i. Xe lá»a chạy. Không có ai khác trên toa. Cô thoải mái, cô muốn bắt chuyện. Tôi nói đủ chuyện trên trá»i dưới đất vá»›i cô Sophie. Chúng tôi cưá»i đùa. Cô không thể nà o Ä‘oán tôi là chá»§ng sinh vì ở Pháp, chúng tôi chỉ mang cổ la-mã khi đã chịu chức, và cÅ©ng tùy ý má»—i ngưá»i. Trong lòng tôi nghÄ© như thế thì tốt hÆ¡n để tôi có thể nói vá» Chúa Giêsu. Vá»›i cách nà y, tôi có má»™t kỹ thuáºt khi nà o cÅ©ng chạy. Tôi há»i cô:
– Bạn há»c gì?
– Tôi há»c luáºt.
Và thế là chúng tôi nói vá» chuyện nà y khoảng mưá»i lăm phút. Rồi thì câu há»i không thể tránh được, cô há»i tôi:
– Còn anh, anh cũng là sinh viên chứ?
– ÄÃng, bạn Ä‘oán xem tôi há»c gì nà o?
– Thương mại!
– Không!
– Kinh tế? Tôi lắc đầu.
– Váºy thì bạn đừng nói là bạn cÅ©ng há»c luáºt chứ?
– Cũng không!
Tất cả má»i ngà nh nghá» Ä‘á»u lần lượt được Ä‘iểm danh, cả nghá» chữa lá»a. Tôi cố gắng má»›m cho cô nhưng cô cÅ©ng không Ä‘oán ra.
– Chịu, váºy thì anh nói Ä‘i!
– Chủng sinh.
– Xin bạn lặp lại giùm?
– Tôi là chủng sinh. Tôi chuẩn bị là m linh mục.
– Khôôôôôôôôôôông!
– Äúúúúúúúúng! – Tôi không tiiiin!
– Äúng váºy, bây giá» tụi mình nói chuyện nà y! Nà y Sophie, bạn không tin ở Chúa sao?
Chúng tôi nói vỠtôn giáo. Tôi kể cho cô nghe câu chuyện của tôi, tôi đã gặp Chúa như thế nà o với mục sư Nicky Cruz. Cô chăm chú nghe, tò mò tìm hiểu. Khi tôi nói xong thì cô nói:
– Tôi, tôi nghĩ khi bạn sống tuổi thơ khó khăn thì bạn cần bám và o một cái gì.
– Váºy ư? Bạn nghÄ© những ngưá»i tin ở Chúa là để quên vấn đỠcá»§a há» sao?
– Äúng. Tại sao không?
– Như thế thì là m sao bạn giải thÃch những ngưá»i tin nhưng há» không bao giá» gặp vấn Ä‘á»? Rất nhiá»u gia đình tÃn hữu Pháp có cuá»™c sống ‘cuá»™c Ä‘á»i là má»™t dòng sông êm Ä‘á»m’. HỠđặt Chúa ở trá»ng tâm Ä‘á»i sống cá»§a mình, nhưng tuyệt đối không phải để chạy trốn Ä‘au khổ.
– Tôi không biết, há» tin theo truyá»n thống.
– Có thể, nhưng không nên đơn giản đặt phương trình “có đức tin†và “có vấn Ä‘á»â€ chung vá»›i nhau. Tôi đồng ý vá»›i bạn, Ä‘au khổ có thể giúp chúng ta mở lòng ra vá»›i chiá»u kÃch thiêng liêng, và tôi nghÄ© đó là trưá»ng hợp cá»§a tôi. Khi Chúa gõ cá»a, mình có thể mở cho Ngà i dá»… hÆ¡n nếu các vùi dáºp cá»§a cuá»™c sống đã là m vỡ tung má»™t số ổ khóa. Nhưng cÅ©ng có thể có chuyện ngược lại: Ä‘au khổ là m nhiá»u tâm hồn khép kÃn cá»a lại. Vì thế có nhiá»u ngưá»i nói: “Nếu Chúa hiện hữu, vì sao Chúa lại để cho những chuyện đó xảy ra? Tôi không muốn nghe đến chuyện nà y nữa…†Và cÅ©ng có má»™t hình ảnh khác: có những ngưá»i quá hà i lòng ở quả đất nà y nên há» thấy Chúa không dÃnh gì đến há». Váºy Sophie, bạn thấy đó, váºy tốt hÆ¡n là đừng rút gá»n các chuyện vá» tâm linh.
– Äồng ý, nhưng bạn giải thÃch cho tôi nghe má»™t chuyện. Tại sao, nếu bạn muốn là m linh mục thì bạn không được láºp gia đình, chuyện nà y tôi tháºt sá»± không hiểu!
