Nhà thá» Chúa Cứu Thế ở Chora, má»™t địa Ä‘iểm được nhiá»u ngưá»i đến thăm ở quáºn Fatih cá»§a Istanbul, nguyên thuá»· là má»™t nhà thá» ChÃnh Thống Hy Lạp có từ thế ká»· thứ IV, là má»™t phần cá»§a má»™t Ä‘an viện Byzantine ở Constantinople. Nhà thá»Â hiện tại được xây từ đầu thế ká»· XIV. Nó được đánh giá cao nhá» những bức tranh khảm và bÃch há»a tầm cỡ.
Bảo tà ng Kariye
Sau khi đế quốc Ottoman chinh phục Istanbul và o năm 1453, nhà thá» trở thà nh Ä‘á»n thá» Kariye, nÆ¡i thá» phượng cá»§a ngưá»i Hồi giáo, và các tranh vẽ và tranh khảm trên tưá»ng được phá»§ má»™t lá»›p thuốc nhuá»™m và vôi má»ng. Năm 1945, nước cá»™ng hòa Thổ NhÄ© Kỳ thế tục đã tuyên bố tòa nhà là má»™t di tÃch quốc gia. Công việc bảo tồn và trùng tu mở rá»™ng được thá»±c hiện trên các tác phẩm nghệ thuáºt cá»§a nhà thá» cÅ© trước khi nó được mở cá»a như má»™t bảo tà ng và o năm 1958, được gá»i là bảo tà ng Kariye. Giống như nhà thá» Hagia Sophia, tòa nhà được UNESCO công nháºn là Di sản Thế giá»›i.
Phán quyết đưa đến những quyết định gây tranh cãi
Và o tháng 11 năm 2019, tòa án hà nh chÃnh hà ng đầu cá»§a Thổ NhÄ© Kỳ, Há»™i đồng Nhà nước, đã ra phán quyết rằng công trình kiến trúc nà y nên được sá» dụng lại như má»™t Ä‘á»n thá» Hồi giáo, vá»›i lý do rằng viện bảo tà ng là bất hợp pháp vì vi phạm tuyên bố cá»§a Ottoman rằng tòa nhà được sá» dụng cho việc thá» phượng cá»§a ngưá»i Hồi giáo.
Phán quyết nà y đã được sá» dụng là m tiá»n lệ cho quyết định gây tranh cãi hồi tháng 7 cá»§a tòa án nhằm chuyển đổi nhà thá» Hagia Sophia từ bảo tà ng trở lại thà nh Ä‘á»n thá» Hồi giáo.
Quyết định chuyển nhà thá» Hagia Sophia và Chora thà nh Ä‘á»n thá» Hồi giáo được cho là má»™t ná»— lá»±c cá»§a ErdoÄŸan nhằm kêu gá»i cá» tri Hồi giáo sau khi đảng AK cá»§a tổng thống thất bại trong cuá»™c bầu cá» thị trưởng Istanbul và o năm 2019. (CNA 21/08/2020)
Hồng Thá»§y – Vatican News
