ÄÆ°á»£c Linh mục Henri de Lubac và Linh mục Jean Daniélou thà nh láºp năm 1942 tại Lyon, cuối năm 2018 bá»™ sách “Các Nguồn gốc Kitô giáo†(Sources Chrétiennes) xuất bản táºp thứ 600: quyển sách đầu tiên cá»§a Giáo phụ Cyril, tòa Giáo phụ Alexandria chú giải Tin Mừng Thánh Gioan, được giáo sư thần há»c Bernard Meunier biên táºp và thông dịch.

Giám đốc Guillaume Bady, Viện Các Nguồn Gốc Kitô giáo
Nhà nghiên cứu Guillaume Bady, phụ trách nghiên cứu ở Trung tâm Nghiên cứu Khoa há»c Quốc gia CNRS và là giám đốc cá»§a Viện Các Nguồn Gốc Kitô giáo diá»…n tả sá»± quan tâm tà i liệu văn há»c nà y cá»§a các thế ká»· đầu tiên cá»§a kitô giáo.
Báo La Croix: Viện Các Nguồn Gốc Kitô giáo mà ông Ä‘iá»u khiển vừa xuất bản táºp thứ 600: đây là chú giải phần đầu Tin Mừng Thánh Gioan cá»§a Giáo phụ Cyril, tòa Giáo phụ Alexandria và o thế ká»· thứ năm. Ông đã hoà n thà nh xong việc biên táºp tất cả các tác phẩm cá»§a các Giáo phụ chưa?
Guillaume Bady: Di sản do các Giáo phụ sa mạc để lại là khổng lồ! Kể từ khi được thà nh láºp cách đây 75 năm, bá»™ sách “Các Nguồn gốc Kitô giáo†đã táºp hợp được 600 tác phẩm. Tôi đã tÃnh, nếu tiếp tục là m việc theo nhịp độ nà y, chúng ta sẽ phải mất 300 năm nữa má»›i xuất bản được các tác phẩm cá»§a các tác giả kitô giáo ban đầu nà y ra tiếng Pháp.
Hầu hết các tà i liệu nà y được viết bằng tiếng Hy Lạp, La-tinh, Syria hoặc các ngôn ngữ cổ khác và chưa bao giỠđược dịch sang tiếng Pháp, hoặc trong các bản dịch hiện nay hÆ¡i bị lá»—i thá»i. Việc chỉnh sá»a hoặc xuất bản lại các văn bản bằng tiếng Pháp giúp chúng ta khám phá lại các tà i liệu nà y và đưa ra ánh sáng.
Ngưá»i công giáo Pháp khám phá lại các Giáo phụ sa mạc
Má»™t số sách tháºm chà chưa bao giỠđược xuất bản, như các bà i giảng cá»§a Giáo phụ Origen gần đây được tìm thấy trong má»™t thư viện ở Munich, Äức: bản thảo được mô tả là kém và không ai biết vá» nguồn gốc tồn tại cá»§a nó.
Công việc rất lá»›n vì văn há»c giáo phụ tháºm chà còn rá»™ng lá»›n hÆ¡n văn há»c cổ Ä‘iển. Chúng ta biết má»™t phần lá»›n tác phẩm cá»§a các giáo phụ là truyá»n miệng đã bị thất lạc, nhưng vá»›i tá»· lệ Ãt thất lạc hÆ¡n so vá»›i các tác giả vÄ© đại cá»§a Hy Lạp hoặc La tinh, chẳng hạn các tu sÄ© đã chép lại tác phẩm cá»§a Thánh Âugutinô hay Giáo phụ Cyril nhiá»u hÆ¡n là cá»§a Tacitus hoặc cá»§a triết gia Plato.
Lợi Ãch cá»§a việc xuất bản loại văn há»c nà y là gì? Äá»™c giả cá»§a ông là ai?
Lợi Ãch là rất nhiá»u. Äá»c các tác phẩm cá»§a các Giáo phụ trước hết giúp chúng ta hiểu hÆ¡n vá» háºu thế cá»§a văn há»c cổ Ä‘iển, mà chúng là má»™t yếu tố cá»§a chuá»—i lưu truyá»n: được trÃch dẫn dá»… dà ng qua các “trưởng lãoâ€, ngay cả đôi khi còn để phản bác.