– Bạn đừng là m thà nh vấn Ä‘á», đó là chuyện hoà n toà n bình thưá»ng! ChÃnh Chúa Giêsu cÅ©ng nói, đây là chuyện bình thưá»ng mà bạn không hiểu đó thôi!
– Anh đùa à , cô ngạc nhiên há»i tôi.
– Không, đúng váºy. Nhìn nà y!
Tôi rút quyển Tân Ước ra và đến ngồi bên cạnh cô. Tôi tìm chương 19 của Phúc Âm Thánh Mát-thêu và tôi đưa tay chỉ và o câu 12.
– Bạn thấy đây, câu nà y tháºt rõ rà ng. Chúa Giêsu nói: “Có những ngưá»i tá»± ý không kết hôn vì nước Trá»iâ€. Nhưng Ä‘iá»u đặc biệt là trước đó Ngà i đã nói trước: “Không phải ai cÅ©ng hiểu được câu nói ấy, nhưng chỉ những ai được Thiên Chúa cho hiểu má»›i hiểu†và sau câu nà y Ngà i còn nói thêm: “Ai hiểu được thì hiểu!†Như thế đừng ngạc nhiên ngay cả các tÃn hữu kitô tốt cÅ©ng không hiểu báºc sống độc thân cá»§a các linh mục. Váºy bạn đừng khổ trà vì mình không hiểu.
Cô trầm ngâm:
– Má»™t khÃa cạnh nà o đó thì tôi yên tâm, nhưng má»™t khÃa cạnh nà o đó tôi cÅ©ng muốn tìm hiểu. Các mục sư tin là nh há» cÅ©ng láºp gia đình đó sao?
– Äúng váºy, và không phải chỉ có các mục sư tin là nh. Ở Giáo há»™i Äông phương, các linh mục công giáo cÅ©ng láºp gia đình. Chẳng hạn các linh mục hy lạp-công giáo hay các ngưá»i marônÃt. Tôi đã gặp các linh mục nà y trong chuyến Ä‘i Liban. Há» trung thà nh vá»›i Rôma và há» láºp gia đình.
– Váºy thì bạn cÅ©ng là m như váºy!
– Không, trong Giáo há»™i công giáo la-mã thì không được. Chỉ có trong Giáo há»™i Äông phương các linh mục má»›i được láºp gia đình.
– Nhưng tại sao Giáo hội công giáo la-mã lại không được.
– Äể hiểu chuyện nà y phải Ä‘i ngược lại thá»i Chúa Giêsu. ChÃnh Chúa Giêsu cÅ©ng sống báºc sống độc thân. Và Ngà i chá»n mưá»i hai thánh tông đồ cÅ©ng độc thân như Ngà i. Äó là má»™t cách mạng ở thá»i cá»§a Ngà i. Và như tôi vừa nói, trong Phúc Âm Thánh Mát-thêu, chÃnh Chúa Giêsu mang lại ý nghÄ©a cho báºc sống độc thân: Má»™t dấu hiệu cá»§a Nước Trá»i. Như thế, ngay từ buổi đầu cá»§a Giáo há»™i luôn có các tông đồ độc thân. Thánh Phaolô đã ca ngợi báºc sống nà y trong thư gởi tÃn hữu Côrintô chương 7. Ngà i giải thÃch báºc sống độc thân cho chúng ta các Ä‘iá»u kiện tốt nhất để “là m vui lòng Chúaâ€, có nghÄ©a là hoà n toà n dâng hiến để phục vụ Chúa Kitô và Nước Trá»i. Nhưng đúng ra từ thá»i đầu Giáo há»™i, đã có các linh mục độc thân cÅ©ng như các linh mục láºp gia đình. Chúng ta thấy rõ Ä‘iá»u nà y trong các thư cá»§a Thánh Phaolô. Truyá»n thống độc thân là điá»u khả thể, được khuyến khÃch nhưng không bắt buá»™c. Ngà y nay khả thể chá»n lá»±a nà y được tiếp tục ở Giáo há»™i Äông phương. Trong khi ở Giáo há»™i Tây phương, dần dần báºc sống độc thân cá»§a linh mục được áp đặt cho đến lúc trở thà nh má»™t tiêu chuẩn. Giáo há»™i la-mã không xem luáºt độc thân như má»™t Ä‘iá»u bức bách, nhưng ngược lại là má»™t kho tà ng vì Giáo há»™i xác tÃn, báºc sống độc thân là lối sống tốt nhất để sống chức thánh.
