GHEN TỊ

St 37:3-4,12-13,17-28; Tv 105:16-17,18-19,20-21; Mt 21:33-43,45-46

Ghen tị

Lòng ganh ghét đã khiến các con Giacób coi đứa em ruột của mình là kẻ thù. Lòng ganh ghét cũng khiến các thượng tế và kỳ lão Do Thái giết chết �ấng Messia mà toàn dân mong đợi bấy lâu nay. Dù chiếc xe đã ngã, nhưng vết xe cũ vẫn luôn có ngư�i theo.

“Giacob mến thương Giuse hơn m�i đứa con khác, vì ông sinh ra Giuse trong lúc tuổi già. Ông may cho Giuse một chiếc áo nhi�u mầu. Các anh của Giuse thấy cha mình thương Giuse hơn m�i đứa con, nên sinh lòng ghen ghét và không thể nói chuyện thân mật với Giuse� (St 37, 3-4).

Câu chuyện v� ông Giuse là một câu chuyện phản ánh cái tầm thư�ng nh� nhoi, cái ghen tị mù quáng và cái xấu xa trong con ngư�i, ngay cả trong gia đình anh chị em với nhau. Nhưng nó cũng là một bài h�c để dạy cho con ngư�i v� sự quan phòng của Thiên Chúa, Thiên Chúa có thể rút ra sự tốt lành ngay trong những kế hoạch mưu mô của con ngư�i, mà nói theo ngôn ngữ của �ức cố hồng y Thuận là: Thiên Chúa vẽ thẳng trên những đư�ng cong. Thiên Chúa có thể rút ra cái tốt lành thiện hảo ngay trong chính những gì đã bị con ngư�i phá nát. Như cậu bé Giuse bị trù dập, xém tí nữa bị giết chết, cuối cùng bị bán đi cho dân ngoại lại trở thành vị cứu tinh của gia đình, của cả dân tộc, và là hình ảnh báo trước của �ấng Cứu Thế.

Chúng ta h�c được nhi�u đi�u trong câu chuyện này, bắt đầu từ nhân sinh quan của chúng ta: sự ghen tị.

Ghen ghét…�ây là đầu mối sinh ra của tất cả m�i sự. Ghen tị dẫn đến thù ghét, không thể nói chuyện thân mật, rồi nổi giận, rồi bạo lực, rồi đổ máu…Chúng ta còn nhớ chuyện Cain và Abel?

Trong cuộc sống chúng ta kinh nghiệm nhi�u thảm cảnh bắt đầu từ cái máu ghen này.

Thư�ng chúng ta hay ghen tị với một ai đó được tr�i thương hơn mình, xinh đẹp hơn mình tí, may mắn hơn mình tí, thành công hơn mình tí….So sánh…Nhẹ nhàng thì ghen tị dẫn đến mâu thuẫn, khó nói chuyện với nhau, nói xấu nói hành sau lưng, tìm m�i cách triệt nhau…Ghen tị làm cuộc sống mình nặng n� hơn, làm mình mất nhi�u th�i gian và tâm trí hơn cho những chiến thuật mưu mô. Ghen tị ở mức độ nặng hơn nữa là những hành vi bạo lực được mặc bởi muôn vàn cách.

Trong tình yêu thì còn ghê gớm hơn nữa: ghen Hoạn Thư, cuồng ghen…và rồi là những thảm án…

Chương 21 trong Tin Mừng Matthêô khởi đầu bằng trình thuật Chúa Giêsu vào thành Giêrusalem. Thế nên những l�i Chúa Giêsu nói bây gi� trong bối cảnh leo thang căng thẳng giữa Chúa Giêsu và lãnh đạo tôn giáo Do thái. Trước dụ ngôn này là dụ ngôn v� hai ngư�i con trai, mà qua đó Chúa ám chỉ cách rõ ràng hơn v� thái độ vâng nghe Thiên Chúa nơi dân Ngài, mà ám chỉ mạnh mẽ ở đây đó là thái độ của các lãnh đạo tôn giáo Do thái.

Dụ ngôn các tá đi�n sát nhân lại càng đào sâu thêm căng thẳng giữa Chúa Giêsu và các lãnh đạo tôn giáo này. Có thể nói, qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu công khai nói v� sự tráo trở, độc ác và giả hình của nhóm ngư�i này. Chúa h�i và để h� trả l�i theo câu chuyện Ngư�i kể: “Ông chủ sẽ làm gì?�, “ông sẽ tru diệt b�n chúng, cho các tá đi�n khác thuê…�. Tuy nhiên, khi hiểu ra ý của dụ ngôn vừa kể và câu trả l�i như bị mắc bẫy giăng ra hại chính mình, h� hiểu dụ ngôn ấy nói v� h�, h� tìm cách bắt Ngư�i. Và chẳng bao lâu nữa, ngay tại Giêrusalem này, h� đã bắt được Ngư�i và hành hình theo cách h� tính.