Di sản nà y cÅ©ng là mối quan tâm cá»§a tất cả những ai nghiên cứu vá» nguồn gốc kitô giáo, vá» lịch sá» tư tưởng. Tác phẩm cá»§a há» cÅ©ng hữu Ãch cho công cuá»™c đại kết, vì khi há» viết, Giáo há»™i đã thống nhất hoặc gần như thống nhất. HÆ¡n nữa, Ä‘iá»u nà y đã không ngăn cản nét Ä‘a dạng cá»§a các tiếng nói, cÅ©ng như các cuá»™c tranh luáºn rất sôi nổi, mà má»™t số tranh luáºn đã dẫn đến ly giáo.
Giáo lý, các Giáo phụ và chúng ta
Äá»™c giả cá»§a chúng tôi là sinh viên hoặc các nhà nghiên cứu trong giá»›i tu sÄ© kitô giáo, nhưng cÅ©ng có thể là các nhà sá» há»c, các triết gia. Há»c viện cá»§a chúng tôi, có ná»n tảng là Dòng Tên, có hai linh mục Dòng Tên trong nhóm, có bảy nhà nghiên cứu hoặc kỹ sư cá»§a Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu Khoa há»c CNRS như tôi, tôi là nhà nghiên cứu tiếng Hy Lạp, được đà o tạo và thuá»™c vá» ÄÆ¡n vị Há»—n hợp Nghiên cứu cá»§a Viện Lịch sá» và các Nguồn gốc thế giá»›i cổ. Cuối cùng Viện Các Nguồn Gốc Kitô giáo là má»™t và dụ tiêu biểu cho thế tục hóa theo kiểu Pháp!
Các Giáo phụ sa mạc, các Ä‘an sÄ© và đôi khi các ẩn sÄ© đã và o sa mạc Ai Cáºp và o thế ká»· thứ 3 và thứ 4, Ä‘ang là mốt ngà y nay. Äây có phải là trưá»ng hợp cá»§a má»™t số linh mục trong Giáo há»™i không?
Äiá»u tuyệt vá»i trong các câu châm ngôn cá»§a các Giáo phụ sa mạc, các câu chuyện nho nhá» truyá»n cho chúng ta ngà y nay là nét hà i hước và tÃnh cách rất cụ thể cá»§a chúng. Các bà i giảng cá»§a các Giáo phụ thưá»ng cÅ©ng là các bà i giảng rất gần vá»›i mối quan tâm cá»§a chúng ta ngà y nay.
Các giáo phụ không đưa ra các bà i diá»…n văn uyên bác nhưng há» cố gắng phát triển má»™t linh đạo phù hợp vá»›i độc giả cá»§a há». Äó là trưá»ng hợp các bà i giảng cá»§a Giáo phụ Gioan Chrysostome cÅ©ng như trưá»ng hợp cá»§a bà i khảo luáºn Chống các dị giáo cá»§a Irénée, Lyon: tuy thuá»™c thể loại phản bác, nhưng được viết bằng má»™t ngôn ngữ rất dá»… tiếp cáºn.
Cuối cùng, bằng cách đóng góp cho má»™t kiến thức tốt hÆ¡n vá» nguồn gốc chúng ta, các Giáo phụ đáp ứng việc Ä‘i tìm ý nghÄ©a ngà y nay. Nhá» há», chúng ta biết được chúng ta có thể trả lá»i má»™t cách khác nhau cho các câu há»i mà chúng ta tá»± há»i ngà y nay, hoặc bối cảnh nÆ¡i há» sống ngà y xưa khó có thể đơn giản hÆ¡n…
75 năm lịch sỠcủa Các Nguồn gốc Kitô giáo
– Tháng 12 năm 1942, tại Lyon, Linh mục Jean Daniélou và Linh mục Henri de Lubac, cả hai Ä‘á»u là Linh mục Dòng Tên thà nh láºp Các Nguồn gốc Kitô giáo, bá»™ sách song ngữ lá»›n đầu tiên trên thế giá»›i do nhà xuất bản Le Cerf ấn hà nh. Các bá»™ sách, ngoại trừ má»™t số văn bản phương Äông, tất cả Ä‘á»u song ngữ: má»™t bên là văn bản gốc cÅ©, bên kia là bản dịch tiếng Pháp có chú thÃch má»›i.
– Năm 1956, Hiệp há»™i Thân hữu cá»§a Các Nguồn gốc Kitô giáo được thà nh láºp (bốn năm sau, hiệp há»™i được công nháºn là có lợi Ãch công cá»™ng), và năm 1976 má»™t nhóm nghiên cứu liên kết vá»›i Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia Khoa há»c CNRS, và cuối cùng và o năm 2003, ÄÆ¡n vị Nghiên cứu Há»—n hợp vá» Lịch sá» và Nguồn cá»§a các thế giá»›i cổ đại trong đó Các Nguồn gốc Kitô giáo là má»™t phần.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