– Tôi tin chắc nếu các linh mục được chá»n lá»±a, tất cả sẽ chá»n láºp gia đình!
– Bạn đừng lầm Sophie. Chắc chắn sẽ có má»™t số ngưá»i chá»n láºp gia đình nhưng sẽ có rất nhiá»u ngưá»i chá»n sống độc thân, bạn không tưởng tượng được đâu! Bằng chứng là trong má»™t cuá»™c gặp gần đây vá»›i má»™t linh mục Ucraina hy-lạp công giáo. ChÃnh ông là con cá»§a má»™t linh mục. Rồi đến lượt ông, ông cÅ©ng là linh mục nhưng ông muốn sống độc thân. Ông nói vá»›i tôi, thân phụ cá»§a ông khi phải chá»n má»™t bên là giáo xứ cá»§a mình, má»™t bên là vợ con thì ông luôn chá»n ưu tiên cho giáo xứ. Khi còn nhá», ngưá»i con quá Ä‘au khổ vá» chuyện nà y. Tôi nghÄ©, không phải dá»… để hóa giải Ä‘á»i sống mục vụ và đá»i sống gia đình. Chắc chắn có nhiá»u thánh linh mục hy-lạp công giáo láºp gia đình, nhưng ngược lại vá»›i bá» ngoà i, không chắc là hỠđã chá»n cách đơn giản nhất để thá»±c hà nh chức thánh cá»§a mình.
– Nếu phải chá»n thì anh sẽ chá»n như thế nà o?
– Tôi chá»n độc thân.
Sophie không nhìn tôi. Cô suy nghÄ©, cô nhìn qua cá»a sổ. Rồi cô quay vá» tôi, mắt nhÃu lại:
– Và ai nói với anh là anh sẽ không rơi và o lưới tình?
– Chuyện nà y là chuyện tôi chá». Tôi sẽ cho bạn má»™t phân biệt để là m sáng tá» chuyện nà y. Phải phân biệt giữa lôi cuốn và tình yêu. Bạn đã yêu rồi phải không?
– Äó là anh nói!
– ÄÆ°á»£c, tất cả các mối tình Ä‘á»u bắt đầu bằng lôi cuốn. Kế đó mình quyết định Ä‘i theo lôi cuốn nà y và khi đó nó trở thà nh má»™t cảm nháºn yêu thương. Váºy nếu câu há»i cá»§a bạn là : là m thế nà o bạn biết nếu bạn không bị cô gái nà y lôi cuốn, tôi sẽ không ngần ngại trả lá»i: đúng, tôi có thể bị lôi cuốn bởi týp cô gái nà y hay cô gái kia. Và tôi nghÄ© đó là chuyện hoà n toà n bình thưá»ng! Và cÅ©ng đúng như váºy vá»›i các linh mục hay các ông láºp gia đình.
– Má»™t ngưá»i rất yêu vợ mình, chỉ và i ngà y sau đám cưới, Ä‘ang Ä‘i hưởng tuần trăng máºt, ông không vô cảm trước nét duyên dáng cá»§a nữ tiếp viên chẳng hạn. Có phải vì váºy mà hôn nhân cá»§a há» bị đặt vấn đỠkhông? Nhưng nếu ông quyết định tiếp xúc vá»›i ngưá»i phụ nữ nà y, Ä‘iện thoại cho bà , gặp lại bà … sá»± lôi cuốn nà y có thể biến thà nh cảm nháºn yêu thương. Hôn nhân cá»§a ông có thể nguy hiểm và đi đến chá»— tan vỡ! Và nếu váºy thì tôi lấy là m tiếc, ngưá»i đà n ông nà y bị sá»± lôi cuốn thống trị! Láºp gia đình hay linh mục, tất cả chúng ta Ä‘á»u phải xá» lý các lôi cuốn cá»§a mình, trước hết phải tôn trá»ng sá»± cam kết đầu tiên cá»§a mình, cam kết mà chúng ta đã là m thà nh thá»a ước tình yêu trá»n cả cuá»™c Ä‘á»i! ÄÆ¡n giản là như váºy.
– Vá»›i anh, tất cả Ä‘á»u có vẻ đơn giản.
Cưá»i, cưá»i và cưá»i. Xe lá»a đến nhà ga. Sophie phải xuống. Tôi giúp cô lấy hà nh lý. Tôi bắt tay cô để chà o từ giã. Cô bắt tay lại, cô ngần ngừ má»™t chút rồi kÃn đáo hôn nhẹ lên má tôi.
– Chà o!
– Chà o Sophie. Xin Chúa giữ gìn bạn!
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

