Mệt má»i, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn… và chỉ số huyết áp tâm thu dưới 90mmHg, huyết áp tâm trương dưới 60mmHg là các biểu hiện cá»§a chứng hạ huyết áp hay tụt huyết áp. Khi bạn hoặc ngưá»i nhà bị hạ huyết áp, hãy sÆ¡ cứu và có những biện pháp xá» lý đúng đắn.
Theo GS.TS Nguyá»…n Lân Việt (Chá»§ tịch Há»™i Tim mạch Việt Nam), có rất nhiá»u nguyên nhân dẫn đến hạ huyết áp, hay còn gá»i là tụt huyết áp. Má»™t trong những vấn đỠphổ biến dẫn đến hạ huyết áp chÃnh là mất nước. Nôn ói, tiêu chảy kéo dà i, táºp luyện, ra mồ hôi, sốc nhiệt … Ä‘á»u có thể dẫn đến mất nước, từ đó dẫn đến chứng hạ huyết áp do không được bổ sung nước kịp thá»i.
Bên cạnh đó thì mất máu dù Ãt hay nhiá»u, mang thai, nhịp tim nhanh bất thưá»ng, cÆ¡ tim yếu, nghẽn tim, ăn uống thiếu chất… Ä‘á»u có thể là nguyên nhân khiến bạn hạ huyết áp.
Biểu hiện của huyết áp thấp
Má»™t ngưá»i được xem là có huyết áp bị tụt khi huyết áp tâm thu dưới mức 90mmHg và huyết áp tâm trương dưới 60mmHg.
GS.TS Nguyá»…n Lân Việt cÅ©ng cho biết, khi bị hạ huyết áp, bệnh nhân thưá»ng có các biểu hiện như choáng váng, hoa mắt, nhức đầu, đầu óc quay cuồng, ngất, thiếu táºp trung, má» mắt, buồn nôn, da lạnh, ẩm, tái nhợt, thở nhanh và nông, mệt má»i, trầm cảm, khát nước, vã mồ hôi, giảm táºp trung trà lá»±c, dá»… nổi cáu…

Chóng mặt, mệt má»i, buồn nôn và chỉ số huyết áp xuống thấp là những biểu hiện cá»§a chứng hạ huyết áp (Ảnh: Internet)
Trong hầu hết các trưá»ng hợp, hạ huyết áp không có gì quá nghiêm trá»ng. Tuy nhiên, nếu tình trạng nà y diá»…n ra thưá»ng xuyên và không được xá» lý đúng cách thì vô cùng nguy hiểm. Nếu không có các phương pháp chữa huyết áp thấp kịp thá»i có thể dẫn đến tình trạng Ä‘au thắt ngá»±c, nhồi máu cÆ¡ tim, suy tháºn …. tháºm chà còn nguy hiểm đến tÃnh mạng.
Thông tin từ Webmd nháºn định, bệnh nhân bị tụt huyết áp kéo dà i, hệ thống thần kinh bị suy giảm chức năng, cÆ¡ thể không tá»± kịp Ä‘iá»u chỉnh để cung cấp đủ dinh dưỡng và oxy cho não, tim, tháºn gây tổn thương các cÆ¡ quan nà y.
Cách sơ cứu đúng và an toà n khi bị huyết áp thấp
Việc sÆ¡ cấp cứu khi bị hạ huyết áp là rất quan trá»ng, không được chá»§ quan vì có thể dẫn đến biến chứng Ä‘au thắt ngá»±c, nhồi máu cÆ¡ tim, suy tháºn, tai biến mạch máu não … cá»±c nguy hiểm đến tÃnh mạng.
Sau đây là những việc cần là m với bệnh nhân bị hạ huyết áp:
– Nhanh chóng đưa bệnh nhân và o nơi thoáng mát, đặt bệnh nhân nằm xuống nơi bằng phẳng, dùng gối kê đầu và chân, nên kê gối chân cao hơn đầu.

