Bị tụt huyết áp tại nhà phải làm gì: Chuyên gia hướng dẫn cách sơ cứu đúng cách và an toàn

Mệt m�i, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn… và chỉ số huyết áp tâm thu dưới 90mmHg, huyết áp tâm trương dưới 60mmHg là các biểu hiện của chứng hạ huyết áp hay tụt huyết áp. Khi bạn hoặc ngư�i nhà bị hạ huyết áp, hãy sơ cứu và có những biện pháp xử lý đúng đắn.

Theo GS.TS Nguyễn Lân Việt (Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam), có rất nhi�u nguyên nhân dẫn đến hạ huyết áp, hay còn g�i là tụt huyết áp. Một trong những vấn đ� phổ biến dẫn đến hạ huyết áp chính là mất nước. Nôn ói, tiêu chảy kéo dài, tập luyện, ra mồ hôi, sốc nhiệt … đ�u có thể dẫn đến mất nước, từ đó dẫn đến chứng hạ huyết áp do không được bổ sung nước kịp th�i.

Bên cạnh đó thì mất máu dù ít hay nhi�u, mang thai, nhịp tim nhanh bất thư�ng, cơ tim yếu, nghẽn tim, ăn uống thiếu chất… đ�u có thể là nguyên nhân khiến bạn hạ huyết áp.

Biểu hiện của huyết áp thấp

Một ngư�i được xem là có huyết áp bị tụt khi huyết áp tâm thu dưới mức 90mmHg và huyết áp tâm trương dưới 60mmHg.

GS.TS Nguyễn Lân Việt cũng cho biết, khi bị hạ huyết áp, bệnh nhân thư�ng có các biểu hiện như choáng váng, hoa mắt, nhức đầu, đầu óc quay cuồng, ngất, thiếu tập trung, m� mắt, buồn nôn, da lạnh, ẩm, tái nhợt, thở nhanh và nông, mệt m�i, trầm cảm, khát nước, vã mồ hôi, giảm tập trung trí lực, dễ nổi cáu…

Chóng mặt, mệt m�i, buồn nôn và chỉ số huyết áp xuống thấp là những biểu hiện của chứng hạ huyết áp (Ảnh: Internet)

Trong hầu hết các trư�ng hợp, hạ huyết áp không có gì quá nghiêm tr�ng. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thư�ng xuyên và không được xử lý đúng cách thì vô cùng nguy hiểm. Nếu không có các phương pháp chữa huyết áp thấp kịp th�i có thể dẫn đến tình trạng đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy thận …. thậm chí còn nguy hiểm đến tính mạng.

Thông tin từ Webmd nhận định, bệnh nhân bị tụt huyết áp kéo dài, hệ thống thần kinh bị suy giảm chức năng, cơ thể không tự kịp đi�u chỉnh để cung cấp đủ dinh dưỡng và oxy cho não, tim, thận gây tổn thương các cơ quan này.

Cách sơ cứu đúng và an toàn khi bị huyết áp thấp

Việc sơ cấp cứu khi bị hạ huyết áp là rất quan tr�ng, không được chủ quan vì có thể dẫn đến biến chứng đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy thận, tai biến mạch máu não … cực nguy hiểm đến tính mạng.

Sau đây là những việc cần làm với bệnh nhân bị hạ huyết áp:

– Nhanh chóng đưa bệnh nhân vào nơi thoáng mát, đặt bệnh nhân nằm xuống nơi bằng phẳng, dùng gối kê đầu và chân, nên kê gối chân cao hơn đầu.

�ể bệnh nhân nằm ngửa, kê chân cao hơn đầu (Ảnh: Internet)

– Pha chế và cho bệnh nhân uống trà gừng, nước sâm, cà phê, nước chè đặc, ăn thức ăn đậm muối, bột tam thất, rau cần tây, nước nho… rồi đặt bệnh nhân nằm xuống nghỉ ngơi.

Nếu không có sẵn những loại nước trên, bạn có thể cho bệnh nhân uống nhi�u nước l�c, nước đun sôi để nguội sẽ kích thích nhịp tim trong th�i gian ngắn, nâng cao chỉ sổ huyết áp tạm th�i.

