Có thể nói hầu hết giáo dân VN Ä‘á»u có lòng quý mến và tôn trá»ng các linh mục trong Há»™i thánh. Äiá»u đó cÅ©ng dá»… hiểu, vì bất cứ ở đâu và bất cứ thá»i đại nà o, linh mục luôn có má»™t sứ vụ, vai trò và vị trà đặc biệt đối vá»›i cá»™ng Ä‘oà n Ki-tô hữu, như Công đồng Vaticanô II trong Hiến chế Ãnh Sáng Muôn Dân (Lumen Gentium / LG) vá» chức linh mục đã khẳng định:
“Nhá» Bà tÃch Truyá»n Chức Thánh, linh mục được thánh hiến theo hình ảnh Chúa Kitô, Thầy Cả Thượng Phẩm vÄ©nh viá»…n (x. Dt 5, 1-10) để rao giảng Phúc Âm, chăn dắt tÃn hữu và  cá» hà nhviệc phụng tá»± Thiên Chúa vá»›i tư cách tư tế Ä‘Ãch thá»±c cá»§a Tân Ước“ (LG số 28). Thánh Công Äồng cÅ©ng nhắc thêm cho các linh mục nói chung vá» trách nhiệm cá»§a mình trong Giáo Há»™i là ‘Phải săn sóc các tÃn hữu như những ngưá»i cha trong Chúa Kitô vì đã sinh há» ra cách thiêng liêng nhá» phép rá»a và giáo huấn’(ibid, no 28)â€. [1]
Quả váºy, trong Ä‘á»i sống đạo cá»§a tÃn hữu, linh mục luôn là nhân tố cần thiết không thể thiếu vắng được, vì:
“Linh mục là ngưá»i thay mặt các đấng báºc bá» trên trong Há»™i thánh để trá»±c tiếp chăm sóc tÃn hữu vá» mặt thiêng liêng. Cụ thể, khi có nhu cầu vá» bà tÃch, đặc biệt là bà tÃch Thánh Thể, Hoà Giải và Xức Dầu thánh, giáo hữu không thể chạy đến vá»›i Äức Giáo Hoà ng, hay các Hồng y, Giám mục mà phải tìm đến các linh mục Ä‘ang trá»±c tiếp coi sóc mình ở các giáo xứ địa phương.
“Do đó, nếu không có linh mục thì giáo dân sẽ không có Ä‘á»i sống bà tÃch, tức là  mất hẳn nguồn tiếp tế lương thá»±c thần linh để nuôi dưỡng đức tin và lãnh nháºn Æ¡n cứu chuá»™c cá»§a Chúa Kitô. Ngoà i ra, cÅ©ng không có ai trá»±c tiếp giảng dạy lá»i Chúa và giáo huấn cá»§a Giáo Há»™i cho giáo dân nếu không có linh mục thay mặt cho Giám mục để là m sứ vụ quan trá»ng nà yâ€. [2]
Xét như váºy ta thấy rằng trong khi các mục tá» gánh vác nhiệm vụ quá lá»›n lao và quan trá»ng đối vá»›i cá»™ng Ä‘oà n như thế, thì đối lại, vá» phÃa giáo dân, chúng ta cÅ©ng phải có bổn pháºn giúp đỡ các ngà i, hầu các ngà i có thể chu toà n trách vụ mình. Sá»± giúp đỡ cá»§a chúng ta đối vá»›i linh mục có thể liệt kê ra 3 công việc chÃnh:
Thứ nhất là  cầu nguyện cho các ngà i; thứ hai là  cá»™ng tác và đồng hà nh vá»›i các ngà i trong công việc cá»™ng Ä‘oà n; thứ ba là  chia sẻ váºt chất và tinh thần.
* Giáo dân có thể giúp đỡ các linh mục bằng việc cầu nguyện cho các ngà i
Ngà y 25-5-2019 vừa qua, trên trang conggiao.info có đăng bà i “Khẩn thiết cầu nguyện cho các linh mục†trong đó có đoạn viết như sau:
“Bà Kathryn Jean Lopez, chuyên viên nghiên cứu kỳ cá»±u cá»§a National Review Institute và là tổng biên táºp cá»§a tạp chà National Review, ngà y 21 tháng 5 vừa qua, lên tiếng kêu gá»i khẩn thiết cầu nguyện và hy sinh cho các linh mục.
“Thá»±c váºy, Lopez trÃch dẫn cha John Hardon, dòng Tên, ngưá»i trong bà i ‘Giá trị lá»i cầu nguyện và việc hy sinh cho các linh mục’ đã viết rằng ‘Không lá»i lẽ nà o tôi có thể sá» dụng lại quá mạnh mẽ để quả quyết rằng chức linh mục Công Giáo cần lá»i cầu nguyện và việc hy sinh hÆ¡n bao giá» hết kể từ biến cố Canvariô’. Vị linh mục nà y suy niệm vá» 30 năm giảng dạy các linh mục, sống vá»›i các linh mục ‘và gian khổ vì các ngà i, yêu thương các ngà i và cùng Ä‘au khổ vá»›i các ngà i’.
