Is 1:10,16-20; Tv 50:8-9,16-17,21,23; Mt 23:1-12
Äừng giả hình !
Äạo rất hay, nhưng cách hà nh đạo vị tất lúc nà o cÅ©ng hay. Ngôn sứ Ma-la-khi cảnh tỉnh các cách giữ đạo lệch lạc cá»§a chức sắc trong đạo Do Thái, tức lá»›p ngưá»i tư tế: “Các ngươi đã Ä‘i trệch đưá»ng và là m cho nhiá»u ngưá»i lảo đảo trên đưá»ng luáºt dạy†(Ml 2,8). Còn Chúa Giê-su nói đến những thói giả hình, kiêu căng trong cách giữ đạo cá»§a ngưá»i biệt phái, hạng ngưá»i tá»± cho mình trung thà nh vá»›i đạo cá»§a cha ông: ná»›i rá»™ng thẻ kinh, may dà i tua áo, nói mà không là m, là m má»i việc cốt để ngưá»i ta thấy,… Cho hay, có “đạo†thì còn phải có “đức†nữa. Äạo-Äức phải Ä‘i chung vá»›i nhau, như tiếng Việt quen nói, bằng không chỉ là đạo hình thức mà thôi.
Tin Mừng hôm nay không phải là má»™t bản án trút xuống má»™t và i thà nh phần nà o đó trong Giáo Há»™i, mà phải là má»™t lá»i má»i gá»i sám hối cho má»i ngưá»i. Quả tháºt, Chúa Giêsu không chỉ kết án thái độ giả hình cá»§a những biệt phái, mà còn kêu gá»i má»i ngưá»i hãy đỠphòng thái độ giả hình ấy. Giả hình là căn bệnh chung cá»§a tất cả những ai mang danh Kitô. Tháºt thế, nếu giả hình là tách biệt giữa niá»m tin và cuá»™c sống, thì có ai trong chúng ta dám tá»± phụ mình không rÆ¡i và o má»™t thái độ như thế?
Giả hình vẫn là cÆ¡n cám dá»— cÆ¡ bản và triá»n miên trong cuá»™c sống ngưá»i Kitô hữu. Khi căn tÃnh Kitô chỉ là má»™t danh xưng mà không được thể hiện trong cuá»™c sống hà ng ngà y, khi sinh hoạt tôn giáo chỉ đóng khung trong bốn bức tưá»ng nhà thá», khi lòng đạo đức được thúc đẩy bởi khoe khoang, tá»± phụ, khi cuá»™c sống đạo không là lối sống vá» niá»m tin, mà là trở ngại cho nhiá»u ngưá»i đến vá»›i Chúa và Giáo Há»™i, phải chăng đó không là má»™t cuá»™c sống giả hình?
Theo Chúa Giêsu thì các luáºt sÄ© và những ngưá»i Pha-ri-sêu là những ngưá»i chỉ sống theo vẻ bá» ngoà i: bá» ngoà i trên môi miệng, bá» ngoà i vá»›i việc là m, và bá» ngoà i trong tương quan vá»›i ngưá»i khác. Ngang qua việc vạch rõ lối sống cụ thể cá»§a má»™t nhóm ngưá»i, Chúa Giêsu má»i gá»i chúng ta nhìn lại chÃnh bản thân mình, để nháºn ra rằng, sống theo vẻ bá» ngoà i ở trong má»i lãnh vá»±c, ở má»i nÆ¡i và ở má»i cấp độ, là má»™t căn bệnh phổ biến và nan y cá»§a má»i ngưá»i, trong đó có chÃnh bản thân chúng ta.
Chúa Giêsu rất “nhạy cảm†vá»›i căn bệnh sống theo vẻ bá» ngoà i và đã nhiá»u lần nhắc nhở các môn đệ; và hôm nay trong bà i Tin Mừng, Ngà i lại tiếp tục cảnh báo “các môn đệ†và cả đám đông nữa vá» căn bệnh nà y ngang qua những con ngưá»i cụ thể là luáºt sÄ© và Pha-ri-sêu.
Trong “Bà i Giảng Trên Núiâ€, Chúa Giêsu má»i gá»i chúng ta đừng sống theo vẻ bá» ngoà i, nhưng sống theo sá»± tháºt trong tương quan vá»›i chÃnh Thiên Chúa là Cha chúng ta, nhất là khi bố thÃ, cầu nguyện và ăn chay. Äó là ba việc đạo đức căn bản trong Ä‘á»i sống đức tin; và chúng ta có thể mở rá»™ng ra tất cả tất cả những việc đạo đức khác, và nhất là mở rá»™ng ra cung cách sống căn tÃnh Kitô hữu hay căn tÃnh tu sÄ© cá»§a chúng ta.
Thá»±c váºy, Chúa Giêsu nói trong bà i Tin Mừng cá»§a Ngà y Lá»… Tro: Còn anh, khi bố thÃ, đừng cho tay trái biết việc tay phải là m,để việc anh bố thà được kÃn đáo. Và Cha cá»§a anh, Äấng thấu suốt những gì kÃn đáo, sẽ trả lại cho anh.
