“Ngá»§ trưa†đối vá»›i ngưá»i Việt Nam là má»™t chuyện hết sức quan trá»ng. Sau khi ăn cÆ¡m trưa xong, qua má»™t khoảng thá»i gian sẽ cảm thấy rất mệt, muốn ngá»§ má»™t giấc, có lúc ăn tối xong cÅ©ng sẽ có cảm giác nà y.
Tuy nhiên, thói quen sinh hoạt cá»§a ngưá»i Mỹ và ngưá»i Việt không giống nhau, há» thưá»ng không ngá»§ trưa, Ä‘iá»u nà y khiến cho nhiá»u ngưá»i cảm thấy rất tò mò. Ngưá»i Mỹ buổi trưa thưá»ng không nghỉ ngÆ¡i, sao buổi chiá»u lại không thấy mệt má»i? Äó là bởi vì ngưá»i Mỹ vốn dÄ© gen tốt hay là vì há» không có thói quen ngá»§ trưa? Tại sao ngưá»i Mỹ buổi trưa ăn Ãt như váºy, mà vẫn đủ năng lượng là m việc cả ngà y?
Chìa khóa vấn đỠlà carbonhydrates
Tác giả ngưá»i Hoa Thái Minh Hà ng sống nhiá»u năm tại Mỹ đã viết má»™t bà i vá» vấn đỠnà y, trong đó có đỠcáºp như sau:
Lúc má»›i bắt đầu là m việc, tác giả thưá»ng cùng bạn bè ra ngoà i ăn trưa, có và i ngưá»i đồng nghiệp da trắng lần nà o cÅ©ng từ chối ăn đồ ăn Trung Quốc hoặc ẩm thá»±c châu Ã. Má»›i đầu anh còn cho rằng há» không thÃch thưởng thức những món ăn má»›i lạ. Sau nà y khi đã thân thiết rồi, há» nói vá»›i anh lý do khiến há» không ăn đồ ăn Trung Quốc chÃnh là vì má»—i lần ăn xong Ä‘á»u vô cùng mệt má»i, ảnh hưởng tá»›i công việc (há» thưá»ng dùng từ “nặng ná»â€ để miêu tả vỠđồ ăn châu Ã).
Váºy thì tại sao đồ ăn Trung Quốc hay ẩm thá»±c châu à lại “nặng ná»â€?

Äó là bởi vì hà m lượng carbohydrates trong đồ ăn Trung Quốc và châu à rất cao.
Carbohydrates được tạo thà nh từ ba nguyên tố: carbon, hydro và oxy, lượng hydro gấp 2 lần oxy, giống vá»›i cấu tạo cá»§a nước. Carbohydrates được chia là m 4 loại: monosaccharides, disaccharides, oligosaccharides và polysaccharides, cung cấp năng lượng cho con ngưá»i.
Nếu đã có vai trò trong việc cung cấp năng lượng, lẽ ra ăn cà ng nhiá»u sẽ cà ng cảm thấy khá»e khoắn, có năng lượng má»›i đúng, váºy tại sao lại thấy mệt má»i? Äây chÃnh là vấn đỠvỠ“chỉ số đưá»ng huyết cá»§a thá»±c phẩm†(chỉ số Glycemic).
Những thá»±c phẩm có lượng đưá»ng cao dá»… gây mệt má»i, buồn ngá»§
“Chỉ số đưá»ng huyết cá»§a thá»±c phẩm†là chỉ số phản ánh tốc độ là m tăng đưá»ng huyết sau khi ăn các thá»±c phẩm già u chất bá»™t đưá»ng. Lượng đưá»ng glucose sau khi ăn thá»±c phẩm có chứa các chất carbohydrates thưá»ng tăng gấp 100 lần so vá»›i thông thưá»ng.
Nói má»™t cách đơn giản chÃnh là : chỉ số đưá»ng huyết cá»§a thá»±c phẩm sẽ phản ánh tốc độ và khả năng là m tăng đưá»ng huyết sau khi ăn cá»§a má»™t loại thá»±c phẩm, là chỉ số để xác định lượng đưá»ng đột ngá»™t tăng lên sau khi sá» dụng thá»±c phẩm có chứa carbohydrates.
Những thá»±c phẩm có lượng carbohydrates cao, chỉ số đưá»ng huyết cao, sẽ rất nhanh là m tăng lượng đưá»ng trong máu, từ đó mà dẫn tá»›i việc bà i tiết má»™t lượng lá»›n insulin. Insulin sẽ tạo ra má»™t loại axit amin đặc biệt là tryptophan, Ä‘i và o trong não, tryptophan trong đại não sẽ chuyển hóa thà nh serotonin, chất nà y sẽ khiến chúng ta buồn ngá»§.
ChÃnh là muốn nói, chỉ số đưá»ng huyết cá»§a thá»±c phẩm cao sẽ khiến đại não sản sinh ra chất “gây buồn ngá»§â€, Ä‘iá»u nà y khiến chúng ta luôn cảm thấy buồn ngá»§ sau khi ăn cÆ¡m xong.
Bữa trưa cá»§a ngưá»i nước ngoà i: Lượng carbohydrates thấp
Bữa ăn trưa cá»§a ngưá»i nước ngoà i, lượng carbohydrates thưá»ng thấp. Nhiá»u ngưá»i táºp gym, buổi trưa chỉ ăn: protein, rau cá»§ và trái cây. Dù cÅ©ng ăn má»™t loại giống như hamburger và sandwich nhưng há» Ãt khi ăn bánh mì trắng.