“Ngà i viết thêm: ‘Hết vị thánh nà y đến vị thánh khác Ä‘á»u đã quả quyết rằng mục tiêu chÃnh cá»§a ma quỉ ở trên thế gian nà y là linh mục Công giáo. Các linh mục cần, lạy Chúa các ngà i cần xiết bao, các Æ¡n thánh đặc biệt cá»§a Thiên Chúa. Chúng ta tá»± há»i, tại sao cần phải cầu nguyện cho các ngà i? Chúng ta phải cầu nguyện cho các linh mục và giám mục vì đây là thá»±c hà nh cá»§a Giáo há»™i đã có từ thá»i các Tông đồ. Nó là má»™t vấn đỠchân lý mặc khải. Nó là lệnh truyá»n cá»§a Thiên Chúa’ â€. [3]
Thiết nghÄ©, việc cầu nguyện cho các linh mục cÅ©ng đã được các tÃn hữu chúng ta thá»±c hà nh rất thưá»ng xuyên và chu đáo. Chẳng hạn, má»—i thứ năm hà ng tuần, má»—i thứ năm đầu tháng, rồi hà ng năm và o CN Chúa Chiên Là nh (CN IV Phục Sinh), Há»™i thánh nhắc nhở tÃn hữu phải quan tâm đến việc cầu nguyện cho các linh mục. Äây được coi là bổn pháºn quan trá»ng và khẩn thiết cá»§a má»i thà nh phần trong Há»™i thánh.
Thá»±c váºy, không có “nghá»â€ nà o cao trá»ng, thánh đức bằng “Nghá» linh mụcâ€. Nhưng cÅ©ng không có “nghá»â€ nà o khó khăn, phức tạp, nhiá»u nguy cÆ¡ cám dá»—, nhiá»u cạm bẫy bằng “Nghá» linh mụcâ€.
Má»™t vị Giám mục đã chia sẻ như sau: “Chúng ta biết rằng, từ má»™t cáºu bé cháºp chững Ä‘i và o Tiểu Chá»§ng Viện vá»›i cả má»™t trá»i bà máºt bao trùm trên con đưá»ng Æ¡n gá»i cho đến lúc lá»›n khôn, trưởng thà nh dần dần, chú rồi thầy, rồi má»›i đến cha, bao nhiêu là thá» thách, bao nhiêu là cố gắng, bao nhiêu là kiên nhẫn đợi chá». Quá khứ nặng nỠấy chúng ta đã vượt qua, nhưng đà ng trước, là bổn pháºn, là trách nhiệm. Äá»i sống linh mục có vẻ đầy đủ, có khi khá huy hoà ng, nhưng là đá»i sống hy sinh, phục vụ quên mình, thì là m sao không Ä‘au khổ. Trách nhiệm chồng chất, trách nhiệm trong sá»± Ä‘á»u Ä‘á»u đến kinh sợ, và trước tiên, là đá»i sống cô độc.
“Có thể và cuá»™c Ä‘á»i linh mục vá»›i thân pháºn con gà treo, tuy bên ngoà i đầy đủ thức ăn nước uống, nhưng phải đứng im trong ô chuồng không cá»±a quáºy, trong má»™t không gian cháºt hẹp, má»—i ngà y có bổn pháºn đẻ cho chá»§ má»™t quả trứng, không được Ä‘i đó Ä‘i đây, không được bươi móc như các con gà khác, vì nếu được tá»± do thong thả thì mất trứng.
“Trong xã há»™i váºt chất và hưởng thụ, ngưá»i ta bảo Ä‘á»i sống linh mục như váºy là gò bó, không thoải mái. Nhưng có Ä‘á»i sống nà o trên trần gian nà y hoà n toà n thoải mái? Công nhân, thợ thuyá»n, giáo chức, nông dân, thương gia, sinh viên…, má»—i ngưá»i cÅ©ng phải nai lưng là m việc, phải chu toà n má»i trách nhiệm cá»§a mình, phải đấu tranh váºt lá»™n vá»›i Ä‘á»i và phải tuân thá»§ má»i lá» luáºt. Chỉ có lúc ngá»§ quên hay chết, chá»› không bao giá» nói đến chuyện thoải mái, nếu má»—i ngưá»i muốn sống nghiêm chỉnh theo căn tÃnh cá»§a mình.