Còn anh, khi cầu nguyện, hãy và o phòng, đóng cá»a lại, và cầu nguyện cùng Cha cá»§a anh, Äấng hiện diện nÆ¡i kÃn đáo. Và Cha cá»§a anh, Äấng thấu suốt những gì kÃn đáo, sẽ trả lại cho anh
Còn anh, khi ăn chay, nên rá»a mặt cho sạch, chải đầu cho thÆ¡m,18 để không ai thấy là anh ăn chay ngoại trừ Cha cá»§a anh, Äấng hiện diện nÆ¡i kÃn đáo. Và Cha cá»§a anh, Äấng thấu suốt những gì kÃn đáo, sẽ trả lại cho anh. (Mt 6, 1-18)
Chúa Giêsu đưa ra hình ảnh ngưá»i luáºt sÄ© và biệt phải giả hình. Há» là những ngưá»i nói nhiá»u là m Ãt, mồm miệng đỡ chân tay, nói hay nhưng là m dở. Há» lo tô vẽ dáng bá» ngoà i cho đạo đức mẫu má»±c nhưng lòng há» thì hám danh, phô trương và tham lam. Chúa phân biệt rõ hai phương diện: những gì há» nói thì Ä‘á»u là nói Lá»i Chúa, nên hãy nghe theo; nhưng những việc há» là m thì mâu thuẫn vá»›i những lá»i há» giảng dạy, cho nên đừng bắt chước.
Luáºt sÄ© và biệt phái tượng trưng cho quyá»n bÃnh trong dân. Há» có bổn pháºn phải giảng dạy dân chúng và ngưá»i dân có nghÄ©a vụ tuân giữ những lá»i há» giảng dạy. Thế nhưng nhiá»u lần hỠđã bị Chúa Giêsu khiển trách, chỉ vì há» tá»± cho mình là tà i giá»i, đạo đức, từ đó há» phê bình chỉ trÃch lên án ngưá»i khác; là m gì há» cÅ©ng muốn cho ngưá»i khác thấy và khen ngợi; há» ham muốn danh vá»ng chức quyá»n, luôn luôn lên mặt dạy Ä‘á»i, nhất là há» nói mà không là m.
Tuy thế, Chúa vẫn khuyên chúng ta tôn trá»ng há» vì há» có nghÄ©a vụ giảng dạy, và hãy thá»±c hiện những lá»i há» giảng dạy. Vì thế Chúa phán: “Váºy, những gì há» nói thì anh em hãy là m, hãy giữ!â€
Thay vì phô trương, Chúa Giêsu má»i gá»i chúng ta thá»±c hà nh các việc đạo đức má»™t cách kÃn đáo. Không phải để thi thố sá»± khiêm nhưá»ng, nhưng để trở nên giống Cha cá»§a mình là Thiên Chúa, Äấng hiện diện nÆ¡i kÃn đáo và hà nh động má»™t cách kÃn đáo. Trong những lá»i chúng ta vừa trÃch dẫn, Chúa Giêsu dùng tá»›i sáu lần từ “kÃn đáoâ€, trong đó năm lần được dùng để nói vá» Thiên Chúa Cha: Cha cá»§a anh hiện diện nÆ¡i kÃn đáo; Cha cá»§a anh thấy trong kÃn đáo. Như thế, Thiên Chúa, Cha cá»§a Chúa Giêsu, là “Äấng kÃn đáo†và Ngà i má»i gá»i chúng ta cÅ©ng trở nên “những ngưá»i con kÃn đáo†như Cha cá»§a mình.
Và chúng ta cứ nghiệm lại mà xem: Thiên Chúa hiện diện và hà nh động kÃn đáo biết bao trong sáng tạo, trong lịch sá» loà i ngưá»i, nÆ¡i cuá»™c Ä‘á»i chúng ta và nhất là nÆ¡i Tháºp Giá cá»§a Chúa Giêsu. Chúng ta phải có ngÅ© quan biết chiêm ngắm, má»›i có thể nháºn ra Thiên Chúa hiện diện, lên tiếng và hà nh động.
Chúa Giêsu không chỉ chữa bệnh vẻ bá» ngoà i cá»§a loà i ngưá»i chúng ta bằng lá»i nói, nhưng bằng chÃnh cách sống nữa; như Ngà i nói vá» mình: “Con Ngưá»i đến không phải để được phục vụ, nhưng để phục vụ và hiến dâng sá»± sống cá»§a mìnhâ€. Và phương thuốc táºn cùng cá»§a Ngà i là Tháºp Giá, nÆ¡i đó, vẻ bá» ngoà i cá»§a Ngà i không còn là gì nữa: thân xác, danh dá»±, sá»± nghiệp, sá»± sống… Nhưng chÃnh lúc đó Căn TÃnh Ä‘Ãch tháºt cá»§a Ngà i lại rạng ngá»i nhất. Như con rắn đồng xưa, ai nhìn lên Äấng bị đâm thâu, thì sẽ được chữa là nh (x. Ds 21, 4-9; Ga 3, 14-15).
Chúa Giêsu đưa ra hình ảnh các kinh sư và Phrisêu giả hình. Há» giảng dạy đạo lý nhưng lối sống cá»§a hỠđầy Ãch ká»·, tá»± cao và thiếu công bình bác ái. Ãạo lý cá»§a Chúa là đạo yêu thương, quảng đại và phục vụ anh em trong sá»± khiêm tốn. Không dà nh phần vinh quang cho mình nhưng luôn biết quy hướng vá» Thiên Chúa.
Äạo đức giả là sống đóng kịch. Sống như thế thì trước sau gì thì ngưá»i khác cÅ©ng biết, như Chúa Giêsu đã từng nói: “Không có gì che giấu mà sẽ không bị lá»™ ra, không có gì bà máºt mà ngưá»i ta sẽ không biết†(Lc 12,2). Nếu con ngưá»i mãi mãi không biết thì chắc chắn, Thiên Chúa vẫn biết. Chúng ta có thể tránh được cái nhìn cá»§a ngưá»i Ä‘á»i, nhưng không bao giá» tránh được cái nhìn xuyên thấu tâm can cá»§a Thiên Chúa.
Huệ Minh