– Bạn cũng có thể cho bệnh nhân nhâm nhi một chút sô cô la vì chứa nhi�u flavon giúp bảo vệ thành mạch máu, từ đó huyết áp ổn định hơn.

– Hoặc nếu bệnh nhân có sử dụng thuốc chữa hạ huyết áp do bác sĩ kê thì nhanh chóng cho bệnh nhân uống.

– Xoa bóp bấm huyệt: Day huyệt thái dương: Khi xuất hiện dấu hiệu tụt huyết áp hãy dùng hai ngón tay day vào huyệt thái dương (nằm ở cuối mi mắt). Lưu ý: �ặt phần tay m�m của ngón vào đúng huyệt, day đi day lại với mức độ mạnh dần. Thực hiện động tác này từ 20-50 lần. Vuốt trán: Dùng hai ngón tay vuốt từ giữa trán sang hai bên đến cuối huyệt thái dương. Lặp lại động tác này 30 lần.

Xoa bấm huyệt Thái Dương (Ảnh: Internet)

– Theo dõi bệnh nhân thật kỹ. Nếu các triệu chứng được cải thiện, hãy nâng bệnh nhân ngồi dậy từ từ, nhắn ngư�i bệnh cử động chân và tay vài phút trước khi ngồi dậy.

Nếu không thấy đỡ hơn cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để bác sĩ chuyên khoa thăm khám tình trạng bệnh.

Cách phòng ngừa huyết áp thấp

Thay đổi vị trí từ từ: như đ� cập, khi bị huyết áp thấp thư�ng hay chóng mặt, m� mắt, lâng lâng khi ngồi hoặc khi đứng. Một cách để chống lại các triệu chứng này là thay đổi vị trí từ từ. Sau khi thức dậy, tránh đứng dậy ngay. Thay vào đó, nên di chuyển từ từ, từ nằm sang ngồi với đôi chân thả xuống đất. Giữ vị trí này ít nhất 60 giây để cho cơ thể tự đi�u chỉnh. Tiếp theo, vẫn ngồi trên giư�ng nhưng từ từ đung đưa chân. Giữ vị trí này trong 1 – 2 phút trước khi đứng thẳng. �ôi khi, chóng mặt còn là một triệu chứng của bệnh thiếu máu.

Uống nhi�u nước: mất nước là thủ phạm đứng đằng sau bệnh hạ huyết áp, vì vậy uống thêm chất l�ng là rất quan tr�ng. Tăng nước uống, hoặc dùng đồ uống tăng cư�ng chất điện giải như nước dừa, sẽ có tác dụng ngăn ngừa các triệu chứng của bệnh huyết áp thấp. �i�u này đơn giản, m�i ngư�i có thể làm được ở m�i lúc, m�i nơi.

�ứng vắt chéo chân: nếu phải xếp hàng thì nên thay đổi thế đứng, chuyển từ thế nghiêm sang vắt chéo chân sau đó ép chặt có thể. Còn khi nằm cũng nên áp dụng tư thế này, nằm thẳng và vắt chéo chân lên nhau hoặc đưa chân để lên vật gì đó cao hơn mức tim. Cả hai tư thế này đ�u có tác dụng giúp ngăn ngừa bệnh huyết áp thấp, giúp con ngư�i dễ chịu.

Bổ sung cà phê vào chế độ ăn uống: Một ly cà phê hay trà chứa caffein sẽ tốt trong đi�u trị bệnh huyết áp thấp. Nó có tác dụng giúp lưu thông máu, nhất là dùng cùng với bữa ăn có thể hỗ trợ chống lại chứng hạ huyết áp thế đứng.

Tập luyện thể dục, dưỡng sinh: Thư�ng xuyên tập các bài tập thể dục như thi�n, yoga, đi bộ nhẹ nhàng giúp mạch máu lưu thông, nâng cao sức đ� kháng và giảm thiểu tình trạng huyết áp thấp.

Tâm Bình (T/h)