“Còn hÆ¡n thế nữa, linh mục là ngưá»i cá»§a muôn ngưá»i, được sai Ä‘i để phục vụ, để là m đầy tá»› thiên hạ, thế tất phải sống Ä‘á»i hy sinh, còn lâu và còn xa má»›i nói đến chuyện thoải mái vô tư trong Ä‘á»i sống mục vụ. Äúng như Cha Chevrier đã nói: “Linh mục là ngưá»i bị ănâ€. Bị ăn, thế tất phải hao mòn thân xác và tinh thầnâ€. [4]
LM Ngô Tôn Huấn, trong bà i “Giáo dân có thể giúp Ãch hay là m hư các linh mục cách nà o?†đã giải thÃch thêm vá» việc cần thiết phải cầu nguyện cho các linh mục:
“Như má»i ngưá»i Ä‘á»u biết là , linh mục rất cần thiết cho Giáo Há»™i và cho giáo dân vì không có linh mục thì không có các bà tÃch quan trá»ng và cần thiết như Hòa Giải, Thánh Thể và Xức Dầu bệnh nhân. Do đó, điá»u cần thiết trước tiên là  phải cầu nguyện nhiá»u cho các linh mục để các ngà i trở nên đÃch thá»±c là Äức Kitô thứ hai (Alter Christus) như các thánh Giáo Phụ xưa đã dùng danh hiệu nà y để nhấn mạnh vai trò rất quan trá»ng cá»§a linh mục trong sứ mệnh là Tông Äồ, là chứng nhân cho Chúa Kitô trong trách nhiệm dạy dá»—, thánh hóa và chăm sóc giáo dân được trao phó cho mình phục vụ vá» mặt thiêng liêng. Vá»›i trá»ng trách nà y, linh mục là ngưá»i thân cáºn nhất thay mặt cho Giám mục để ‘chăn chiên’ theo gương Chúa Kitô, Äấng Chăn Chiên Là nhâ€. [1]
* Giáo dân có thể giúp đỡ các linh mục bằng sự cộng tác và đồng hà nh với các ngà i trong công việc cộng đoà n
Có thể nói, không má»™t giáo dân nà o mà lại không sẵn sà ng cá»™ng tác vá»›i linh mục trong việc phục vụ cá»™ng Ä‘oà n. Chỉ cần cha xứ “ới†má»™t tiếng là có nhiá»u ngưá»i tình nguyện đến để giúp ngà i. HỠý thức rằng đây là việc chung, là việc có liên quan cá»™ng Ä‘oà n, là bổn pháºn mà bất kỳ ngưá»i tÃn hữu nà o cÅ©ng ước muốn tham gia thá»±c hiện.
Bên cạnh những giáo dân thưá»ng xuyên tham gia việc giáo xứ như Há»™i đồng Mục vụ GX và các thà nh viên trong các há»™i-Ä‘oà n-nhóm cá»§a giáo xứ, còn rất nhiá»u giáo dân âm thầm khác, há» chiếm Ä‘a số giáo dân trong cá»™ng Ä‘oà n. Những ngưá»i nà y thuá»™c đủ ngà nh nghá» khác nhau trong xã há»™i, từ công nhân lao động đến thà nh phần trà thức như bác sÄ©, kỹ sư, nhà giáo, chuyên viên vv. Chắc chắn khi các linh mục có nhu cầu cá»™ng tác hay giúp đỡ cách nà o đó, thì những thà nh phần “vô danh†nà y sẽ sẵn sà ng phục vụ vô Ä‘iá»u kiện. Ai cÅ©ng nháºn thức được rằng đây là bổn pháºn chứ không do lợi lá»™c hay tiếng tăm gì. Vấn đỠlà giáo xứ và cha xứ có sẵn sà ng mở rá»™ng cá»a đón nháºn há» không?
Nhiá»u ngưá»i than phiá»n rằng đó đây vẫn còn tình trạng quan liêu trong cách sá» dụng ngưá»i cá»™ng tác. Vẫn còn phe nhóm trong việc chá»n ngưá»i, trong việc phân công phân nhiệm. Vẫn còn thà nh kiến hay định kiến nà y ná» giữa cha xứ và giáo dân khiến cho việc cá»™ng tác bị trở ngại vv. Váºy để má»i giáo dân cảm thấy thoải mái để có thể đồng hà nh cùng vá»›i vị mục tá» và vá»›i má»i thà nh phần Dân Chúa trong việc phục vụ Chúa và Há»™i thánh, thiết nghÄ© giáo xứ và cha xứ nên mở rá»™ng cá»a đón nháºn sá»± cá»™ng tác cá»§a má»i ngưá»i, đồng thá»i má»i giáo dân hãy sẵn sà ng tham gia cá»™ng tác khi giáo xứ có nhu cầu, coi đó như bổn pháºn thiết yếu nhằm giúp đỡ các linh mục chu toà n nhiệm vụ đối vá»›i cá»™ng Ä‘oà n.
* Giáo dân có thể giúp đỡ các linh mục qua việc chia sẻ váºt chất, tinh thần
Â
Ngoà i việc thưá»ng xuyên cầu nguyện cho các linh mục, tham gia việc giáo xứ, cá»™ng tác vá»›i cha xứ trong mục vụ cá»™ng Ä‘oà n, tÃn hữu còn có thể giúp đỡ các linh mục cả vá» váºt chất lẫn tinh thần nữa.
