Tháºp giá Chúa Kitô như viên kim cương tuyệt bÃch. Xoay nó dưới ánh sáng mặt trá»i, bạn thấy nó có muôn và n mà u sắc lấp lánh. Giữa các biểu tượng khác, nó có cái giá cá»§a má»™t tình yêu Ä‘Ãch thá»±c, sức mạnh cá»§a tÃnh má»ng dòn Ä‘em đến cho cá»™ng Ä‘oà n, sá»± hiện hữu cá»§a Thiên Chúa vá»›i ná»—i Ä‘au con ngưá»i, cách cái chết gá»™t sạch má»i Ä‘iá»u, cách cái chết có thể trở thà nh chiến thắng, cách ngưá»i nà o đó phải tuyệt vá»ng than khóc trước khi có được chiến thắng, và đặc biệt là cách Thiên Chúa yêu thương chúng ta vô Ä‘iá»u kiện.
Tình yêu vô Ä‘iá»u kiện cá»§a Thiên Chúa là những gì rốt cùng ngà y thứ Sáu Tuần Thánh muốn nói vá»›i chúng ta. Äó là lý do vì sao nó được gá»i là ngà y Thứ Sáu Tốt Là nh, chứ không phải ngà y Thứ Sáu Äen Tối.
Äiá»u nà y là m tôi nhá»› rõ cách đây khá lâu. Có má»™t anh khoảng ngoà i ba mươi đến gặp tôi. Anh không xưng tá»™i, nhưng buổi nói chuyện cá»§a anh như má»™t buổi xưng tá»™i.
Anh ngồi xuống và nói ngắn gá»n, “Thưa cha, con muốn kể cho cha nghe má»™t câu chuyện. Äiá»u xấu nhất có thể xảy ra cho bất cứ ai đã xảy ra cho con – và điá»u tốt nhất có thể xảy ra cho bất cứ ai, cÅ©ng đã xảy ra cho con. Con đã Ä‘i xuống táºn há»a ngục và đã trở lại – việc con đã Ä‘i xuống táºn há»a ngục là m cho con tin có thiên đà ng.â€
Khi kể cho tôi nghe câu chuyện, nước mắt anh tuôn trà n. Anh đã láºp gia đình, có ba con. Hôn nhân cá»§a anh căn bản là tốt đẹp, dù anh không chung thá»§y trá»n vẹn. Thiếu suy nghÄ©, thiếu Ä‘á»i sống cầu nguyện, bị cám dá»— do tÃnh Ãch ká»·, do áp lá»±c cá»§a ná»n văn hóa đương thá»i, anh sa ngã và o quan hệ yêu đương vá»›i cô thư ký trong văn phòng. Má»›i đầu anh không ý thức nhiá»u vá» tá»™i cá»§a mình và tiếp tục sống bình thưá»ng vá»›i gia đình, giáo xứ, công việc.
“Tháºt không thể tin được,†anh thú nháºn, “nhưng con đã tiếp tục là m chuyện nà y mà không cảm thấy má»™t chút mảy may tá»™i lá»—i nà o. Tháºm chà con còn tin rằng chuyện nà y còn giúp cho cô ấy để hết tâm trà và o công việc và giúp con trở thà nh ngưá»i chồng, ngưá»i cha tốt hÆ¡n.â€
Cuối cùng cô mang thai. Äến lúc nà y anh vẫn không ý thức vá» tá»™i cá»§a mình. Anh tiếp tục sống như trước. Cô gái thì không.
Má»™t ngà y ná», sau khi Ä‘i nghỉ vá»›i gia đình vá» anh nháºn má»™t bức thư. Cô gái cho biết cô đã phá thai, đã xin nghỉ việc, và chuyển đến ở má»™t nÆ¡i khác. Má»i chuyện đã chấm dứt. Äến lúc nà y anh má»›i cảm thấy tá»™i lá»—i, sâu xa và đau đớn. Trước đó, anh Ãt cảm thấy tá»™i lá»—i. Bây giá», bá»—ng chốc, thá»±c tế đó khuynh đảo anh. Cuá»™c sống cá»§a anh bị đảo lá»™n. Tá»™i lá»—i là m cho anh mất tá»± chá»§ và bất lá»±c khi nghÄ© là m sao mình đối diện vá»›i Chúa, vá»›i gia đình và vá»›i chÃnh mình, anh đã quyết định, dù chưa rõ rà ng bằng cách nà o, anh sẽ tá»± sát. Không má»™t dá»± định nà o trong đầu, ngay trong đêm nháºn bức thư đó, anh ngồi và o xe, và bắt đầu lái.
