Ở con sông thuá»™c miá»n tây bắc Tây Ban Nha, má»™t ngưá»i câu cá vừa tình cá» tìm thấy má»™t tượng đá granite Ãức Mẹ Ãồng Trinh Maria và Chúa Hà i Ãồng, nhiá»u khả năng từ thế ká»· 14.
Ãầu tháng 6, trong lúc câu cá hồi trên dòng sông Sar gần TP Santiago de Compostela (còn gá»i là Cổ thà nh) thuá»™c vùng tá»± trị Galicia cá»§a Tây Ban Nha, má»™t ngưá»i Ä‘i câu bất ngá» phát hiện khối đá vá»›i dáng hình kỳ lạ. Sau khi trải qua công tác giám định do các chuyên gia cá»§a Viện Bảo tà ng Hà nh hương ở Cổ thà nh thá»±c hiện, hòn đá trên được xác định là má»™t tác phẩm nghệ thuáºt thánh, khắc há»a hình ảnh Ãức Mẹ và Chúa Hà i Ãồng. Các nhà nghiên cứu cho rằng tượng đá phải có niên đại cách đây hÆ¡n 700 năm.
Phát hiện vô giá
Hồi giữa tháng 6, như thưá»ng lệ, ông Fernando Brey đến Ä‘oạn sông ưa thÃch gần nhà để câu cá hồi. Trước đó má»™t tuần, ngưá»i dân trong vùng trình báo cảnh sát vá» sá»± xuất hiện cá»§a má»™t con cá sấu sông Nile ở tại khu vá»±c. Thế nhưng, Ä‘iá»u gì đó thôi thúc ông Brey vẫn tiếp tục đến đây bất chấp mối nguy hiểm Ä‘ang rình ráºp. Trong lúc tìm kiếm chá»— thả câu, ông bất ngá» vấp phải má»™t phiến đá đầy rêu. “Tôi nháºn ra đây là má»™t khối đá kỳ lạ, nó có các cạnh vuông vức, khác vá»›i những phiến đá thưá»ng thấy ở đáy sôngâ€, ông nhá»› lại. Sau khi quan sát kỹ lưỡng, ông lưu ý phần trên cùng cá»§a phiến đá có hình đầu ngưá»i. Brey dùng Ä‘iện thoại chụp và i tấm ảnh và gởi cho bà Ana Paula Castor cá»§a tổ chức Apatrigal. Ãây là hiệp há»™i vá» di sản văn hóa Galicia và bà tiếp tục trình phát hiện má»›i lên Sở Văn hóa Galicia.
Dá»±a trên hình ảnh, giá»›i chuyên gia cho rằng phiến đá nhiá»u khả năng là bức tượng granite Ãức Mẹ được chạm khắc theo kiểu Gothic, có niên đại từ thế ká»· 14. Há» tháºm chà còn đặt ra giả thuyết đây có lẽ là bức tượng bị thất lạc từ hà ng trăm năm qua có tên Ãức Bà xứ Concha. Trong má»™t thá»i gian dà i, tượng Ãức Bà xứ Concha được đặt trong má»™t nhà nguyện thuá»™c vỠđịa Ä‘iểm hà nh hương bị ngưá»i Ä‘á»i quên lãng ở Conxo, gần nÆ¡i ngưá»i câu cá tìm ra cổ váºt thiêng liêng nà y. Bức tượng granite vừa tìm được có trá»ng lượng khoảng 160kg, được chạm khắc 2 thiên thần trên vai Ãức Mẹ, dưới chân là vòng hoa kết từ những loà i hoa 4 cánh và lá anh thảo.

Bà ẩn vỠbức tượng
Trước tầm quan trá»ng cá»§a bức tượng vô giá, các nhà khảo cổ há»c cá»§a Bảo tà ng Hà nh hương tại TP Santiago de Compostela đã đến táºn nÆ¡i giám sát quá trình di chuyển bức tượng khá»i lòng sông và chuyển sang xưởng cá»§a viện bảo tà ng. Tại đây, há» bắt đầu là m vệ sinh sạch sẽ bức tượng và kiểm tra tỉ mỉ. “Không phải ngà y nà o bạn cÅ©ng có cÆ¡ may chứng kiến việc tìm lại và trục vá»›t được má»™t di sản lá»›n lao như bức tượng Ãức Bà xứ Concha trong quá trình di chuyển theo luồng chảy cá»§a dòng sông qua bao nhiêu năm thángâ€, ông Roman Rodriguez, Giám đốc Sở Văn hóa Galicia.

Phiến đá nhiá»u khả năng là bức tượng granite Äức Mẹ được chạm khắc theo kiểu Gothic
Ông Rodriguez hy vá»ng sẽ sá»›m xác định được phải chăng đây là bức tượng bị mất tÃch. “Thế nhưng, ngoà i giá trị văn hóa và lịch sá», chúng ta còn cần phải xâu chuá»—i những manh mối vá»›i nhau để tìm ra câu chuyện vá» Ãức Bà xứ Concha, rằng chuyện gì đã xảy ra, bằng cách nà o bức tượng lại an vị trong lòng sông bao nhiêu năm tháng mà chẳng ai có thể phát hiện ra, cho đến gần đâyâ€, ông Giám đốc phân tÃch và cam Ä‘oan rằng đó sẽ là má»™t câu chuyện vô cùng đặc biệt.
Má»™t cách trùng hợp, thế ká»· 13 – 14 là giai Ä‘oạn ngôn ngữ Galicia đạt được thà nh tá»±u cao nhất trong lÄ©nh vá»±c văn chương, đồng thá»i cho thấy khu vá»±c nà y đã trải qua giai Ä‘oạn thăng hoa vá» văn hóa trong thá»i gian đó. Trong bối cảnh nà y, má»™t tác phẩm Ä‘iêu khắc quý giá như tượng Ãức Bà xứ Concha rÆ¡i và o cảnh lưu lạc là điá»u gây ngạc nhiên, và việc tìm hiểu câu chuyện liên quan sẽ giúp khám phá giai Ä‘oạn lịch sỠđã chìm và o quên lãng cách đây 700 năm ở vùng tá»± trị Galicia cá»§a Tây Ban Nha.