Trước hết vá» váºt chất, chúng ta đóng góp qua việc xin lễ để linh mục dâng lá»… cầu nguyện theo ý chỉ. Việc xin lá»… là má»™t phương cách giúp đỡ linh mục má»™t cách thiết thá»±c và đơn giản nhất. Mặc dù các ngà i không hoà n toà n sinh sống bằng bổng lá»… nhưng đây là má»™t hình thức đóng góp cá»§a giáo dân đối vá»›i mục tỠđồng thá»i cÅ©ng là biểu lá»™ sá»± chia sẻ nhằm nâng đỡ các mục tá» hoà n thà nh việc phục vụ cá»™ng Ä‘oà n. Bên cạnh việc xin lá»…, giáo dân cÅ©ng có thói quen và o các dịp lá»… Tết nà y ná», mang quà biếu các linh mục, xem đó như là biểu lá»™ tấm lòng yêu mến và hiếu thảo cá»§a con cái thiêng liêng trong gia đình giáo xứ. Äây cÅ©ng được coi như má»™t sá»± giúp đỡ mà phần đông tÃn hữu chúng ta rất quan tâm…
Vá» tinh thần, nhiá»u giáo dân rất thao thức đối vá»›i công việc mục vụ giáo và sẵn lòng góp ý vá»›i các linh mục trong giáo xứ khi cần thiết. Má»™t và i nÆ¡i thá»±c hiện “Há»™p thư góp ý†như ngoà i xã há»™i ngưá»i ta thưá»ng là m, nhưng cách chung hầu hết các nÆ¡i giáo dân chỉ có thể “Góp ý bằng miệng!â€. Sá»± góp ý nà y đôi khi có thể khiến linh mục khó chịu và phản ứng không thuáºn lợi. Trong việc nà y, thiết nghÄ©, nếu cha xứ và giáo dân tìm được tiếng nói chung và nhất là mục tá» biết lắng nghe tiếng con chiên thì chẳng có việc gì là khó khăn và bất khả thi cả./.
Aug. Trần Cao Khải
[1] LM Phx Ngô Tôn Huấn (Hoa Kỳ), bà i “Giáo dân có thể giúp Ãch hay là m hư các linh mục cách nà o?â€, nguồn: conggiaovietnam.net
[2] LM Phx Ngô Tôn Huấn (HK), bà i “Linh mục cần thiết ra sao trong giáo há»™i?â€
[3] Vũ Văn An, VietCatholic News 24-5-2019, nguồn: conggiao.info
[4] ÄGM Phê-rô Nguyá»…n Soạn, bà i “Linh mục, ngưá»i là ai?â€, VietCatholic News 28/02/2005
Giáo dân có thể giúp Ãch hay là m hư các linh mục cách nà o?
Giáo dân có bổn pháºn giúp các linh mục chu toà n những trách nhiệm đó bằng lá»i cầu nguyện, nâng đỡ tinh thần nhưng không “là m hư” các ngà i bằng tiá»n bạc.
I- Linh mục là AI ?
Äó là điá»u trước tiên cần nói lại trước khi Ä‘i sâu và o chá»§ đỠmuốn tìm hiểu trong khuôn khổ cá»§a bà i viết nà y.
Äể trả lá»i cho câu há»i trên, chúng ta cần Ä‘á»c lại lá»i dạy sau đây cá»§a Thánh Công Äồng Vaticanô II trong Hiến Chế Ãnh Sáng Muôn Dân (Lumen Gentium) vá» chức Linh mục :
“Nhá» Bà tÃch Truyá»n Chức Thánh, linh mục được thánh hiên theo hình ảnh Chúa Kitô, Thầy Cả Thượng Phẩm vÄ©nh viá»…n ( x.Dt 5: 1-10) để rao giảng Phúc Âm, chăn dắt tin hữu và cá» hà nh việc phụng tá»± Thiên Chúa vá»›i tư cách tư tế Ä‘Ãch thá»±c cá»§a Tân Ước.” (LG, số 28).
Thánh Công Äồng cÅ©ng nhắc thêm cho các linh mục nói chung vá» trách nhiệm cá»§a mình trong Giáo Há»™i là  “phải săn sóc các tÃn hữu như những ngưá»i cha trong Chúa Kitô vì đã sinh há» ra cách thiêng liêng nhá» phép rá»a và giáo huấn.” ( ibid, no,28)
Như thế,  linh mục có má»™t vai trò rất quan trá»ng và cần thiết trong Giáo Há»™i vì lợi Ãch thiêng liêng cá»§a  dân được trao phó cho hà ng tư tế thừa tác coi sóc  là   các Giám mục và linh mục, những ngưá»i  đang tiếp tục sứ mệnh cứu độ cá»§a Chúa Kitô. Äó là   sứ vụ  rao giảng Tin Mừng  cho thế giá»›i , và cách riêng , cho các tin hữu được trao phó cho mình trông  coi , chăn dắt vá» mặt tinh thần để hướng dẫn há» theo Chúa Kitô -và đặc biệt-  thánh hóa há» qua các bà tÃch ban sá»± sống là   Rá»a tá»™i, thêm sức, hòa giải và Thánh Thể. Do đó, nếu không có linh mục , cá»™ng tác viên thân cáºn và đắc lá»±c cá»§a Giám Mục, thì giáo dân sẽ không thể được bổ sức thiêng liêng cách sung mãn  qua hai bà tÃch Hòa giải và Thánh Thể, nhỠđó con ngưá»i được lá»›n lên trong tình  yêu  Chúa, được là m hòa lại vá»›i Thiên Chúa , vá»›i  tha nhân và Giáo Há»™i, sau khi đã lỡ sa phạm tá»™i vì yếu Ä‘uối cá»§a bản ngã… Äặc biệt, nhá» có linh mục hà ng ngà y cá» hà nh Thánh Lá»… Tạ Æ¡n (Eucharist) mà đá»i sống cá»§a Giáo Há»™i nói chung và   đá»i sống thiêng liêng cá»§a dân Chúa nói riêng  được sung mãn trong  tình yêu cá»§a Chúa ngay trong cuá»™c sống nà y và có hy vá»ng được sống Ä‘á»i Ä‘á»i , căn cứ và o lá»i Chúa Giê su đã hứa cho ” Ai ăn thịt ta và uống máu Ta thì sẽ được sống muôn Ä‘á»i và Ta sẽ cho ngưá»i ấy sống lại và o ngà y sau hết.” ( Ga 6:54) .
