Thánh Giáo hoà ng Gioan XXIII trong “Mưá»i Ä‘iá»u răn thanh thảnâ€Â cá»§a ngà i, ngà i đưa ra các lá»i khuyên dưới hình thức các quyết tâm đơn giản để có hạnh phúc trong giây phút hiện tại dưới cái nhìn cá»§a Chúa.
Thá»i buổi bây giá» ngưá»i ta xem phong trà o hướng đạo là lá»—i thá»i, cho đó là những giá» phút u tối cá»§a lịch sá» chúng ta, còn vá»›i những ngưá»i Ãt dữ hÆ¡n thì há» cho đó là trò há». Văn hóa dân gian mất dần, không còn các buổi lá»… vá»›i các bá»™ đồng phục, các bà i hát, các nghi thức chÃnh thức hay không. Nhưng, đây đúng là trụ đỡ tuyệt vá»i giúp các em thiếu nhi lá»›n lên thà nh ngưá»i lá»›n có trách nhiệm, Ãt nhất các em sẽ là ngưá»i tốt hÆ¡n nếu có các trụ đỡ nà y! Có phải đây chỉ là giả thuyết không? Äúng, đây chỉ là trá»±c giác cá nhân, không cần bằng chứng.
Mỗi ngà y một việc tốt
Trong các loại văn hóa dân gian nà y, có mục má»—i ngà y má»™t việc tốt, má»™t bổn pháºn ở trên vai má»—i hướng đạo viên từ ngà y há» tuyên thệ phải là m má»—i ngà y má»™t việc tốt. Khi thà nh ngưá»i lá»›n, sẽ có bao nhiêu ngưá»i xét mình má»—i tối xem hôm nay mình đã là m việc tốt nà o chưa? Tôi hình dung những ngưá»i hiểu sâu lá»i hứa nà y, há» hiểu tinh hoa cá»§a hướng đạo nằm trong việc phục vụ, tinh thần táºn tâm nổi báºt giữa đức tÃnh thẳng thắn và trong trắng, không cần phải kiểm các hà nh động tốt nà y: nó ở trong công việc hà ng ngà y. Ngược lại, tôi không nghÄ© có anh bạn hướng đạo nà o cá»§a tôi, khi xét mình má»—i buổi tối lại nghÄ© mình không là m việc tốt nà o trong ngà y.
Không cần phải ghi và o mặt sau áo hướng đạo Super-Scout để quảng cáo những việc là m phi thưá»ng. Việc tốt hà ng ngà y không đòi há»i chúng ta phải là m quá sức mình. Chỉ cần cái nhìn quan tâm để thấy dịp tốt nà o đến vá»›i mình trong ngà y. Và phải là m những gì phải là m, theo nÆ¡i chốn và khi nà o là m. Có thể là nhưá»ng ghế trên xe buýt cho ngưá»i cần hÆ¡n mình, ngưá»i lá»›n tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai… Má»™t nụ cưá»i chân thà nh vá»›i ngưá»i qua đưá»ng cÅ©ng là má»™t việc tốt.
Sau việc tốt nà y nếu có má»™t dịp khác đến, chúng ta lại tiếp tục là m, không đặt vấn Ä‘á», không so Ä‘o Ä‘ong đếm vì sao ngưá»i khác không là m, không nghÄ© mình là m thêm vì hôm qua quên là m, hay là m gấp đôi cho ngà y mai! “Chúa không giá»i toán, Chúa nói 70 lần 7 là vì Chúa không biết đếm (Mt 18, 22)â€, má»™t linh mục đã giảng Ä‘oạn nà y cho các con tôi nghe… Bạn sẽ bắt trẻ con là m toán sau nếu chúng không chịu hiểu!