Äể bệnh nhân nằm ngá»a, kê chân cao hÆ¡n đầu (Ảnh: Internet)
– Pha chế và cho bệnh nhân uống trà gừng, nước sâm, cà phê, nước chè đặc, ăn thức ăn Ä‘áºm muối, bá»™t tam thất, rau cần tây, nước nho… rồi đặt bệnh nhân nằm xuống nghỉ ngÆ¡i.
Nếu không có sẵn những loại nước trên, bạn có thể cho bệnh nhân uống nhiá»u nước lá»c, nước Ä‘un sôi để nguá»™i sẽ kÃch thÃch nhịp tim trong thá»i gian ngắn, nâng cao chỉ sổ huyết áp tạm thá»i.
– Bạn cÅ©ng có thể cho bệnh nhân nhâm nhi má»™t chút sô cô la vì chứa nhiá»u flavon giúp bảo vệ thà nh mạch máu, từ đó huyết áp ổn định hÆ¡n.
– Hoặc nếu bệnh nhân có sỠdụng thuốc chữa hạ huyết áp do bác sĩ kê thì nhanh chóng cho bệnh nhân uống.
– Xoa bóp bấm huyệt: Day huyệt thái dương: Khi xuất hiện dấu hiệu tụt huyết áp hãy dùng hai ngón tay day và o huyệt thái dương (nằm ở cuối mi mắt). Lưu ý: Äặt phần tay má»m cá»§a ngón và o đúng huyệt, day Ä‘i day lại vá»›i mức độ mạnh dần. Thá»±c hiện động tác nà y từ 20-50 lần. Vuốt trán: Dùng hai ngón tay vuốt từ giữa trán sang hai bên đến cuối huyệt thái dương. Lặp lại động tác nà y 30 lần.

Xoa bấm huyệt Thái Dương (Ảnh: Internet)
– Theo dõi bệnh nhân tháºt kỹ. Nếu các triệu chứng được cải thiện, hãy nâng bệnh nhân ngồi dáºy từ từ, nhắn ngưá»i bệnh cỠđộng chân và tay và i phút trước khi ngồi dáºy.
Nếu không thấy đỡ hơn cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để bác sĩ chuyên khoa thăm khám tình trạng bệnh.
Cách phòng ngừa huyết áp thấp
Thay đổi vị trà từ từ: như đỠcáºp, khi bị huyết áp thấp thưá»ng hay chóng mặt, má» mắt, lâng lâng khi ngồi hoặc khi đứng. Má»™t cách để chống lại các triệu chứng nà y là thay đổi vị trà từ từ. Sau khi thức dáºy, tránh đứng dáºy ngay. Thay và o đó, nên di chuyển từ từ, từ nằm sang ngồi vá»›i đôi chân thả xuống đất. Giữ vị trà nà y Ãt nhất 60 giây để cho cÆ¡ thể tá»± Ä‘iá»u chỉnh. Tiếp theo, vẫn ngồi trên giưá»ng nhưng từ từ Ä‘ung đưa chân. Giữ vị trà nà y trong 1 – 2 phút trước khi đứng thẳng. Äôi khi, chóng mặt còn là má»™t triệu chứng cá»§a bệnh thiếu máu.
Uống nhiá»u nước: mất nước là thá»§ phạm đứng đằng sau bệnh hạ huyết áp, vì váºy uống thêm chất lá»ng là rất quan trá»ng. Tăng nước uống, hoặc dùng đồ uống tăng cưá»ng chất Ä‘iện giải như nước dừa, sẽ có tác dụng ngăn ngừa các triệu chứng cá»§a bệnh huyết áp thấp. Äiá»u nà y đơn giản, má»i ngưá»i có thể là m được ở má»i lúc, má»i nÆ¡i.
Äứng vắt chéo chân: nếu phải xếp hà ng thì nên thay đổi thế đứng, chuyển từ thế nghiêm sang vắt chéo chân sau đó ép chặt có thể. Còn khi nằm cÅ©ng nên áp dụng tư thế nà y, nằm thẳng và vắt chéo chân lên nhau hoặc đưa chân để lên váºt gì đó cao hÆ¡n mức tim. Cả hai tư thế nà y Ä‘á»u có tác dụng giúp ngăn ngừa bệnh huyết áp thấp, giúp con ngưá»i dá»… chịu.
Bổ sung cà phê và o chế độ ăn uống: Má»™t ly cà phê hay trà chứa caffein sẽ tốt trong Ä‘iá»u trị bệnh huyết áp thấp. Nó có tác dụng giúp lưu thông máu, nhất là dùng cùng vá»›i bữa ăn có thể há»— trợ chống lại chứng hạ huyết áp thế đứng.
Táºp luyện thể dục, dưỡng sinh: Thưá»ng xuyên táºp các bà i táºp thể dục như thiá»n, yoga, Ä‘i bá»™ nhẹ nhà ng giúp mạch máu lưu thông, nâng cao sức đỠkháng và giảm thiểu tình trạng huyết áp thấp.
Tâm Bình (T/h)