Cũng có những lúc chúng ta trách Chúa, vì sao ngư�i n� ngư�i kia được cái này cái n�, được may mắn, ăn sung mặc sướng, được ngư�i này ngư�i kia thương, được đủ m�i thứ, còn mình…Những thứ đó rồi cũng qua, cái còn đ�ng lại là gì: là tình yêu mình sống cho Chúa và tha nhân.

�ức Thánh cha Phanxico cũng có những l�i dạy bảo v� lòng đố kị, ghen tương rất gần gũi với lối suy nghĩ của chúng ta:

“Lòng đố kỵ thật xấu xa! �ó là một thái độ xấu. Sự ghen ghét và lòng đố kỵ phát triển trong lòng ngư�i ta như c� dại. Nó phát triển và không để cho bất kỳ thứ thảo mộc tốt lành nào có thể m�c lên được nữa. Thứ c� dại ấy sẽ khiến tâm hồn ngư�i ta ra tối tăm, bệnh hoạn. Nó không để cho con ngư�i được bình an nhưng khiến con tim luôn dằn vặt, đau đớn. Một con tim đố kỵ rất có thể dẫn đến mưu sát và chết chóc. Kinh Thánh đã nói rất rõ: Lòng ghen tị tội lỗi đã mang sự chết vào trần gian.

Lòng đố kỵ dẫn đến việc ‘giết’ những ngư�i có đi�u mà mình không có. Nhưng ngư�i ấy sẽ luôn đau khổ, vì một con tim ghen ghét và đố kỵ sẽ luôn khổ đau, một sự khổ đau muốn ngư�i khác phải chết. Chúng ta không phải đi đâu xa mới có thể thấy những đi�u này. Rất nhi�u lần, trong cộng đoàn của chúng ta, vì ghen ghét, ngư�i ta đã giết hại nhau bằng miệng lưỡi và ngôn từ của mình. Khi không thích hay ghen ghét một đi�u gì đó, ngư�i ta bắt đầu xì xầm, bàn tán. Và chính những l�i bàn tán đó sẽ giết chết ngư�i khác.�

Khi nào trong lòng chúng ta còn có chỗ cho ghen tị, thì đừng mong một sự bình an nội tâm, một ni�m vui thanh thoát và một ni�m hạnh phúc dâng trào…

Hãy nhìn ra những điểm sáng, điểm tốt nơi anh em, để mình nỗ lực phấn đấu, hơn là để ghen tị…Hãy h�c theo những l�i của thánh Phaolo: Vui với ngư�i    vui…

Và hãy cố gắng nhìn thấy sự quan phòng của Thiên Chúa, để cộng tác với Ngài, đừng là những kẻ phá hoại công trình của Thiên Chúa nơi anh chị em, và nơi chính mình.

�i�u làm cho chúng ta suy nghĩ đó là cách Thiên Chúa hằng kiên nhẫn với dân của Ngài? Không phải bây gi�, cả đến Con Thiên Chúa đang ở đây và ngay lúc này phải đối diện với sự bắt bớ và giết hại, mà qua từng trang lịch sử dân riêng, các ngôn sứ được sai đến đ�u chịu cảnh tượng thê thảm như vậy. �ó là sự nhẫn nại đến vô hạn, sự yêu thương đến vô b�, mà Chúa hằng dành cho dân Israel nói riêng và cho tất cả con ngư�i nói chung. Chúng ta có thể thể suy nghĩ theo kiểu của mình rằng: “Ông sẽ tru diệt chúng, sẽ cho các tá đi�n khác thuê…�, nhưng với Thiên Chúa, quả thật, Ngài không hành động như chúng ta nghĩ. Cả đến Con Một mà Chúa còn dám hy sinh thì nhẫn nại và yêu thương thêm một chút nào có khó khăn gì. Và cứ như thế mà Con của Chúa đã chết cho chúng ta. Tội lỗi hay hình phạt là do con ngư�i ch�n lựa và chuốc lấy. Nếu ch�n lựa sự tráo trở, giả dối và đầy tham v�ng, con ngư�i phải gánh chịu trách nhiệm trước ch�n lựa của mình.

Cái nhìn của Chúa khác cái nhìn của loài ngư�i. Khả năng của Chúa cũng tuyệt v�i hơn khả năng loài ngư�i. Viên đá mà “những ngư�i thợ xây� – tức loài ngư�i chúng ta – coi là đồ b� đi, thì Thiên Chúa có thể biến thành tảng đá góc tư�ng. Thí dụ viên đá Phêrô đã 3 lấn chối Chúa, viên đá Phaolô và biến cố trên đư�ng �amát, viên đá Augustinô… Nhi�u anh chị em tôi cũng có thể là những viên đá như thế, vậy tôi hãy khoan dung… Ngay cả tôi cũng có thể là như thế, nên tôi hãy trông cậy.

Huệ Minh