Lại nữa, dù là con ngưá»i bất toà n, nhưng khi linh mục giÆ¡ tay tha tá»™i cho ai nhân danh Chúa Kitô ( in persona Christi) thì ngưá»i ấy được tha vì chÃnh Chúa Kitô đã bảo đảm như  váºy:
” Anh em tha tá»™i cho ai, thì ngưá»i ấy được tha
Anh em cầm giữ ai thì ngưá»i ấy bị cầm giữ. ” ( Ga 20:23)
Do đó không có linh mục thì không thể có các bà tÃch Hòa giải, Thêm sức (được Giám mục á»§y quyá»n) Thánh Thể và Sức dầu bênh nhân. Các bà tÃch rá»a tá»™i và hôn phối không đòi thừa tác viên phải có chức linh mục. Nói cách tổng quát hÆ¡n ,  nếu không có linh mục thì cÅ©ng không có Giáo Há»™i, không có Ä‘á»i sống Kitô giáo đươc nuôi sống bằng lá»i Chúa và bằng Minh Máu Chúa qua sứ vụ rao giảng Tin Mừng và cá» hà nh hai  bà tÃch đặc biệt là   hòa giải và Thánh Thể  mà chỉ có Giám mục và linh mục được phép cá» hà nh mà thôi. Nhưng má»™t mình Giám mục , hay Hồng Y hoặc Äức Thánh Cha  không  thể là m hết má»i việc mà không cần đến linh mục là các cá»™ng sá»± viên tối cần thiết để giúp các ngà i thi hà nh sứ vụ Tông Äồ cá»§a mình.
II- Linh mục phải thi hà nh sứ vụ và trách nhiệm của mình thế nà o?
ChÃnh vì vai trò rất quan trá»ng  nói trên mà má»i linh mục Ä‘á»u được mong đợi sống đúng vá»›i vai trò và chức năng cá»§a mình trong sứ vụ rao giảng Tin Mừng Cứu Äá»™, thánh hóa và chăn dắt giáo dân theo gương Chúa Giêsu,  Äấng Chăn Chiên là nh và là Thầy dạy chân lý duy nhất.
Nói rõ hÆ¡n,  linh mục không thể dạy giáo lý nà o khác vá»›i Giáo Lý tinh tuyá»n cá»§a Giáo Há»™i, hay rao giảng Phúc  Âm nà o khác vá»›i Tin Mừng mà Chúa Kitô đã rao giảng và trả giá bằng chÃnh mạng sống cá»§a mình trên tháºp giá năm xưa. Ngoà i ra, Linh mục cÅ©ng không được phép “phăng ra” nghi thức  nà o cá»§a riêng mình mà phải triệt để thá»±c  hà nh má»i nghi thức vá» phụng vụ và bà tÃch theo đúng qui Ä‘inh cá»§a Giáo Há»™i.
Cụ thể, linh mục không thể vì muốn lấy lòng những ngưá»i ngoà i Công giáo có mặt trong Thánh Lễ  để chúc bình an như sau :” Xin Trá»i Pháºt chúc là nh cho ông bà anh chị  em”, như má»™t linh mục kia đã nói. (chÃnh tôi chứng kiến vì cÅ©ng có mặt trong lá»… tang đó). Nói thể là vô tình coi Thiên Chúa cá»§a mình ngang hà ng vá»›i các vị sáng láºp cá»§a các tôn giáo khác. Ai đến nhà thá» Công giáo thì mình đón  tiếp há» nhưng không được “hòa đồng  tôn giáo” bằng cách chối bỠđức tin cá»§a mình và o má»™t Thiên Chúa độc nhất và   là Äấng duy nhất đã tạo dưng muôn loà i muôn váºt trong đó có loà i ngưá»i chúng ta,  là  “linh ư vạn váºt” được Thiên Chúa yêu thương, tha thứ và cứu chuá»™c nhá» Chúa Cứu Thế Giêsu Kitô, Äấng mà các tôn giáo ngoà i Kitô Giáo ,  kể cả Do Thái Giáo,  không nhìn  nháºn  và chia sẻ niá»m tin vá»›i chúng ta.