Sau và i giá» chạy xe, anh thấy mình Ä‘ang Ä‘i trên má»™t con đưá»ng hoang vắng, không biết mình Ä‘ang ở đâu và xăng thì đã cạn hết. Anh ra khá»i xe, trước mặt là má»™t nhà thá» hoang phế. Các cánh cá»a đã rÆ¡i khá»i bản lá» và anh bước và o má»™t cách vô thức và ngá»§ lúc nà o không hay. Anh thức giấc lúc mặt trá»i ló dạng. Nhìn quanh nhà thá» anh chỉ thấy má»™t váºt duy nhất còn sót lại đó là cây tháºp giá treo trên bức tưá»ng phÃa trước.
Anh nói, “Cha biết đó, con thuá»™c gia đình đạo dòng. Con đã nhìn tháºp giá không biết bao nhiêu lần. Nhưng trước đây, con đã không nhìn rõ tháºp giá. Bây giá» con nhìn và o đó và con đã hiểu. Con đã Ä‘i xuống táºn há»a ngục và Thiên Chúa đã không bao giá» ngừng yêu thương con, dù chỉ má»™t giây!â€
Rồi anh nói thêm, “Con không hãnh diện vá» những gì con đã là m. Tá»™i lá»—i đó sẽ luôn là má»™t phần quá khứ cá»§a con, không gì có thể xóa bỠđược nó. Nhưng vì những gì con cảm nháºn khi nhìn tháºp giá nên con hiểu ý nghÄ©a cá»§a nó, con có thể sống vượt lên. Bây giá» con biết Chúa thương con dù con sai trái và tá»™i lá»—i. Con tìm thấy sức mạnh từ đó để sống má»™t cuá»™c sống má»›i, lánh xa tá»™i lá»—i.â€
Câu chuyện nà y là m cho tôi nhá»› đến lá»i bình giải thần há»c mà nhà bình giải Jürgen Moltmann nói vá» tháºp giá cá»§a Äức Ki-tô:
Tháºp giá là yếu tố hoà n toà n không gì có thể sánh được trong mạc khải cá»§a Thiên Chúa. Chúng ta đã quá quen vá»›i tháºp giá. Chúng ta bá»c hoa hồng chung quanh lá»i gièm pha vá» tháºp giá. Chúng ta dá»±ng nên má»™t thuyết chuá»™c tá»™i từ đó. Nhưng đó không phải là tháºp giá… Trên tháºp giá, Thiên Chúa không là Thiên Chúa. NÆ¡i đó là chiến thắng cá»§a sá»± chết, cá»§a kẻ thù, cá»§a phi giáo há»™i, cá»§a chÃnh quyá»n không tuân thá»§ luáºt pháp, cá»§a ngưá»i báng bổ, cá»§a quân lÃnh. NÆ¡i đó Xa-tăng chiến thắng Thiên Chúa. Äức tin cá»§a chúng ta bắt đầu ở má»™t Ä‘iểm mà những ngưá»i vô thần cho là điểm kết thúc. Äức tin cá»§a chúng ta bắt đầu bằng đêm tối, sức mạnh đêm tối cá»§a tháºp giá, bằng ruồng bá», cám dá»— và ná»—i hoà i nghi vá» má»i cái hiện hữu! Äức tin cá»§a chúng ta phải được sinh ra từ nÆ¡i nó bị ruồng bá» bằng tất cả thá»±c tế hữu hình; nó phải được sinh ra từ hư vô, nó phải nếm trải sá»± hư vô nà y và phải nếm trải trong má»™t cách mà không triết thuyết hư vô nà o có thể tưởng tượng ra. (The Crucified God)
Äức tin cá»§a chúng ta bắt đầu từ nÆ¡i chúng ta nghÄ© là hết. Có thể hÆ¡n bất cứ Ä‘iá»u gì khác, sá»± tối tăm cá»§a há»a ngục, u ám cá»§a Ngà y Thứ Sáu Tuần Thánh, có thể giúp chúng ta hiểu được tình yêu cá»§a chốn thiên đà ng.
ChÃnh vì tình yêu nà y mà chúng ta ca tụng khi chúng ta ca tụng cái chết cá»§a Äức Ki-tô.
Tình yêu khởi Ä‘i từ tháºp giá cá»§a Äức Ki-tô không phải là má»™t Ä‘iá»u gì đó để ngưỡng phục, sùng bái, nhưng là để hiểu và để sống vá»›i.
TrÃch sách Táºp sống vượt lên ná»—i sợ, Forgotten among the Lilies, Learning to Love Beyond Our Fears, Ronald Rolheiser
Nguyễn Kim An dịch
Phanxicovn