Cảm thấy mình có trách nhiệm vá»›i ngưá»i khác
Chúa Giêsu đã giảng dạy và đã cho chúng ta quá nhiá»u gương tốt trong lãnh vá»±c nà y, Ngà i rá»a chân cho các môn đệ trong buổi Tiệc ly (Jn 13, 1-17). Ngà i đảo lá»™n tráºt tá»± xã há»™i: trước khi bị tra tấn như ngưá»i nô lệ, Ngà i giải thoát con ngưá»i khá»i các công việc nô lệ và Ngà i đòi chúng ta phải bắt chước Ngà i.
Tinh thần phục vụ là cảm thấy mình có trách nhiệm vá»›i ngưá»i khác, ngưá»i chúng ta gặp má»—i ngà y, ngưá»i tình cá» gặp. Äiá»u nà y không liên quan gì đến cấp báºc, ở sở là m chúng ta cÅ©ng phải giúp đỡ cấp trên, bạn đồng nghiệp, ngưá»i anh em ngay khi mình thấy há» cần đến mình. Trong gia đình, chúng ta luôn phục vụ nhau. Chắc chắn, trẻ con còn nhá» thì chưa phục vụ được… Và dÄ© nhiên trong giáo xứ, trong Giáo há»™i, chúng ta phải theo dõi, phải chú ý đến nhu cầu cá»§a ngưá»i khác, cá»§a má»i ngưá»i. Trong môi trưá»ng chúng ta lui tá»›i, dù là môi trưá»ng văn hóa, thể thao, giải trÃ, chÃnh trị, nghiệp Ä‘oà n, từ thiện, chúng ta luôn gặp những ngưá»i mà chúng ta có thể an á»§i, đôi khi má»™t cách rất nhá» bé. Và cuối cùng là ở ngoà i đưá»ng, chúng ta gặp những ngưá»i mình không quen, những ngưá»i cÅ©ng có thể cần đến chúng ta.
Cấm phá»›t lá»
DÄ© nhiên để nói rằng chúng ta nên có trách nhiệm thì cÅ©ng lá»—i thá»i, nó Ä‘i ngược vá»›i dòng Ä‘á»i, đó là đặt bổn pháºn lên hà ng đầu, khi chúng ta sống chỉ để khẳng định các quyá»n cá»§a mình. Xu hướng cá»§a thá»i đại là chuyện ai ngưá»i đó lo trong má»™t xã há»™i Ä‘ang trên đà phân rã. Nhân danh tá»± lo tá»± láºp, chúng ta biện minh cho những chuyện tồi tệ nhất: ly dị, phá thai, trợ tá». Như váºy phục vụ vẫn tốt hÆ¡n!
Theo tinh thần trách nhiệm nà y, phá»›t lá» là không được, chÃnh Chúa Giêsu đã dạy cho chúng ta phải nhìn thấy Ngà i nÆ¡i ngưá»i anh em cá»§a mình, cho ăn, uống, cho mặc, thăm viếng khi ngưá»i anh em bị bệnh, bị tù để mình trở thà nh ngưá»i công chÃnh trong các ngưá»i công chÃnh. Từ chối không nháºn biết ngưá»i anh em, từ chối không giúp đỡ khi ngưá»i anh em cần là phải chịu nguyá»n rá»§a (Mt 25, 31-46).
KÃn đáo
Cuối cùng là m việc tốt phải là m âm thầm kÃn đáo. Chúa Giêsu dạy rất rõ rà ng Ä‘iá»u nà y: khi là m việc là nh phúc đức đừng phô trương, vì như thế là đã lãnh phần thưởng dưới đất (Mt 6, 1-4). Chúa không cần loa kèn loan báo để biết việc tốt chúng ta là m. Ngà i đã biết.
Lạy Chúa xin cho con Æ¡n được là m trò há» dưới mắt thiên hạ nhiá»u hÆ¡n và cho con luôn là m việc tốt má»—i ngà y, má»—i ngà y má»—i nhiá»u hÆ¡n!
Marta An Nguyễn dịch
Thanhlinh