Lại nữa, phải tôn trá»ng giáo lý và thần há»c cá»§a Giáo Há»™i khi đỠcáºp đến những vấn đỠquan trá»ng như Æ¡n cứu rá»—i, Thiên Äà ng và há»a ngục. Sở dÄ© thế vì có linh mục kia cứ quả quyết vá»›i giáo dân rằng không là m gì có án phạt Ä‘á»i Ä‘á»i trong nÆ¡i gá»i là há»a ngục (hell) vì Chúa rất nhân từ sẽ tha thứ hết sau má»™t thá»i gian nà o đó. Äúng , Thiên Chúa là Äấng đầy lòng thương xót, cháºm bất bình và hay tha thứ.Nhưng phải hiểu hình phạt há»a ngục  theo nghÄ©a nà o ? là   sá»± trừng phạt cá»§a Thiên Chúa hay vì con ngưá»i đã tá»± do chá»n lá»±a nÆ¡i đó trong suốt cuá»™c  sống cá»§a mình trên trần thế nà y ?
Chắc chắn Thiên Chúa yêu thương và  ” muốn cho má»i ngưá»i được cứu độ  và nháºn biết chân lý”.(1Tm2:4). Nhưng Chúa cÅ©ng hoà n toà n tôn trá»ng ý muốn  cá»§a con ngưá»i. Vì thế, má»›i có vấn đỠthưởng phạt được đặt ra cho riêng loà i ngưá»i  là loà i có lý trà và ý muốn tá»± do (intelligence and free will) mà thôi.
Cứ nhìn và o thá»±c trạng thế giá»›i ngà y nay, chúng ta có thể nháºn rõ ai muốn sống theo đưá»ng lối cá»§a Thiên Chúa và chá»n Ngưá»i là cùng Ä‘Ãch cá»§a Ä‘á»i mình,  và ai Ä‘ang cố ý  khước từ Thiên Chúa để sống theo “văn hóa cá»§a sá»± chết” đối nghịch hoà n toà n vá»›i Phúc  Âm Sá»± Sống cá»§a Chúa Kitô.
Äó là những kẻ Ä‘ang lấy việc giết ngưá»i nhân danh tôn giáo là m lẽ sống, những kẻ khá»§ng bố muốn gây “thánh chiến = jihah ” để giết những ai không vá» phe  hay bất đồng vá»›i há», hoặc những kẻ Ä‘ang giết hà ng trăm ngà n  thai nhi má»—i ngà y trong các nhà thương hay y viện giúp  phá thai ở Mỹ và ở khắp ná»›i trên thế giá»›i.
Äó là những quân vô luân, vô đạo Ä‘ang tìm và hưởng thú vui cá»±c kỳ khốn nạn là là m hại cả tinh thần lẫn thể xác  cá»§a các trẻ em nạn nhân cá»§a thú  “ấu dâm” (child prostitution) cÅ©ng như buôn bán phụ nữ vá»›i kỹ nghệ mãi dâm cho những kẻ Ä‘i tìm thú vui cá»±c kỳ vô luân,  vô đạo nà y.
Như váºy, má»™t Thiên Chúa cá»±c tốt cá»±c là nh có thể  nà o chấp nháºn những tá»™i lá»—i gá»›m ghê nói trên cá»§a con ngưá»i được  không ?
Và nếu Thiên Äà ng là nÆ¡i chỉ dà nh cho những ai yêu mến sá»± thánh thiện, công bình và bác ái  mà Thiên Chúa là chÃnh những thiện hảo nà y thì những ai Ä‘ang chối bá» Thiên Chúa để Ä‘i và o con đưá»ng dẫn đến sá»± chết ,  chắc chắn sẽ phải đến nÆ¡i cư ngụ cuối cùng mà cách sống cá»§a há» là háºu quả tất nhiên.
Như váºy, chÃnh há» chá»n há»a ngục là m nÆ¡i cư ngụ cuối cùng chứ không phải Thiên Chúa muốn phạt ai  ở nÆ¡i nà y.
Chúng ta không có quyá»n , và cÅ©ng không thể ngăn cản Thiên Chúa yêu thương ai  hay để mặc cho ai  muốn xuống ” há»a ngục”  vì cách sống cá»§a há»Â  trên trần gian nà y. Chúa không   ép  buá»™c ai phải yêu mến Ngà i mà chỉ má»i gá»i và tùy con ngưá»i đáp trả ưng thuáºn hay từ chối.  Váºy nếu ai đã dùng tá»± do để khước từ Thiên Chúa và   tình thương cá»§a  Ngưá»i thì há» phải chịu háºu quả tất nhiên cá»§a sá»± chá»n lá»±a đó.
Mặt khác,  chúng ta cÅ©ng không  biết chắc  được  ai phải sa há»a ngục và ai đã lên Thiên Äà ng. Cho nên,  chúng ta cứ cầu nguyện cho kẻ chết và trông cáºy và o lòng xót thương cá»§a Thiên Chúa mà thôi.
