Giáo Há»™i đến nay vẫn không tuyên tÃn chÃnh thức Äức Trinh Nữ Maria Rất Thánh có phải chết trước khi được Chúa rước hồn xác lên trá»i hay không, kể cả bản tuyên bố tÃn Ä‘iá»u cá»§a Äức Giáo Hoà ng Piô XII cÅ©ng không khẳng định chuyện nà y. Tuy nhiên, Ä‘a số các Thánh trong Giáo Há»™i Ä‘á»u nhất trà rằng Äức Mẹ đã chết và được chôn cất trước khi được rước lên trá»i.

Niá»m tin Äức Mẹ hồn xác lên trá»i, cÅ©ng như niá»m tin vá» việc Mẹ Maria vô nhiá»…m nguyên tá»™i, đã có từ thá»i sÆ¡ khai, tuy nhiên được duy trì như má»™t niá»m tin không bắt buá»™c suốt thá»i gian dà i. Mãi đến ngà y 1/11/1950, Äức Thánh Cha Piô XII má»›i chÃnh thức ban bố tông hiến Munificentissimus Deus, định tÃn tÃn Ä‘iá»u “Äức Vô Nhiá»…m Nguyên Tá»™i Mẹ Thiên Chúa, trá»n Ä‘á»i đồng trinh Maria, sau khi hoà n tất quãng Ä‘á»i trần gian, đã được mang cả thân xác và linh hồn lên vinh quang thiên đà ngâ€. Biến cố nà y được mừng trá»ng thể và o ngà y 15/8 hà ng năm.
Tông hiến không đỠcáºp đến chuyện Äức Mẹ đã có chết vá» thân xác trước khi được Thiên Chúa Ä‘em lên thiên đà ng hay không. Tất cả những gì được nói đến là “sau khi hoà n tất quãng Ä‘á»i trần thế.†Như thế, đức tin Công Giáo không đòi buá»™c tÃn hữu tin vá» việc Äức Mẹ có chết hay không trước khi được lên trá»i, chỉ cần tin chÃnh xác Äức Mẹ đã hồn xác lên trá»i.
Tuy nhiên, tông truyá»n lại có má»™t Ä‘iểm dị biết: Các tÃn hữu Äông Phương mừng lá»… “An giấc cá»§a Mẹ Thiên Chúa†và o ngà y 15/8 chứ không phải lá»… Mẹ hồn xác lên trá»i.
Sách Giáo Lý cho chúng ta biết má»™t Ä‘oạn kinh trong nghi lá»… Byzantine: “Khi sinh con Mẹ vẫn giữ trinh sạch; khi lìa trần, Mẹ không rá»i trần thế, là  Mẹ Thiên Chúa, nhưng đã được kết hiệp cùng nguồn Sá»± Sống. Mẹ thụ thai Thiên Chúa hằng sống và , nhá» lá»i cầu nguyện, sẽ dẫn đưa linh hồn chúng con qua khá»i sá»± chết.â€
Nhiá»u Giáo Hoà ng và các tà i liệu Giáo Há»™i đã đỠcáºp đến những mầu nhiệm nà y, trong đó nhiá»u nguồn khẳng định Äức Maria đã trải qua cái chết thân xác trước, mặc dù không há» trải qua bất kỳ sá»± hư hại nà o.
ChÃnh Äức Giáo Hoà ng Piô XII đã đỠcáºp đến việc Äức Mẹ chết 5 lần khác nhau. Và dụ, trong cùng tà i liệu định tÃn tÃn Ä‘iá»u Mông Triệu, ngà i viết “Xác Äức Trinh Nữ Maria hồng phúc được Æ¡n nhục thân bất hoại, nhưng … Mẹ đã đạt được sá»± chiến thắng cái chết, vinh quang thiên quốc theo gương Ngưá»i Con Duy Nhất cá»§a Mẹ, Chúa Giêsu Kitô.â€
Äức Giáo Hoà ng Gioan Phaolô II cho rằng Äức Maria đã trải qua cái chết thể xác trước khi được rước lên trá»i. Ngà y 25/06/1997, trong buổi tiếp kiến chung, ngà i nói: “Äể chia sẻ sá»± phục sinh cá»§a Chúa Kitô, Äức Maria cÅ©ng phải chia sẻ cái chết cá»§a Ngưá»i trước.â€
Từ thế ká»· VI, chúng ta có kinh Gregory Tours nói vá» việc Äức Mẹ lìa trần và sá»± mông triệu như sau: “Sau khi Ä‘á»i sống trần thế được Äức Maria Diá»…m Phúc hoà n tất, khi ấy Mẹ được gá»i khá»i trần thế, tất cả các Tông Äồ Thánh từ nhiá»u vùng trở vá» quy tụ quanh Mẹ. Và khi há» nghe biết rằng Mẹ sắp được cất khá»i thế giá»›i, há» chăm chú nhìn Mẹ. Và kìa, Äức Chúa Giêsu cùng các thiên thần cá»§a Ngưá»i ngá»± đến, đón lấy linh hồn Mẹ, Ngưá»i dẫn linh hồn ấy đến thiên thần Micaen và vá» trá»i.
Và o chiá»u tà , các Tông Äồ đặt thân xác Mẹ và o vải liệm và đặt và o má»™; há» bảo vệ má»™ và chá» Ä‘á»i Chúa đến. Và kìa, Äức Chúa lại xuất hiện giữa há»; và thân xác thánh được đón nháºn, Chúa truyá»n mang thân xác Mẹ và o đám mây để lên thiên đà ng: bấy giá», sau khi hiệp nhất cùng linh hồn, Äức Maria mừng vui cùng những ngưá»i được Chúa chá»n, và trở thà nh niá»m vui cá»§a những ngưá»i là nh đến mãi mãi không cùng.â€
Má»™t Ä‘iá»u quan trá»ng cần nhá»›: Chúa Giêsu thăng thiên bởi quyá»n năng cá»§a chÃnh Ngưá»i là Thiên Chúa. Äức Mẹ Maria lên trá»i bởi được Chúa mang lên, không phải bởi quyá»n năng cá»§a Mẹ.
Giáo lý chung kết như sau (GLHTCG 967): “Nhá» việc hoà n toà n gắn kết cùng thánh ý Cha trên trá»i, cùng công trình cứu thế cá»§a Con Ngưá»i, cùng má»i nhắc nhở cá»§a Thánh Thần, Äức Trinh Nữ Maria đã trở thà nh gương mẫu đức tin và đức mến. Bởi thế Mẹ là má»™t “thà nh viên ưu việt và hoà n toà n độc nhất cá»§a Giáo Há»™iâ€; cÅ©ng váºy, Mẹ là “gương mẫu quy chiếu†cá»§a chÃnh Há»™i Thánh.â€
Gioakim Nguyễn dịch
Thanhlinh