So sánh vá»›i bữa trưa cá»§a ngưá»i Trung Quốc, buổi trưa thưá»ng ăn cÆ¡m, hà m lượng bá»™t mì cao, quá nhiá»u gạo và bá»™t mì sẽ là m cháºm quá trình chuyển hóa đưá»ng, lượng đưá»ng trong máu cao rất dá»… khiến chúng ta buồn ngá»§. Äồ ăn Trung Quốc, ramen Nháºt, cÆ¡m Ấn độ Ä‘á»u là những thá»±c phẩm có chỉ số đưá»ng huyết cao, dá»… dẫn tá»›i buồn ngá»§.
Những thực phẩm dễ khiến buồn ngủ
Những loại thá»±c phẩm dá»… khiến buồn ngá»§ cÅ©ng chÃnh là những loại có chỉ số đưá»ng huyết cao như: cÆ¡m trắng, bánh bao, các loại chiên ngáºp dầu, xôi, bánh mì trắng, mì ramen, cÆ¡m chiên, bá»ng ngô…
Má»™t số thá»±c phẩm như: kiá»u mạch, bánh mì nguyên hạt, bánh mì kiá»u mạch, bún phở, gạo Ä‘en, cháo gạo Ä‘en, bắp, mì ống và bá»™t cá»§ sen Ä‘á»u có chỉ số đưá»ng huyết thấp.

Tuy nhiên, bên cạnh việc chú ý tá»›i chỉ số đưá»ng huyết cá»§a thá»±c phẩm, chúng ta còn cần chú ý má»™t vấn đỠnữa là phải kiểm soát mức độ ăn uống.
Nếu như ăn quá nhiá»u, ai cÅ©ng không tránh khá»i sá»± mệt má»i. Nếu như bạn có thói quen ăn tá»›i khi thấy no căng, là m như váºy sẽ là m tăng áp lá»±c cho dạ dà y. Thông thưá»ng chúng ta ăn no 7 phần là tốt nhất.

Biện pháp để không bị buồn ngủ buổi trưa
Bá»™ não cá»§a con ngưá»i có thể sẽ bị đánh lừa khi chúng ta ăn no. Khi chúng ta cảm thấy rất đói, dá»… dẫn tá»›i ăn quá nhiá»u thức ăn cùng lúc, cho tá»›i lúc cảm thấy không quá đói thì má»›i ăn Ãt lại. Từ thá»i Ä‘iểm ăn đã no, phải mất khoảng 20 phút để não bá»™ thá»±c sá»± cảm thấy no.
Váºy chúng ta nên là m thế nà o? Äầu tiên, buổi sáng nên ăn nhiá»u hÆ¡n. Bữa sáng nên chá»n má»™t số thức ăn khô như: yến mạch, sữa bò, trái cây, jambon. Là m như váºy thì tá»›i buổi trưa chúng ta sẽ không còn thấy quá đói.
Thứ 2, có thể uống má»™t ly nước lá»›n trước bữa ăn trưa khoảng 30 phút. Não sẽ cảm thấy no, trong má»™t khoảng thá»i gian ngắn sẽ không phân biệt được no do đồ ăn hay do nước. Ngoà i việc hạn chế tối Ä‘a lượng thá»±c phẩm hấp thụ, nếu buổi trưa bạn đã ăn quá nhiá»u, váºy sau bữa trưa nên Ä‘i bá»™ khoảng 30 phút để là m tiêu hao lượng đưá»ng trong máu, giảm áp lá»±c trong những lúc khẩn cấp.

ÄÆ°Æ¡ng nhiên, nếu bạn có nhiá»u thá»i gian, buổi trưa sau khi ăn no nghỉ ngÆ¡i má»™t chút vẫn rất tốt, buổi chiá»u sẽ trà n đầy năng lượng. Theo quan Ä‘iểm cá»§a Äông y “buổi trưa†là khoảng từ 11 giá» cho tá»›i 1 giá», là thá»i Ä‘iểm dương khà vượng nhất, nên ngá»§ trưa từ 15 tá»›i 30 phút, có tác dụng giúp cÆ¡ thể phục hồi nguyên khÃ, giúp tinh thần và thể lá»±c Ä‘á»u khá»e mạnh, có lợi cho tim mạch.
Tuy nhiên, nếu buổi trưa bạn có cuá»™c há»p, hoặc cần Ä‘i gặp khách hà ng, không có thá»i gian ngá»§ trưa thì có thể áp dụng biện pháp phÃa trên, nếu không rất có thể bạn sẽ ngồi ngáp cả ngà y.
Bạn có muốn thá» thay đổi thói quen ăn uống cá»§a bản thân, để không ngá»§ trưa mà vẫn trà n đầy năng lượng cho buổi chiá»u là m việc?
Yến Nhi
TTVN