Tuy nhiên,  là tÃn hữu trong Giáo Há»™i, ta phải nghe theo những gì Giáo Há»™i  đang dạy trong các lãnh vá»±c  tÃn lý, giáo lý và luân lý. Cụ  thể,   Chúng ta  biết cho đến giá» nà y Giáo Há»™i vẫn dạy có Thiên Äà ng , luyện tá»™i và há»a ngục ( x. SGLGHCG số.1023,1030,1033…) Do đó, là linh mục,  ai cÅ©ng có bổn pháºn dạy ngưá»i khác những gì Giáo Há»™i là Mẹ Ä‘ang dạy. Không có Giám mục, linh mục nà o được “Ä‘i trước” Giáo Há»™i để dạy Ä‘iá»u gì Giáo Há»™i chưa dạy hay không dạy khiến  gây hoang mang cho giáo dân.
Liên quan đến việc cá» hà nh các nghi thức phụng vụ và bà tÃch, không có luáºt nà o cho phép chá»§ tế , sau khi chứng hôn phối, được má»i đôi tân hôn lên bà n thỠđể cùng “đồng tế” vá»›i mình như má»™t và i linh mục đã là m. Bà tÃch hôn phối đâu phải là bà tÃch Truyá»n Chức Thánh mà lại ” phăng” đại ra như váºy?
Chưa hết, có linh mục còn Ä‘em đặt trên bà n thá» trẻ em vừa được rá»a tá»™i trước lá»… !!!
Tại sao lại là m việc quái đản nà y? Căn cứ và o giáo lý  hay luáºt phụng vụ  nà o cho phép là m việc nà y, hay chỉ vì không há»c hà nh kỹ  lưỡng mà tự  ý “phăng ra” nghi thức riêng cá»§a mình, má»™t Ä‘iá»u cấm kỵ theo luáºt phụng vụ và ká»· luáºt bà tÃch mà má»i linh mục trong Giáo Hôi Ä‘á»u có bổn pháºn phải  tuân thá»§ nghiêm ngặt.
Trẻ con hay ngưá»i lá»›n được chịu phép rá»a để được  tái sinh trong sá»± sống má»›i, được trở nên con cái Thiên Chúa và gia nháºp Giáo Há»™i để sống đức tin hầu được cứu rá»—i nhá» công nghiệp cứu chuá»™c cá»§a Chúa Kitô. Nhưng phép rá»a không biến trẻ con hay ngưá»i lá»›n thà nh các thiên thần hay các thánh ngay , mà chỉ tẩy sạch  tá»™i tổ tông (original sin) và má»i tá»™i cá nhân (ngưá»i lá»›n tân tòng) má»™t lần mà thôi.
Như váºy đặt trẻ con má»›i rá»a tá»™i lên bà n thỠđể lâm gì ? Vá»›i mục Ä‘Ãch gì  ?
Chắc chắn  đây chỉ là sá»± phóng túng (fantaisie) vá» nghi thức phụng vụ cần phải chấm dứt để tránh gương xấu và   là m chia trà cho giáo dân tham dá»± Thánh Lá»….
Äó là   đại cương những gì linh mục phải là m và không nên tá»± ý là m để phục vụ  tốt cho những lợi Ãch thiêng liêng  cá»§a giáo dân trong chức năng dạy dá»— và thánh hóa cá»§a mình.
III- Giáo dân giúp Ãch hay “là m hư” các linh mục cách nà o ?
Như đã giải thÃch ở trên, linh mục rất cần thiết cho Giáo Há»™i và cho giáo dân vì không có linh mục thì không có các bà tÃch quan trá»ng và cần thiết như hòa giải, Thánh Thể và sức dầu bênh nhân.
Do đó,  điá»u cần thiết trước tiên là phải cầu nguyện nhiá»u cho các linh mục để các ngà i  trở nên  đÃch thá»±c là Äức Kitô thứ hai ( Alter Christus) như các Thánh Giáo Phụ xưa đã dùng danh hiệu nà y để nhấn mạnh vai trò rất quan trá»ng cá»§a linh mục trong sứ mệnh là Tông Äồ , là chứng nhân cho Chúa Kitô trong trách nhiệm dạy dá»—, thánh hóa và chăm sóc giáo dân được trao phó cho mình phục vụ vá» mặt thiêng liêng. Vá»›i trá»ng trách nà y, linh mục là ngưá»i thân cáºn nhất thay mặt cho Giám mục để “chăn chiên” theo gương Chúa Kitô, Äấng Chăn Chiên Là nh. Tuy nhiên vì là con ngưá»i như má»i ngưá»i, nên linh mục không tránh được những khuyết Ä‘iểm kể cả tá»™i lá»—i, vì chức thánh không biến đổi  nhân tÃnh cá»§a linh mục  mà chỉ trao cho linh mục chức  năng  hay quyá»n thánh (competence & sacra potestas ) để  tế lá»… và thánh hóa nhân danh Chúa Kitô  là Äầu ( in perona Capitis). Do đó, dù bất xứng đến đâu,  nhưng khi cá» hà nh các bà tÃch nhất là bà tÃch Thánh Thể và hòa giải  thì linh mục chỉ là thừa tác viên, và   chÃnh Chúa Kitô má»›i  là Linh Mục  Thượng Phẩm ban các bà tÃch qua tay thừa tác viên con ngưá»i là   linh mục. Như thế, đừng ai thắc mắc hay “bối rối”  khi tham dá»± Thánh Lá»… hay Ä‘i xưng tá»™i vá»›i má»™t linh mục mà mình nghĩ  là có Ä‘á»i sống “bất xứng” nên cho rằng bà tÃch do linh mục đó cá» hà nh không thà nh sá»± . Thá»±c ra, Giáo Há»™i dạy rằng bà tÃch thà nh sá»± (validly) vì được cá» hà nh đúng theo ý và công thức cá»§a Giáo Há»™i chứ không thà nh sá»± vì bản chất cá»§a thừa tác viên ( Ex Opere Operato).
Mặt khác, vì linh mục được mong đợi  sống tinh thần khó nghèo cá»§a Phúc Âm,  nên giáo dân không nên “là m hư” linh mục bằng cách đưa nhiá»u tiá»n khi xin lá»… , thay vì trả  đúng bổng lá»… theo qui định cá»§a Tòa Giám Mục. NghÄ©a là không có nÆ¡i nà o Giáo Quyá»n  khuyến khÃch hay cho phép nháºn bổng lá»… tá»›i 20,  50 hay 100 dollars  cho má»™t ý lá»… cả. DÄ© nhiên linh mục không đòi há»i nhưng nhiá»u giáo dân cứ  tá»± ý đưa nhiá»u tiá»n cho linh mục khi xin lá»… khiến cho linh mục khó  sống “cái nghèo” cá»§a Phúc Âm mà   Chúa Kitô ” Ngưá»i vốn giầu sang phú quý , nhưng đã tá»± ý trở nên nghèo khó vì anh  em để lấy cái nghèo cá»§a mình  mà là m cho anh  em  trở nên giầu có.”( 2 Cor 8: 9).  CÅ©ng trong tinh thần nà y, giáo dân cÅ©ng không nên tung tiá»n ra để má»i cho đông linh mục đến đồng tế trong các dịp lá»… cưới, lá»… tang. Xin nhắc lại má»™t lần nữa  là ơn Chúa ban cho ngưá»i chết hay cho đôi tân hôn không há»Â  tùy  thuá»™c và o con số linh mục dâng lá»…, nhất là không liên hệ gì đến số tiá»n lá»›n  nhá» các gia chá»§ chi ra trong các dịp nà y. NghÄ©a là ơn thánh không bao giá» mua được bằng tiá»n bạc. Cho nên  tốt nhất là không nên đưa “phong bì” cho các linh mục đến đồng tế  bất cứ dịp nà o vì linh mục đến là vì thân tình vá»›i gia chá»§ chứ không nhằm lấy “phong bì” sau lá»…. Do đó, giáo dân cần giúp cho linh mục sống tinh thần khó nghèo cá»§a Chúa Kitô để  nêu gương tốt cho ngưá»i khác.
Lại nữa, những ngưá»i là m việc trong các Há»™i Äồng mục vụ  ở các giáo xứ  trong và ngoà i nước cÅ©ng không nên “lấy lòng” cha xứ để tổ chức ká»· niệm thụ phong hay sinh nháºt cá»§a cha xứ hay cha phó  để các ngà i  kiếm được nhiá»u tiá»n mừng nhá» dịp nà y. CÅ©ng vì thÃch tiá»n nên má»™t số cha đã mừng ká»· niệm thụ phong má»›i có má»™t , hai năm là m linh mục  và “cha bố” cÅ©ng mừng “thôi nôi”được là m “cha cố” để cả hai cha con Ä‘á»u kiếm được quà mừng cá»§a giáo dân bất  đắc dÄ© phải tham dự  và tặng quà , mặc dù Ä‘á»i sống cá»§a há» Ä‘ang  gặp nhiá»u khó khăn.
Ở đâu không biết, nhưng ở Mỹ thì các linh mục Ä‘á»u được trả lương tối thiểu và má»i chi phà ăn ở, xe Ä‘i và bảo hiểm sức khá»e. Nên Ä‘á»i sống váºt chất cá»§a ngà i được coi là khá tốt đẹp, trừ ai muốn sang giầu có nhiá»u tiá»n cất Ä‘i.
Tóm lại, má»i linh mục Ä‘á»u được mong đợi sống đúng vá»›i chức năng và vai trò cá»§a mình trong sứ  vụ  dạy dá»—, thánh hóa và săn sóc giáo dân được trao phó cho mình phục vụ theo gương Chúa Kitô :” Ngưá»i đến không phải để được ngưá»i ta phục vụ , nhưng là để phục vụ và hiến  dâng  mạng sống là m giá chuá»™c muôn ngưá»i.” ( Mt 20:  28)
Giáo dân có bổn pháºn giúp các linh mục chu toà n những trách nhiệm đó bằng lá»i cầu nguyện, nâng đỡ tinh thần nhưng không “là m hư” các ngà i  bằng tiá»n bạc.
LM Phan xicô Xaviê Ngô Tôn Huấn

